A.H. de Haer

Getypte notulen van een vergadering.

* **Inhoud:** Het document verslaat het begin van een vergadering waarin een interne kwestie over vertrouwelijkheid wordt besproken. Lid Hofman voelt zich in zijn eer aangetast omdat er kritiek was op zijn overleg met zijn achterban. De voorzitter verduidelijkt dat hoewel overleg soms mag, leden geacht worden onafhankelijk ('vrij en zelfstandig') te oordelen. * **Structuur:** De notulen volgen een standaard ambtelijke structuur: presentielijst, agenda, en vervolgens de behandeling van de punten. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. 'den', 'zijner', 'jl.', 'n.m.'). * **Opmerkelijke zaken:** De afkorting "V.Z.O.D." staat voor de vereniging "Voor Zelfbehoud Onder de Dankbaren", een Amsterdamse marktkoopliedenvereniging. Een van de aanwezigen, de heer Presser, draagt een naam die veel voorkomt in de Joodse gemeenschap van Amsterdam, wat relevant is voor de context van die tijd.

Getypte brief op officieel briefpapier.

* **Kernboodschap:** De redacteur van de marktkoopliedenvereniging "Vooruitgang Zij Ons Doel" (VZOD) verzoekt de Inspecteur van Marktwezen om een artikel te schrijven voor hun aankomende jubileumkrant ter gelegenheid van hun 5-jarig bestaan op 2 juni 1939. * **Argumentatie:** De schrijver benadrukt de uitstekende verstandhouding en effectieve samenwerking tussen de marktkooplieden en de inspecteur tijdens eerdere conferenties. Een bijdrage van de inspecteur zou een teken van deze goede relatie zijn. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in formeel, zakelijk Nederlands van de jaren '30 (met gebruik van "y" in plaats van "ij" en de hoffelijkheidsvorm "U"). Er staan enkele kleine typefouten in ("organisatiie", "Ureeds").

Notulen (verslag) van een vergadering.

* **Inhoud:** Het document betreft de administratieve afhandeling van vergunningen voor straathandel ('venten'). Er wordt gesproken over specifieke locaties (Jan Evertsenstraat), specifieke handelsproducten (aal in zaagsel, strikjes, lintjes) en individuele verzoekschriften van burgers. * **Taalgebruik:** Het document hanteert een formele, ambtelijke stijl. Opvallend is het consequente gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (bijv. *mogelykheid*, *ongewyzigd*, *afwyzend*), wat destijds in bepaalde ambtelijke kringen of door specifieke instellingen van schrijfmachines gebruikelijk was, ondanks de spellinghervorming van Marchant (1934). * **Regulering:** De tekst getuigt van een strikte regulering van de openbare ruimte en handel. Zelfs het gedrag van verkopers van kleine fournituren wordt door het college van B&W gemonitord via officiële waarschuwingen. * **Status:** Het document breekt halverwege de zin af onderaan de pagina, wat duidt op een vervolgblad.

Notulen (verslag van een vergadering).

Deze notulen leggen de dertigste vergadering vast van de Amsterdamse adviescommissie voor marktzaken. De focus ligt op twee aspecten: de personele samenstelling van de commissie en infrastructurele verbeteringen van een specifieke marktlokatie. De voorzitter meldt het vertrek van de heer B. Hofman, die de vereniging "V.Z.O.D." (Vereniging tot Zelfbehoud van Onze Detaillisten) vertegenwoordigde. Dit wijst op de nauwe betrokkenheid van belangenorganisaties van kooplieden bij het gemeentelijk beleid. Daarnaast wordt er concreet ingegaan op de klachten over de Ten Katestraat. Er is sprake van een directe lijn tussen de marktraad, de Wethouder en de Dienst Publieke Werken. De discussie over asfaltering versus herbestrating en de verbetering van de elektrische verlichting toont de inspanningen om de marktomstandigheden in Amsterdam-West te moderniseren.

Dienstformulier (Copie) betreffende een ziektegeval.

* **Persoonsgegevens:** De ambtenaar is de heer A.H. de Haer, werkzaam als Inspecteur bij het Marktwezen. Hij woonde aan de Noorder Amstellaan 101-III in Amsterdam. * **Dienstverband:** Hij is geclassificeerd als "Ambtenaar b1" in salarisgroep IX, werkzaam in "vasten en vollen dienst". * **Medische context:** Het betreft zijn eerste ziektemelding van het jaar 1940. De melding is gericht aan de controlerend gemeente-arts, Dr. J.P. Hofstee. * **Tijdsbeeld:** Het document dateert van vlak voor de Duitse inval in Nederland. De Noorder Amstellaan is een bekende straat in Amsterdam-Zuid (tegenwoordig de Churchill-laan).

Notulen (verslag) van een vergadering.

Dit document vormt een officieel verslag van een adviescommissie die zich bezighield met de regulering van straathandel (venten). De kernpunten uit de vergadering zijn: 1. **Individuele casus (Knol):** Er wordt gerapporteerd over de afwijzing van een ventvergunning voor een zekere J.H.M. Knol. Opvallend is dat de commissie bereid was mee te werken vanuit een oogpunt van maatschappelijke steun, mits de betrokkene zelf de wens hiertoe uitte. Omdat de aanvrager zelf geen interesse toonde, werd het verzoek van de Directeur voor Maatschappelijke Steun afgewezen. 2. **Sociale regeling bij ziekte:** Er is een besluit genomen om marktkooplieden en venters vrijstelling van staangeld te verlenen als zij opgenomen zijn in een medische instelling. Dit is een vorm van sociale zekerheid avant la lettre voor zelfstandigen. 3. **Bureaucratische drempels:** Er bestond binnen de commissie een wens om deze vrijstelling ook bij thuisverpleging te laten gelden. De wethouder wijst dit echter af vanwege de "contrôle-moeilykheden". Dit illustreert het spanningsveld tussen sociale welwillendheid en de angst voor fraude of administratieve overbelasting. 4. **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke ambtelijke stijl en spelling (bijv. 'missive', 'vrystelling', 'contrôle').

Notulen (verslag van een vergadering).

Het betreft een formeel verslag van de 68ste vergadering van een adviescommissie die zich bezighield met de regulering van straathandel (venten) in Amsterdam, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De tekst bevat de standaard onderdelen van notulen: aanwezigheid, agenda en de afhandeling van de eerste punten. Opvallend is de gedetailleerde wijze waarop individuele vergunningsaanvragen werden getoetst. In het geval van de heer A. Worms werd historisch onderzoek gedaan naar zijn werkzaamheden in de periode 1930-1933 om te bepalen of hij van het venten zijn beroep had gemaakt. Dit wijst op een streng beleid waarbij verworven rechten of continuïteit in het beroep een rol speelden bij het toekennen van nieuwe vergunningen. De taal is formeel-ambtelijk met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "vacantie", "zyn", "terwyl", "wyk").

Notulen (vergaderverslag).

Dit document is een getypt officieel verslag van een adviescommissie die zich bezighield met het marktwezen. De tekst illustreert de bureaucratische processen in Nederland aan het eind van de jaren dertig. Belangrijke aspecten van de inhoud: * **Regelgeving:** Er worden strikte voorwaarden gesteld aan wie als assistent op een markt mag werken. Er is sprake van een verplichte schriftelijke aanvraag en een "legitimatiekaart" met foto's, wat duidt op een behoefte aan controle en overzicht op de marktdeelnemers. * **Leeftijdsgrenzen:** De documenten leggen vast dat assistenten in de regel minstens 18 jaar oud moeten zijn, met een uitzondering voor directe familieleden (vanaf 16 jaar), mits de directeur hiervoor toestemming geeft. * **Taal en Vorm:** Het gebruik van de 'n'-uitgang in de naamvallen ("den 18-jarigen leeftijd", "den plaatshouder") en de spelling van woorden als "pasphoto's" is kenmerkend voor de officiële schrijftaal van voor de Tweede Wereldoorlog.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

* **Inhoud:** De brief informeert de voorzitter van de Kramencommissie over een mutatie in het bestuur van de Marktkoopliedenvereniging. Door het vertrek van de heer B. Hofman worden zijn taken binnen de Kramencommissie overgenomen door de secretaris, de heer A.N. Prins. Men vraagt om een officiële schriftelijke bevestiging/akkoord van deze wijziging. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in formeel, ambtelijk Nederlands van voor de Tweede Wereldoorlog (gebruik van de naamvallen zoals 'den Heer', 'onzer Bond'). Opvallend is de spelling "vondt" (verleden tijd), wat destijds vaker voorkwam in formele correspondentie. * **Administratieve sporen:** De stempels en het handgeschreven nummer '85' wijzen op een zorgvuldige archivering, waarschijnlijk door de gemeentelijke instantie waartoe de Kramencommissie behoorde. De datum in het stempel (5/3) suggereert dat de brief op 5 maart 1940 is verwerkt.

Kennisgeving van ziekte (kopie), bestemd voor de controleerend gemeente-arts.

Dit formulier is een administratieve ziektemelding van een ambtenaar bij de Amsterdamse gemeentedienst 'Marktwezen'. * **Persoonsgegevens:** De heer A.H. de Haer was werkzaam als inspecteur (nummer 87). Hij was ten tijde van de melding ongeveer 48 of 49 jaar oud (geboren in 1892). * **Status:** Hij was een ambtenaar in vaste en volle dienst (klasse IA), vallend onder salarisgroep IX. * **Adres:** Hij woonde op de Noorder Amstellaan 101, drie hoog. De Noorder Amstellaan in de Rivierenbuurt werd na de oorlog (in 1946) hernoemd naar de Churchill-laan. * **Procedure:** De melding werd verzonden naar Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeente-arts die verantwoordelijk was voor het verifiëren van het ziekteverzuim van gemeentepersoneel. Het betrof zijn eerste ziektegeval van dat jaar.

Getypte nominatieve lijst (loonaffiche/salarisoverzicht).

* **Inhoud:** Het document bevat een alfabetische lijst van ambtenaren met hun totale jaarsalaris over 1940. De tekst in de koptekst verwijst naar "stamkaarten", wat aangeeft dat dit een uittreksel is uit de centrale personeelsadministratie. * **Salarisverhoudingen:** Er is een aanzienlijk verschil in bezoldiging zichtbaar. De meeste ambtenaren verdienen tussen de 1.500 en 2.000 gulden. Uitschieters zijn de lagere bedragen (zoals A.H. Klaassens met 610,88 gulden, mogelijk een deeltijd- of juniorfunctie) en de hoge bedragen (zoals Dr. A.v.d. Laan met 6.550,08 gulden, wat duidt op een hoge academische of leidinggevende positie). * **Administratieve tekens:** * De handgeschreven kruisjes ('x') bij A.H. Drukker en Dr. A.v.d. Laan en de diverse schuine strepen/vinkjes achter bedragen wijzen op een handmatige verificatie door een accountant of administrateur. * Onderaan staat de term "Transporteeren", wat betekent dat het totaalbedrag (76.978,77 gulden) wordt overgedragen naar een volgende pagina van de lijst.

Notulen van een vergadering.

In dit document worden de notulen van de 33ste vergadering van de Permanente Commissie van Advies inzake Ventvergunningen vastgelegd. De belangrijkste besproken punten zijn: * **Administratieve afhandeling:** De notulen van de vorige vergadering (6 mei 1935) worden zonder wijzigingen goedgekeurd. * **Individuele zaken:** Een aanvraag van D. Blits is door de gemeente (B&W) afgewezen op advies van de commissie. Er zijn nieuwe verzoeken binnengekomen voor Isaac Plas en J.H.M. Knol (via de Directeur voor Maatschappelyken Steun). * **Beleid en Openbare Orde:** Er is een aanhoudende discussie over het ventverbod in de Java- en Sumatrastraat in Amsterdam-Oost. Ondanks een minderheid binnen de commissie die het verbod wil opheffen, houdt de Hoofdcommissaris van Politie voet bij stuk: vanuit verkeersveiligheidsoogpunt blijft het verbod van kracht.

Zakelijke brief / Verzoekschrift.

Dit document is een formeel verzoek van visverkoper A. Hagedoorn aan de directeur van de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. Hagedoorn verzoekt om weer vis te mogen inkopen via de Gemeentelijke Visafslag. Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt dat de ambtelijke molen direct in werking trad: 1. **Statuscontrole:** Er is genoteerd dat de aanvrager zowel een "venter" (straatverkoper) als een "winkelier" is. 2. **Vergunningscheck:** Er wordt gevraagd naar de "ventverg" (ventvergunning). 3. **Besluit/Doorverwijzing:** Onderaan is de uiteindelijke afhandeling genoteerd: de aanvrager wordt niet direct geholpen door het Marktwezen, maar moet zich wenden tot de "Visscherij Centrale". De brief geeft een goed beeld van de administratieve afhandeling van distributievragen tijdens de bezettingsjaren.

Dienstverslag / Rapportage van schade aan gemeente-eigendom.

* **Inhoud:** Het document betreft een schadeverslag. Een vrachtwagen van de firma *Bertels Oliefabriek* (gevestigd aan de Omval) heeft een lantaarnpaal omvergereden bij de *Steenen Steiger* op de *Vischmarkt*. De rapporteur heeft de gegevens van de chauffeur genoteerd en hem aansprakelijk gesteld voor de schade. * **Administratieve verwerking:** De rode onderstrepingen en correcties (zoals "vergoed" in plaats van "betaald") wijzen op een juridische of administratieve controle door een superieur of archiefmedewerker. Het kenteken "G 317" duidt op een Noord-Hollands provinciaal nummerbewijs. * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk Nederlands ("Aan den WelEdHeer", "des middags"). De spelling is conform de destijds geldende normen (bijv. "Vischmarkt").

Getypt verslag (typoscript) met handgeschreven kanttekening.

* **Kernproblematiek:** Er is een groot tekort aan zoetwatervis op de Amsterdamse afslag voor de straathandel (marktkooplieden en venters). De toegezegde 30.000 tot 40.000 pond per week wordt niet gehaald. * **Oorzaak van het conflict:** Er vindt een verschuiving plaats van straathandel naar winkelverkoop. De "Inspecteur" stelt onomwonden dat grossiers de vis buiten de afslag om rechtstreeks aan winkeliers verkopen tegen prijzen die hoger liggen dan de vastgestelde maximumprijzen (zwarte handel/prijsopdrijving). * **Belangen:** De verdeelingscommissie (vertegenwoordigd door Lammers) probeert de straathandel te redden, die historisch gezien 85% van de markt besloeg. De Directeur van het Marktwezen pleit voor centralisatie van alle aanvoer via de afslag om toezicht te houden. * **Opvallend:** In de tekst staat een typefout: "winkdiers" in plaats van "winkeliers" (regel 22).

Schaderapport / Dienstmededeling.

* **Inhoud:** Het document betreft een melding van een kleine aanrijding waarbij een vrachtwagen van de firma Stam & Bakker schade heeft veroorzaakt aan de Amsterdamse Vishall (onderdeel van de Centrale Markthallen). Er zijn twee planken vernield. * **Juridisch/Financieel:** De schuld wordt direct erkend door de eigenaar (Bakker), die toezegt de kosten voor herstel te vergoeden. De ambtelijke verwerking is zichtbaar in de rode kanttekeningen, waar wordt gevraagd om een "bon" (factuur) op te maken. * **Bedrijfsgegevens:** De firma Stam & Bakker was gevestigd aan de De Ruijterkade 8, een prominente locatie nabij het Centraal Station, wat logisch is voor een expeditiebedrijf in die tijd. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in zakelijk, ambtelijk Nederlands ("Heden morgen", "WelEdHeer"). De doorhalingen wijzen op een correctie van de procedure: de rapporteur wilde eerst een rekening aankondigen, maar veranderde dit in de expliciete bereidheid van de tegenpartij om te betalen.

Notulen (vergaderverslag).

Dit document bevat de eerste pagina van de notulen van de 58ste vergadering van een adviescommissie die gaat over ventvergunningen (straatverkoop). De belangrijkste punten op de agenda en in de bespreking zijn: 1. **Beleidsvraagstuk oudere venters:** Er wordt gedebatteerd over het intrekken van vergunningen van venters boven de 60 jaar die volledige financiële ondersteuning (steun) ontvangen. 2. **Iepenplein:** Er wordt een ventverbod overwogen voor het Iepenplein en omgeving vanwege de komst van een vaste markt aldaar. 3. **Individuele casussen:** De aanvragen van W. Belinfante en J. Vermey voor een vergunning zijn afgewezen. In het geval van Vermey is de afwijzing gebaseerd op een historisch criterium: hij was in september 1933 niet geregistreerd als venter.

Document

Dit document is een getypte loonlijst van de Dienst van het Marktwezen uit december 1941. Het geeft een gedetailleerd overzicht van de salarisstructuur van een middelgrote gemeentelijke dienst tijdens de vroege bezettingsjaren. **Belangrijke observaties:** * **Salarisverhogingen:** Er is sprake van een structurele verhoging van de salarissen en pensioengrondslagen per september 1941. * **Toelagen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen basissalaris, toelagen voor uniformkleding (unif. kl.) en een procentuele toelage van 5%. * **Pensioenwet:** Meerdere ambtenaren (o.a. Sixma, Renz, Stroër en de Wolff) maken gebruik van **Artikel 150 van de Pensioenwet 1922**, wat wijst op specifieke regelingen voor behoud van pensioenrechten bij functiewijziging of overgangsregelingen. * **Ongehuwdenkorting:** Bij de kassier Kerklingh wordt een "3% ongehuwdenkorting" vermeld, wat een typerend fiscaal element van die tijd was. * **Handgeschreven tekens:** De 'X'-tekens achter diverse namen (Jonkman, Dogger, Steenbeek, van Lunteren, Smit, Stroër, de Vries) kunnen duiden op administratieve controles of, gezien de context van 1941, een markering in het kader van de Ariërverklaring of andere bezettingsmaatregelen, hoewel dit zonder verdere bronnen niet met zekerheid te stellen is. ---

Notulen (vergaderverslag).

Het document is een verslag van een ambtelijke adviescommissie die gaat over de regulering van straathandel (venten). De belangrijkste punten uit deze vergadering zijn: * **Handhaving en Overlast:** Er is sprake van aanhoudende overlast door venters in de Camperstraat (Amsterdam-Oost). De commissie zoekt naar maatregelen om dit te beperken. * **Beleidsregels:** Er wordt verwezen naar een strikte datum (1 januari 1935) waarvóór vergunningen aangevraagd hadden moeten zijn. Dit duidt op een ontmoedigingsbeleid vanuit de gemeente om het aantal straatverkopers te limiteren. * **Individuele Casuïstiek:** * De aanvraag van **Mw. R. Piller Moffie** is afgewezen. * De casus van **C. de Waal** zorgt voor discussie. Hoewel de commissie blijkbaar kritisch was (zie het bezwaar van de heer Presser), heeft de Wethouder besloten hem tóch een vergunning te verlenen op basis van feiten uit 1933. * **Besluitvorming:** De commissie adviseert, maar de Wethouder voor Levensmiddelen neemt de uiteindelijke beslissing.

Notulen (vergaderverslag)

* **Inhoud:** Het document verslaat de opening van een ambtelijke adviesvergadering over ventvergunningen in Amsterdam. Naast de zakelijke agenda-punten (zoals bijstand aan venters en de Jan Evertsenstraat) valt de nadruk op het tienjarig jubileum van de "Algemeenen Ventersbond". * **Vorm:** Getypte tekst op dun papier (mogelijk een doorslag). Kenmerkend is het gebruik van spatiering in koppen (zoals "N o t u l e n") en het onderstrepen van namen en agendapunten voor de overzichtelijkheid. * **Contextuele details:** De tekst is opgesteld in de spelling-Marchant (gebruik van 'den', 'zijn' geschreven als 'zyn' of 'zijn' afhankelijk van de typist, 'ingekomen stukken'). De vergadering vond plaats kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Getypte notulen van een vergadering.

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in formeel-ambtelijk Nederlands. Opvallend is het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' zou verwachten (bijv. "vyftigste", "zyn", "ongewyzigd"), wat typerend is voor de spellingvoorkeur van sommige schrijfmachines of de overgangsperiode in spelling in die tijd. * **Bestuurlijke structuur:** De commissie adviseert het college van Burgemeester en Wethouders. De aanwezigheid van een Inspecteur van Politie als lid onderstreept het handhavingsaspect van ventvergunningen. * **Inhoudelijke punten:** De agenda toont een mix van routinezaken (notulen) en specifieke vergunningsaanvragen. De aanvraag van W. Belinfante voor een standplaatsvergunning is een concreet dossierpunt. Ook de inzameling van oud papier was blijkbaar een onderwerp dat onder de vlag van ventvergunningen of straathandel viel.

Brief (kopie/doorslag)

Deze brief dient ter bevestiging van de samenstelling van een nieuw ingestelde "Verdeelingscommissie", waarschijnlijk belast met de distributie of toewijzing van visproducten. De correspondentie vindt plaats tussen een overheidsdirecteur (mogelijk van de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening of het Marktwezen) en de directeur van de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC). De commissie wordt geleid door twee ambtenaren van de verzendende dienst (A.H. de Haer en H.A. van Duinhoven), wat duidt op direct overheidstoezicht op de werkzaamheden. De lijst van leden bestaat uit zeven personen uit Amsterdam en drie uit Volendam. Opvallend is het gebruik van bijnamen tussen haakjes bij de Volendamse leden ("Puul" en "Tien"), een lokaal gebruik dat ook in officiële stukken uit die tijd voorkwam om personen te onderscheiden.

Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekeningen en parafen.

* **Inhoud:** De brief is een rappel (herinnering) van het Front van Nering en Ambacht aan de Amsterdamse Inspecteur van het Marktwezen. De afzender vraagt om een reactie op twee eerdere brieven van 21 juni 1942 die onbeantwoord zijn gebleven. * **Administratief proces:** De handgeschreven aantekeningen onderaan duiden op de afhandeling door de ontvanger. Op 15 juli 1942 noteert De Haer dat de kwestie "afgedaan" is en de stukken gearchiveerd ("opbergen") kunnen worden. Het nummer '9/7' bij het referentienummer is waarschijnlijk de datum van ontvangst (9 juli). * **Ideologische signatuur:** De afsluiting "Met volkschen groet" is typerend voor organisaties die tijdens de Duitse bezetting gelijkgeschakeld waren of collaboreerden. Het woord "volksch" verving in nationaalsocialistische kringen de gebruikelijke formele groeten.

Brief op officieel briefpapier.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van een collaborerende organisatie aan een gemeentelijke instantie om een voorkeursbehandeling voor een individu. J.H. van Bienen, een visverkoper, heeft geen officiële toewijzing voor een standplaats op de markt. * **Argumentatie:** De belangrijkste reden die wordt aangevoerd voor de "uitzondering" is dat Van Bienen 14 maanden lang als vrijwilliger aan het Oostfront heeft gediend bij het NSKK. Er wordt expliciet verwezen naar een precedent ("Nelis Persoon") om de billijkheid van de eis te onderstrepen. * **Ideologische kenmerken:** De afsluiting "Met volkschen groet" is typerend voor nationaalsocialistische en collaborerende organisaties tijdens de bezetting. Het "Front van Nering en Ambacht" was de nationaalsocialistische vakorganisatie voor de middenstand. * **Toon:** De toon is dwingend-beleefd. Er wordt gebruikgemaakt van de politieke invloed die de organisatie op dat moment meent te hebben op de civiele bureaucratie (het Marktwezen).

Handgeschreven zakelijke mededeling / briefkaart.

* **Inhoud:** De brief is een rapportage over een controle van een partij goederen (waarschijnlijk fruit, gezien de vermelding van "manden" en "bessen"). De afzender stelt vast dat de zegels/sluitingen intact waren. Echter, door een afkeuring van 2 pond bessen wordt de leverancier (genoemd als "Sterk") voor een lager totaalbedrag uitbetaald: 569 pond tegen een tarief van 0,25 (vermoedelijk guldens) per pond. * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk ("Hoogachtend", "Weled. Heer"). * **Toestand:** Het document is goed leesbaar; het handschrift is een duidelijk lopend schrift uit de eerste helft van de 20e eeuw.

Zakelijke brief (correspondentie met de overheid).

* **Kern van het schrijven:** De directie van de Stadt-Schänke beklaagt zich over de onmogelijkheid om via de reguliere weg aan voldoende visproducten (vooral garnalen en paling) te komen. Ze wijten dit aan het uitblijven van "toewijzingen" aan hun leveranciers en de onhaalbaarheid van de officieel vastgestelde prijzen. * **Verzoek:** De afzender vraagt om een statuswijziging naar 'winkelier' om rechtstreeks op de visafslag te mogen inkopen, of om directe overheidstoewijzingen om de bedrijfsvoering te redden. * **Ambtelijke afhandeling:** Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt dat het verzoek is afgewezen. De reden die wordt opgegeven is de "geringe aanvoer" van vis in het algemeen. De notitie "zelfde brief als aan Astoria" suggereert dat dit een standaardprobleem was voor horecagelegenheden in die tijd en dat er een gelijkluidend afwijzingsbericht is verstuurd naar Café-Restaurant Astoria. * **Taalgebruik:** Formeel en beleefd, conform de toenmalige etiquette voor correspondentie met overheidsinstanties ("Weledele Heer", "Uw medewerking inroepen").

Zakelijke correspondentie / Verzoek om getuigenverklaring.

* **Inhoud:** De firma Van Weeren & De Nagtegaal verzoekt de heer De Haer, werkzaam bij de Centrale Markthallen, om een getuigenverklaring in te vullen betreffende een aanrijding op 14 september 1942. Het ongeluk vond plaats nabij de Centrale Markt tussen een auto van hun verzekerde (A. de Jong) en een paard en wagen van de firma Heerding. * **Annotaties:** Er zijn belangrijke handgeschreven toevoegingen die het interne proces tonen. Een medewerker vraagt zich af of de "bedrijfsrecherche" hiervan weet. Uiteindelijk schrijft de heer De Haer zelf op 7 oktober 1942 dat hem "niets van bekend" is over het voorval, wat suggereert dat hij onterecht als getuige was opgegeven. * **Vormgeving:** Het document is een standaard kantoordocument uit die tijd, gebruikmakend van voorgedrukt briefpapier van voor de oorlog (gezien de datum 193... in de datumlijn en de formuliercode uit 1935). ---

Zakelijke brief / Verzoekschrift

In deze brief verzoekt de heer A. Hagedoorn, eigenaar van een haringhandel in de Amsterdamse binnenstad, om een omzetting van zijn ventvergunning naar een vaste standplaats. De aanleiding is het vervallen van zijn huidige vergunning per de eerstvolgende maandag. Hagedoorn voert drie belangrijke punten aan: 1. **Vaste standplaats:** Hij wil een vaste plek in plaats van te moeten venten (rondreizen/lopen), om zijn inkomen te waarborgen. 2. **Toewijzing van goederen:** Hij vraagt om een "dubbele toewijzing" van vissoorten. Dit duidt op de distributie- en rantsoeneringsmaatregelen die tijdens de bezettingstijd van kracht waren. 3. **Bedrijfsopvolging:** Hij verzoekt de officiële papieren op naam van zijn 28-jarige zoon, H.C. Hagedoorn, te zetten, die blijkbaar de dagelijkse leiding al grotendeels op zich neemt. Opvallend is de taalgebruik-fout "gezinsinkomem" (met een 'm' aan het eind), wat wijst op een typefout tijdens het opmaken van de brief.

Document

Dit document is een officiële werkinstructie (dienstorder) voor marktmeesters en ambtenaren van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Duitse bezetting. De kernpunten zijn: * **Vaststelling van sluitingstijden:** De markten moeten op zaterdagen tussen 1 april en 1 oktober uiterlijk om 20:00 uur (8 uur 's avonds) gesloten zijn. * **Referentie naar wetgeving:** De aanpassing is het gevolg van een nieuwe "winkelsluitingsverordening". Dit duidt op de toenemende regulering van het openbare en economische leven door de bezetter of het collaborerende bestuur. * **Verduistering:** Er wordt expliciet vermeld dat de verduisteringsvoorschriften voorrang hebben. Indien de zon eerder ondergaat of de veiligheidssituatie daarom vraagt, moet de markt nog vroeger sluiten. * **Ontruiming:** De order benadrukt dat de markt niet alleen moet "eindigen", maar ook daadwerkelijk "ontruimd" moet zijn. De handgeschreven notitie in rode inkt ("Rep 22 Aug: 1942") is waarschijnlijk een administratieve aantekening van een archivaris of ambtenaar die aangeeft wanneer dit document is geregistreerd in een repertorium of wanneer er een herinnering/controle heeft plaatsgevonden.

Zakelijke brief op briefpapier met briefhoofd.

* **Doel van de brief:** De afzender, een haringhandelaar, verzoekt de Inspecteur van het Marktwezen formeel om een ruil van toegewezen quota. Hij wil zijn toewijzing voor zoetwatervis inruilen voor een toewijzing voor zeevis (zowel 'grof' als 'fijn'). * **Toon en taalgebruik:** De brief is geschreven in de formele en hoffelijke stijl die in die tijd gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties ("Weledele Heer", "Ondergeteekende verzoekt U hiermede beleefd"). Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (bijv. "visch", "ondergeteekende"). * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven notitie "afgedaan" bovenin geeft aan dat het verzoek is behandeld. De stempel met het nummer "466/86/ M. 1943" duidt op een systematische archivering bij de ontvangende instantie.

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en registratienummers.

* **Kern van de zaak:** Een controleur van het Marktwezen (G. Huisman) rapporteert over de inbeslagname van 300 pond (ca. 150 kg) zeevis die illegaal was opgeslagen in een loods aan de Atjehstraat. De vis werd deels aangetroffen in een bakkerskar, wat duidt op clandestiene handel (zwarte markt). * **Afhandeling:** De vis is direct naar de centrale vismarkt aan de De Ruyterkade gebracht en daar verkocht namens de Voedselcommissaris. Dit was de standaardprocedure tijdens de bezetting om geconfisqueerde goederen toch in de legale distributieketen te krijgen. * **Sancties:** De verdachte (Looyer) kreeg een proces-verbaal wegens overtreding van het Visscherijbesluit. De handgeschreven aantekening bovenaan meldt een "1 week schorsing", wat waarschijnlijk betrekking heeft op een vergunning van de betrokkene. * **Taalgebruik:** Het rapport vertoont enkele slordigheden in de zinsbouw (zoals: "...die hun vanmorgen gekocht had, heb aangetroffen..."), wat mogelijk te verklaren is doordat het rapport telefonisch is gedicteerd en direct is uitgetikt.

Concept-notulen van een bespreking.

Het document is een werkverslag van een kritiek overleg over de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting (1943). Centraal staat de distributie van garnalen. Er is een probleem met een zekere "Rooseman" die zijn verplichtingen (percentages) verwaarloost. De gemeente wil dat deze voorraden direct naar de Amsterdamse bevolking gaan. De kern van de discussie draait om het vinden van een betrouwbare groothandelaar (grossier). Terwijl de N.V.C. wijst op logistieke problemen (Puul Mooyer zit al vol), oppert de gemeente de "Combinatie Lammers" vanwege hun goede reputatie bij de mosselaanvoer. De handgeschreven correcties en de grote doorgehaalde passage wijzen op een politiek gevoelige discussie: Van Meurs waarschuwt dat de gemeente zich niet te veel moet mengen in de interne zakelijke verhoudingen van de N.V.C., tenzij de algemene distributie in gevaar komt. De opmerking over het "ontduiken van de boekhouding" suggereert dat men bang was dat vis via de zwarte markt buiten de stad bleef, in plaats van via de officiële kanalen (en bonkaarten) aan de burgers geleverd te worden.

Document

Dit document is een verslag van een ambtelijk overleg over de logistiek en distributie van garnalen in bezet Amsterdam. De kern van het probleem is dat bepaalde leveringsquota (percentages), die voorheen door een zekere "Roosman" werden beheerd maar blijkbaar zijn verwaarloosd, opnieuw moeten worden toegewezen aan de gemeente Amsterdam. Er is sprake van een logistiek knelpunt: er moet een geschikte groothandelaar (grossier) worden gevonden om de aanvoer fysiek te regelen. De firma Puul uit Volendam wordt genoemd, maar zij zijn al bezet met de aanvoer uit het noorden van het land. Als oplossing stelt Van Meurs de "Combinatie Lammers" voor. Hij voert aan dat zij hun betrouwbaarheid al hebben bewezen bij de aanvoer van mosselen en dat hun betrokkenheid garandeert dat de garnalen daadwerkelijk bij de Amsterdamse bevolking terechtkomen. De tekst bevat diverse handgeschreven correcties (zoals het invoegen van "dus" en het doorhalen van "er" en "in") die typisch zijn voor een conceptverslag dat nog moet worden uitgewerkt of goedgekeurd. ---

Administratieve staat (salarisoverzicht).

* **Structuur:** De lijst is opgesteld in twee kolommen per pagina-helft. Onderaan de eerste kolom staat het subtotaal ("Transporteeren"), dat bovenaan de tweede kolom weer als startbedrag ("Transport") verschijnt. * **Salarisverschillen:** De bedragen variëren sterk. Lage bedragen (zoals W.R. Melchers, f. 122,76) duiden mogelijk op deeltijdaanstellingen of ontslag/indiensttreding gedurende het jaar. De hoogste salarissen (zoals C.F. Sixma, f. 6.653,70) behoren vermoedelijk toe aan leidinggevende ambtenaren. * **Handgeschreven toevoegingen:** * Er zijn diverse haakjes en extra bedragen toegevoegd (o.a. bij Cobussen en Viëtor), wat wijst op een splitsing van looncomponenten of correcties na het typen. * De notatie "/4" (of een handgeschreven 'A') achter bedragen bij Lak, Lunteren, Plakké en Smit duidt waarschijnlijk op een specifieke administratieve code of een kwartaalaanduiding. * Achter de naam Gottmer is een kleine letter 'f' in inkt toegevoegd.

Administratieve salarislijst.

Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.

Document

* **Schrift:** Het document is geschreven in een verzorgd 20e-eeuws kantoorschrift. De namen en bedragen zijn zeer consistent genoteerd. Enkele letters, zoals de 'H', 'G' en 'V', vertonen de voor die tijd kenmerkende krullen. * **Structuur:** De lijst is globaal alfabetisch op achternaam geordend, hoewel er kleine afwijkingen zijn in de strikte volgorde. De bedragen zijn genoteerd in guldens (f.), waarbij herhalingstekens (") zijn gebruikt om de valuta-aanduiding niet telkens te hoeven herhalen. * **Inhoud:** Er worden 72 personen vermeld. De bedragen variëren sterk, van minder dan f. 500,- tot bijna f. 7000,-. De kleine superscript-cijfers (1 t/m 10) fungeren als voetnoten; het feit dat dezelfde nummers bij verschillende personen terugkomen, wijst op gestandaardiseerde administratieve aantekeningen (bijv. deeltijdwerk, ontslag gedurende het jaar, of specifieke toeslagen).

Officieel rapport (handgeschreven)

* **Inhoud:** Het document betreft een verslag over de ontvangst en gedeeltelijke directe verkoop van een grote partij verse aal (paling). Van de totale zending van 805,5 kg moest ruim een kwart (230,5 kg) op last van een keurmeester direct aan het publiek worden verkocht, in plaats van via de reguliere handelskanalen. * **Procedure:** De rapporteur (Gobbel) vermeldt dat hij samen met een collega (Lammers) naar een specifiek adres in de Amsterdamse wijk Kattenburg is gegaan om persoonlijk toezicht te houden op deze verkoop. Dit duidt op een strikte controle op de voedseldistributie. * **Staat van het document:** Het is een duidelijk leesbaar, handgeschreven document op gelinieerd papier. Er zijn administratieve stempels in paarse inkt bovenaan geplaatst. Onderaan zijn vage resten van een watermerk of doorslag van een ander document zichtbaar.

Concept-notulen van een vergadering.

Het document is een werkversie van notulen waarin een maatregel tegen fraude in de visdetailhandel wordt besproken. Het hoofddoel is het invoeren van een **persoonlijke afhaalplicht** voor toegewezen partijen vis en mosselen. Kernpunten uit de discussie: * **Bestrijding van 'knoeierijen':** Handelaren lieten hun vis ophalen door anderen terwijl zij zelf andere (neven)inkomsten genereerden. Dit ondermijnde het distributiesysteem. * **Uitzonderingen:** Er wordt nagedacht over praktische uitzonderingen voor personeel van winkeliers en voor zieke handelaren (mits voorzien van een doktersverklaring). * **Dilemma's:** De heer Lammers wijst op de complexiteit voor specifieke zaken, zoals de delicatessenzaak van de heer Frommé, wat aangeeft dat de maatregel de bedrijfsvoering van gespecialiseerde handelaren kon hinderen. * **Redactionele intentie:** De handgeschreven wijzigingen (zoals "een einde *wordt* gemaakt" in plaats van "geen einde *kan worden* gemaakt") tonen een verschuiving naar actievere en dwingendere taal.

Document

Dit document betreft een ambtelijke personeelsstaat van de Amsterdamse marktdiensten (zoals de Centrale Markt en de Vismarkt) in oorlogstijd. De brief geeft een overzicht van het aantal ambtenaren en werklieden per afdeling. Bijzonder saillant zijn de vermelde detacheringen: 1. **Waffen-SS**: Er wordt gerapporteerd over één ambtenaar die zich als vrijwilliger heeft aangemeld. Dit was in die tijd een expliciete vorm van collaboratie. 2. **Hulppolitie**: Drie ambtenaren zijn hiernaartoe gedetacheerd. De Hulppolitie werd door de bezetter vaak ingezet voor toezicht en handhaving, waaronder assistentie bij razzia's. 3. **Gemeentelijk Gevolmachtigde**: Twee ambtenaren zijn gedetacheerd bij de instantie die de groothandel in groente en fruit reguleerde, wat wijst op de strakke distributiecontrole tijdens de bezetting. Onderaan de brief staat een lijst met sleutelfiguren binnen de dienst, inclusief hun privéadressen en telefoonnummers. Dit illustreert de verregaande administratieve transparantie die de bezetter van het gemeentebestuur eiste.

Ambtelijke correspondentie / Personeelsoverzicht.

Dit document is een personeelsrapportage van de Amsterdamse Marktdienst aan de afdeling Algemene Zaken van de gemeente Amsterdam. Het geeft een kwantitatief overzicht van het personeelsbestand (ambtenaren en werklieden) verdeeld over verschillende locaties zoals de Centrale Markt, het Koelhuis en de Vismarkt. Opvallend is de expliciete melding van de nevenactiviteiten of detacheringen van personeelsleden in de context van de Duitse bezetting: * Eén ambtenaar die zich vrijwillig heeft aangemeld bij de **Waffen S.S.** * Drie ambtenaren gedetacheerd bij de **Hulppolitie** (vaak ingezet voor bewakingstaken of assistentie bij razzia's). * Twee ambtenaren werkzaam bij de **Gemeentelijk Gevolmachtigde voor Grossiersbedrijven**, een instantie die de voedseldistributie controleerde. Onderaan volgt een lijst met namen, privéadressen en telefoonnummers van het hogere personeel, waaronder directeur C.F. Sixma. De genoemde straatnamen (Stadionweg, Noorder Amstellaan – tegenwoordig Churchill-laan, Paramaribostraat) bevestigen dat het om Amsterdam gaat.

Notities/Notulen van een vergadering.

Dit document verslaat een bureaucratische discussie over de aanscherping van distributieregels voor vis en mosselen. Het kernprobleem is dat kleinhandelaren (winkeliers) niet zelf op de vismarkt verschijnen om hun toegewezen voorraad op te halen, maar dit overlaten aan collega's of tussenpersonen. * **Handhaving en Controle:** De commissie wil fraude en "knoeierijen" (onregelmatigheden) tegengaan. Het feit dat sommige handelaren elders (Den Haag, Hilversum) andere bedrijven runnen en nooit op de markt verschijnen, wordt gezien als een ondermijning van het eerlijke verdeelsysteem. * **Uitzonderingsclausules:** Er wordt pragmatisch nagedacht over uitzonderingen: personeel sturen mag wel, en bij ziekte is een doktersverklaring nodig. Ook actieve handelaren die voor zaken naar de vishaven in IJmuiden moeten, krijgen respijt. * **Sfeer en Orde:** De heer Lammers merkt op dat de huidige situatie de "stemming op de Vischmarkt" bederft, wat duidt op onderlinge afgunst of chaos tijdens de distributie.

Brief (verzoekschrift) met diverse bedrijfsstempels en handtekeningen.

* **Kern van het verzoek:** De ondertekenaars zijn visdetailhandelaren die normaal gesproken recht hebben op de toewijzing van *gepelde* garnalen. Vanwege de oorlogsomstandigheden kunnen de pellerijen het werk niet aan (waarschijnlijk door tekort aan arbeidskrachten of transportproblemen). Hierdoor worden de garnalen ongepeld op de markt gebracht. Omdat deze handelaren niet op de lijst voor *ongepelde* garnalen staan, lopen zij hun handel mis. Zij verzoeken om toevoeging aan de distributielijst voor ongepelde garnalen om hun omzet veilig te stellen. * **Ondertekenaars:** Het betreft een collectief van bekende Amsterdamse vishandels en horeca-gerelateerde bedrijven uit die tijd. Opvallend is de aanwezigheid van de NV Dikker & Thijs, destijds (en nu nog steeds) een zeer gerenommeerd etablissement. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven kantlijnnotitie wijst erop dat de brief is besproken met de **N.V.C.** (Nederlandsche Visch Centrale), het orgaan dat tijdens de bezetting de regie voerde over de visdistributie.

Ziekmeldingsformulier voor gemeenteambtenaren (doorslag/kopie).

* **Persoon:** De melding betreft de heer A.H. de Haer, een gehuwde man, geboren op 24 februari 1892. Hij was ten tijde van de melding bijna 51 jaar oud. * **Beroep en Status:** Hij was werkzaam als inspecteur (personeelsnummer 87) bij de Amsterdamse Dienst Marktwezen. Hij had de status van ambtenaar (klasse IA-IA1) in vaste dienst en was ingedeeld in salarisgroep IX. * **Huisvesting:** De betrokkene woonde op de Noorder Amstellaan 101, driehoog (III). De term 'uitwonend' op het formulier duidt aan dat hij niet in een instelling of bij de dienst inwoonde. * **Ziekteverloop:** De ziekte begon op 19 februari 1943. Het was zijn eerste verzuim van dat kalenderjaar. De melding werd direct doorgegeven aan de controlerend gemeente-arts, Dr. J.P. Hofste, die verantwoordelijk was voor de medische controle op het verzuim.

Handgeschreven adreszijde of begeleidend schrijven op gelinieerd papier.

Het document is een kort, zakelijk opschrift, waarschijnlijk bedoeld als adressering op een envelop of als voorblad voor een intern dossier. De tekst is geschreven in een duidelijk, geoefend cursief handschrift dat typerend is voor de vroege 20e eeuw. De geadresseerde is de heer A.H. de Haer, die de functie van Inspecteur bekleedde bij de afdeling "Marktwezen". Het gebruik van de naamvalsvorm "den Heer" wijst op een formele schrijfstijl die voor de spellinghervorming van 1947 de norm was in officiële correspondentie. De rode vignetten aan de linkerzijde bevestigen dat dit een officieel stuk is van de gemeente Amsterdam. De herhaling van het vignet suggereert dat het papier mogelijk deel uitmaakte van een groter vel of een specifieke administratieve formulering.

Personeelslijst / Aanvraag voor straatvergunningen.

Dit document is een kwantitatief overzicht van het personeel van de "Dienst Marktwezen", onderverdeeld in vijf secties: het Hoofdkantoor, de Centrale Markt, Dagmarkten, de Vischmarkt en het Koelhuis. **Opvallende details:** * **Hiërarchie:** Alleen de leidinggevende figuren (Directeur, Bureauchef, Bedrijfschef, Inspecteur, etc.) worden bij naam genoemd. Het lagere personeel (controleurs, werklieden) wordt enkel getalsmatig vermeld. * **Terminologie:** De term "wnd" bij H. Steenbeek staat voor 'waarnemend'. "Secr.p.v.v." staat vermoedelijk voor 'Secretaris plaatsvervanger van de' directeur. * **Verdeelingscommissie:** Bij de Vischmarkt wordt melding gemaakt van een "verdeelingscommissie". Dit is een directe verwijzing naar de distributie en rantsoenering van voedsel tijdens de bezetting. * **Omvang:** In totaal gaat het om 93 personeelsleden die essentieel worden geacht voor de voedselvoorziening en marktregulering. ---

Kopie van een ziektemeldingsformulier (Model S.G.A. 058).

* **Persoon:** De heer A.H. de Haer was ten tijde van de melding 52 jaar oud. Hij was werkzaam als inspecteur bij het Marktwezen, een administratieve en toezichthoudende functie binnen de gemeente. * **Medische context:** De melding is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeente-arts. In deze periode was strenge controle op ziekteverzuim gebruikelijk om 'zwartwerken' of onderduiken te voorkomen, hoewel dit formulier een standaard administratieve procedure volgt. * **Administratie:** Het formulier is een "Model S.G.A. 058". De code onderaan (9-43) duidt erop dat dit type formulier in september 1943 is gedrukt door de Stadsdrukkerij. De diverse doorhalingen in de onderste sectie dienden om de specifieke arbeidsstatus van de werknemer vast te leggen (in dit geval een mannelijke ambtenaar in vaste dienst). * **Woonlocatie:** Het opgegeven adres, Noorder Amstellaan 101 III, bevindt zich in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid. ---

Getypte brief op briefpapier van een onderneming.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van een haringhandelaar aan een overheidsfunctionaris (de Inspecteur Marktwezen). De handelaar vraagt om een toewijzing van zoetwatervis. * **Toon:** De toon is uiterst beleefd en formeel, wat gebruikelijk was voor zakelijke correspondentie in die tijd ("Weled. Heer", "beleefd verzoek"). * **Spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (bijv. "Visch", "motiveeren"). * **Status:** Het document lijkt een officiële aanvraag in het kader van distributie of marktregulering.

Handgeschreven rapport/ambtelijke brief.

* **Kern van het incident:** De rapporteur (Lobbes) beschrijft een confrontatie bij de loodsen van het Centraal Station (C.S.) in Amsterdam. Medewerkers van de firma H. Wijnschenk (Bruul en Schouten) waren daar op zondag buiten de reguliere markturen om vis (schar, schol en tong) aan het sorteren. * **Conflict:** Wanneer Lobbes vraagt of de vis voor de officiële afslag bestemd is, reageert de heer Bruul vijandig en weigert antwoord te geven ("Dat gaat je geen pets aan"). * **Dreigement:** Bruul claimt een vergunning van de "V.C." (vermoedelijk de Voedselvoorzieningscommissie of een aanverwante instantie) te hebben om de vis pas maandag in de hal te brengen. Hij wil voorkomen dat de partij op de "zondags lijst" (de distributielijst) terechtkomt. Hij dreigt zelfs de levering aan de Vischmarkt (V.M.) volledig te staken als de inspecteur doorzet. * **Taalgebruik:** Het rapport is opgesteld in de toen gangbare formele spelling (visch, sorteeren, den heer). De toon van de tegenpartij is echter informeel en agressief.

Getypt ambtelijk rapport (doorslag of origineel op dun papier).

* **Kern van de zaak:** Koopman F.G.J. Vrees wordt gerapporteerd omdat hij een toegewezen partij van 100 kg schol (kwaliteitsklasse II) niet op de officiële marktplaats aan het Surinameplein heeft aangeboden, maar clandestien ("buiten de verkoopplaats om") heeft verkocht. * **Controle:** De fraude werd ontdekt door de ambtenaren De Vries en Kuyper tijdens hun controle op zaterdag 6 mei. De inspecteur heeft de koopman op de eerstvolgende maandag direct ter verantwoording geroepen. * **Motief:** De koopman voert bittere financiële nood van zijn gezin aan als reden voor deze overtreding. Dit duidt op de sociaaleconomische druk tijdens de oorlogsjaren. * **Taal en spelling:** Het document hanteert de toen gebruikelijke ambtelijke spelling (bijv. "den", "visch", "finantiën"). Er is een kleine handgeschreven correctie zichtbaar bij het woord "verkeert", waar de 't' later lijkt te zijn toegevoegd.

Administratieve lijst (distributielijst voor schoeisel)

Het document is een personeelslijst van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Uit de kolom "Maat" en de voetnoten blijkt dat dit een overzicht is voor de toewijzing van schoeisel, een schaars goed dat destijds op rantsoen was. * **Administratieve nauwkeurigheid:** Van elke persoon worden de volledige naam, geboortedatum, adres en het nummer van de distributiestamkaart genoteerd. Dit was essentieel voor de controle op de rechtmatige distributie van goederen. * **Annotaties:** De rode kruisjes (X) en de handgeschreven aantekeningen onderaan tonen de dynamiek van het proces: wie heeft de schoenen al ontvangen en wie moet ze nog krijgen. De doorgestreepte namen (zoals N. van Burg en Jac. Broerse) wijzen op personen die om onbekende redenen (ontslag, deportatie, overlijden of reeds voorzien) van de lijst zijn verwijderd. * **Locatie:** De adressen beslaan een groot deel van Amsterdam (o.a. De Pijp, Oud-West, de Indische Buurt) en omliggende gemeenten zoals Landsmeer.

Dienstverslag / Rapport

Dit rapport betreft een logistieke beslissing rondom de visdistributie in oorlogstijd. * **Incident:** Op maandag 12 juni 1944 werden vijf kisten schol uit IJmuiden aangeleverd. De vis was "zeer slap" (een teken van verminderde versheid). * **Besluitvorming:** Omdat er op dat tijdstip geen visventers meer beschikbaar waren voor de reguliere distributie, gaf keurmeester H. Vermeulen opdracht de vis direct aan de burgerbevolking te verkopen om bederf te voorkomen. * **Locatie:** De verkoop vond plaats op het Kattenburgerplein in Amsterdam, een bekende locatie in een toenmalige volksbuurt. * **Organisatie:** De uitvoering lag in handen van "De Commissie", waarschijnlijk refererend aan een lokale afdeling van de Centrale Commissie voor de Vischvoorziening.

Handgeschreven rapport op gelijnd papier.

* **Inhoud:** Het rapport betreft de vermissing van een kleine hoeveelheid vis (totaal 4 kg) uit een levering van 15 kisten. De vis werd de middag ervoor opgeslagen in een afgesloten "ijshok". Bij het wegen de volgende ochtend bleken er tekorten te zijn bij drie verschillende firma's (Butman, H. v/d Voort en Gebrs. Prins). * **Vermoeden:** De rapporteur (Hobbes) benadrukt dat alleen hij en H. de Haan de sleutels hadden, wat suggereert dat de diefstal of fout ofwel door henzelf, ofwel vóór het afsluiten moet zijn gebeurd. * **Opvolging:** Onderaan is door een inspecteur aangetekend dat er op 21 juni 1944 een nader onderzoek moet plaatsvinden.

Ambtsbericht / Rapport betreffende een prijsverschil bij inbeslaggenomen goederen.

Het document betreft een administratieve correctie naar aanleiding van een foutieve prijsberekening van in beslag genomen vis (gerookte sprot). 1. **Het incident:** Op 29 december 1943 werd 118 kg sprot aangevoerd door L. Strock uit Volendam. Deze partij was door de Marechaussee in beslag genomen (mogelijk wegens overtreding van de distributiewetten). 2. **Gewichtsverschil:** Er was een discrepantie tussen de vrachtbrief (123,5 kg) en het werkelijke gewicht (118 kg) na weging. 3. **De prijsfout:** De schrijver van het rapport heeft per abuis een prijs van 0,63 gulden per kilo doorgegeven, terwijl de marktwaarde 1,35 gulden per kilo was. Opvallend is dat de berekening in de tekst uitgaat van 110 kg in plaats van de eerder genoemde 118 kg (mogelijk door aftrek van tarra of uitval). 4. **De oplossing:** De Marechaussee (Opperwachtmeester Buise) intervenieert ten gunste van de visser. De Inspecteur van het Marktwezen, De Haer, erkent de fout en besluit het verschil (f 83,26) te betalen uit het "onkostenpotje".

Handgeschreven rapportage (dienstbrief).

* **Inhoud:** Het document is een officieel rapport van een ambtenaar (waarschijnlijk een marktmeester of controleur) aan zijn inspecteur. Het beschrijft de distributie en gecontroleerde verkoop van vis (baars en gerookte vis) afkomstig uit Stavoren en Urk. * **Handel en Distributie:** De verkoop vindt plaats in de vishal van S. Fleitman. Opvallend is dat de verkoop op een zondag plaatsvond en onder direct toezicht stond, wat wijst op een schaars goed dat buiten de reguliere markttijden om werd verdeeld om de toevoer naar de stad te reguleren. * **Besluitvorming:** De rode aantekening onderaan toont een beleidswijziging aan. De inspecteur (De Haer) instrueert dat dergelijke verkopen voortaan op de markt zelf moeten plaatsvinden (Lindengracht of Westerstraat), specifiek op locaties nabij een politiebureau, vermoedelijk om de orde te handhaven en zwarte handel of opstootjes bij schaarste te voorkomen.

Ambtsbericht / Rapport

* **Inhoud:** Het rapport betreft de controle op de aanvoer en verkoop van zoetwatervis op de markt aan de Lindengracht in Amsterdam. Er wordt nauwkeurig verslag gedaan van de hoeveelheden (in kilogrammen) en de soorten vis (spiering, brasem, baars, voorn en snoekbaars). * **Herkomst:** De vis is afkomstig van twee firma’s uit visserijplaatsen aan het IJsselmeer: Fa. K.J. Hakvoort uit Urk en Fa. G. v/d Heide uit Elburg. * **Terminologie:** De term "ventverklaring" duidt op een officieel bewijs of vergunning die aan handelaren werd verstrekt om de vis (in dit geval specifiek de spiering) op straat te mogen verkopen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling ("visch", "versche", "den Heer").

Officieel rapport over een inbraak.

Dit rapport is een fascinerend voorbeeld van bureaucratie in oorlogstijd. Enkele cruciale observaties: 1. **Correctie en Censuur:** Er zijn significante doorstrepingen in de tekst. Oorspronkelijk stond er dat de levensmiddelen "op aandringen van verschillende ambtenaren verdeeld" waren. Dit is doorgehaald en vervangen door de bewering dat ze om gezondheidsredenen "vernietigd" werden. Dit duidt mogelijk op het achteraf maskeren van het feit dat ambtenaren schaarse goederen onderling hadden verdeeld. 2. **Schaarste:** Zelfs beschadigd "closetpapier" (aangevreten door ratten) werd verzameld en verkocht voor 10 cent per rol. Dit illustreert de extreme tekorten tijdens de Hongerwinter. De totale opbrengst van 5,70 gulden werd minutieus geadministreerd. 3. **Toezicht:** De handgeschreven rode tekst onderaan is een berisping van een hogere functionaris. Hij eist dat er voor de beschikking over goederen of geld voortaan eerst toestemming wordt gevraagd. Dit wijst op een streng centraal beheer van middelen, zelfs op micro-niveau. 4. **Cultureel bezit:** Naast bier en ketels worden specifiek boeken (Shakespeare, Ibsen, Brockhaus) gered. Dit toont aan dat men, ondanks de chaos, waarde hechtte aan de veiligstelling van intellectueel eigendom. ---

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] *m. de Haer* *Verzonden 28/8* [Getypte tekst:] VP/HG. 26/45/2 M. 28 Augustus 1939. Mej.E.Blits, 2e Van Swindenstraat 72, Amsterdam-Oost. Wijk 18. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 14 dezer bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek alleen in behandeling kan worden genomen, indien U alsnog ten spoedigste een doktersverklaring inzendt, waaruit mo...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Mr. de Haar HG. [Handgeschreven:] Verzonden 17/11-'39 26/72/3 M. 17 November 1939. den Heer Ph.van Praag Sigaar, Vrolikstraat 253, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 14 November jl. op de markt Dapperstraat heeft laten vervangen, terwijl U dezerzijds daartoe geen toestemming is verleend. Ik waar- schuw U hierbij, dit voo...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven]: 2 ex. Hr. de Haer. [Linksboven]: VP/HG. [handgeschreven]: *extra.* 26/64/2 M. [Rechts]: 24 October 1939. den Heer S. Boer, Wagenaarstraat 103, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 18. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 dezer verleen ik U hierbij gedurende vier weken na dato dezes uitstel van Uw verplichting om regelmatig een plaats op de markt Dapper- st...

# TRANSCRIPTIE 2ex. Hr. de Haer HG. 26/70/3 M. Verzonden 7/11-'39 6 November 1939. den Heer J.J. Hofman, Halmaheirastraat 4 III, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 18A. Mij is gerapporteerd, dat U op 28 October jl. op de markt aan het Dapperplein meer ruimte innam, dan waarop U recht had. Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te laten. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven in potlood:] Inschrijven [onzeker] [Rechtsboven, handgeschreven:] 395/1 en 399/1 734 **FRONT VAN NERING EN AMBACHT** **NEDERLANDSCH MIDDENSTANDERSFRONT** Singel 279, tel. 34743. **Nº 46ª/395/2 M. 1942 9/7** Amsterdam, 30 Juni 1942. Aan den Heer A.H. de Haer, Insp.v.h. Marktwezen, A m s t e r d a m. Betreft: Alg. Zaken, T/T. Zeer Geachte Heer de Hae...