Archief 745
Inventaris 745-273
Pagina 133
Dossier 11
Jaar 1939
Stadsarchief

Ambtelijk verslag of interne nota betreffende marktvergunningen en handhaving.

Geschreven na oktober 1938 (gezien de inhoud over de ontdekking van de fraude in die maand). De beschreven gebeurtenissen vangen aan in april 1926.

Origineel

Ambtelijk verslag of interne nota betreffende marktvergunningen en handhaving. Geschreven na oktober 1938 (gezien de inhoud over de ontdekking van de fraude in die maand). De beschreven gebeurtenissen vangen aan in april 1926. (3)

7 III Geval G. Broekman.

Op 14 April 1926 heeft G. Broekman,
geboren 28 Juli 1905, zich op de sollicitantenlijst
voor een vaste plaats op de markt Albert Cuypstraat
laten inschrijven, ~~onder den~~ voorgevende dat hij was:
zijn broer, C. Broekman, geboren 7 Mei 1904.
~~In dit deed hij~~
[ingevoegd: bedoelde] Voor de inschrijving was vereischt, dat de gegadigde
21 jaren was; aangezien G. Broekman hieraan nog
niet voldeed, heeft ~~hij~~ ^hij^ zich voor zijn ouderen
broer C. Broekman uitgegeven.
G. Broekman, die dus bij het marktwezen
nooit anders dan als C. Broekman bekend is
geweest, kreeg ~~krachtens~~ ^de vorengemelde^
inschrijving, ~~op~~ ^den^ 7 Juni 1926 een vaste plaats op de
markt Albert Cuypstraat en hij heeft die plaats
gedurende meer dan 12 jaren bezet, totdat
de ~~door~~ door hem destijds gepleegde fraude,
in October 1938 is ontdekt. Broekman, was
inmiddels getrouwd; de plaats, die in het
zoogenaamde eerste deel der Albert Cuypstraat is
gelegen, had hij een ~~best~~ behoorlijk bestaan. Hoewel
ik eerst heb overwogen te hem de bedoelde
plaats te ontnemen, heb ik dit tenslotte op
aandringen van den marktbond "Mercurius"
en van de kooplieden uit de Albert Cuypstraat
nagelaten. Indien G. Broekman ~~had~~ gewacht tot
hij, in Juli 1926 den 21-jarige leeftijd bereikt had,
~~om~~ alvorens zich op de sollicitantenlijst te
laten inschrijven, dan zou hij thans ~~eveneens~~
waarschijnlijk op de zelfde plaats in de Albert
Cuypstraat kunnen staan; ik heb daarom
na ernstige overweging, ter dezer ~~zake~~ geen
strafmaatregelen toegepast. De plaats staat thans op
[meerdere regels doorgehaald en onleesbaar door marge-tekst]

[Tekst in linker marge:]
behandeld door mr Vogel, omdat het bedrog door Broekman reeds geruimen tijd (meer dan 12 jaar) was gepleegd werd thans geen straf opgelegd. Vogel was van mening dat het hier een ander geval betreft, dan dat van Vogel had misdaan, ook thans nog niet voor een vaste plaats op de Lindengracht in aanmerking komende.

[Vervolg hoofdtekst onderaan:]
... dat het hier een ander geval betreft, dan dat ~~van Vogel~~ ander [onleesbaar].

IV. Geval H. Smilde.
Inderdaad maakt de echtgenoote van H. Smilde van
de plaats op de Nieuwmarkt gebruik. Dit is in overeen-
[komstig]... Het document is een ambtelijke verslaglegging van een fraudegeval betreffende marktvergunningen in Amsterdam. De kern van de zaak is identiteitsfraude: G. Broekman schreef zich in 1926 onder de naam en geboortedatum van zijn oudere broer in voor een vaste marktplaats op de Albert Cuypstraat, omdat hij zelf nog geen 21 jaar oud was (de destijds vereiste minimumleeftijd voor een zelfstandige marktkoopman).

De fraude bleef twaalf jaar onopgemerkt, tot oktober 1938. De ambtenaar die het rapport schrijft, toont een opmerkelijke mate van pragmatisme en clementie. Hoewel hij aanvankelijk overwoog de vergunning in te trekken, besluit hij hiervan af te zien. De argumenten hiervoor zijn:
1. Sociale druk: Zowel de marktbond "Mercurius" als mede-kooplieden pleitten voor Broekman.
2. Economische stabiliteit: Broekman had in die twaalf jaar een "behoorlijk bestaan" opgebouwd en was inmiddels getrouwd.
3. Redelijkheid: De ambtenaar stelt dat als Broekman slechts drie maanden had gewacht (tot zijn eigen 21e verjaardag in juli 1926) om zich in te schrijven, hij waarschijnlijk op legale wijze dezelfde plek zou hebben verworven.

De kanttekening in de marge verwijst naar een juridische weging door een "mr. Vogel", waarbij dit specifieke geval wordt afgezet tegen een andere casus (waarschijnlijk een ander fraudegeval op de Lindengracht) die blijkbaar zwaarder werd bestraft of minder gunstig werd beoordeeld. Dit document biedt een inkijkje in het Amsterdamse marktwezen tijdens het interbellum. De Albert Cuypmarkt was in deze periode reeds een centrale economische factor in de stad. Het document illustreert de strikte regels (zoals de leeftijdsgrens van 21 jaar) die golden voor het verkrijgen van een vaste standplaats, maar ook de informele netwerken en de invloed van belangenverenigingen zoals de marktbond "Mercurius".

De overstap van een puur juridische benadering (fraude = straf) naar een meer sociaal-economische afweging (behoud van broodwinning en stabiliteit) is kenmerkend voor de manier waarop de gemeentelijke bureaucratie in die tijd omging met gevestigde ondernemers in de volksbuurten. De ontdekking in 1938 valt net voor de grote administratieve veranderingen die de bezettingsjaren met zich mee zouden brengen, waarbij dergelijke dossiers vaak werden nagelopen voor andere doeleinden. C. Broekman G. Broekman H. Smilde Marktwezen

Samenvatting

Het document is een ambtelijke verslaglegging van een fraudegeval betreffende marktvergunningen in Amsterdam. De kern van de zaak is identiteitsfraude: G. Broekman schreef zich in 1926 onder de naam en geboortedatum van zijn oudere broer in voor een vaste marktplaats op de Albert Cuypstraat, omdat hij zelf nog geen 21 jaar oud was (de destijds vereiste minimumleeftijd voor een zelfstandige marktkoopman).

De fraude bleef twaalf jaar onopgemerkt, tot oktober 1938. De ambtenaar die het rapport schrijft, toont een opmerkelijke mate van pragmatisme en clementie. Hoewel hij aanvankelijk overwoog de vergunning in te trekken, besluit hij hiervan af te zien. De argumenten hiervoor zijn:
1. Sociale druk: Zowel de marktbond "Mercurius" als mede-kooplieden pleitten voor Broekman.
2. Economische stabiliteit: Broekman had in die twaalf jaar een "behoorlijk bestaan" opgebouwd en was inmiddels getrouwd.
3. Redelijkheid: De ambtenaar stelt dat als Broekman slechts drie maanden had gewacht (tot zijn eigen 21e verjaardag in juli 1926) om zich in te schrijven, hij waarschijnlijk op legale wijze dezelfde plek zou hebben verworven.

De kanttekening in de marge verwijst naar een juridische weging door een "mr. Vogel", waarbij dit specifieke geval wordt afgezet tegen een andere casus (waarschijnlijk een ander fraudegeval op de Lindengracht) die blijkbaar zwaarder werd bestraft of minder gunstig werd beoordeeld.

Historische Context

Dit document biedt een inkijkje in het Amsterdamse marktwezen tijdens het interbellum. De Albert Cuypmarkt was in deze periode reeds een centrale economische factor in de stad. Het document illustreert de strikte regels (zoals de leeftijdsgrens van 21 jaar) die golden voor het verkrijgen van een vaste standplaats, maar ook de informele netwerken en de invloed van belangenverenigingen zoals de marktbond "Mercurius".

De overstap van een puur juridische benadering (fraude = straf) naar een meer sociaal-economische afweging (behoud van broodwinning en stabiliteit) is kenmerkend voor de manier waarop de gemeentelijke bureaucratie in die tijd omging met gevestigde ondernemers in de volksbuurten. De ontdekking in 1938 valt net voor de grote administratieve veranderingen die de bezettingsjaren met zich mee zouden brengen, waarbij dergelijke dossiers vaak werden nagelopen voor andere doeleinden.

Genoemde Personen 3

Locaties

Albert Cuypmarkt Lindengracht Nieuwmarkt

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Textiel & Kleding: Broek Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 69

A.F. Boomstra Waterlooplein
A.F. Boomstra Uilenburg
A. v. d. Ven Waterlooplein
A. v. d. Ven Waterlooplein
A.W. Rees Waterlooplein
A.W. Rees Uilenburg
W. Hendrixx Uilenburg
C. Ravesteyn Waterlooplein
G.J. Emons *Dapperstr. Uilenburg, zoon amstelveen, 6-6-86.* Uilenburg
G.J. Emons Waterlooplein
G. Lisser *Dapperstr.* Uilenburg
G. Lisser Waterlooplein
G.M. Waterman Waterlooplein
G.M. Waterman Uilenburg
G.W. Kragten Waterlooplein
G.W. Kragten Uilenburg
H. Ballering Waterlooplein
H. Ballering Uilenburg
H.H. Jonkman { *geb. 6/5 95 Dapperstr. Leeuwenmond. waterloopl.* Uilenburg
H. Jonkman Waterlooplein
L. Baudoux Uilenburg
H. van Elburg Waterlooplein
L. Baudoux Uilenburg
J. Mullem Waterlooplein
J. Salomons Waterlooplein
J. Salomons *Uilenburg* Uilenburg
J. Stodel Waterlooplein
L. Baudoux Uilenburg
J. Stouwer Waterlooplein
J. Stouwer Uilenburg
Alle 69 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1