AI-Synthese 34

A. Meyer (geb. 22-2-1909) was een marktkoopman en markthoofd die actief was op diverse markten in Amsterdam, waaronder de Albert Cuypstraat (waar hij groenten handelde), Waterlooplein, Gaaspstraat, Dapperstraat, Nieuwmarkt en Amstelveld. In 1940 kwam hij in conflict met de familie Pinto over marktplaatsen op de Albert Cuypmarkt; een ambtenaar kwalificeerde de familie Pinto als lastig te hanteren en nam partij voor Meyer. In 1942 werd hij vermeld als verkoper van aardappelen, groente en fruit op het Waterlooplein. De specifieke datum van zijn verdwijning uit de registers of zijn lotgevallen na 1942 is in de beschikbare data niet expliciet vermeld, hoewel documenten uit 1943 wijzen op gedwongen verhuizingen of deportaties binnen de marktadministratie.

Lotgevallen

1940 conflict Conflict met familie Pinto over marktplaatsen op de Albert Cuypmarkt; ambtenaar neemt partij voor Meyer op Albert Cuypstraat
1942 registratie Vermeld als verkoper van aardappelen, groente en fruit op Waterlooplein op Waterlooplein

Relaties

Pinto (familie/concurrent)

Handel

groentenaardappelenfruit Albert CuypstraatWaterloopleinGaaspstraatDapperstraatNieuwmarktAmstelveld
groentenmarkthoofdconflictAlbert CuypstraatWaterlooplein
Gebaseerd op 8 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-269 | Pagina 261 | 1939

Getypte ledenlijst of adressenlijst, bestaande uit twee pagina's (links en rechts afgebeeld).

De lijst vertoont een opvallende concentratie van entiteiten die betrokken zijn bij de koeltechniek, voedselconservering en zware industrie. We zien talrijke openbare slachthuizen, gespecialiseerde bedrijven zoals "Marijnen Technisch Bureau" (bekend van koelapparatuur), "Het Koelkastenhuis", en de "Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen". Daarnaast zijn grote nationale industriële spelers vertegenwoordigd, zoals Philips, Werkspoor, de Algemene Kunstzijde Unie (AKU) en de Bataafsche Petroleum Maatschappij (Shell). De vele academische titels (Ir., Dr., Dipl. Ing.) wijzen op een gezelschap van technisch geschoolde professionals en directeuren.

Archief 745 | 745-316 | Pagina 24 | 1940

Ambtsbericht / Adviesnota.

Het document is een intern ambtelijk advies over een conflict op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kern van het geschil lijkt te liggen in de toewijzing van marktplaatsen en de onderlinge verstandhouding tussen kooplieden. De ambtenaar (Moerhuizen) kiest duidelijk partij voor de klager, A. Meyer. Hij typeert de tegenpartij, de familie Pinto, als "lastig te hanteeren" en hun gedrag in de voorgaande winter als "walgelijk". De irritatie van de ambtenaar lijkt voort te komen uit een sociaal-economisch sentiment: terwijl Meyer hard werkte om zijn zaak zonder hulp draaiende te houden, trok de familie Pinto "steun" (sociale uitkering), wat in die tijd door sommigen als moreel inferieur werd beschouwd. Het advies sluit af met de suggestie om de zaak mondeling af te doen, wat wijst op een poging tot bemiddeling of een informele terechtwijzing.

Archief 745 | 745-316 | Pagina 216 | 1940

Politie- of marktrapport (proces-verbaal van bevindingen).

Dit rapport beschrijft een handgemeen op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam tussen twee familieleden. De kern van het conflict is commerciële concurrentie vermengd met verstoorde familieverhoudingen. Vader en zoon Pinto staan met hun kramen schuin tegenover elkaar. De vader (Sr.) verkoopt "Hagenaars", een goedkopere boon die uiterlijk lijkt op de duurdere sperzieboon die de zoon (Jr.) verkoopt. Dit prijsverschil en de gelijkenis tussen de producten leidde blijkbaar tot een confrontatie op 2 juli 1940. De rapporteur merkt op dat de familiebanden "meer dan treurig" zijn en dat zij hun privéconflicten stelselmatig op de marktvloer uitvechten. Het document is formeel gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen, wat aangeeft dat dergelijke incidenten direct invloed hadden op de marktvergunningen of de ordehandhaving op de markt.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 223 | 1942

Getypte lijst / Registerpagina

Het document is een overzichtslijst van Amsterdamse marktkooplieden, waarschijnlijk uit de jaren '30 of het begin van de jaren '40. De kolommen bevatten respectievelijk de naam van de handelaar, de geboortedatum, het woonadres, de toegewezen markt (standplaats) en het type goederen dat wordt verhandeld. Opvallend is de variëteit aan handelswaar: van levensmiddelen (vis, groenten, fruit, zuurwaren) tot textiel (manufacturen, kousen, corsetten) en overige artikelen (ijzerwaren, rijwielonderdelen). Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (") om herhalingen van voorgaande regels aan te duiden (ditto-tekens). De typografie vertoont de kenmerken van een standaard kantoormachine uit die tijd.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 224 | 1942

Registerblad / administratieve lijst van marktkooplieden.

Dit document bevat een lijst van Amsterdamse marktkooplieden die zijn "afgevoerd" uit het officiële register van vergunninghouders. De kolommen bevatten achtereenvolgens de naam, de geboortedatum, het woonadres, de toegewezen marktlocatie en het type handel. Opvallende zaken in de transcriptie: * **Herhalingstekens:** Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (ditto's) om dezelfde marktlocatie of hetzelfde product als de regel erboven aan te duiden. * **Afkortingen:** Locaties zoals "mospl." (Mosveldplein), "Al. Cuypstr." (Albert Cuypstraat) en producten zoals "gr. en fruit" (groenten en fruit) en "rijwielonderd." (rijwielonderdelen) zijn gebruikelijk voor dit type administratie. * **Toevoegingen:** Bij namen als Molenaar staan toevoegingen tussen haakjes om verschillende personen met dezelfde achternaam te onderscheiden (bijv. v. Rijst of de bijnaam Plop.).

Archief 745 | 745-412 | Pagina 282 | 1943

Document

* **Mutaties**: De lijst toont een actieve administratie waarbij bewoners worden doorgehaald en direct vervangen door handgeschreven namen. Dit wijst op een gedwongen verhuizing of deportatie waarbij de vrijgekomen woonruimte direct werd herbezet. * **Statuscodes**: De letters 'A', '/', 'o' en 'v' in de smalle kolommen zijn administratieve markeringen. 'A' zou kunnen staan voor 'Aanwezig', terwijl 'o' vaak in bezettingsadministraties werd gebruikt voor 'Onbekend' of 'Opgeroepen'. * **Toponiemen**: De vermelding "kerk" (bij nrs 168-180) en "hoek" duidt op specifieke locaties binnen een huizenblok. * **Codering '3'**: Veel handgeschreven namen in de rechterkolom eindigen op een '3' (bijv. "Carança 3"). Dit is een kenmerkende codering die vaak verwijst naar een specifieke transportlijst, een categorie van de Joodse Raad, of een baraknummer in kamp Westerbork.

Archief 745 | 745-414 | Pagina 422 | 1943

Zakelijke brief / Personeelslijst.

* **Doel van het document:** Deze lijst is opgesteld in de context van de Duitse bezetting. Bedrijven waren verplicht hun personeelsbestand door te geven aan de autoriteiten (vaak het Gewestelijk Arbeidsbureau). * **Annotaties:** De rode kruisjes bij namen zoals E. Janbroers, W.A.J. ter Neuzen, J.P. Oosterling en C.F. Rosendahl suggereren een selectie. De potloodnotities bovenin ("4 personen", "vrijstelling?") wijzen erop dat er werd onderhandeld over wie er mocht blijven werken en wie eventueel in aanmerking kwam voor de *Arbeitseinsatz* (dwangarbeid in Duitsland). * **Demografie:** Het personeel bestaat voornamelijk uit mannen geboren tussen 1880 en 1915. De aanwezigheid van twee vrouwelijke kantoormedewerkers/laboranten is conform de tijdsgeest. * **Locatie:** Het bedrijf was gevestigd bij de Centrale Markthallen in Amsterdam-West, een cruciale plek voor de voedselvoorziening, wat mogelijk een reden was voor bepaalde vrijstellingen ("Sperre").

Archief 745 | 745-421 | Pagina 82 | 1944

Handgeschreven inspectierapport (Bijzonder Rapport) van de marktcontroleurs.

* **Handhaving in oorlogstijd:** Het rapport toont aan dat de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de bezetting bleef functioneren. De focus lag op het handhaven van de orde en het bestrijden van illegale handel. * **Illegale handel:** Er wordt melding gemaakt van de verkoop van schaarse goederen zoals shag (tabak) en saccharine (kunstmatige zoetstof). De vermelding van "chineezen met snoepgoed" duidt op kleinschalige straathandel door de Chinese gemeenschap, die destijds vaak rondom de markten actief was. * **Winkelcontroles:** Naast de markt werden ook omliggende groentewinkels gecontroleerd op naleving van de voorschriften (waarschijnlijk prijsbeheersing of distributieregels). In de genoemde gevallen werden geen overtredingen geconstateerd. * **Arbeidsomstandigheden:** De herhaalde opmerking "Zeer slecht weer!!" onderstreept de zware omstandigheden tijdens de Hongerwinter van 1944-1945, waarin brandstof en voedsel schaars waren en het weer guur was.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-388 | Pagina 224 | 1942

Registerblad / administratieve lijst van marktkooplieden.

#14 A. Meyer 1e Jan Steenstr. 70 III
koopliedenlijst Al. Cuypstr. aard. gr. fruit. 80%

| A. Meyer | 19/11 '86. | 1e Jan Steenstr. 70 III | Al. Cuypstr. | aard. gr. fruit. |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats idem x

idem x Overig
Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats A

A Overig
Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats A

A Overig
Bron: 745-312.md | 1940

Waterlooplein

Bron: 745-348.md | 1941

Uilenburg — standplaats Dapperstr

Westerstraat 126 Overig
Bron: 745-375.md | 1942

Onbekend

Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats esterstraat 12-1-42

12-1-42 Overig
Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats Al

aard. gr. fruit. Fruit & Groenten

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-352 | Pagina 111 | 1941

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer A.A. Meyer, Anjeliersstraat 81 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. 28/51/2 M. 1 December 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 November jl. deel ik U mede, dat aan het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> kan worden voldaan. De Directeur,

Relevantie: 83% ** de directeur (ondertekening zonder naam, rechtsboven de initialen "hg.")., ** den heer a.a. meyer +2
Archief 745 | 745-352 | Pagina 113 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag van een officiële brief (mogelijk van een gemeentelijke instantie). * **Datum:** 1 december 1941. * **Afzender:** De Directeur (organisatie onbekend, mogelijk de Gemeente Amsterdam of een daaraan gelieerde instelling). * **Geadresseerde:** Den Heer A.A. Meyer, Anjeliersstraat 81 I, Amsterdam-Centrum (Wijk 9). * **Kenmerk:** 28/51/2 M. * **...

Relevantie: 82% ** de directeur (organisatie onbekend, mogelijk de gemeente amsterdam of een daaraan gelieerde instelling).

# Meyer Beugeltas 28 Dec. 1902 A'dam Rapenb. str. 46 II (C.). A 35 No. 432159 Erk. K. 42975. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr]

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-365 | Pagina 203 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte verklaring met handgeschreven aantekening. * **Datum:** 28 november 1941. * **Afzender:** Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Geadresseerde:** Den Heer R. Meyer, Borgerstraat 40, Amsterdam-West (Wijk 12). * **Kenmerk:** 85/24/3 M. * **Fysieke kenmerken:** Donkergrijs/blauw doorslagpapier, typemachineletter, handgeschreven notitie ...

Relevantie: 81% ** directeur van het marktwezen te amsterdam.
Archief 745 | 745-352 | Pagina 113 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauwe inkt, bovenaan:] *Verzonden 2/12* [gevolgd door initialen, mogelijk *de K*] [Getypt, rechtsboven:] HG. [Geadresseerde:] den Heer A.A. Meyer, Anjeliersstraat 81 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 9. [Kenmerk en datum:] 28/51/2 M. 1 December 1941. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 November jl. deel ik U mede, dat aan het daarin vervatte verzoe...

Relevantie: 81% ** de directeur (organisatie onbekend, mogelijk de gemeente amsterdam of een daaraan gelieerde instelling).