Administratief register van marktkooplieden. 6 februari 1941 (gebaseerd op de aantekening rechtsonder). vaste plaatshouders (Zon.) Nieuwmarkt

• 2 } M. de Vries — stoffen
• 3 }
• 6 } S. de Vries — stoffen
• 7 }
• 11 } H. Feibel — stoffen en zijde
• 12 }
• 15 }
• 13 C. Fuks - zwartverwer — chocolade, koek enz.
• 19 } J. d' Oliveira — stoffen
• 20 }
• 30 M. Werkendam — stoffen en zijde
• 34 N. Blauwgrond — stoffen
• 38 E. Arons-Plotske — ongeregeld (fluweel enz.)
• 42 } Ph. de Groot — stoffen
• 43 }
• 44 R. de Jong-Arons — dameshoeden
• 44A B. Jacobs — dameshoeden
• 50 M. Bleekrode — zijde enz.
• 54 B. Waterman-Bed — stoffen en zijde
• 55 H. Pam — ondergoederen enz.
• 58 R. Goudketting — stoffen
• 60 } A. Stoppelman — stoffen
• 61 }
• 63 } J. Oost — stoffen
• 64 }
• 72 A. Monnikendam — wollen kleeding (gebruikte)
• 74A } S. Gobits — stoffen en zijde
• 75 }
• 79 H. Kerkmeester — zijde, fluweel
• 89 W. Blog — fruit
• 90 J. Krammer — stoffen (lappen)
• 98 M. Davidson — stoffen
• 98 } W. Bakker — stoffen en zijde
• 99 }

Rechtsonder: 44 6/2 '41. v. Dit document is een register van kooplieden met een vaste staanplaats op de zondagmarkt van de Nieuwmarkt in Amsterdam. De kolomstructuur geeft het standplaatsnummer, de naam van de handelaar en de aard van de koopwaar weer.

Wat opvalt is de homogene samenstelling van de lijst:
1. Namen: Vrijwel alle namen zijn typisch Joods-Nederlands (zoals d'Oliveira, Werkendam, Goudketting, Monnikendam, Gobits). De Nieuwmarkt was het centrum van de Joodse wijk in Amsterdam.
2. Handelswaar: De handel is sterk geconcentreerd in de textielsector (stoffen, zijde, kleding, dameshoeden). Dit was een economische sector waarin de Joodse gemeenschap van Amsterdam van oudsher sterk vertegenwoordigd was.
3. Administratie: De accolades geven aan dat bepaalde handelaren meerdere aaneengesloten standplaatsen bezetten. De datum op het document, 6 februari 1941, plaatst deze lijst in een zeer beladen historische context. Dit is midden in de Tweede Wereldoorlog, tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

Slechts enkele dagen na de datering van dit document, op 11 en 12 februari 1941, braken er hevige rellen uit in de Joodse wijk tussen de bewoners en de WA (de weerafdeling van de NSB). Dit leidde ertoe dat de Duitsers op 12 februari de Joodse wijk afsloten. Kort daarna, op 22 en 23 februari, vonden de eerste grote razzia's plaats, wat weer de aanleiding was voor de Februaristaking.

Deze lijst fungeert als een 'bevroren' momentopname van het economische en sociale leven op de Nieuwmarkt, vlak voordat de systematische vervolging, uitsluiting en latere deportatie van de Joodse bevolking dit straatbeeld voorgoed zou vernietigen. Dergelijke lijsten werden door de bezetter vaak misbruikt om Joods bezit en handelsposities in kaart te brengen voor latere onteigening ('arisering'). A. Monnikendam A. Stoppelman B. Jacobs B. Waterman C. Fuks E. Arons H. Feibel H. Kerkmeester H. Pam J. Krammer J. Oost M. Bleekrode M. Davidson M. Werkendam M. de Vries N. Blauwgrond R. Goudketting R. de Jong S. Gobits S. de Vries W. Bakker W. Blog NSB WA