Bijlage II. Behoort bij brief no.8a/70/1 M.d.d.8 December 1942 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Markt- wezen en den Gemeentelijken Adviseur voor Voedings- en Distributieaange- legenheden.-----------

Heden, 2 December 1942 hoorden wij den controleur H. de Vries, geboren 29 Maart 1915, wonende Ceintuurbaan 49 hs, dienst- doende op de Centrale Markt, naar aanleiding van het door den Chef- Marktopzichter C. Blom d.d. 2 December jl. ingediende personeels- contrôlerapport.

Hij verklaarde zakelijk als volgt:
"Ik was in den nacht van 2 December jl. van 2 - 4 uur belast met terreindienst; van 2 - 3 uur met mijn collega Smit en van 3 - 4 uur met Pietersma. Vlak na de aflossing van 2 uur troffen wij den hondenwacht Brassing bij het urinoir van het grasveld , die was gebeten door zijn hond. Wij gingen met hem naar de loge, alwaar ik bij Pietersma bleef, terwijl Smit ging verbinden in het kaarten- kantoor. Na het verbinden hebben wij met zijn drieën een 5 minuten nagekaart, waarna wij geritsel hoorden op het terrein. Smit en ik gingen een onderzoek instellen, waarbij ~~de hondenwacht Vonk, dat is de collega van de gebeten hondenwacht Brassing,~~ aantroffen. Wij hebben even met hem gesproken en hebben onze ronde toen voortgezet tot aan de voorkant van de hal, waarna wij langs de kant van de pieren A., B. en C., dus achter de wagons om, naar de loge zijn teruggekeerd. Een en ander heeft een 20 minuten in beslag genomen. Te ongeveer 2.45 uur kwamen wij in de loge terug, alwaar ik ben gebleven, totdat de Chef Blom binnenkwam. Collega Smit sprak om 3 uur wel over de aflossing, doch wij zijn daar niet op ingegaan.

Ik geef toe, dat ik ~~vanaf~~ 2 uur tot 3 uur 20 geruimen tijd in de loge heb gezeten, terwijl ik terreindienst had moeten doen.

Ik verklaar nog, dat we ook overigens dezen nacht her- haaldelijk in de loge zijn geweest gedurende enkele minuten om ons te warmen."

Aldus gelezen, volhard en geteekend.

De contrôleur,
w.g. H. de Vries.

De waarnemend Directeur,

De Bureauchef,
[Handtekening]

Marginale aantekeningen (links):
1. + bij / Opnieuw / doorhaling / is voorheen / goedgekeurd / HD
2. "vanaf" / wordt / "tusschen" Dit document betreft een disciplinair verhoor van een ambtenaar (contrôleur) van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is plichtsverzuim: de contrôleur, H. de Vries, werd door zijn superieur (Chef Blom) aangetroffen in de wachtloge terwijl hij buiten surveillancedienst had moeten draaien.

De verklaring van De Vries is een poging tot rechtvaardiging. Hij voert een incident aan waarbij een hondenwacht werd gebeten door zijn eigen hond als reden voor zijn aanwezigheid in de loge. Desondanks bevat de tekst een expliciete schuldbekentenis ("Ik geef toe..."). De marginale correcties zijn interessant: de vervanging van het woord "vanaf" door "tusschen" duidt op een zeer precieze juridische afbakening van de tijd waarin de overtreding plaatsvond. De initialen 'HD' bij de goedkeuring van de doorhaling wijzen op een formele verificatie door een superieur of secretaris. De context van december 1942 is cruciaal. Nederland was bezet door Nazi-Duitsland en de voedselvoorziening was onderworpen aan strikte distributie en rantsoenering. De Centrale Markt in Amsterdam was het zenuwcentrum voor de voedselstroom in de stad. Bewaking en controle waren hier van vitaal belang om diefstal en zwarte handel te voorkomen.

Dat een dergelijk incident (het te lang binnen zitten om op te warmen) leidde tot een formeel rapport aan de Wethouder voor Levensmiddelen, toont aan hoe hoog de druk op het personeel was en hoe streng de discipline werd gehandhaafd. De vermelding van het "warmen" in de loge wijst tevens op de schaarste aan brandstof en de zware werkomstandigheden tijdens de oorlogsjaren. De hiërarchische structuur (Contrôleur - Chef - Bureauchef - Directeur - Wethouder) illustreert de uitgebreide bureaucratische controle in die periode. C. Blom H. de Vries Marktwezen