Getypte brief/rapportage. 26 april (jaar onbekend, vermoedelijk eind jaren '30 of begin jaren '40). 2                                             26 April                            9
20/12/2                          den Heer Directeur voor
Amsterdam.                  Maatschappelijken Steun,

M.Root, geboren 21/3 1895, wonende Reitzstraat 36 I, bezet des
Zondags een plaats op de markt Uilenburg; hij verkoopt daar
handwerksigaren; zijn ontvangsten per Zondag worden geschat op
f 6,- à f 7,-.
L.v.Amerongen, 1e Oosterparkstraat 45, bezet des Zondags een
plaats op de markt Uilenburg; hij verkoopt handwerksigaren;
zijn ontvangsten per Zondag worden geschat op f 4,-.
A.v.Praag, Muiderstraat 9, bezet des Zondags een plaats op de
markt Uilenburg; hij verkoopt daar handwerksigaren, zijn ont-
vangsten per Zondag worden geschat op f 10,-.
J.Salomons, Meerhuizenstraat 13a, bezet des Zondags een plaats
op de markt Uilenburg; hij verkoopt daar handwerksigaren; zijn
ontvangsten per Zondag worden geschat op f 4,- - f 6,-.
J.Mullem, Transvaalstraat 12, bezet plaatsen op het Amsteldveld
des Maandags en op de Dapperstraat des Zaterdags; hij verkoopt
daar handwerksigaren; zijn omzet op de Dapperstraat bedraagt
+ 1200 sigaren per Zaterdag.
L.Kok, Passeerdersdwarsstraat 27, bezet des Zaterdags een plaats
op de Ten Katestraat; hij verkoopt daar handwerksigaren; zijn
omzet is niet bekend.
L.G.v.d.Gragt, Mesdagstraat 47, bezet des Zaterdags een plaats
op de Albert Cuypstraat; hij verkoopt daar handwerksigaren;
zijn omzet bedraagt + 200 sigaren per Zaterdag.

                                                                De Directeur, Dit document is een ambtelijke rapportage gericht aan de directeur van de "Maatschappelijken Steun" in Amsterdam. De kern van het document is het monitoren van de neveninkomsten van een zevental personen. Deze personen verkopen allen "handwerksigaren" op diverse Amsterdamse markten zoals de Uilenburg, het Amstelveld, de Dapperstraat, de Ten Katestraat en de Albert Cuypstraat.

De informatie is zeer specifiek: het bevat namen, adressen, marktlocaties, verkoopdagen en een schatting van de omzet of dagopbrengst (variërend van f 4,- tot f 10,-). Het doel van dergelijke rapportages was doorgaans om te controleren of mensen die aanspraak maakten op sociale steun geen verzwegen inkomsten hadden, of om te bepalen of hun steunbedrag aangepast moest worden. Het document geeft een inkijkje in de sociaaleconomische geschiedenis van Amsterdam in de jaren '30 of vroege jaren '40. De genoemde markt op de Uilenburg was destijds een bekende markt in het hart van de oude Joodse buurt. Veel van de namen in de lijst (Root, Van Praag, Salomons) wijzen op een Joodse achtergrond, wat in combinatie met de locaties (Transvaalstraat, Reitzstraat) typerend is voor de Joodse bevolkingsconcentratie in Amsterdam-Oost en het centrum in die periode.

De handel in handwerksigaren was een vorm van kleinschalige huisnijverheid en ambulante handel die vaak werd beoefend door mensen uit de lagere sociale klassen om het hoofd boven water te houden. De nauwgezette observatie door de autoriteiten toont de strikte controle aan die de gemeente Amsterdam uitoefende op de armste bewoners van de stad.