A. Stoppelman

Ambtsbericht/rapportage.

Het document is een verslag van een incident op een Amsterdamse markt in het najaar vanen 1939. Het lijkt te gaan over een klacht ingediend door de heer A. Stoppelman Jr. (houder van stallen 59-61). De kern van de rapportage is de observatie dat Mevrouw Hakker (houder van stallen 66-67) een potentiële klant ("kooper") heeft doorverwezen naar een fysieke winkel in de Sint Antoniesbreestraat nadat de klant op de markt niet kon vinden wat hij zocht. In die tijd was het voor marktkraamhouders vaak aan strikte regels gebonden om klanten direct door te verwijzen naar hun eigen of andermans winkels buiten het marktterrein. Dit werd soms gezien als oneerlijke concurrentie of een overtreding van de marktverordening, aangezien de markt bedoeld was voor handel ter plaatse. Het feit dat de "assistente behulpzaam was" bij deze handeling, suggereert dat de controleur dit als een actieve, bewuste overtreding of handeling noteerde.

Administratief register van marktkooplieden.

Dit document is een register van kooplieden met een vaste staanplaats op de zondagmarkt van de Nieuwmarkt in Amsterdam. De kolomstructuur geeft het standplaatsnummer, de naam van de handelaar en de aard van de koopwaar weer. Wat opvalt is de homogene samenstelling van de lijst: 1. **Namen:** Vrijwel alle namen zijn typisch Joods-Nederlands (zoals d'Oliveira, Werkendam, Goudketting, Monnikendam, Gobits). De Nieuwmarkt was het centrum van de Joodse wijk in Amsterdam. 2. **Handelswaar:** De handel is sterk geconcentreerd in de textielsector (stoffen, zijde, kleding, dameshoeden). Dit was een economische sector waarin de Joodse gemeenschap van Amsterdam van oudsher sterk vertegenwoordigd was. 3. **Administratie:** De accolades geven aan dat bepaalde handelaren meerdere aaneengesloten standplaatsen bezetten.

Handgeschreven administratieve lijst met kolommen voor naam, (geboorte)datum, adres, locatie van tewerkstelling/project, datum van afvoer en de reden daarvan.

* **Redenen voor afvoer:** De meest voorkomende reden is "wanbetaling", wat duidt op een verplichting (zoals huur of contributie voor een fonds) die niet is nagekomen. De term "Heeft pl. v/d G." of "v/h Min. pl." betekent waarschijnlijk "Heeft plaatsing van de Gemeente" of "Ministerie-plaatsing", wat wijst op een overgang naar een andere vorm van (werk)verschaffing. "Bedanken" staat voor vrijwillige opzegging. * **M. Gombault:** Dit was waarschijnlijk een functionaris bij de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijk Hulpbetoon of een gelieerde instelling die toezicht hield op deze personen. * **Terminologie:** "R.W.H." staat mogelijk voor "Rijks-Werk-Inrichting" of "Rust- en Werkhuis", instellingen waar armen of werklozen werden ondergebracht.

Getypte lijst van marktkooplieden.

* **Demografie:** De lijst bevat namen van personen die nagenoeg allemaal van Joodse afkomst zijn. De geboortedata lopen uiteen van 1874 (B. Rozelou) tot 1920 (E. de Leeuw), wat wijst op een brede leeftijdsgroep die actief was in de handel. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in de bekende Amsterdamse wijken waar veel Joodse burgers woonden, zoals de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg), de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tilanusstraat, Blasiusstraat) en de Rivierenbuurt (Rijnstraat, Lekstraat). * **Economie:** De verhandelde artikelen laten een divers beeld zien van de marktsector: textiel, manufacturen, verse eetwaren (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) en huishoudelijke artikelen. * **Administratieve bijzonderheden:** De optelsom onderaan is cruciaal. Het toont aan dat er 271 plaatsen zijn toegewezen ("uitgereikt"), terwijl er in eerste instantie slechts 254 beschikbaar waren, wat resulteert in een tekort of overschot van 17 plaatsen (mogelijk extra plekken die buiten het reguliere raster werden gecreëerd).

Document

* **Administratieve Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel. Aan de voet van de pagina staat een berekening van de totale capaciteit van de marktstandplaatsen. De beschikbare capaciteit (240 met een 20% marge) komt uit op 288 plaatsen, waarvan er 271 zijn toegewezen, met een overschot van 17. * **Artikelen:** Er is een breed scala aan koopwaar zichtbaar, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) tot textielwaren (manufacturen, kanten, mode-artikelen) en huishoudelijke artikelen. * **Geografie:** De adressen bevinden zich uitsluitend in Amsterdam, met een sterke concentratie in wijken als de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg, Jodenbreestraat), de Pijp (Albert Cuypstraat, Van Woustraat) en Amsterdam-Oost (Tilanusstraat, Retiefstraat, Blasiusstraat).

# TRANSCRIPTIE № 29/21/1. № 1939 12/6 Den heer Inspecteur v/h Marktwezen alhier. In verband met het verzoek van A. Stoppelman Jr., houder der plaatsen nº 60 en 61 Nieuwmarkt, om plaats 59 er bij te mogen hebben, deel ik U mede dat plaats nº 59 met ingang van heden wordt aan- geslagen. De heer Stoppelman kan op lijst dienaan- gaande teekenen, terwijl na eventueel rechthebbend te zijn geworden, be...

# TRANSCRIPTIE № 29/128/1/Ab 1939 24/10 Den heer Inspecteur v. h. Marktwezen Alhier. Naar aanleiding van het schrijven d.d. 23 Oct. jl. van den heer A. Stoppelman Jr., betreffende het van de markt naar den winkel brengen van een kooper, deel ik U mede dat op 23 October 1939 des namiddags ± 5 uur een heer welke bij Stoppelman niet kon slagen bij mevr. Hakker aan den stal kwam. Na ook daar tot ge...

# TRANSCRIPTIE VP/HG. *extra* 26/37/2 M. 2 Augustus 1939. den Heer G.Hoepelman, Roetersstraat 2 B, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 28 Juli jl. bericht ik U, dat de...

# TRANSCRIPTIE MO. *extra* 27/70/2 M. 18 Augustus 1939. den Heer M.Voldman, Marco Polostraat 264 I, Amsterdam-West. Wijk 26A. Naar aanleiding van Uw brief xxx ingekomen 24 Juli jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Ten Katestraat te laten bystaan - niet vervangen - door W.L.v.d.Steen, geboren 22 October 1909. De Directeur, b,a. De Secre...

# TRANSCRIPTIE VD/HG. den Heer G.Hoepelman, Roetersstraat 2 b, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. 18/81/2 M. 7 December 1940. Naar aanleiding van een mededeeling van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen moet ik U berichten, dat U ingevolge opdracht van den Secretaris-Generaal, waarnemend Hoofd van het Departement van Binnenlandsche Zaken van Uw functie...