K. Schuitema

Getypte officiële brief.

* **Inhoud:** De brief is een formele uitnodiging aan de heer Broekhof voor een gesprek. Hij wordt verzocht zich te melden bij een bedrijfschef, de heer J. Broerse, naar aanleiding van een eerdere brief van Broekhof zelf. * **Locatie:** Er wordt verwezen naar de "Centrale Hal, No.H.69". Gezien de afkorting "HG" (vaak gebruikt voor Handelsinrichtingen en Gemeentemarkten) en de terminologie, betreft dit zeer waarschijnlijk de Centrale Markthallen in Amsterdam. * **Vorm:** Het document is een doorslag of een officieel getypt exemplaar op briefpapier zonder voorgedrukt briefhoofd, maar wel met administratieve kenmerken. De handgeschreven toevoeging "Extra" kan duiden op een prioriteitsstatus of een specifieke archiefcategorie.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De heer Banninga uit Volendam verzoekt de autoriteiten om een aan hem toegewezen staanplaats in de Dapperstraat te verplaatsen naar de Sumatrastraat. * **Redengeving:** Hij voert aan dat hij tijdens het zomerseizoen reeds op de Sumatrastraat staat met zijn handel in gerookte paling ("aal"). Hij verontschuldigt zich voor de verlate indiening van dit verzoek vanwege ziekte. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in formeel, maar licht archaïsch Nederlands (bijv. "'s somerseisoen" en "veronschuldige"). De toon is uiterst beleefd. * **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd en goed leesbaar cursief handschrift, kenmerkend voor het onderwijs uit het begin van de 20e eeuw.

Getypte brief (doorslag/archiefexemplaar) met handgeschreven kanttekeningen.

Het document is een zakelijke mededeling betreffende de veiling (het "afslaan") van garnalen. De heer Marteijn uit Arnemuiden had blijkbaar een vraag of verzoek ingediend per briefkaart over een verkoop die op 24 december 1940 plaatsvond. De directeur bevestigt dat de garnalen inclusief de verpakking (de mandjes) zijn geveild. Hoewel de specifieke aard van het verzoek van Marteijn niet letterlijk in de tekst staat, impliceert de laatste zin ("In den vervolge zal echter met Uw verzoek rekening worden gehouden") dat er voor toekomstige zendingen iets zal veranderen in de wijze van afhandeling of administratie. Opvallend zijn de archiefnotities: "Verzonden 8/1" geeft aan dat de brief een dag na datering is verstuurd, en "In de lade Vischmarkt" is een instructie voor de fysieke opberging van het dossier.

Getypt verslag van een vergadering (waarschijnlijk notulen van een gemeentelijke commissie of raadsvergadering).

Dit document verslaat een discussie over de regulering van straathandel (venten) in Amsterdam tijdens de crisisjaren. De kernpunten zijn: 1. **Legalisering van illegale standplaatsen:** Er is een voorstel om 'clandestiene' (illegale) venters een vaste standplaats te geven om zo het totale aantal venters op straat te beperken. 2. **Kritiek op de uitvoering:** De heer Seegers uit zijn zorgen over de rechtvaardigheid hiervan. Hij wijst erop dat het simpelweg legaliseren van een illegale plek de 'legale' venters in die buurt kan benadelen (omdat zij dan op afstand moeten blijven volgens de verordening), terwijl de illegale venter niet noodzakelijkerwijs de meeste rechten (zoals anciënniteit) heeft. Hij pleit voor commissie-overleg bij elke toewijzing. 3. **Beperkingsbeleid:** Uit de rondvraag blijkt een streng ontmoedigingsbeleid. De gemeente Amsterdam is per 1 januari 1935 gestopt met het verlenen van nieuwe ventvergunningen, behalve in uitzonderlijke gevallen. Dit duidt op een poging om de overvolle markt van straatverkopers te saneren. 4. **Individuele casus:** Er wordt specifiek navraag gedaan naar een zekere heer Goud uit Aalsmeer, waarbij gecontroleerd wordt of zijn vergunning wel volgens de regels is verstrekt.

Ambtelijke notitie / memo.

In deze notitie van de Dienst Marktwezen in Amsterdam wordt geadviseerd over de handhaving van marktplaatsen in de Nicolaas Beetsstraat. De kern van de zaak is de toepassing van de marktverordening (mogelijk betreffende de aanwezigheidsplicht). Drie kooplieden (Tap, Schuitema en Schirpstra) gebruiken hun vaste plaatsen op deze kleine markt niet de gehele week, maar hoofdzakelijk op zaterdag, omdat de overige dagen niet rendabel zijn ("hun kostje niet kunnen verdienen"). De ambtenaar stelt voor om de regels (Artikel 11, tweede lid) soepel te interpreteren. De argumentatie is puur pragmatisch en financieel van aard: 1. Er zijn geen andere gegadigden ("liefhebbers") voor deze plekken. 2. Als de vaste plaatsen worden ingetrokken, verliest de stad inkomsten: in plaats van de vaste 60 cent per week, zou er dan slechts 15 cent (waarschijnlijk het dagtarief voor incidentele bezetting) worden geïnd. 3. Omdat het een "onbelangrijk stukje markt" betreft, worden er geen klachten verwacht. De Directeur Marktwezen gaat hiermee akkoord op 15 oktober 1940.

Verslag van een ambtelijke bespreking.

* **Inhoud:** Het document betreft de voedselvoorziening in Amsterdam aan het begin van de eerste winter van de Tweede Wereldoorlog. Er wordt gesproken over de voorraden "stapelproducten" (houdbare groenten zoals rapen, uien en bieten) en de logistieke uitdagingen om deze bij vorst in de stad te krijgen. * **Logistiek:** Opvallend is de vermelding van de beperkte beschikbaarheid van benzine en de inzet van auto's met gasgeneratoren (houtgasgeneratoren), een typerend fenomeen tijdens de bezettingsjaren wegens brandstoftekorten. Ook wordt er voorrang geëist bij de spoorwegen. * **Concurrentie tussen steden:** Er is sprake van een zekere rivaliteit of bezorgdheid over de inkoopkracht van andere grote steden (Rotterdam en Den Haag), die de markt voor Amsterdam zouden kunnen "leegkopen". * **Schaarste en Export:** De heer Kramer uit zijn zorgen over de export van kool (waarschijnlijk naar Duitsland, hoewel niet expliciet genoemd) en de verwachte schaarste in het voorjaar van 1941.

Doorslag van een officiële brief (typschrift).

* **Taal en spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de toen gangbare spelling (bijv. "den", "bedryfschef", "myn", "tusschen"). Opvallend is het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' zou verwachten, wat gebruikelijk was in bepaalde ambtelijke typschriften uit die tijd. * **Doel van de brief:** Het betreft een korte, zakelijke oproep aan de heer Kuil om langs te komen voor een gesprek met de bedrijfschef, de heer J. Broerse. Dit volgt op een eerdere correspondentie van de heer Kuil van 5 januari 1941. * **Locatie:** De afspraak vindt plaats op de "Centrale Markt". Gezien de context van dergelijke archiefstukken wordt hiermee vrijwel zeker de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam bedoeld. * **Vorm:** Het betreft een doorslag op dun papier, wat duidt op een administratief archiefexemplaar.

Getypte notulen van een vergadering (waarschijnlijk van een marktencommissie in Amsterdam).

Dit document is een verslag van een beraadslaging over het marktwezen in Amsterdam. Het bevat twee hoofdpunten: 1. **Markt op het Iepenplein:** Er is discussie over de aard van de markt die daar gevestigd moet worden. De heer Neeter uit zijn zorgen over concurrentie voor de markt aan de Dapperstraat. Uiteindelijk adviseert de meerderheid van de commissie om de markt op het Iepenplein te beperken tot levensmiddelen en bloemen, en dus geen 'algemene' markt (waar ook non-food verkocht zou worden) toe te staan. 2. **Toilethuisje Amstelveld:** De voorzitter bespreekt de sluiting van een openbaar toilet op het Amstelveld. De redenen voor sluiting zijn financieel (hoge exploitatiekosten) en klachten over overlast van de koster van de naburige Amstelkerk. Er is echter weerstand tegen deze sluiting vanuit de kooplieden (vereniging "Mercurius" en 50 individuele kooplieden). De heer Lap stelt verplaatsing voor, maar de voorzitter wijst dit af vanwege de kosten in relatie tot het relatief lage aantal gebruikers (2000 per jaar).

Document

* **Vorm:** Het betreft een officiële, zakelijke mededeling. Het document is een doorslag of kantoorkopie, herkenbaar aan het ontbreken van een briefhoofd en de handgeschreven rode notitie die de verzending bevestigt. * **Inhoud:** De brief is een korte, formele afwijzing. De heer Steur uit Volendam had op 8 november 1942 een verzoek ingediend, maar dit wordt zonder verdere opgaaf van redenen (in dit document) geweigerd. * **Terminologie:** "j.l." staat voor "jongstleden" (de laatstleden maand november). "d.d." staat voor "de dato" (gedateerd op). "HB." rechtsboven is waarschijnlijk een afkorting voor een specifieke afdeling of dossierhouder (mogelijk Hoofdbureau).

Getypt verslag (mogelijk notulen van een gemeenteraadsvergadering of commissieverhaal).

Dit document verslaat een discussie over markt- en straathandelvergunningen. Het valt uiteen in twee hoofddelen: 1. **De zaak Belinfante:** Er wordt gediscussieerd over een specifieke handelaar, Belinfante, die geen vent- of standplaatsvergunning heeft, maar wel een precario-vergunning (recht om de openbare grond te gebruiken). De voorzitter merkt op dat Belinfante deze tracht uit te breiden naar een permanente uitstalling, waar de politie tegen is. De meningen onder de commissieleden zijn verdeeld: de heer Neeter vreest financiële schade voor de betrokkene, terwijl anderen (o.a. Seegers, Presser) tegen principiële of juridische bezwaren aanlopen. 2. **De visbakkers:** Vervolgens komt een algemener beleidspunt aan de orde betreffende vijf "vischbakkers". De heer Seegers uit felle kritiek op basis van hygiëne en oneerlijke concurrentie ten opzichte van gevestigde winkeliers. De voorzitter verdedigt het standpunt van de gemeente door te wijzen op een "moreele verplichting" jegens deze specifieke groep van vijf personen.

Proces-verbaal (Politierapport)

Dit document betreft een gedetailleerde aangifte van verduistering en diefstal van bedrijfseigendommen (emballage) op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de illegale handel in lege veilingkisten. **Belangrijke elementen in het rapport:** 1. **De Modus Operandi:** De verdachten (knechten) ontvreemdden lege kisten uit de exportloods van de Veiling "Amsterdam". Deze kisten werden vervolgens weer bij diezelfde veiling ingeleverd onder de naam van een bonafide grossier (Lindeman), om zo statiegeld (emballagegeld) te innen. 2. **Bewijsvoering:** De fraude kwam aan het licht door de oplettendheid van de assistent-emballagemeester, Doevedans, die merkte dat de gebruikelijke retourstroom via de "kistentencentrale van Barend van Dijk" werd omzeild. De administratie en vier specifieke emballagebonnen (met bedragen tussen de 20 en 40 gulden) dienen als corpus delicti. 3. **Sociale hiërarchie:** Het document illustreert de verhoudingen op de markt; "knechten" (arbeiders) die proberen bij te verdienen ten koste van de N.V. en hun werkgevers (de grossiers).

Getypte brief (doorslag op dun papier).

Deze korte, zakelijke brief is een officiële afwijzing van een verzoek. De heer Helsloot uit Amsterdam had op 10 oktober 1942 een verzoek ingediend voor een 'toewijzing' van gerookte zoetwatervis en garnalen. De brief stelt simpelweg dat een speciale commissie van de Visscherijcentrale het verzoek heeft onderzocht en heeft besloten dat de aanvrager er niet voor in aanmerking komt. Er wordt geen specifieke reden voor de afwijzing genoemd, wat typerend is voor de bureaucratische aard van dergelijke instanties in oorlogstijd.

Brief (doorslag/archiefkopie van een getypt document).

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een formele, afstandelijke ambtelijke stijl. Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "visch", "mede"). * **Inhoud:** De kern van de brief is een afwijzing. De heer Snoek uit Volendam had een verzoek ingediend om een deel van zijn visquotum (toewijzing) over te dragen aan zijn zoon. Een commissie van de Visscherijcentrale heeft dit verzoek beoordeeld en negatief beslist, zonder verdere argumentatie voor de afwijzing te geven. * **Status:** Het document is een doorslag van de originele verzonden brief, bedoeld voor het eigen archief (te zien aan de rode aantekening 'verzonden').

Zakelijke brief.

* **Taal en stijl:** De brief is opgesteld in formeel, zakelijk Nederlands, passend bij de tijdgeest ("WeledelHeer", "ter Uwer beschikking"). * **Handschrift:** Het betreft een duidelijk, cursief handschrift in inkt. De aanvullende notities zijn in potlood en rood potlood aangebracht door de ontvangende administratie. * **Inhoud:** De heer Wokke uit Alkmaar vraagt een gesprek aan met de directeur van de Amsterdamse markthallen om een toegangskaart te bemachtigen als 'grossier zonder plaats'. Dit betekent waarschijnlijk dat hij wel wilde inkopen op de markt, maar geen vaste kraam of opslagruimte ter plekke had. * **Administratieve verwerking:** De kantlijnnotities laten zien dat het verzoek snel is afgehandeld. De afspraak werd vastgelegd voor zaterdag 19 juni om 10:00 uur. Het paarse stempel met de datum 15/6 geeft vermoedelijk de datum van binnenkomst of registratie aan.

Getypte brief (doorslag op doorslagpapier).

Deze brief is een zakelijke correspondentie waarin een klacht wordt geuit over de kwaliteit van de transportmiddelen van een visgrossier. * **Kern van de klacht:** Grossier Lustig uit IJmuiden gebruikt ondeugdelijke (defecte) kisten voor het transport van vis. * **Gevolgen:** De vis raakt beschadigd ("heeft te lijden") en er ontstaan tekorten in gewicht ("onderwichten"), waarschijnlijk door lekkage of verlies uit de kapotte kisten. * **Doel:** De afzender verzoekt de Nederlandsche Visscherij Centrale om in te grijpen en de grossier te dwingen degelijker materiaal te gebruiken. * **Vorm:** Het betreft een doorslag, wat gebruikelijk was in de administratie om een eigen archiefkopie te bewaren.

Handgeschreven ambtelijk rapport betreffende een geschil over visgewichten.

* **Kern van het geschil:** De controleur (Lobbes) heeft vastgesteld dat een partij vis uit IJmuiden die voor Amsterdam bestemd is, onder het vereiste gewicht zit. * **Verweer van de visser:** De heer Gouda uit IJmuiden ontkent dat de vis te licht is verzonden. Hij insinueert dat er sprake is van kwaad opzet of ondeskundige weging door een commissie van de kleinhandel, mogelijk als represaille omdat de vissers gestopt zijn met het betalen van een bepaalde heffing ("dien cent v Scheveningsche visch"). * **Bewijsvoering:** Het rapport sluit af met de exacte weegresultaten van 17 manden. Hoewel de kabeljauw precies op gewicht is (7 x 50 kg), blijken 8 van de 10 manden schol lichter dan de norm (48 en 49 kg in plaats van 50 kg). * **Dreigement:** De visser dreigt de visleveranties aan Amsterdam volledig te staken per de eerstvolgende maandag als de situatie niet verandert.

# TRANSCRIPTIE VP/HG. *extra* 25/83/2 M. 8 Juni 1939. den Heer S.Zoute, Louis Bothastraat 12 II, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 20. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 Mei jl., ingekomen op 23 Mei jl., verleen ik U hierbij tot wede...

Op 14 April 1926 heeft G. Broekman, geboren 28 Juli 1905, zich op de sollicitantenlijst voor een vaste plaats op de markt Albert Cuypstraat laten inschrijven, ~~onder den~~ voorgevende dat hij was: zijn broer, C. Broekman, geboren 7 Mei 1904. ~~In dit deed hij~~ [ingevoegd: bedoelde] Voor de inschrijving was vereischt, dat de gegadigde 21 jaren was; aangezien G. Broekman hieraan nog niet voldeed, ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke brief/rapportage betreffende een tuchtrechtelijke maatregel. * **Datum:** 8 augustus 1941 (verzonden op 11 augustus 1941). * **Betrokkenen:** K.A.J. Smit (koopman, wonende Admiraal de Ruyterweg 164), D.H.V. Schiermeier (controleur), A. Poortje (koopman), Wethouder voor de Levensmiddelen (geadresseerde). * **Instelling:** Centrale Markt, Amst...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve nota/bijblad van een overheidsinstantie (vermoedelijk de Afdeling Marktwezen van de Gemeente Amsterdam). * **Kenmerk:** M. No. 25/199/5. * **Datering:** 9 november 1939 tot en met 28 november 1939. * **Betrokkene:** E. E. Schrandt (marktkoopman). * **Locatie:** Verwijzing naar de Albert Cuypstraat, Amsterdam. * **Formuliernummer:** ...

Juni kwam J. Broekman in aanmerking voor een plaats op deze markt. In de plaats van J. Broekman heeft toen diens jongere broer G. Broekman, geboren 28 Juli 1905 de plaats ingenomen. De afdoening van dit geval is U bekend. **H. Smilde.** Inderdaad maakt uitsluitend de echtgenoote van H. Smilde gebruik van de plaats op de Nieuwmarkt. Een en ander in overeenstemming met het bij artikel 18 van het Re...