Archiefdocument
Origineel
16 april 1942. De Inspecteur, A.H. de Haer. Ambtenaren dienstdoende op de dag- en weekmarkten. M A R K T W E Z E N A M S T E R D A M .
[Handgeschreven rechtsboven:] def
Dienstorder No. 15. Amsterdam, 16 April 1942.
Aan de ambtenaren dienstdoende
op de dag- en weekmarkten.
In verband met het in werking treden van de nieuwe winkelsluitingsverordening moeten de dag- en weekmarkten in de periode van 1 April tot 1 October des Zaterdags uiterlijk om acht uur namiddags eindigen.
Zoolang vroegere beëindiging in verband met verduisteringsvoorschriften niet noodzakelijk is, moeten de dag- en weekmarkten in genoemde periode op de Zaterdag en den dag voorafgaande aan Hemelvaartsdag om acht uur des namiddags ontruimd zijn.
De Inspecteur,
A.H. de Haer.
[Handgeschreven in rode inkt linksonder:]
Rep 22 Aug: 1942
[onderstreept] Dit document is een officiële werkinstructie (dienstorder) voor marktmeesters en ambtenaren van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Duitse bezetting.
De kernpunten zijn:
* Vaststelling van sluitingstijden: De markten moeten op zaterdagen tussen 1 april en 1 oktober uiterlijk om 20:00 uur (8 uur 's avonds) gesloten zijn.
* Referentie naar wetgeving: De aanpassing is het gevolg van een nieuwe "winkelsluitingsverordening". Dit duidt op de toenemende regulering van het openbare en economische leven door de bezetter of het collaborerende bestuur.
* Verduistering: Er wordt expliciet vermeld dat de verduisteringsvoorschriften voorrang hebben. Indien de zon eerder ondergaat of de veiligheidssituatie daarom vraagt, moet de markt nog vroeger sluiten.
* Ontruiming: De order benadrukt dat de markt niet alleen moet "eindigen", maar ook daadwerkelijk "ontruimd" moet zijn.
De handgeschreven notitie in rode inkt ("Rep 22 Aug: 1942") is waarschijnlijk een administratieve aantekening van een archivaris of ambtenaar die aangeeft wanneer dit document is geregistreerd in een repertorium of wanneer er een herinnering/controle heeft plaatsgevonden. In april 1942 was de Tweede Wereldoorlog in volle gang en was Nederland bijna twee jaar bezet. De "verduistering" waarnaar verwezen wordt, was een dwingende maatregel waarbij alle lichtbronnen 's avonds afgeschermd moesten worden om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers steden als navigatiepunt konden gebruiken.
De markten waren in deze periode van vitaal belang vanwege de toenemende schaarste en de invoering van de distributie (de bonkaartjes). Tegelijkertijd probeerde de bezetter met strikte sluitingstijden de controle op de straat en de zwarte handel te vergroten. Inspecteur A.H. de Haer was een bekende functionaris binnen het Amsterdamse Marktwezen in die tijd. A.H. de Haer Marktwezen