Dienstbrief / Rapportage 26 juli 1943 De Directeur (waarnemend) van de Centrale Markt (vermoedelijk Amsterdam) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier 77/39/4 M.
1

Handgeschreven: Verzonden 26/7

VB/SV
26 Juli 1943.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
===========

In bijlage dezes heb ik de eer U te doen toekomen
afschrift van een rapport van den marktmeester C. Blom en
den contrôleur J.H. de Grebben van mijn dienst, waaruit
blijkt, dat J.v.d. Horst, wonende James Cookstraat 27 huis,
in dienst bij de Combinatie van grossiers in aardappelen op
de Centrale Markt, zich op 19 Juli jl. heeft schuldig ge-
maakt aan diefstal van eenige zakken aardappelen. Deze
aardappelen zijn door hem, boven den daarvoor vastgestelden
prijs verkocht aan den winkelier J.F. Sijmonsbergen, Tuin-
straat 165 huis. In verband hiermede is aan Van der Horst
en Sijmonsbergen met ingang van 28 Juli a.s. de toegang tot
de Centrale Markt ontzegd, respectievelijk tegens diefstal
en heling.

De winkelier Van Waard heeft geen aangifte van
deze diefstal gedaan. Dezerzijds is deze zaak doorgegeven
aan de Inspectie voor de Prijsbeheersching.

Ik acht het gewenscht, dat in aansluiting op mijn
straf, Van der Horst en Sijmonsbergen voor langeren tijd
van de Centrale Markt worden geweerd. Beleefd verzoek ik U
derhalve te willen bevorderen, dat bij Besluit van den Burge-
meester, met ingang van 11 Augustus a.s. eerstgenoemde ge-
durende zes en laatstgenoemde gedurende vier maanden de toe-
gang tot de Centrale Markt wordt ontnomen.

De Directeur,
wnd. Deze brief betreft een melding van diefstal en illegale handel (woekerprijzen) in aardappelen op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten zijn:
1. Diefstal: J.v.d. Horst, een werknemer bij de aardappelgrossiers, heeft zakken aardappelen gestolen.
2. Heling en Prijsopdrijving: De gestolen goederen werden boven de vastgestelde prijs verkocht aan winkelier J.F. Sijmonsbergen.
3. Sancties: De marktmeester heeft beide mannen direct de toegang tot de markt ontzegd. Er wordt een voorstel gedaan aan de wethouder om via een burgemeestersbesluit een langdurig toegangsverbod op te leggen: zes maanden voor de dief (Van der Horst) en vier maanden voor de heler (Sijmonsbergen).
4. Medeplichtigheid/Nalatigheid: Een derde partij, winkelier Van Waard, wordt genoemd omdat hij de diefstal niet heeft aangegeven. De zaak is tevens gemeld bij de 'Inspectie voor de Prijsbeheersching'. Het document dateert uit juli 1943, een periode waarin Nederland bezet was door nazi-Duitsland. Voedsel was schaars en de distributie werd streng gereguleerd door middel van bonnen en vaste prijzen.
* Zwarte Handel: Diefstal en verkoop boven de vastgestelde prijs (zwarte handel) werden in deze tijd gezien als economische sabotage. De overheid trad hier hard tegen op om de voedselvoorziening te waarborgen.
* Centrale Markt: De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam was het kloppend hart van de voedseldistributie in de stad. Een toegangsverbod tot deze markt betekende in feite een beroepsverbod voor de betrokkenen.
* Bestuur: De brief is gericht aan de wethouder, maar de uiteindelijke beslissing over een langdurig verbod lag bij de (door de bezetter aangestelde) burgemeester. De zakelijke en ambtelijke toon van de brief onderstreept de strikte bureaucratische controle op de schaarse middelen. C. Blom J.F. Sijmonsbergen J.H. de Grebben