A.V. de Jong
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
A.V. de Jong (geb. ca. 1898) was een marktkoopman die in 1940 een vergunning aanvraagde voor het venten van fruit. In 1942 verstrekte hij zich tot watervisch (zoetwatervis) aan de Waterloopleinmarkt, maar kreeg zijn verzoek om een grotere toewijzing afgewezen door de Visscherijcentrale. Hij bleef actief tot 1944, waar hij gecontroleerd werd op een visverdeelpunt in de Ten Katestraat. Zijn exacte lotgevallen na 1944 zijn onbekend.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen, stempels en handtekeningen.
Dit document is een ambtelijk rapport van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. De strekking is een positief advies over de aanvraag van A.V. de Jong om zijn handelsactiviteiten uit te breiden. Vanwege de schaarste aan vis ("aanvoer van visch te gering") wil de aanvrager, die normaal gesproken in gerookte paling en vis handelt, overstappen op het venten van fruit. De controleur heeft de achtergrond van de aanvrager gecontroleerd bij bekende grossiers op de Centrale Markt (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat). Uiteindelijk wordt een tijdelijke erkenning verleend voor een periode van maximaal vier maanden, zoals blijkt uit de handgeschreven beschikking rechtsonder.
Handgeschreven verzoekschrift/brief.
De schrijver, A.V. de Jong, verzoekt de instantie om een (grotere) toewijzing voor de handel in "water-visch" (zoetwatervis). De motivatie hiervoor is economisch van aard: de huidige toewijzing is onvoldoende om van te kunnen bestaan ("bestaan" in de zin van in levensonderhoud voorzien). Het taalgebruik is formeel maar vertoont sporen van een beperktere schoolopleiding of dialectinvloeden (zoals "vraagd" met een d, "wille" in plaats van willen, en de zinsconstructie "dat daar het anders"). De afsluiting "uw Dienstwillige Dienaar" was destijds de standaard beleefdheidsvorm voor verzoekschriften aan officiële instanties. De tekst onderaan de brief, "afgewezen", maakt duidelijk dat het verzoek door de betreffende ambtenaar of commissie niet is gehonoreerd.
Getypte brief (doorslag of kopie).
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat op 17 juni 1942 was ingediend door de heer A.V. de Jong. * **Betrokken instanties:** Er wordt verwezen naar een commissie ingesteld door de "Visscherijcentrale". Dit suggereert dat het verzoek betrekking had op visserijzaken, zoals vergunningen, toewijzingen van brandstof of goederen, of andere gereguleerde zaken binnen de sector. * **Stijl:** De toon is ambtelijk, kort en zakelijk. Er wordt geen specifieke reden voor de afwijzing genoemd, enkel dat de commissie heeft besloten het verzoek niet in te willigen. * **Administratie:** De aanwezigheid van kenmerken zoals "Wijk 12" en een dossiernummer ("46A/368/2 M.") wijst op een strak georganiseerde administratie.
Administratief register / Mutatielijst (verhuizingen of signaleringen).
* **Structuur:** De lijst is strikt alfabetisch op achternaam gesorteerd. De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping van de woning. "hs" staat voor huis (begane grond). * **Annotaties:** * De **V-tekens** in rood en blauw duiden op administratieve controle of verificatie door verschillende afdelingen. * De rode letter **'S'** bij de data is een veelvoorkomend kenmerk in registers uit de bezettingstijd, vaak duidend op 'Signalering' of een specifieke status binnen het bevolkingsregister tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Geografie:** De genoemde straten concentreren zich in de Amsterdamse wijken De Pijp (Sweelinckstraat, v. Ostadestraat), de Staatsliedenbuurt (v. Hogendorpstraat, v. Beuningenstraat) en Amsterdam-West (Kinkerstraat, Admiralengracht). ---
Ambtseedig rapport (proces-verbaal)
Dit ambtseedig rapport beschrijft een controleactie van de Centrale Crisis-Controle-dienst (CCD) in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Twee controleurs troffen op de openbare weg een driewieler aan met een aanzienlijke hoeveelheid vis: in totaal circa 280 pond (140 kg) aal en paling. De vis was al schoongemaakt ("van ingewanden ontdaan") en gereed voor de rokerij. De situatie wijst op handel buiten de officiële kanalen (zwarte handel). De vis werd aangetroffen nabij de Agatha Dekenstraat, in de Kinkerbuurt. Terwijl de controleurs de onbeheerde driewieler observeerden, meldde de eigenaar zich. De pagina breekt af op het moment dat de identiteit van deze verdachte wordt vastgesteld. Opvallend is de handgeschreven aantekening bovenaan het document van 4 juni, waarin staat dat de zaak "als afgedaan kan worden beschouwd" na overleg met de Economische Controledienst (E.C.D.). Dit kan betekenen dat de eigenaar over de juiste papieren beschikte, of dat de zaak op een andere wijze (bijvoorbeeld door inbeslagname of een schikking) is geregeld.
Document
Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.
Document
* **Structuur:** Het document is strak georganiseerd om de distributie over drie dagen te monitoren. De meeste ontvangers kregen hun quotum in twee delen (veelal 1400 en 1600 stuks). * **Kwanteit:** De genoemde aantallen (gemiddeld 3000 bokkingen per persoon) zijn te groot voor individueel gebruik. Dit duidt erop dat de genoemde personen winkeliers of distributiepunten waren die de vis verder moesten verspreiden onder de lokale bevolking. * **Handtekeningen:** Bijna elke uitgifte is afgetekend. Opvallend is de naam 'Fromme', die tekent voor zowel R.E. Jansen als L. Kalshoven, wat wijst op een gemachtigde of een centrale transporteur voor deze posten. * **Administratieve tekens:** De vinkjes ('v') achter de totalen duiden op een voltooide controle. De 'X' uiterst rechts bij de namen Jongewaard en B. van Kampen kan wijzen op een specifieke status of een afgeronde administratieve handeling voor die posten.
Controle-rapport betreffende de visverkoop.
* **Inhoud:** Het rapport verslaat een inspectie op een visverdeelpunt in de Ten Katestraat. De controleurs letten op de aanwezigheid van onbevoegden, de aanwezigheid van politie en de exacte hoeveelheden verkochte vis per handelaar. * **Handelswaar:** Er wordt melding gemaakt van verschillende soorten vis: schol (klasse II en III), bot, schar en voorn. De gewichten zijn nauwkeurig genoteerd, wat wijst op de strikte distributieregels tijdens de oorlogsjaren. * **Incidenten:** * De afwezigheid van J. Hillegers wordt opgemerkt; zijn handel wordt door De Clerk waargenomen. * Fafieanie Jr. komt te laat en wordt door de inspecteurs omschreven als "niet onder den indruk" van de berisping, wat duidt op een gespannen verhouding tussen de uitvoerders en de controlerende instanties. * **Bureaucratie:** De handgeschreven vragen onderaan tonen de interne kwaliteitscontrole. Een hogere functionaris vraagt door op de gebruikte methode ("geturfd" in plaats van gewogen) en de identiteit van de kar. Het bevel "oproepen" suggereert dat er een tuchtrechtelijk of corrigerend vervolg aan dit rapport is gegeven.
Contrôle-rapport (Inspectierapport van het marktwezen)
Dit inspectierapport documenteert de controle op de distributie en verkoop van vis aan de Ten Katestraat in Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. De focus van de inspecteurs ligt op drie zaken: 1. **Kwantitatieve controle:** Het exact 'turven' van de hoeveelheden en soorten vis (schol, schar, bot, voorn) die per handelaar worden verhandeld. 2. **Regulering:** Het vaststellen of de verkoop ordelijk verloopt onder toezicht van de politie en of de handelaren zich aan hun toewijzingen houden. Er wordt expliciet vermeld dat de verkopers een kleine hoeveelheid (4 pond) voor eigen consumptie mogen houden. 3. **Aanwezigheid en gedrag:** De afwezigheid van handelaar Hillegers wordt genoteerd (met een medische reden), en het te laat verschijnen van Pafieanie Jr. wordt gerapporteerd als een plichtsverzuim, waarbij ook zijn lakse houding ("niet onder den indruk") wordt vermeld.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte administratieve lijst van personen met persoonsgegevens en marktlocaties.
| A.V.de Jong | 9-4-98 | Schimmelstraat 54 II | " | 1-6-42 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats " 1-6-42
Waterlooplein — standplaats A
Waterlooplein — standplaats " 28-1-42
Onbekend
Onbekend — standplaats 3
Onbekend
Waterlooplein — standplaats E
Waterlooplein — standplaats Th
Waterlooplein — standplaats P
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats - 1 87
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE **R A P P O R T** A.V. de Jong, oud 42 jaar en wonende Schimmelstraat 54 alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. De Jong verklaart in de zomermaanden van 1920 tot 1933 kleinhandel te hebben gedreven met fruit en overigens met visch. Hij is in het bezit van een ventvergunning onder serie 11 No 53, waarbij hij gerechtigd is te venten met visch. Ook...
C.de Jong.Jr.oud 37 jaar en wonende Admiraal de Ruyterweg 166 alhier,verzoekt om een erkenning als groothandelaar in groente en fruit.Hij verklaart van September 1919 in de betrokken groothandle werkzaam te zijn.Als personeel bij zijn vader, de grossier C.de Jong.Sr is hij in dienst geweest tot 1937. van 1937 tot Mei 1940 heeft hij voor eigen rekening zaken gedaan en daartoe pakhuis Hal 10 van de ...
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] Fr. Müller [Midden boven, paars stempel:] (W) [Linksboven:] vP/HG. 37/225/8 M. [Rechtsmidden:] 11 December 1939. de firma C.de Jong Jr., Hal 10 Centrale Markt, <u>Amsterdam-West.</u> Ten vervolge op mijn brief d.d. 7 dezer (No.37/225/1 M.), dien ik U hierbij andermaal zend, deel ik U mede, dat de bedoelde auto (No.G.99909) eigendom is van de N.V...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: *Extra*] VD/HG. de Fa. F.J. Beugel & Zn., Centrale Markt Hal 7 – 9, Amsterdam-West. 77/2/46 M. 17 Maart 1942. Ingevolge Uw verzoek deel ik U hierbij mede, dat volgens de administratie van mijn dienst aan C. de Jong Jr., geboren 7 Januar 1906, wonende Admiraal de Ruyterweg 166 in de jaren 1935 en 1936 als personeel van zijn vader C. de Jong Sr. toegang tot de Ce...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief op grijs-blauw doorslagpapier. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** C. de Jong Sr., Adm. de Ruyterweg 58, Amsterdam-West. * **Datum:** 16 mei 1942. * **Referentienummers:** 66/13/1M. en vB/B. * **Kenmerken:** Bevat een blauwe handtekening/paraaf rechtsboven en ee...