Archief 745
Inventaris 745-388
Pagina 209
Dossier 25
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte lijst met administratieve wijzigingen (mutaties).

Origineel

Getypte lijst met administratieve wijzigingen (mutaties). [Handgeschreven in cursief:] Mutaties marktbezetting
LIJST VAN JOODSCHE KOOPLIEDEN AFGEVOERD VAN DE JOODSCHE MARKTEN.

Naam: Geb.datum: Adres: Markt: Datum van intrekking:
J.Turk 7-2-81 Reitzstr.34 II Waterlooplein 31/8 '42,
I.Vogel 4-4-86 J.Hansenstr.29 I " 13/7 '42,
A.Stoppelman 5-4-03 P.v.d.Doesstr.70 hs. " 13/7 '42,
J.v.Cleef 15-6-86 Moddermolensteeg 6 I " 13/7
S.Breemer 19-11-00 Retiefstr.10 I Gaaspstraat 31/8
A.Rodrigues 20-3-85 Waverstr.44 III " 17/8
M.Wittenburg 23-6-97 Lepelstr.43 Joubertstraat 13/7
S.Waas 13-7-77 Reitzstr.21 " 13/7
I.Springer 19-5-12 L.Hontstr.41 " 13/7
E.Kloos 5-4-75 Ternatestr.21 " 13/7
B.v.Santen 20-7-10 Fann.Scholtenstr.86" " 22/6
G.v.d.Hoek 9-2-04 Reitzstr.29 " 22/6
B.L.Leeuw 29-9-92 N.Prinsengrt.25 Waterlooplein 10/8
S.Cohen 22-9-13 N.Uilenburgerstr.88" " 10/8
A.Velleman 6-11-10 P.Nieuwlandstr.19 I " 10/8
H.Feibel 15-10-02 Montelbaanstr.3 " 17/8
H.Nikkelsberg 5-7-08 Reitzstr.5 I Joubertstraat 13/7
B.Nabarro-
Cauveren 7-11-89 L.Neckstr.23 III " 10/8
A.Blaaser 11-11-86 A.Cuypstr.209 II Gaaspstraat 8/8
B.Blom 18-4-08 Rapenburgerstr.40 I Joubertstraat 10/8
M.Elzas 29-10-99 Blasinsstraat 47 I " 24/8
S.Goudeketting 24-8-95 Tugelaweg 5 I " 27/7
L.Groen 4-7-00 Ger.Doustr.190 II " 18/7
N.Lijmer 13-1-90 Vrolikstr.46 I " 13/7
S.Nikkelsberg 27-9-84 Retiefstr.116 I " 3/8
H.Sarlui 21-2-01 Retiefstr.66 I " 27/7
G.Turk 4-6-96 Weesperstr.53 " 10/8
C.Kreijsig 22-10-09 Dapperstr.18 Dapperstraat 17/8

~~LIJST VAN JOODSCHE KOOPLIEDEN OPGEVOERD OP DE JOODSCHE MARKTEN.~~

Naam: Geb.datum: Adres: Markt: Datum van intrekking:
L.Schösser 18-12-76 Vechtstr.71 I Gaaspstraat 10/8
J.Turk 7-2-81 Reitzstraat 34 II Joubertstraat 31/8

Opvallend is de bureaucratische toon: termen als "mutaties" en "intrekking" verhullen de menselijke tragedie die hierachter schuilgaat. De adressen op de lijst concentreren zich in de Transvaalbuurt (bijv. Retiefstraat, Reitzstraat) en de oude Jodenbuurt (Waterlooplein, Rapenburgerstraat).

De data (juli en augustus 1942) zijn cruciaal; dit is exact de periode waarin de grootschalige deportaties vanuit Nederland naar de vernietigingskampen begonnen. Voor veel mensen op deze lijst betekende de "intrekking" van hun marktplaats dat zij hun laatste middel van bestaan verloren, vlak voordat zij werden weggevoerd. Een steekproef in het archief van het Joods Monument bevestigt dat veel van de genoemde personen, zoals Jochem Turk (Reitzstraat 34), de oorlog niet hebben overleefd. In 1941 stelde de Duitse bezetter in Amsterdam vier specifieke "Joodse markten" in (Waterlooplein, Gaaspstraat, Joubertstraat en Dapperstraat). Joden mochten voortaan alleen nog op deze markten hun waren verkopen en kopen. Dit was een stap in het proces van segregatie.

Dit specifieke document uit de zomer van 1942 markeert de volgende fase: het opheffen van deze marktplaatsen of het individueel uitsluiten van handelaren, vaak omdat zij waren opgeroepen voor de zogenaamde "tewerkstelling in het Oosten" (deportatie). De administratie werd waarschijnlijk bijgehouden door de Dienst der Markten van de gemeente Amsterdam, in opdracht van of ter rapportage aan de Duitse autoriteiten (de Zentralstelle für jüdische Auswanderung). De doorgehaalde titel onderaan suggereert dat ditzelfde formulier eerder werd gebruikt voor het toevoegen van mensen, maar nu uitsluitend diende voor de afvoer. Gemeente Amsterdam Zentralstelle

Samenvatting

Dit document is een administratieve neerslag van de anti-Joodse maatregelen in bezet Amsterdam. Het toont de systematische uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven. De lijst bevat namen van kooplui wiens vergunning om op de specifiek aangewezen "Joodse markten" te staan, werd ingetrokken.

Opvallend is de bureaucratische toon: termen als "mutaties" en "intrekking" verhullen de menselijke tragedie die hierachter schuilgaat. De adressen op de lijst concentreren zich in de Transvaalbuurt (bijv. Retiefstraat, Reitzstraat) en de oude Jodenbuurt (Waterlooplein, Rapenburgerstraat).

De data (juli en augustus 1942) zijn cruciaal; dit is exact de periode waarin de grootschalige deportaties vanuit Nederland naar de vernietigingskampen begonnen. Voor veel mensen op deze lijst betekende de "intrekking" van hun marktplaats dat zij hun laatste middel van bestaan verloren, vlak voordat zij werden weggevoerd. Een steekproef in het archief van het Joods Monument bevestigt dat veel van de genoemde personen, zoals Jochem Turk (Reitzstraat 34), de oorlog niet hebben overleefd.

Historische Context

In 1941 stelde de Duitse bezetter in Amsterdam vier specifieke "Joodse markten" in (Waterlooplein, Gaaspstraat, Joubertstraat en Dapperstraat). Joden mochten voortaan alleen nog op deze markten hun waren verkopen en kopen. Dit was een stap in het proces van segregatie.

Dit specifieke document uit de zomer van 1942 markeert de volgende fase: het opheffen van deze marktplaatsen of het individueel uitsluiten van handelaren, vaak omdat zij waren opgeroepen voor de zogenaamde "tewerkstelling in het Oosten" (deportatie). De administratie werd waarschijnlijk bijgehouden door de Dienst der Markten van de gemeente Amsterdam, in opdracht van of ter rapportage aan de Duitse autoriteiten (de Zentralstelle für jüdische Auswanderung). De doorgehaalde titel onderaan suggereert dat ditzelfde formulier eerder werd gebruikt voor het toevoegen van mensen, maar nu uitsluitend diende voor de afvoer.

Locaties

Dappermarkt Gaaspstraat (Joodse Markt) Joubertstraat (Joodse Markt) Retiefstraat Tugelaweg Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Zentralstelle

Kooplieden in dit dossier 100

Maurits Bilderbeek Uilenburg lappen enz.
Maurits Bilderbeek Waterlooplein gr. en fruit / lappen enz.
A. Meijer Waterlooplein 5-1-42
A. Meijer Waterlooplein fruit
A. Meyer Waterlooplein 12-1-42
A.A. Pakkoo Waterlooplein id.
A. Appelman Waterlooplein " "
B. Bakker. Waterlooplein Korsetten
Aaron Blaaser Uilenburg 8/8
A. Blaaser Uilenburg 8/8
Aron Boas Waterlooplein Joubertstraat
A. Boas 19-1-42
A. Boas Waterlooplein aardappelen, groenten en fruit
A. Boots Waterlooplein 1-6-42
A. Boots. Waterlooplein g.f.
A. Boots. Waterlooplein g.f.
A. Bouwmeester Waterlooplein a.g.f.
A. Bouwmeester Waterlooplein a.g.f.
A. Brinksma Waterlooplein ~~10-8-42~~
B.A. Pouw Waterlooplein 1-6-42
A.C. Boekelman Waterlooplein visch
A.C.J.Stuijtjes Uilenburg moss
A.C.J. Stultjes Uilenburg Stadionpl. mosselen
A.C. Seijmonsbergen Waterlooplein visch
A. David Uilenburg 13-4-42
Abraham de Groot Waterlooplein 1-6-42
A.V. de Jong Waterlooplein 28-1-42
Delleman Uilenburg 10/8
A. de Moel Waterlooplein 16-2-42
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6