Archief 745
Inventaris 745-273
Pagina 134
Dossier 11
Jaar 1939
Stadsarchief

Ambtelijk verslag / Besluitnota betreffende marktzaken.

Origineel

Ambtelijk verslag / Besluitnota betreffende marktzaken. [Linksboven in de kantlijn:]
4)
1. bepalende, dat echtgenoten samen of om beurten op de plaats, die aan één hunner is toegewezen, mogen gebruikmaken.

[Bovenaan de pagina:]
stemming met artikel 18 van het Reglement op de Markten
V. Geval ~~W.~~ Cohen:

De Zondagsmarkt Uilenburg ressorteert eerst sedert 5 Maart 1933 onder het marktwezen; voordien werd hier een niet-officieele markt gehouden, onder toezicht van de marktbond "Mercurius". ~~Het~~ Bij de "overneming" der markt door mijn dienst is de bestaande situatie zooveel mogelijk gehandhaafd; ~~Koopl~~ kooplieden, die op Uilenburg twee of drie plaatsen naast elkaar bezetten, werden in het ~~genot~~ bezit van die plaatsen gelaten. Zoo nam W. Cohen vanaf 1934 drie marktplaatsen in, zij het, dat twee ~~van~~ dier plaatsen voorheen (destijds "Mercurius" nog het toezicht op de markt had) door zijn zoons ~~vader~~ werden bezet. Deze zoons kwamen echter nagenoeg nooit op de markt, zoodat — hoewel twee der plaatsen op naam der zoons stonden — de W. Cohen als rechthebbende op de drie plaatsen werd aangemerkt. In verband met de ~~gedragslijn~~ gedragslijn die bij het "overnemen" der markt is gevolgd, was dit gerechtvaardigd. Inmiddels heeft Cohen voornoemd m.i.v. 4 December 1938 voor ~~alle~~ bedoelde plaatsen bedankt.

VI Geval S. Polak:

Dit geval toont overeenkomst met het hierboven sub III behandelde van Broekman. De minderjarige S. Polak liet zich op 26 Januari 1938 inschrijven op de sollicitantenlijst Dapperstraat, voorgevende, dat hij [was?] S. Polak, [de meerderjarige?] ~~wiens~~ geboortedatum hij opgaf. Toen dit bedrog werd ontdekt heeft S. Polak op 4 Oct. 1938 voor de ~~hem inmiddels verleende~~ vaste plaats op de markt Dapperstraat, die hem inmiddels was verleend, bedankt.

VII Geval L. Vos:

Inderdaad maakt de echtgenoote van L. Vos regelmatig gebruik van de vaste plaatsen op de markten Amstelveen[?], Lindengracht en Westerstraat. Dit is in overeenstemming met het hierboven (bij geval IV) genoemde artikel 18 van het Reglement op de Markten.

--- * Taal en handschrift: Het document is geschreven in een formeel, ambtelijk Nederlands met de kenmerkende spelling van voor de Tweede Wereldoorlog (bijv. "zooveel", "echtgenoote"). Het handschrift is een vlot, enigszins onregelmatig cursielloop-schrift. Er zijn veel doorhalingen en correcties boven de regels, wat suggereert dat dit een conceptversie of een werkdocument is.
* Inhoudelijke kern: De tekst behandelt de overgangsfase van informele markten naar gemeentelijk toezicht. In 'Geval V' (Cohen) wordt duidelijk dat oude rechten van vóór 1933 werden gerespecteerd, zelfs als deze indruisten tegen de nieuwe regels over het aantal plaatsen per persoon.
* Juridische aspecten: Artikel 18 van het Marktreglement staat centraal. Dit artikel reguleerde blijkbaar het medegebruik van marktplaatsen door echtgenoten, wat in die tijd een belangrijke manier was om een familiebedrijf op de markt te continueren.
* Handhaving: 'Geval VI' (Polak) laat zien dat er actief werd gecontroleerd op identiteitsfraude en leeftijd (minderjarigheid), waarbij de sanctie vaak het gedwongen 'bedanken' (opgeven) van de marktplaats was.

--- Dit document biedt een inkijkje in de Amsterdamse markthandel tijdens het interbellum. De jaren '30 waren een periode waarin de gemeente Amsterdam probeerde meer grip te krijgen op de straathandel, die daarvoor vaak door private organisaties zoals de marktvereniging "Mercurius" werd beheerd.

De locaties zijn historisch significant:
* Uilenburg: Dit was het hart van de oude Joodse buurt in Amsterdam, waar een levendige zondagsmarkt bestond. Dat de gemeente de markt pas in 1933 officieel overnam, markeert het einde van een periode van zelfregulering.
* Dapperstraat en Westerstraat: Dit waren (en zijn) grote volksmarkten. De namen van de handelaren (Cohen, Polak, Vos) zijn typisch voor de Amsterdamse markthandel van die tijd, waarin de Joodse gemeenschap een zeer prominente rol speelde.

De kwesties die hier worden beschreven — fraude met geboortedata om een vergunning te krijgen en het claimen van meerdere plekken via familieleden — waren veelvoorkomende strategieën voor economische overleving tijdens de crisisjaren.

Samenvatting

  • Taal en handschrift: Het document is geschreven in een formeel, ambtelijk Nederlands met de kenmerkende spelling van voor de Tweede Wereldoorlog (bijv. "zooveel", "echtgenoote"). Het handschrift is een vlot, enigszins onregelmatig cursielloop-schrift. Er zijn veel doorhalingen en correcties boven de regels, wat suggereert dat dit een conceptversie of een werkdocument is.
  • Inhoudelijke kern: De tekst behandelt de overgangsfase van informele markten naar gemeentelijk toezicht. In 'Geval V' (Cohen) wordt duidelijk dat oude rechten van vóór 1933 werden gerespecteerd, zelfs als deze indruisten tegen de nieuwe regels over het aantal plaatsen per persoon.
  • Juridische aspecten: Artikel 18 van het Marktreglement staat centraal. Dit artikel reguleerde blijkbaar het medegebruik van marktplaatsen door echtgenoten, wat in die tijd een belangrijke manier was om een familiebedrijf op de markt te continueren.
  • Handhaving: 'Geval VI' (Polak) laat zien dat er actief werd gecontroleerd op identiteitsfraude en leeftijd (minderjarigheid), waarbij de sanctie vaak het gedwongen 'bedanken' (opgeven) van de marktplaats was.

Historische Context

Dit document biedt een inkijkje in de Amsterdamse markthandel tijdens het interbellum. De jaren '30 waren een periode waarin de gemeente Amsterdam probeerde meer grip te krijgen op de straathandel, die daarvoor vaak door private organisaties zoals de marktvereniging "Mercurius" werd beheerd.

De locaties zijn historisch significant:
* Uilenburg: Dit was het hart van de oude Joodse buurt in Amsterdam, waar een levendige zondagsmarkt bestond. Dat de gemeente de markt pas in 1933 officieel overnam, markeert het einde van een periode van zelfregulering.
* Dapperstraat en Westerstraat: Dit waren (en zijn) grote volksmarkten. De namen van de handelaren (Cohen, Polak, Vos) zijn typisch voor de Amsterdamse markthandel van die tijd, waarin de Joodse gemeenschap een zeer prominente rol speelde.

De kwesties die hier worden beschreven — fraude met geboortedata om een vergunning te krijgen en het claimen van meerdere plekken via familieleden — waren veelvoorkomende strategieën voor economische overleving tijdens de crisisjaren.

Locaties

Amsterdam (gezien de vermeldingen van Uilenburg Dapperstraat Lindengracht en Westerstraat).

Gerelateerde Documenten 1