Ambtseedig rapport (proces-verbaal) 4 juni 1942 (betreft gebeurtenis op 3 juni 1942) [Marges en koptekst met pen en stempel:]
oproepen A.V. de Jong
Centrale Crisis-Controle-dienst
Afd. Spijsvetten en Visscherij

[Midden boven, handgeschreven:]
I. Kan als afgedaan worden beschouwd. Bespr. met E.C.D.
Amsterdam, 4 Juni 1942.
vleer [onleesbaar] rapport bijv.
m.v. de Jong

[Stempels rechtsboven:]
81
24/6/42
de Jong

[Hoofdtekst:]
Aan de Directie van het Marktwezen
Jan van Galenstraat te
Amsterdam.

№ 46a/315/1 M. 1942 b/h

Ambtseedig rapport

Ondergeteekenden, Andreas Hoogveen, oud 27
jaar, wonende te Amsterdam, Galenusstraat 62 III,
en [onleesbaar] van Gils, oud [onleesbaar] jaar, wonende
te Amsterdam, Willem de Zwijgerlaan [onleesbaar], beiden
controleur Landbouw-Crisiswet 1933, juncto art. 8
lid 3 Economisch Sanctie besluit verklaren als volgt:

Op Woensdag den 3 den Juni 1942 des na-
middags te ongeveer 14 uur bevonden wij ons
in eene onmiddellijke kwaliteit in de Agatha
Dekenstraat nabij hoek Schimmelstraat gelegen
binnen de gemeente Amsterdam.

Op genoemde plaats en tijd zagen wij een
driewieler waarop drie tobben elk inhoudende
respectievelijk circa 80, 80, en 120 pond versche aal en paling
welke was klaargemaakt om te rooken.

Genoemde aal en paling was nagenoeg
van ingewanden ontdaan en gewasschen.

Aanvankelijk was deze driewieler onbeheerd,
doch na eenige oogenblikken had een ons
onbekend persoon op genoemde driewieler toe, die
ons desgevraagd mededeelde de eigenaar
van den driewieler te zijn en zich desgevraagd, na-
ons te hebben bekend gemaakt, op gaf te zijn

[Einde pagina] Dit ambtseedig rapport beschrijft een controleactie van de Centrale Crisis-Controle-dienst (CCD) in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Twee controleurs troffen op de openbare weg een driewieler aan met een aanzienlijke hoeveelheid vis: in totaal circa 280 pond (140 kg) aal en paling. De vis was al schoongemaakt ("van ingewanden ontdaan") en gereed voor de rokerij.

De situatie wijst op handel buiten de officiële kanalen (zwarte handel). De vis werd aangetroffen nabij de Agatha Dekenstraat, in de Kinkerbuurt. Terwijl de controleurs de onbeheerde driewieler observeerden, meldde de eigenaar zich. De pagina breekt af op het moment dat de identiteit van deze verdachte wordt vastgesteld.

Opvallend is de handgeschreven aantekening bovenaan het document van 4 juni, waarin staat dat de zaak "als afgedaan kan worden beschouwd" na overleg met de Economische Controledienst (E.C.D.). Dit kan betekenen dat de eigenaar over de juiste papieren beschikte, of dat de zaak op een andere wijze (bijvoorbeeld door inbeslagname of een schikking) is geregeld. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was in Nederland bijna al het voedsel 'op de bon' (distributie). De Landbouw-Crisiswet 1933, die oorspronkelijk in de jaren '30 was ingevoerd om boeren te beschermen tegen de economische depressie, werd door de bezetter en de Nederlandse overheid gebruikt als juridisch instrument om de voedselproductie en -distributie strak te reguleren.

De Centrale Crisis-Controle-dienst (CCD) was de opsporingsinstantie die toezag op de naleving van deze regels. Zij maakten jacht op illegale slacht, zwarte handel en prijsopdrijving. Vis, en zeker vette vis zoals paling, was een schaars en kostbaar goed. De handel hierin was strikt aan banden gelegd om te voorkomen dat voorraden naar de zwarte markt verdwenen in plaats van naar de officiële voedselvoorziening. De nabijheid van de "Directie van het Marktwezen" (gevestigd aan de Jan van Galenstraat, de Centrale Markthallen) is logisch: dit was het zenuwcentrum van de Amsterdamse voedseldistributie waar dergelijke rapporten direct relevant waren voor de marktmeesters. A.V. de Jong E.C.D. Gemeente Amsterdam Marktwezen