Archief 745
Inventaris 745-400
Pagina 35
Dossier 106
Jaar 1943
Stadsarchief

Verklaring van verhoor / Proces-verbaal.

10 november 1943.

Origineel

Verklaring van verhoor / Proces-verbaal. 10 november 1943. VD/SV

Heden 10 November 1943 hoorden wij de controleurs J.Vis, geboren 21 October 1900, wonende Hoofdweg 351 III en J.H.Nieuwenhuys, geboren 15 September 1884, wonende Trompenburgerstraat 65 huis dienstdoende op de Centrale Markt, naar aanleiding van het door den Marktmeester C.Blom d.d. 28 October jl. ingediende rapport.

Zij verklaarden zakelijk als volgt:

"Wij geven de in het rapport van onzen Chef ge-"
"noemde feiten eerlijk toe. Dit was niet den eersten keer,"
"dat wij ons aan het gerapporteerde feit hebben schuldig ge-"
"maakt. Wanneer wij thuis geen of weinig groenten hadden"
"hebben wij wel eens meer groenten op de Centrale Markt"
"gekocht of gekregen."

"Wij weten, dat wij een overtreding hebben be-"
"gaan, doch vragen Uw uiterste clementie, omdat wij door de"
"moeilijke tijdsomstandigheden in de verleiding zijn ge-"
"komen."

Voorgelezen, volhard en geteekend.

De Controleurs,
[handtekening J. Vis]
[handtekening J.H. Nieuwenhuys]

De Directeur,
[handtekening]

De Bureauchef,
[handtekening] Het document is een officiële schuldbekentenis van twee marktcontroleurs werkzaam bij de Centrale Markt. Zij geven toe dat zij onrechtmatig extra groenten hebben verkregen of gekocht voor eigen gebruik. De kern van het document is de bekentenis dat dit herhaaldelijk is gebeurd wanneer zij thuis gebrek hadden.

Opvallende elementen zijn:
* De bekentenis: De verdachten zijn opvallend eerlijk ("eerlijk toe", "niet den eersten keer").
* De verdedigingslijn: Zij beroepen zich op de "moeilijke tijdsomstandigheden" en vragen om "uiterste clementie". Dit duidt op een moreel appel aan de leidinggevenden om de overtreding te zien in het licht van de algemene schaarste.
* Formele structuur: De tekst volgt een standaard juridische vorm ("zakelijk als volgt", "voorgelezen, volhard en geteekend"). Dit document stamt uit november 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een steeds nijpender tekort aan voedsel en was alles strikt gerantsoeneerd via distributiebonnen.

De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam) was het zenuwcentrum van de voedselvoorziening voor de stad. Controleurs hadden direct toegang tot de voorraden. In een tijd van honger en schaarste was de verleiding groot om de eigen positie te gebruiken om extra voedsel te bemachtigen. Hoewel hun handelen strikt genomen diefstal of fraude was, werpt de verwijzing naar "moeilijke tijdsomstandigheden" een licht op de overlevingsdrang van gewone burgers tijdens de bezetting. Een dergelijke overtreding kon destijds zware gevolgen hebben, variërend van ontslag tot vervolging door de bezetter wegens economische sabotage. C. Blom J. Vis J.H. Nieuwenhuys

Samenvatting

Het document is een officiële schuldbekentenis van twee marktcontroleurs werkzaam bij de Centrale Markt. Zij geven toe dat zij onrechtmatig extra groenten hebben verkregen of gekocht voor eigen gebruik. De kern van het document is de bekentenis dat dit herhaaldelijk is gebeurd wanneer zij thuis gebrek hadden.

Opvallende elementen zijn:
* De bekentenis: De verdachten zijn opvallend eerlijk ("eerlijk toe", "niet den eersten keer").
* De verdedigingslijn: Zij beroepen zich op de "moeilijke tijdsomstandigheden" en vragen om "uiterste clementie". Dit duidt op een moreel appel aan de leidinggevenden om de overtreding te zien in het licht van de algemene schaarste.
* Formele structuur: De tekst volgt een standaard juridische vorm ("zakelijk als volgt", "voorgelezen, volhard en geteekend").

Historische Context

Dit document stamt uit november 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een steeds nijpender tekort aan voedsel en was alles strikt gerantsoeneerd via distributiebonnen.

De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam) was het zenuwcentrum van de voedselvoorziening voor de stad. Controleurs hadden direct toegang tot de voorraden. In een tijd van honger en schaarste was de verleiding groot om de eigen positie te gebruiken om extra voedsel te bemachtigen. Hoewel hun handelen strikt genomen diefstal of fraude was, werpt de verwijzing naar "moeilijke tijdsomstandigheden" een licht op de overlevingsdrang van gewone burgers tijdens de bezetting. Een dergelijke overtreding kon destijds zware gevolgen hebben, variërend van ontslag tot vervolging door de bezetter wegens economische sabotage.

Genoemde Personen 3

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

M. Aronson Uilenburg E2/234 C.M.
L. Barmhartigheid Uilenburg 1/206 gedetineerd. niet bij S.Z.
J. Beekman Uilenburg 1/242 onbekend. "
M. Bergman Uilenburg 2/80
J. Premsela Uilenburg 2/104 beweert dat verg. bij m.w. is. "
G. Blog Uilenburg 2/200 "
L. de Maghtige Uilenburg 26/238 S.Z.
B. Boeken Uilenburg 3/18 C.M.
H. Boeken Uilenburg 3/19
A. Canes Uilenburg 5/15 C.M.
D. Cohen Uilenburg 5/61 C.M.
S. Cohen Uilenburg E2/127 C.M.
J. Crost Uilenburg 5/126 C.M.
W. Dagloonder Uilenburg 1/280 S.Z. C.M.
W. Dreese Uilenburg 20/271 B.S. "
A. Duits Uilenburg 6/107
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Rapenb. str: 46 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Nieuwmarkt Nw Batavierstr. 13 I
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Hofmeijerstr: 9 hs
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Ruijschstraat 65 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Camperstr. 42 II
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Blasiusstr. 117 hs
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Vrolikstraat 130 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Dan: Theronstr: 26 hs
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Retiefstraat 66 II
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Tilanusstr: 83 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Ferd: Bolstr: 48.
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Retiefstraat 99 II
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 3