J. Premsela
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
J. Premsela was een marktkoopman die in 1939 een stand had op de Waterlooplein en de Joubertstraat. Hij verkocht producten zoals gekookte eieren, dassen en vogels. In 1941 en 1942 werden er verzoeken ingediend voor een assistent vanwege slechthorendheid, waarbij medische attesten van arts Meyer J. Premsela (die diabetes vaststelde bij de marktkoopman) werden gebruikt. In 1943 werd een verzoek formeel afgewezen.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven medische verklaring op briefpapier.
Dit document is een medisch attest, opgesteld door de Amsterdamse arts Meyer J. Premsela. In de verklaring bevestigt de arts dat een patiënt (de naam is lastig leesbaar, mogelijk "Snaaijer", "Swaane" of "Swaab") lijdt aan suikerziekte (diabetes mellitus). Dergelijke korte verklaringen werden in die tijd vaak uitgeschreven voor werkgevers, verzekeringsinstanties of voor het verkrijgen van specifieke dieetvoorschriften. De tekst is zakelijk en direct, geschreven op het persoonlijke briefpapier van de arts. Het handschrift is kenmerkend voor de medische professie uit die tijd: gehaast maar nog wel leesbaar voor ingewijden.
Medische verklaring op voorbedrukt briefpapier van de arts.
Dit document is een korte medische verklaring (attest) afgegeven door een praktiserend arts. De inhoud is louter feitelijk: het bevestigt de diagnose van "suikerziekte" (diabetes mellitus) bij een patiënt genaamd de heer Swaan. Dergelijke verklaringen werden in die tijd vaak gebruikt voor officiële instanties, werkgevers of om in aanmerking te komen voor specifieke (dieet)verstrekkingen. Het handschrift is vlot en functioneel, kenmerkend voor een arts uit die periode. Het adres op het briefhoofd, Nieuwe Heerengracht 45, plaatst de praktijk in de Amsterdamse Plantagebuurt.
Handgeschreven ambtelijke notitie/memo.
* **Handschrift:** Het document bevat minstens twee verschillende handschriften. De eerste tekst is de melding van de marktbezoeker (J. Renz). De onderste regels lijken een ambtelijk advies of besluit te zijn, geschreven in een sneller, meer cursief schrift met een andere pen. * **Kern van de zaak:** Dhr. Bootsma, die standplaats 160 op de Dapperstraat inneemt, overtreedt de regels door hulp ("assistentie") in te schakelen bij zijn marktkraam. Dit was hem eerder expliciet verboden door de dienst (volgens een referentie uit 1938). * **Sanctie:** De voorgestelde straf is mild: één dag voorwaardelijke ontzegging van de marktplaats, gecombineerd met verscherpt toezicht door de controleurs. * **Afkortingen:** 'j : l :' staat voor 'jongstleden'. 'pl : n:' staat voor 'plaats nummer'. 'dtd' staat voor 'dated' of 'gedateerd'. 'M. i.' betekent 'Mijns inziens'.
Medische verklaring / briefje
* **Inhoud:** De arts verklaart dat de heer S. Springer om gezondheidsredenen momenteel niet in staat is zijn werkzaamheden uit te voeren. Hij verzoekt de autoriteiten (waarschijnlijk de marktwezen-instantie of de gemeente) om toe te staan dat de zoon van de heer Springer de standplaats tijdelijk overneemt. * **Handschrift:** Een vlot, hellend artsenhandschrift. De afkorting "L.S." staat voor *Lectori Salutem* ("Groet aan de lezer"), een algemene aanhef voor een verklaring die niet aan één specifiek persoon gericht is. * **Terminologie:** Het woord "standplaats" wijst er sterk op dat de heer Springer een marktkoopman of straatverkoper was. Voor het innemen van een standplaats was een vergunning op naam nodig; bij ziekte moest officiële toestemming gevraagd worden voor vervanging door een familielid.
Administratieve archiefkaart / correspondentie-bijblad.
Het document betreft een verzoek van marktkoopman J. v. Praag voor het aanstellen van een assistent voor zijn marktkraam (voorkeurskaart no. 77). De reden hiervoor is zijn slechthorendheid. J. Penz adviseert de Inspecteur positief, mits er een vergoeding van f 0,15 (vijftien cent) wordt betaald bij vervanging. Onderaan het document zijn de persoonsgegevens van de assistent toegevoegd: A. Content, 21 jaar oud, wonende aan de Reitzstraat 17. Uit de ambtelijke aantekeningen blijkt dat het verzoek is getoetst aan een rapport van de 'Chef Marktwezen' en dat er op 6 december 1941 een officiële brief ('modelbriefje') is verzonden.
Handgeschreven brief (ambtelijke correspondentie).
De brief is een administratieve mededeling betreffende een marktkoopman genaamd J. van Praag. De auteur, J. Meng, kaart twee zaken aan: 1. **Verzoek om assistentie:** Vanwege de slechthorendheid van de heer Van Praag (exploitant van plaats nr. 23), wordt voorgesteld om hem toe te staan hulp te krijgen van zijn zoon, Philip (Ph.) van Praag (geboren 13 september 1915), indien hij een 'losse plaats' (een dagplaats) op de markt inneemt. 2. **Restitutiekwestie:** Er is een vraag over de terugbetaling van marktgeld. Meng bevestigt dat er op 2 mei jl. voor drie weken marktgeld is betaald voor plaats 138, onder verwijzing naar specifieke kwitantienummers (4012 t/m 4014). Hij distantieert zich verder van de inhoudelijke afhandeling van deze specifieke zaak. Het handschrift is een vlot, zakelijk cursief uit de vroege 20e eeuw, met gebruik van standaard afkortingen zoals "expl:" (exploitant), "pl: n:" (plaats nummer), "j: l:" (jongstleden) en "kw." (kwitantie).
Doorslag of archiefkopie van een officiële brief.
* **Vorm en Stijl:** De brief is kort, formeel en zakelijk. Het betreft een standaard afwijzing van een verzoek. Het ontbreken van een handtekening en de aanwezigheid van het stempel/de aantekening "Verzonden" duidt erop dat dit een kopie is voor het eigen archief van de verzendende instantie. * **Inhoud:** De brief refereert aan een schrijven van de ontvanger van 13 augustus 1943. De aard van het verzoek wordt niet expliciet genoemd, enkel dat het verzoek is afgewezen. * **Administratieve details:** De codes "46a/201/25a M." en "G/SV" zijn interne archief- of dossierkenmerken. De toevoeging "wijk 18" bij het adres in Amsterdam was destijds gebruikelijk voor de post- en administratieve verwerking door de gemeente.
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats [symbool: cirkel met schuine streep]
Uilenburg — standplaats [symbool: cirkel met schuine streep] *Zwanenburgwal 45 III*
Uilenburg — standplaats Keizerstraat 25 III 4
Uilenburg — standplaats Paardenstraat 7 II 1
Uilenburg — standplaats 1
Uilenburg
Uilenburg — standplaats 3e Oosterparkstraat 73 9
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats B
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats 1
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats b
Waterlooplein — standplaats b
Waterlooplein — standplaats T
Waterlooplein — standplaats Vaartsweg 17 170,36
Waterlooplein — standplaats Vischhandel 157,60
Waterlooplein — standplaats Molukkenstr
Waterlooplein — standplaats Grindelaan 87 139,75
Waterlooplein — standplaats Keizerstraat 106 21, 40
Onbekend
Uilenburg — standplaats U
Uilenburg
Uilenburg
Uilenburg
Uilenburg — standplaats U
Uilenburg — standplaats U
Uilenburg — standplaats U
Waterlooplein — standplaats Alb
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats aterloopl 10 / Alb
meerdere — standplaats fruit Sarphatipark t/o No
Uilenburg — standplaats Alb
Waterlooplein — standplaats Statestraat 30-3-'42 ger visch
Waterlooplein — standplaats bloemen Beethovenstr
meerdere — standplaats Alb
meerdere — standplaats T
meerdere — standplaats T
meerdere — standplaats Alb
meerdere — standplaats " " 8-2-'43 huish
Uilenburg — standplaats 20/1 155 — CM
Uilenburg — standplaats 2/104 beweert dat verg
Waterlooplein — standplaats Beethovenstraat 2-11-'42 visch
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats 1 beurt v
Waterlooplein — standplaats J
Waterlooplein — standplaats Beethovenstr
Waterlooplein — standplaats Gaaspstraat 14-12-'42 worstjes
Uilenburg — standplaats 280423 28/8 $\checkmark$
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats Bezw: ander werk
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats 271000 31/7 √
Waterlooplein — standplaats 060985 20/7 ziek
Waterlooplein — standplaats 301296 31/7 √
Waterlooplein — standplaats 030194 20/7 √
Waterlooplein — standplaats 130495 20/7 √
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE w.g.J.Vermeulen Voorzitter, w.g. P.C.Besanger Secretaris.
# TRANSCRIPTIE afzender J. Salomon. Centrale Markthalle Kamer 127 H^a.
# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk
# TRANSCRIPTIE [Gecentreerd getypt] den heer L.Jansen, Prinsengracht 8 I A l h i e r (C)
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer