Getypte brief/rapportage. 26 april (jaartal niet expliciet vermeld, maar op basis van de inhoud waarschijnlijk circa 1929-1930). Onbekend (vermoedelijk een inspecteur van de marktdienst of sociale dienst; verwijst naar "het personeel van mijn dienst"). 1 26 April 9
20/12/2 den Heer Directeur voor
Amsterdam. Maatschappelijken Steun,

J.van Beem Retiefstraat 124
G.M.Waterman Gr.v.Prinstererstr.14
A.F.Boomstra Balistraat 40
wed.H.Willenborg O.Z.Voorburgwal 224.

H.v.Elburg, Koningsstraat 12, bezet des Zaterdags een plaats op de Dapperstraat; hij verkoopt daar handwerksigaren; zijn omzet bedraagt van 1000 - 1200 sigaren.
G.J.Emons, woont thans P.Nieuwlandstraat 2, bezet plaatsen op de markten Lindengracht, Uilenburg, Dapperstraat en Waterlooplein; hij verkoopt handwerksigaren; de ontvangst daarvoor op Uilenburg wordt geschat op ± ƒ 9,- per Zondag; zijn omzet op Zaterdag op de Dapperstraat wordt geschat op ± 1400 sigaren. Op de beide overige markten bleek het personeel van mijn dienst niet in staat om bij benadering op te geven, hoeveel de omzet bedroeg. Een zoon van voornoemden Emons,
H.J.Emons, geboren 8/10 1908 neemt plaatsen in op het Amstelveld en Albert Cuypstraat (des Zaterdags); hij verkoopt daar ook handwerksigaren; de omzet is onbekend.
M.Izaaks, Nw.Kerkstraat 129, bezet een plaats op de markt Lindengracht; gedurende den tijd, dat het onderhavige onderzoek plaatsvond, heeft hij echter zijn plaats niet ingenomen.
H.H.Jonkman, Egelantiersgracht 101, bezet plaatsen op de markten Dapperstraat en Waterlooplein; hij verkoopt momenteel echter geen sigaren.
G.Lisser, Archimedeslaan 23, bezet des Zaterdags een plaats op de Dapperstraat; hij verkoopt handwerksigaren; zijn omzet wordt geschat op ± 1000 sigaren.
L.Steenbergen, St.Jansstraat 39, bezet des Maandags een plaats op het Amstelveld; de soort en zijn omzet van sigaren is bij het marktpersoneel niet bekend.
N.Visjager, L.Kadijk 4, bezet een plaats op de markt Lindengracht; gedurende den tijd, dat het onderhavige onderzoek plaatsvond, heeft hij echter zijn plaats niet ingenomen.
S.Vigeveno, Reguliersdwarsstraat 27, bezet des Zondags een plaats op de markt Uilenburg; hij verkoopt daar fabriekssigaren; zijn omzet is niet bekend.

--- Dit document is een ambtelijk verslag van een onderzoek naar de economische activiteiten van personen die waarschijnlijk een beroep deden op de "Maatschappelijke Steun" (de toenmalige sociale dienst). De focus ligt op de handel in sigaren (zowel handwerk- als fabriekssigaren) op verschillende Amsterdamse markten.

De tekst valt op door de gedetailleerde observaties:
* Locaties: Er wordt specifiek verwezen naar bekende Amsterdamse markten zoals de Dapperstraat, Lindengracht, Uilenburg, Waterlooplein, het Amstelveld en de Albert Cuypstraat.
* Handhaving: De "dienst" van de afzender controleerde fysiek of mensen op hun plek stonden. Bij M. Izaaks en N. Visjager wordt specifiek opgemerkt dat zij hun plaats niet innamen tijdens het onderzoek, wat suggereert dat men probeerde vast te stellen of er sprake was van niet-opgegeven inkomsten.
* Kwantificering: De omzet wordt niet in geld, maar vaak in aantallen sigaren uitgedrukt (bijv. 1000-1400 stuks), behalve bij G.J. Emons op de Uilenburgmarkt, waar een geschatte ontvangst van 9 gulden wordt genoemd.

--- Dit document stamt uit de periode tussen de wereldoorlogen (gezien de geboortedatum van H.J. Emons in 1908 en het taalgebruik). In deze tijd was de Maatschappelijke Steun in Amsterdam verantwoordelijk voor het ondersteunen van armlastige burgers. Om voor steun in aanmerking te komen, mocht men geen of zeer weinig neveninkomsten hebben.

De handel in sigaren op de markt was een veelvoorkomende manier voor mensen uit de arbeidersklasse om wat extra te verdienen. Omdat dit vaak "zwarte" inkomsten betrof die niet werden opgegeven bij de sociale dienst, voerde de gemeente controles uit. De vermelding van de markt op de Uilenburg en namen als Izaaks, Lisser en Vigeveno duiden op activiteiten binnen de Joodse buurt van Amsterdam, waar de markthandel een essentieel onderdeel van het dagelijks overleven vormde. Het document illustreert de strikte controle en surveillance waaraan steuntrekkers in die tijd onderworpen waren.