Ambtelijke brief/rapportage betreffende marktkooplieden. 25 april 1939. Waarschijnlijk een inspecteur of ambtenaar van de politie of het marktwezen (gezien de inhoud over marktplaatsen). [Linksboven in potlood/rood:]
3 doorsl.
spoed
26/4/39
20/12/2 [in rood]

[Rechtsboven:]
A'dam, 25/4 1939

[Geadresseerde:]
Den Heer Directeur van M.S.

[Tekst:]
Naar aanleiding van Uw brief dd. 7 April jl. afd. C. No. 49/2 heb ik de eer U in verband met de daarin gestelde vragen, het volgende te berichten.
Van de [doorstreept: als bijlage bij Uw brief gevoegde] ^personen, die voorkomen op de^ lijst zijn bij mijn dienst niet bekend:
[Omcirkeld in de kantlijn:] overnemen, die met een rood kruis.

H. v. Elburg, Koningsstraat 12 bezet des Zaterdags een plaats op de Dapperstraat; hij verkoopt daar handwerksigaren; zijn omzet bedraagt ± 1000 - 1200 sigaren.

G. J. Curons, woont thans P. Nieuwlandstr. 2. Bezet plaatsen op de markten Lindengracht, Uilenburg, Dapperstraat en Waterlooplein; hij verkoopt handwerksigaren; de ontvangst daarvoor op Uilenburg wordt geschat op ± f 9.- per Zaterdag; zijn omzet op Zaterdag op de Dapperstraat wordt geschat op ± 1400 sigaren. Op de beide overige markten bleek het personeel van mijn dienst niet in staat om bij benadering op te geven, wat hoeveel de omzet bedroeg.

Een zoon van voornoemden Curons, H. J. Curons, geb. 8/10 1908 neemt plaatsen in op het Amstelveld en Albert Cuypstraat (des Zaterdags); hij verkoopt daar ook handwerksigaren; de omzet is onbekend.

M. Isaaks, Nw. Kerkstraat 129, bezet een plaats op de markt Lindengracht; gedurende den tijd, dat het onderhavige onderzoek plaatsvond, heeft hij echter zijn plaats niet ingenomen.

H. H. Jonkman, Egelantiersgracht 101, bezet plaatsen op de markten Dapperstraat en Waterlooplein; hij verkoopt momenteel echter geen sigaren.

G. Lisser, Archimedeslaan 23, bezet des Zaterdags een plaats op de Dapperstraat; hij verkoopt handwerksigaren; zijn omzet wordt geschat op ± 1000 sigaren.

L. Steenbergen, St. Jansstr. 39, bezet des Maan- [tekst breekt af aan onderzijde pagina] Dit document is een administratief verslag van een onderzoek naar specifieke marktkooplieden in Amsterdam, uitgevoerd in april 1939. De focus ligt op handelaren in "handwerksigaren" (handgerolde sigaren).

De ambtenaar rapporteert over de aanwezigheid van deze handelaren op bekende Amsterdamse markten zoals de Dapperstraat, de Lindengracht, het Waterlooplein en de Albert Cuypstraat. Van elke persoon worden het woonadres, de standplaatsen en (indien mogelijk) de geschatte omzet vermeld. Opvallend is de gedetailleerde weergave van de omzetcijfers (bijv. "f 9.- per Zaterdag" of "1400 sigaren"), wat duidt op een controle voor belastingdoeleinden, vergunningverlening of naleving van handelsreglementen.

De tekst bevat correcties (tussenvoegingen) en instructies in de kantlijn ("overnemen, die met een rood kruis"), wat wijst op een conceptverslag dat werd voorbereid voor verdere verwerking of kopie. Het document dateert van vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In deze periode was de Amsterdamse marktsector zeer levendig, maar ook streng gereguleerd. Veel van de genoemde locaties (zoals Uilenburg en het Waterlooplein) lagen in of nabij de Joodse buurt van Amsterdam, en namen als "Isaaks" en "Lisser" zijn typerend voor de Joodse gemeenschap die destijds een groot aandeel had in de markthandel.

De term "handwerksigaren" verwijst naar een specifieke tak van de tabaksindustrie die in die tijd nog veelvuldig op kleine schaal (thuiswerk of kleine ateliers) werd uitgeoefend. De overheid hield streng toezicht op de handel in tabaksartikelen vanwege de accijnzen. De vraagstelling van "afd. C" van het Marktwezen suggereert een gerichte controle op deze specifieke beroepsgroep. C. No G. Lisser H. Jonkman J. Curons L. Steenbergen M. Isaaks P. Nieuwlandstr Marktwezen Politie