AI-Synthese 45

H. Jonkman was actief op diverse markten in Amsterdam, waaronder de Dapperstraat (als koopman en geobjectioneerde koopman), de Centrale Markt (als schrijver en mogelijk autoriteit) en de Ten Katestraat (als werkster). In 1939 was hij betrokken bij onderzoek naar sigarenhandelaren en entreebelastingen. In 1940 woonde hij aan de Oudezijds Achterburgwal. In 1942 woonde hij aan de Ruyterweg en bekrachtigde hij technische adviezen voor de Technische Dienst. Een vrouw van hem verstrekte hulpverlening.

Lotgevallen

1939 onderzoek Betrokken bij onderzoek naar handwerksigarenhandelaren en entreebelasting C.M. op Dapperstraat/Centrale Markt
1940 administratie Vermoedelijk administratief functionaris of betrokken bij 'Kaartenbureau' (kamers 116/117).
1942 technisch Bekrachtigde spoedadvies van Technische Dienst (9 juli) en betrokken bij instructie burger-vrijwilligers.

Relaties

vrouw van H. Jonkman (familie)

Handel

sigaren DapperstraatCentrale MarktTen Katestraat
sigarenDapperstraatCentrale Markthulpverleningtechnisch
Gebaseerd op 13 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-273 | Pagina 233 | 1939

Ambtelijke brief/rapportage betreffende marktkooplieden.

Dit document is een administratief verslag van een onderzoek naar specifieke marktkooplieden in Amsterdam, uitgevoerd in april 1939. De focus ligt op handelaren in "handwerksigaren" (handgerolde sigaren). De ambtenaar rapporteert over de aanwezigheid van deze handelaren op bekende Amsterdamse markten zoals de Dapperstraat, de Lindengracht, het Waterlooplein en de Albert Cuypstraat. Van elke persoon worden het woonadres, de standplaatsen en (indien mogelijk) de geschatte omzet vermeld. Opvallend is de gedetailleerde weergave van de omzetcijfers (bijv. "f 9.- per Zaterdag" of "1400 sigaren"), wat duidt op een controle voor belastingdoeleinden, vergunningverlening of naleving van handelsreglementen. De tekst bevat correcties (tussenvoegingen) en instructies in de kantlijn ("overnemen, die met een rood kruis"), wat wijst op een conceptverslag dat werd voorbereid voor verdere verwerking of kopie.

Archief 745 | 745-273 | Pagina 247 | 1939

Handgeschreven lijst/rapportage.

Het document bevat een beknopte administratieve lijst van vijf personen (H.H. Jonkman, G.J. Emons, G. Lisser, H. v. Bennekom en J. Mullem). De lijst legt vast wie er momenteel sigaren verkoopt en onder welke voorwaarden. Opvallend is dat vier van de vijf personen "alleen eigen werk" verkopen, wat duidt op kleinschalige, artisanale productie. Van deze vier wordt ook de gemiddelde ("gem:") marktverkoop per periode (vermoedelijk per week) vermeld, variërend tussen de 1000 en 1400 stuks. De annotaties in potlood boven de namen (zoals "Wa", "Da", "War") zijn waarschijnlijk administratieve codes of afkortingen die gebruikt werden door de controleur of ambtenaar die de lijst bijhield. De kruisjes (X) aan de rechterzijde suggereren dat deze posten zijn gecontroleerd of verwerkt.

Archief 745 | 745-273 | Pagina 252 | 1939

Getypte lijst met handgeschreven annotaties.

Het document is een administratieve lijst van personen, waarschijnlijk werklieden of ambachtslieden, ingedeeld op basis van hun woon- en werklocaties in Amsterdam. De lijst is getypt, maar bevat significante handgeschreven toevoegingen die duiden op een controleproces of status-update. Opvallende elementen zijn: 1. **De Marinewerf:** Een grote groep onderaan is gezamenlijk gekoppeld aan de "Centrale Werkplaats Marinewerf". Dit was een belangrijke werklocatie in Amsterdam (Oostenburg). 2. **Annotaties:** De afkorting "H." komt vaak voor, wat mogelijk staat voor 'Huis' (thuis aangetroffen) of een paraaf van een controleur. Woorden als "uit" wijzen erop dat personen niet langer op het adres aanwezig waren. 3. **Samenstelling:** De namenlijst bevat een groot aantal Joodse namen (o.a. Izaaks, Lisser, Pach, Visjager, Vigevano, Stodel, van Praag, Salomons). De combinatie van deze namen met de specifieke adressen en de aard van de administratie suggereert een oorlogsgerelateerde context.

Archief 745 | 745-332 | Pagina 252 | 1940

Een strook papier of begeleidend schrijven met getypte tekst, handgeschreven annotaties en een stempel.

Het document is een dringende herinnering of instructie voor het retourneren van officiële documenten, aangeduid als "blauwe afschriften" (doorslagen of carbonkopieën). De tekst "Groote Spoed" en de deadline op een specifieke maandag benadrukken de urgentie. De namen "Mr. Sipma" en "H. Jonkman" verwijzen waarschijnlijk naar betrokken ambtenaren of ontvangers. De rode streep door de naam van Sipma suggereert een wijziging in de verantwoordelijkheid of dat deze persoon de actie reeds heeft voltooid. Het adres Oudezijds Achterburgwal 213 in Amsterdam was destijds een locatie waar verschillende gemeentelijke diensten waren gevestigd.

Archief 745 | 745-309 | Pagina 267 | 1940

Handgeschreven administratieve notitie op een onregelmatig afgescheurd vel papier.

* **Inhoud:** De notitie betreft de uitvoering van werkzaamheden in kamers 116 en 117, aangeduid als het "Kaartenbureau". Er wordt melding gemaakt van het aanbrengen van "afneembare luiken" voor de kaartenkasten in deze ruimtes. * **Sleutelfiguren en locaties:** De naam H. Jonkman staat prominent bovenaan, waarschijnlijk de aanvrager of verantwoordelijke ambtenaar. De locaties zijn specifiek (H 116 en H 117). * **Administratieve verwijzingen:** De afkorting "Ver" (waarschijnlijk 'Verzonden' of 'Verslag') en de datum "26/10-40" duiden op de administratieve verwerking. De verwijzing "zie bijv. mij. boek" (mogelijk maatschappijboek of mutatieboek) suggereert dat er meer gedetailleerde informatie in een ander register te vinden is. * **Fysieke staat:** De notitie is geschreven op een reststuk papier, wat gebruikelijk was voor interne kantoorcorrespondentie in tijden van schaarste.

Archief 745 | 745-366 | Pagina 102 | 1941

Brief / Circulaire

Dit document is een officiële aanvraag van de Stadsingenieur van Amsterdam, in zijn hoedanigheid als voorzitter van de 'Kleine Benzinecommissie', gericht aan de hoofden van de diverse gemeentelijke diensten en bedrijven. De kern van de brief is een inventarisatie van de aanwezige brandstofvoorraden (benzine) per 1 maart 1941. Er wordt specifiek gevraagd naar de voorraad die niet in voertuigen zit, en naar de hoeveelheden die 'geblokkeerd' zijn door de burgemeester of het Materialenbureau. De korte deadline (inzenden voor 5 maart) duidt op de urgentie van het brandstofbeheer in deze periode. De afkorting "vdH." linksboven de functietitel wijst waarschijnlijk op de opsteller of secretaris van de commissie. De handgeschreven namen rechtsboven zijn vermoedelijk van ambtenaren die het document ter kennisname hebben ontvangen of verwerkt.

Archief 745 | 745-342 | Pagina 114 | 1941

Administratief bijblad/memo (Alg. Zaken Model No. 14).

* **Inhoud:** Het document betreft een interne dienstorder. De schrijver (vermoedelijk een leidinggevende of beleidsmedewerker) adviseert om de chefs van verschillende afdelingen de opdracht te geven om direct alles te verwijderen wat "dergelijks" is uit de lokaliteiten (ruimtes) van de betreffende dienst. * **Functionarissen:** Er worden specifieke namen genoemd voor uitvoering en kennisneming: Inspecteur H. Braem en H. Jonkman. * **Controle:** Onderaan is met een latere datum (4 juli 1941) aangetekend dat er in het hoofdkantoor "niets aanwezig" is bevonden, wat wijst op een onmiddellijke inspectie na de order. * **Terminologie:** Het gebruik van "m.i." (mijns inziens), "HH. chefs" (Heren chefs) en "den Dienst" (met de toen gebruikelijke buigings-n) is kenmerkend voor de formele ambtelijke stijl van de jaren veertig.

Archief 745 | 745-362 | Pagina 162 | 1941

Document

Dit document is een zakelijke offerte van de bekende kantoorartikelenhandel N.V. Wed. J. Ahrend & Zoon. De brief is gericht aan de directeur van het Marktwezen in Amsterdam, gevestigd aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen). In de offerte worden prijzen genoemd voor specifieke "diagramrollen" (waarschijnlijk voor meetapparatuur of registratiesystemen). Opvallend is de clausule dat de prijzen "geheel vrijblijvend" zijn in verband met de "tegenwoordige tijdsomstandigheden", wat duidt op de economische onzekerheid en schaarste tijdens de bezettingsjaren. Ook wordt expliciet vermeld dat de prijzen inclusief omzetbelasting zijn.

Archief 745 | 745-365 | Pagina 432 | 1941

Zakelijke correspondentie (orderbevestiging).

* **Bedrijfsidentiteit:** Het document toont een overgangsperiode van het bedrijf. De oude bedrijfsnaam "Waldorp Ventilatoren N.V." en het adres aan de Waldorpstraat zijn doorgestreept. De nieuwe naam "J. E. Stork Ringventilatoren N.V." en het adres aan de 1e van der Kunstraat zijn eroverheen gedrukt. Dit wijst op een overname of herstructurering vlak voor 1941. * **Inhoud:** Het betreft de bevestiging van een bestelling van één kleine ventilator (150 mm) voor een bedrag van 25 gulden. * **Datering:** Er lijkt een anachronisme in de tekst te staan: er wordt verwezen naar een opdracht van "20 Jan. 1940", terwijl de brief zelf in januari 1941 is geschreven. Dit is zeer waarschijnlijk een typefout waarbij de schrijver per abuis het voorgaande jaar gebruikte. * **Fiscale details:** De expliciete vermelding "exclusief omzetbelasting!" is relevant. De omzetbelasting werd in Nederland in 1940 (tijdens de bezetting) ingevoerd ter vervanging van de eerdere weeldebelasting.

Archief 745 | 745-390 | Pagina 10 | 1942

Administratief voorblad of geleidebriefje.

Het document is een ambtelijk routeformulier of een dossieromslag. Bovenaan staan archiefnummers en een datumstempel (9 juli 1942). Het is geadresseerd aan de "Techn. Dienst" (Technische Dienst). Er wordt gevraagd om een "spoed advies". In het midden staat een paraaf met de datum 13 juli '42, wat de afhandelingstermijn aangeeft. Onderaan staat de naam "H. Jonkman" vermeld, gevolgd door de conclusie "geen bezwaar", opnieuw bekrachtigd met een paraaf. Dit duidt op een snelle ambtelijke goedkeuring voor een technisch verzoek of project.

Archief 745 | 745-393 | Pagina 79 | 1942

Dienstmededeling/oproep van de Luchtbeschermingsdienst (LBD).

* **Doel:** Het instrueren en trainen van burger-vrijwilligers (evacuatieleiders en blokhoofden) over de procedures bij bombardementen en de specifieke risico's van brandbommen. * **Technische details:** Er wordt specifiek verwezen naar **thermiet- en fosforbrandbommen**. Dit waren destijds veelgebruikte brandstichtende wapens bij luchtaanvallen, die moeilijk te blussen waren en specifieke technieken vereisten (zoals het gebruik van zand of speciale spuiten). * **Organisatiestructuur:** Het document toont de hiërarchische en geografische indeling van de LBD in Amsterdam. De stad was opgedeeld in 'Vakken' (hier Vak VI) en verder onderverdeeld in wijken (A t/m F). De rollen van 'Vakleider', 'Blokhoofd' en 'Evacuatieleider' duiden op een strak georganiseerde civiele bescherming. * **Locatie:** De bijeenkomst vond plaats in 'Westerwijk' aan de Admiraal de Ruyterweg 150. Dit gebouw deed tijdens de oorlog vaak dienst voor wijkactiviteiten en administratieve doeleinden.

Archief 745 | 745-371 | Pagina 245 | 1942

Administratieve lijst (salarislijst).

* **Handschrift:** Een verzorgd en geoefend kantoorschrift (lopend cursiéf). De cijfers zijn consistent en duidelijk genoteerd voor boekhoudkundige doeleinden. * **Structuur:** Het document is strikt alfabetisch geordend op achternaam, verdeeld over twee kolommen. De 'r' achter sommige bedragen duidt waarschijnlijk op een controle-teken (revisie). * **Inhoudelijke details:** * De salarissen variëren sterk, van f 386,26 (A.H. Drukker) tot f 6352,11 (C.F. Sixma), wat duidt op een grote diversiteit in functieniveaus binnen de organisatie. * Er is sprake van specifieke inhoudingen (inkoop pensioen) en toeslagen (gebruik eigen rijwiel). De rijwieltoelage van 12 gulden per jaar is een kenmerkend tijdsbeeld. * De opmerking over "Dr. A. v/d Laan" suggereert dat deze persoon niet in het reguliere kaartsysteem (de stamkaarten) voorkwam, mogelijk vanwege een tijdelijke aanstelling of een afwijkende status.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 182 | 1944

Handgeschreven administratieve lijst.

Het document is een functionele, handgeschreven notitie. De kop "Gemeente. Voeding" duidt op een officiële of semi-officiële context binnen het apparaat van de voedselcommissaris of de distributiedienst van een niet nader genoemde gemeente. De lijst bevat precies tien namen, wat overeenkomt met de aantekening "Aantal personen. 10." De namen zijn typisch Nederlandse achternamen uit die periode. Opvallend is het kruisje ('X') achter de naam Smit, wat kan duiden op een leidinggevende rol, een afwijkende status of het feit dat deze persoon reeds is afgehandeld/aanwezig was. De datering (28 december 1943) is significant; het is de periode van de Duitse bezetting waarin voedseldistributie en schaarste een dagelijkse realiteit waren.

Koopliedenlijsten

Bron: 745-273.md | 1939

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-361 | Pagina 338 | 1941

# TRANSCRIPTIE *[Handgeschreven, schuin:]* verzonden 11/9 HG. den Heer H.W. Jonkman, Van Hogendorpstraat 23 hs, Amsterdam-West. Wijk 19A. 53/68/2 M. 11 September 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 September jl. verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voormiddags tus- schen 9 en 10 uur. De Directeur,

Relevantie: 84% ** de directeur van een onbekende gemeentelijke dienst (mogelijk de gemeentelijke handelsinrichtinge, ** den heer h.w. jonkman, amsterdam-west.
Archief 745 | 745-309 | Pagina 145 | 1940

# TRANSCRIPTIE [Kader linksboven:] B I J B L A D V A N : M. No. f 1 / 4 1940 DOORGEZONDEN : 24/1 - '40. [Midden:] Hr. Jonkman ter bespr. en terug 25/jan '40 [Onleesbare paraaf] [Rechtsmidden, in groen potlood of inkt:] V [Linksonder:] Alg. Zaken Model No. 14 10.000-10-1937-1016

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-403 | Pagina 313 | 1943

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-415 | Pagina 345 | 1943

# TRANSCRIPTIE (1)        (2) H. Beukman. no 1

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-332 | Pagina 272 | 1940

# TRANSCRIPTIE **[Linksboven in kader]** B I J B L A D / V/A N : M. No. 48/25/15 1940 DOORGEZONDEN: 6/11 **[Handgeschreven tekst midden]** M. Jonkman Hoofd. ___________________ 11-11-'40 az _____ **[Rechterzijde handgeschreven]** Bergs **[Linksonder in de voetregel]** Alg. Zaken Model No. 14 10.000-10-1937-1016

Relevantie: 83% ** de naam 'm. jonkman' wordt vermeld met de toevoeging 'hoofd.', wat duidt op e