AI-Synthese 55

Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1943.

Lotgevallen

1939 boete Aangehouden wegens kruimeldiefstal
1942 arisering Standplaats op Centrale Markthallen beëindigd op Centrale Markthallen

Relaties

Meyer Mok en Co (zakenpartner)

Handel

fruit WaterloopleinmarktCentrale Markthallen
fruitariseringdiefstalCentrale Markthallen
Gebaseerd op 29 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-283 | Pagina 74 | 1939

Handgeschreven brief (waarschijnlijk de slotpagina van een verzoekschrift of zakelijke brief).

* **Schrift:** Het document is geschreven in een net, vlot en formeel lopend handschrift (cursief). Het gebruik van hoofdletters voor beleefdheidsvormen ("Uw") is consequent. * **Inhoud:** De tekst vormt het slot van een correspondentie. De schrijver wacht op een "gunstig antwoord", wat duidt op een ingediend verzoek of een klacht. * **Identiteit:** De afzender is S. de Vries, woonachtig aan de Sint Anthoniesbreestraat 25, twee hoog (II). De afzender identificeert zich specifiek als "Houder van standplaats 6-7-8-19" op de Nieuwmarkt. Het feit dat één persoon vier standplaatsen bezit, suggereert een substantiële markthandel.

Archief 745 | 745-283 | Pagina 76 | 1939

Ambtelijke correspondentie / Adviesnota.

Dit document is een intern advies aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. De kernpunten zijn: * **De aanvrager:** S. de Vries, een koopman met drie vaste standplaatsen (6, 7 en 8) op de Nieuwmarkt. * **Het verzoek:** Toestemming om een hulp in te huren voor fysieke arbeid (het in- en uitpakken van de goederen). Er wordt expliciet bij vermeld dat deze hulp zich niet met de verkoop mag bemoeien. * **Rechtvaardiging:** Er is een doktersverklaring bijgevoegd van een zekere Dr. Keesing, wat impliceert dat S. de Vries vanwege medische redenen niet langer in staat is het zware sjouwwerk alleen te verrichten. * **De voorgestelde hulp:** Cornelis Wouda, een jongeman van 17 jaar (geboren in 1921). * **Conclusie:** De ambtenaar adviseert positief op het verzoek.

Archief 745 | 745-283 | Pagina 77 | 1939

Ambtelijke notitie op een voorgedrukt formulier (Bijblad).

Dit document is een ambtelijk advies of besluit naar aanleiding van een officieel verzoek. S. de Vries heeft verzocht om bijgestaan te worden door C. Wouda. De ambtenaar adviseert dit verzoek af te wijzen ("moet m.i. worden afgewezen"). De juridische grondslag voor de afwijzing is dat C. Wouda op het moment van aanvraag (voorjaar 1939) nog niet de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt (gezien de geboortedatum van 16 november 1921). Het document vertoont een formeel procesverloop: 1. **21 april:** Dossier binnengekomen/doorgezonden. 2. **24 april:** Eerste advies van het hoofdbureau. 3. **6 mei:** Besluit of verdere afhandeling door een tweede functionaris. 4. **11 mei:** Finale aftekening of archivering. De spelling ("assisteeren") is conform de toen geldende spelling-De Vries en Te Winkel (vóór de wijziging van 1947).

Archief 745 | 745-283 | Pagina 79 | 1939

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie voor het archief).

De brief is een formele, ambtelijke afwijzing gericht aan de heer S. de Vries. De afzender, aangeduid als "De Directeur", reageert op een verzoek van 19 april 1939. Het verzoek betrof blijkbaar de aanstelling of goedkeuring van een assistent. De aanvraag wordt afgewezen op basis van een leeftijdscriterium: de betreffende assistent is jonger dan 18 jaar. De stijl is kenmerkend voor de vooroorlogse Nederlandse administratie, met gebruik van de naamvalsvormen ("den Heer", "den 18-jarigen leeftijd") en een zeer zakelijke, directe toon. De afkortingen linksboven (VD/HG) verwijzen waarschijnlijk naar de initialen van de behandelend ambtenaar en de typist(e).

Archief 745 | 745-288 | Pagina 247 | 1939

Statistiek-Controle formulier van de Centrale Markt Amsterdam.

Dit document betreft een proces-verbaal van een controle op de Centrale Markt in Amsterdam vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een onjuiste opgave van de lading. De chauffeur, L. Puttelaar, rijdend voor de firma Bosboom & Co, gaf op zijn statistiekbon een gewicht van 1275 kg aan (gezien het verschil van 500 kg is de '22' in de transcriptie waarschijnlijk te lezen als '12'). Bij controle bleek hij echter 71 kisten van elk 25 kg geladen te hebben, wat neerkomt op 1775 kg. De chauffeur had dus 500 kg aardappelen (van het ras 'Eigenheimers') te weinig opgegeven op zijn vrachtbrief. De afhandeling was relatief mild: er werd een officiële waarschuwing verzonden, waarbij verwezen werd naar een eerdere soortgelijke zaak van een zekere C. de Jong. De rode onderstrepingen en aantekeningen in de marge duiden op de administratieve verwerking door de marktmeester of de administratie.

Archief 745 | 745-326 | Pagina 179 | 1940

Handgeschreven brief op officieel briefpapier.

De brief is geschreven in een vlot, leesbaar handschrift met groene inkt op briefpapier van de redactie van het *Algemeen Handelsblad*. De toon is formeel en zakelijk, maar beleefd. De afzender, S. de Vries, retourneert rapporten aan de heer Van der Laan. De reden hiervoor is dat de verstrekte informatie niet voldeed aan de journalistieke standaarden: de inlichtingen worden omschreven als "overdreven" of "onvolledig". De schrijver geeft aan de kwestie later die week nog te zullen bespreken ("te berde te brengen").

Archief 745 | 745-324 | Pagina 188 | 1940

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver, S. de Vries, verzoekt om een tijdelijke ontheffing van de verplichting om op de markt in de Westerstraat te staan. De reden hiervoor is medisch: de huisarts heeft het werken in de buitenlucht tijdens de wintermaanden verboden. * **Financiële toezegging:** Om de marktplaats niet te verliezen, biedt de afzender aan om het verschuldigde marktgeld wekelijks te blijven doorbetalen aan een zekere "heer Wolf" (vermoedelijk een marktmeester of administratief beambte). * **Schrift en taal:** Het betreft een zeer net en leesbaar handschrift. Het taalgebruik is formeel en beleefd, passend bij een officieel verzoek aan een instantie in die tijd. Opvallend is de spelling "weeklyks" (wekelijks) en "voorloopig" (volgens de toenmalige spelling-Marchant).

Archief 745 | 745-324 | Pagina 299 | 1940

Handgeschreven brief (administratieve correspondentie)

* **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een formeel-beleefde toon, maar bevat enkele spellingfouten die typerend zijn voor de tijd en het opleidingsniveau van de schrijver (bijv. "resept" in plaats van recept, "toekome" in plaats van toekomen, en "goed vind" zonder -t). * **Inhoud:** De afzender, S. de Vries, reageert op een waarschuwing of schrijven van de marktmeester over zijn/haar afwezigheid op de markt in de Westerstraat. De afzender geeft aan dat dit door ziekte komt en voegt een doktersverklaring (het "resept") toe als bewijs om de standplaatsvergunning te behouden. * **Locatie:** De genoemde locaties (Westerstraat en Zwanenburgwal) bevinden zich in Amsterdam. De Westerstraat-markt is een bekende lapjes- en algemene markt in de Jordaan.

Archief 745 | 745-324 | Pagina 301 | 1940

Administratieve kaart/bijblad van een gemeentelijk archief (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de referentie naar de Westerstraat).

Dit document is een administratieve notitie betreffende de intrekking van een marktvergunning. * **Aanleiding:** De marktkramer, de heer S. de Vries, had wegens gezondheidsproblemen uitstel gekregen voor het bezetten van zijn vaste staanplaats (nummer 250) op de Westerstraat-markt voor een periode van maximaal drie maanden (tot 11 juni 1940). * **Verloop:** Op 20 juli 1940 werd hij officieel gewaarschuwd dat hij weer geregeld op de markt moest verschijnen. De heer De Vries diende echter een nieuw verzoek in voor verlenging van het uitstel. * **Besluitvorming:** De behandelend ambtenaar (geïnitieerd als 'dH') adviseert op 30 juli 1940 om dit verzoek af te wijzen. De motivatie is dat de plek al drie maanden onbezet is. Er wordt verwezen naar Artikel 11, lid 6b van het marktreglement als juridische grondslag om de standplaats definitief in te trekken.

Archief 745 | 745-324 | Pagina 303 | 1940

Brief/Doorslag van een officiële correspondentie.

Het document is een zakelijke, dwingende mededeling aan een markthandelaar, de heer S. de Vries. Uit de tekst blijkt dat de heer De Vries eerder (op 25 juli 1940) om uitstel heeft gevraagd voor het bezetten van zijn standplaats op de markt in de Westerstraat (de bekende Jordaanmarkt in Amsterdam). De instantie wijst dit verzoek af en stelt een ultimatum: als de plek niet regelmatig wordt ingenomen, volgt intrekking van de vergunning op basis van het Marktreglement. De toon is bureaucratisch en onverbiddelijk. De handgeschreven aantekening "Extra" duidt mogelijk op een speciale status van de verzending of het dossier.

Archief 745 | 745-323 | Pagina 377 | 1940

Een handgeschreven administratieve lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een register of namenlijst).

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (S-W). * **Codering:** Er is een duidelijk onderscheid tussen personen gemarkeerd met een 'N.' (doorlopende nummering van 167-199) en personen met een 'A.' (lagere nummering 29-34). * **Annotaties:** De 'X'-nummers in de laatste kolom lijken te verwijzen naar specifieke dossiers, transporten of kaartsysteemnummers. De handgeschreven rode cirkels met getallen (zoals 12, 13, 14, 15) en groene cirkels (6, 7) duiden op een latere categorisering of statuswijziging. * **Schrift:** Een verzorgd, ambtelijk Latijns cursief. De kolomkoppen bevatten archaïsche afkortingen die typerend zijn voor bevolkingsregisters of cartotheken uit die tijd (bijv. "W.pl." voor Woonplaats).

Archief 745 | 745-348 | Pagina 131 | 1941

Administratief register van marktkooplieden.

Dit document is een register van kooplieden met een vaste staanplaats op de zondagmarkt van de Nieuwmarkt in Amsterdam. De kolomstructuur geeft het standplaatsnummer, de naam van de handelaar en de aard van de koopwaar weer. Wat opvalt is de homogene samenstelling van de lijst: 1. **Namen:** Vrijwel alle namen zijn typisch Joods-Nederlands (zoals d'Oliveira, Werkendam, Goudketting, Monnikendam, Gobits). De Nieuwmarkt was het centrum van de Joodse wijk in Amsterdam. 2. **Handelswaar:** De handel is sterk geconcentreerd in de textielsector (stoffen, zijde, kleding, dameshoeden). Dit was een economische sector waarin de Joodse gemeenschap van Amsterdam van oudsher sterk vertegenwoordigd was. 3. **Administratie:** De accolades geven aan dat bepaalde handelaren meerdere aaneengesloten standplaatsen bezetten.

Archief 745 | 745-352 | Pagina 149 | 1941

Getypte brief (doorslag op dun papier).

De brief is een korte, formele sommatie aan een marktkoopman, de heer S. de Vries, om geleende goederen terug te bezorgen. Het gaat specifiek om een elektrisch snoer en toebehoren die werden gebruikt voor de verlichting van zijn marktkraam op de Nieuwmarkt in Amsterdam. De toon is zakelijk en dwingend ("ten spoedigste in te leveren"). Het feit dat dit een doorslag is met een verzendstempel ("Verzonden 22/9"), wijst erop dat dit het exemplaar is dat voor de eigen administratie van de afzender (de gemeente) bestemd was.

Archief 745 | 745-363 | Pagina 168 | 1941

Ambtelijk rapport/memo (handgeschreven).

In dit document rapporteert inspecteur S. de Vries aan zijn superieur of collega, inspecteur de Haan, over de vergeefse zoektocht naar een individu genaamd Scheen (geboren op 27 december 1912). Scheen werd blijkbaar gezocht of gevolgd naar aanleiding van waarnemingen door de heren Moerkerken en Bekkering in de buurt van de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De tekst bevat een opvallende bijzonderheid: hoewel het document onderaan gedateerd is op **31 januari 1941** (een vrijdag), schrijft de auteur in de tekst dat hij op **"Zaterdag 1 Febr."** eveneens de buurt heeft afgezocht. Dit suggereert dat het document feitelijk op of na 1 februari is geschreven, ondanks de eerdere datum bij de ondertekening, of dat er sprake is van een verschrijving in de dagtekening. De inspecteur geeft ruiterlijk toe dat hij het briefje met details van getuige Moerkerken is kwijtgeraakt, wat de reden is voor zijn verzoek om telefonisch contact met deze getuige op te nemen.

Archief 745 | 745-367 | Pagina 304 | 1941

Handgeschreven briefkaart of administratief strookje.

De tekst is een korte en zakelijke afmelding. De afzender, S. de Vries, gebruikt de formele taal die in die tijd gebruikelijk was in correspondentie met overheidsinstanties ("Met dezer", "WelEdele Heer"). Het document vertoont duidelijke sporen van ambtelijke verwerking. Het bericht is geschreven op de 17e, gestempeld als ontvangen op de 18e november ("18 11") en voorzien van een dossier- of volgnummer "103/30". De handgeschreven datum "24/11" kan duiden op de dag van afhandeling of de datum tot wanneer de afwezigheid geldig werd geacht.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 186 | 1942

Registerblad / grootboekpagina.

Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden in Amsterdam, opgesteld tijdens de Duitse bezetting. De tabel is systematisch ingericht om de identiteit, woonplaats en de economische activiteit van individuen vast te leggen. Opvallend is de variëteit aan handelswaar, variërend van levensmiddelen (visch, ijs, koffiesurrogaat) tot textiel en huishoudelijke artikelen (porselein, lampen). De kolom 'Markt' vermeldt bekende Amsterdamse locaties zoals de Albert Cuypstraat, het Waterlooplein en de Dapperstraat, maar ook specifieke locaties zoals de Gaaspstraat en de Joubertstraat. Veel van de vermelde adressen bevinden zich in de Jodenbuurt of de Transvaalbuurt. Het handschrift is duidelijk en professioneel, wat duidt op een officiële gemeentelijke of politionele registratie. Het gebruik van aanhalingstekens (") als ditto-tekens is consequent toegepast voor herhaalde locaties of data.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 222 | 1942

Getypte namenlijst op papier.

Het document is een overzicht van individuen, hun geboortedata, woonadressen en het type handel dat zij dreven. * **Beroepen:** Er is een sterke concentratie in de textielsector (*stoffen, kousen en sokken, manufacturen*) en de levensmiddelenhandel (*visch, groenten en fruit, suurwaren*). De term "ongeregeld" duidt op de handel in diverse goederen of ongeregelde goederen (vaak op markten). * **Locaties:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse volks- en marktbuurten zoals de Pijp (Albert Cuypstraat, Gerard Doustraat) en de Rivierenbuurt (Molenbeekstraat, Biesboschstraat). * **Layout:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (S t/m V-gedeelte zichtbaar). De notaties 'hs' (huis) en Romeinse cijfers (I, II, III) geven de verdiepingen aan.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 223 | 1942

Getypte lijst van personen met persoonsgegevens en handelswaar.

* **Geografische spreiding:** De adressen bevinden zich vrijwel allemaal in Amsterdam, met een sterke concentratie in de Diamantbuurt, de Pijp en Amsterdam-Oost (bijv. Blasiusstraat, Tilanusstraat, Ruyschstraat). Dit waren wijken met een grote Joodse populatie. * **Beroepen en handel:** De lijst vermeldt voornamelijk marktkooplieden en kleine neringdoenden. De "artikelen" variëren van vis en groenten tot textiel, huishoudelijke artikelen en "surrogaat" (een typisch oorlogsproduct). De term "cons.ys" staat waarschijnlijk voor consumptie-ijs. * **Demografie:** De geboortedata lopen uiteen van 1871 tot 1919, wat duidt op een diverse groep wat betreft leeftijd. De namen zijn herkenbaar als overwegend Joods (Wijnschenk, Cohen, Rodrigues, Hillesum). * **Administratieve sporen:** De doorhalingen onderaan de lijst suggereren dat dit een werkdocument was. Personen die werden afgevoerd, onderdoken of wiens vergunning werd ingetrokken, werden waarschijnlijk doorgestreept.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 227 | 1942

Document

* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.

Archief 745 | 745-377 | Pagina 229 | 1942

Getypte brief (doorslag/carbon-kopie) op officieel briefpapier van de Joodsche Raad voor Amsterdam.

Deze brief dient als een formele oproep voor een spoedvergadering van een subcommissie van de Joodsche Raad. De kern van de brief is de verwijzing naar "mededeelingen" die de voorzitters Asscher en Cohen de dag ervoor hadden gedaan. Gezien de uiterst precaire situatie in oktober 1942, toen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam in volle gang waren, betroffen dergelijke mededelingen vrijwel altijd nieuwe verordeningen van de Duitse bezetter (de *Beauftragte*), wijzigingen in de vrijstellingslijsten (*Sperren*) of de logistiek rondom de transporten naar Westerbork. Het document valt op door de strikte administratieve structuur; elke genodigde wordt geïdentificeerd met een specifiek registratienummer (A-nummer). Dit weerspiegelt de bureaucratische controle die de bezetter via de Joodsche Raad uitoefende op de Joodse bevolking.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 231 | 1942

Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).

De lijst bevat een alfabetisch geordend overzicht (op achternaam, hoewel de 'R' tot 'W' op deze pagina staan) van personen met hun geboortedatum, adres en de markt waar zij waarschijnlijk een staanplaats hadden. De adressen bevinden zich grotendeels in de Amsterdamse wijken (Zuid, Oost, Centrum), met enkele uitschieters naar randgemeenten zoals Badhoevedorp en Aalsmeer. Opvallend is het gebruik van marktlocaties die specifiek werden aangewezen tijdens de bezettingsperiode.

Archief 745 | 745-392 | Pagina 397 | 1942

Document

De brief is een formeel verzoek van S. de Vries aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De schrijver is een marktkoopman met een vaste plek (nr. 79) op de markt in de Gaaspstraat. Hij vraagt om ontheffing van zijn plicht om de standplaats te bezetten en om vrijstelling van de marktgeld-betalingen. De reden die hij opgeeft is cruciaal: hij is door het Gewestelijk Arbeidsbureau opgeroepen voor uitzending naar een "werkverruimingskamp" in Steenwijk. De toon van de brief is uiterst correct en beleefd, wat de tragiek van de situatie benadrukt: een burger die via de officiële weg probeert zijn zaken te regelen terwijl hij gedwongen wordt zijn bestaan achter te laten. Opvallend zijn de typefouten die handmatig zijn gecorrigeerd (zoals 'Heere' en 'Gaaspstraat'), wat wijst op een haastige of emotionele voorbereiding van het schrijven.

Archief 745 | 745-392 | Pagina 399 | 1942

Bureaucratisch schrijven/doorslag van een besluit betreffende marktgeld.

Dit document is een administratieve kennisgeving of een doorslag voor het archief betreffende de vrijstelling van marktgeld voor een standplaats op de markt in de Gaaspstraat. De geadresseerde is de heer S. de Vries. De structuur van het document suggereert dat het een intern besluit is of de bevestiging van een verleende vrijstelling. De referentie "HG" en het dossiernummer "86/12/2 M." wijzen op een gemeentelijke afdeling, waarschijnlijk de Dienst der Markten. De datum onderaan (29 maart 1942) verwijst mogelijk naar de ingangsdatum van de vrijstelling of de datum van de aanvraag, terwijl 15 april 1942 de datum van verwerking of verzending is.

Archief 745 | 745-418 | Pagina 251 | 1943

Medische verklaring / Doktersbriefje.

Het document is een korte, formele medische verklaring van een specialist (oogarts) waarin wordt gesteld dat de patiënt, de heer B. Broekman, arbeidsongeschikt is vanwege ziekte. De tekst is beknopt en zakelijk, wat gebruikelijk was voor dergelijke attesten. Opvallend is het handgeschreven adres onderaan: "Joubertstr: pl: n: 124" (Joubertstraat 124). De afkorting "pl: n:" staat waarschijnlijk voor "plaats nummer" of "plan nummer", een aanduiding die vaker voorkwam in administratieve contexten in Amsterdam. Het feit dat dit adres later of door een andere hand lijkt te zijn toegevoegd, suggereert dat het document onderdeel is geworden van een groter administratief dossier (bijvoorbeeld van een verzekeringsinstantie of een keuringsdienst).

Archief 745 | 745-400 | Pagina 542 | 1943

Document

* **Handschrift:** Het betreft een uniform administratief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. De letters zijn goed leesbaar. * **Structuur:** De lijst is georganiseerd op basis van een dossier- of serienummer (E1) en een volgnummer. Er zijn correcties zichtbaar (bijv. bij J. Degen). * **Terminologie:** Gebruik van afkortingen zoals 'hs' (huis/begane grond), 'str' (straat), 'Nw' (Nieuwe) en Romeinse cijfers (I, II, III, IV) voor verdiepingen is standaard voor Amsterdamse adresregisters uit die tijd. * **Geografie:** De meeste adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt, de Indische Buurt en de oude Jodenbuurt van Amsterdam (bijv. Rapenburgerstraat, Blasiusstraat, Tugelaweg).

Archief 745 | 745-400 | Pagina 553 | 1943

Register of administratieve lijst (mogelijk bevolkingsregister, distributielijst of een naoorlogse inventarisatie).

* **Administratieve opzet:** De kolommen aan de linkerzijde bevatten waarschijnlijk dossiernummers of verwijzingen naar andere registers. De eerste kolom (1 t/m 13) lijkt een categorisering aan te duiden, de tweede kolom een volgnummer binnen die categorie. * **Demografie:** Een opvallend groot deel van de namen (o.a. Cohen, Fransman, Groenteman, Worms, Hakker) is joods van origine. Gecombineerd met de concentratie adressen in de Transvaalbuurt wijst dit sterk op een document gerelateerd aan de Amsterdamse joodse gemeenschap. * **Correcties:** Enkele namen zijn doorgehaald (Aalvel) of voorzien van een groot kruis, wat kan duiden op een wijziging in status (verhuizing, overlijden of administratieve afhandeling). * **Staat van het document:** Het handschrift is uniform, wat suggereert dat het register door één of enkele klerken is bijgehouden.

Archief 745 | 745-426 | Pagina 253 | 1944

Ambtsedig rapport / proces-verbaal.

Dit handgeschreven rapport beschrijft een incident tussen twee Nederlandse opsporingsambtenaren van de 'Recherche Marktwezen' en een Duitse 'Schutzmann' (lid van de Duitse politie-eenheid tijdens de bezetting). Het incident vond plaats in de avonduren bij het toegangshek van de 'C.M.', wat staat voor de **Centrale Markthallen** aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. De kern van het conflict is een autoriteitskwestie: de Nederlandse beambten willen de identiteit controleren van iemand die het terrein betreedt, maar worden door de Duitse functionaris op agressieve en kleinerende wijze afgeblaft ("ga in je hok"). Het document illustreert de gespannen verhouding en de machtsongelijkheid tussen de lokale Nederlandse handhavers en de Duitse bezettingsmacht in de laatste winter van de oorlog.

Archief 745 | 745-423 | Pagina 327 | 1944

Getypte administratieve lijst met uitgebreide handgeschreven annotaties in blauwe inkt.

* **Structuur:** Een getypte lijst die later is bijgewerkt. De kolommen tonen de sociaal-economische status van de personen: velen zijn "lompenkoopman" of "venter", beroepen die kenmerkend waren voor de armere Joodse bevolking in de Amsterdamse Jodenbuurt. * **Annotaties:** De handgeschreven blauwe inkt bevat cruciale informatie over de geldigheid van ventvergunningen. De letter 'E' verwijst waarschijnlijk naar een registratienummer of lokatie (zoals Waterlooplein of Nieuwmarkt). De letter 'G' gevolgd door een datum geeft aan wanneer een vergunning geldig was of is afgegeven. * **Taalgebruik:** De voetnoot gebruikt de term "de Jood", wat wijst op een document dat is opgesteld door of voor de Duitse bezettingsautoriteiten (mogelijk de *Zentralstelle* of de Joodse Raad onder dwang), waarbij een strikt onderscheid werd gemaakt op basis van etniciteit. * **Opvallende details:** * De aantekening "overl. Dec. 1942" bij A. Samson. * Veel "G"-data liggen in januari en september 1942, de periode waarin de Jodenvervolging in Amsterdam door deportaties intensiveerde. * De adressen (Uilenburgerstraat, Rapenburgerstraat, Joden Houttuinen) vormen het hart van de historische Joodse wijk.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 155 |

Getypte administratieve lijst met handgeschreven (rode) annotaties en doorhalingen.

Dit document is een register van marktkooplieden die over een tijdelijke vergunning ("losse plaatsen") beschikten op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. Het document weerspiegelt een actieve administratie waarbij gegevens regelmatig werden bijgewerkt. De rode handgeschreven notities duiden op een controle of audit van de marktmeester, waarbij de frequentie van aanwezigheid werd genoteerd (sporadisch, af en toe, geregeld). De "X" achter de artikelen duidt waarschijnlijk op een bevestiging van de activiteit of betaling. Opvallend is de grote variëteit aan goederen: van levensmiddelen zoals verse vis (vaak uit Volendam) en bloemen, tot nicheproducten zoals likdoornzalf, zoolbeslag en eierkloppers. Er zijn diverse personen met typisch Joodse achternamen (o.a. Jacobs, Speyer, Frenkel) woonachtig in de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein), wat essentieel is voor historisch onderzoek naar de Amsterdamse marktbevolking.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-323 | Pagina 377 | 1940

Een handgeschreven administratieve lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een register of namenlijst).

#35 S. de Vries
register handschrift onder 80% 68%

| S. de Vries | / | | | 196 | N. | X 95 |

Archief 745 | 745-348 | Pagina 148 | 1941

Getypte administratieve lijst van marktkooplieden.

#23 S.de Vries St.Antoniesbreestr.25
koopliedenlijst Nieuwmarkt idem getypt 68%

| S.de Vries | 12-4-98 | St.Antoniesbreestr.25 | N. 6 | idem |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 183 | 1942

Getypte lijst met administratieve aantekeningen.

#36 S. de Vries + / Heerenmarkt 4
administratieve lijst Waterlooplein galanterieën handschrift onder 80% 68%

| S. de Vries + / | 19-5-82 | Heerenmarkt 4 | galanterieën |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 222 | 1942

Getypte namenlijst op papier.

#27 S. de Vries Swanenburgwal 92 I
administratieve lijst getypt 80%

| S. de Vries | 22- 3-1911 | Swanenburgwal 92 I | |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 223 | 1942

Getypte lijst van personen met persoonsgegevens en handelswaar.

#36 S. de Vries Heerenmarkt 4
administratieve lijst galanterieën getypt 68%

| S. de Vries | 19-5-82 | Heerenmarkt 4 | galanterieën |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 227 | 1942

Administratieve lijst - Waterlooplein

#34 S. de Vries Snouckjeugracht 3 II
administratieve lijst boodsch. tasschen 80%

| S. de Vries | 18-12-1875 | Snouckjeugracht 3 II | boodsch. tasschen |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 180 | 1942

Administratieve lijst - Dapperstraat

#54 S.de Vries Zwanenburgwal 92 I
administratieve lijst Gaaspstraat 80%

| S.de Vries | 22-3-91 | Zwanenburgwal 92 I | Gaaspstraat | 19-1-42 |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 186 | 1942

Registerblad / grootboekpagina.

#13 S. de Vries " " "
register Gaaspstraat Textiel 68%

| S. de Vries | 22-3-91 | " " " | Textiel | 19-1-42 | Gaaspstraat |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 211 | 1942

Getypte administratieve lijst van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Sociale Zaken).

#20 S.de Vries Heerenmarkt 4
administratieve lijst " galant. getypt 68%

| S.de Vries | 19-5-82 | Heerenmarkt 4 | " | 7-9-42 | galant. |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 231 | 1942

Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).

#52 S. de Vries Heerenmarkt 4
koopliedenlijst " getypt 68%

| 390 | S. de Vries | 19-5-82 | Heerenmarkt 4 | " |

Archief 745 | 745-423 | Pagina 327 | 1944

Getypte administratieve lijst met uitgebreide handgeschreven annotaties in blauwe inkt.

#25 S. de Vries, Snoekjesgracht 3 II
administratieve lijst handschrift onder 80% 80%

| S. de Vries, | Snoekjesgracht 3 II | koopman (markt) manufact. | *E Waterloopl. G 26-10-42* |

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 137 |

Getypte lijst met persoonsgegevens en handelswaren.

#6 S.de Vries Heerenmarkt 4 hs
administratieve lijst Waterlooplein huish.artikelen - handschrift onder 80% 80%

| S.de Vries | Heerenmarkt 4 hs | 19-5-82 | huish.artikelen - |

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 155 |

Getypte administratieve lijst met handgeschreven (rode) annotaties en doorhalingen.

#46 S. de Vries Heerenmarkt 4 hs
administratieve lijst ongeregeld X handschrift onder 80% 80%

| S. de Vries | 19-5-82 | Heerenmarkt 4 hs | ongeregeld X |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats galanterieën

galanterieën Overig
Bron: 745-414.md | 1943

Waterlooplein — standplaats Gaaspstr

huish.art Overig
Bron: 745-414.md | 1943

Waterlooplein — standplaats Gaaspstr

huish.art Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-399 | Pagina 406 | 1943

# TRANSCRIPTIE H. de Vries, geb. 29.3.15 adres: Liniestraat 45 bis in tijd. dienst sinds 10.8.'42 _________ geen straf.

Relevantie: 85%
Archief 745 | 745-416 | Pagina 538 | 1943

# TRANSCRIPTIE H. P. de Vries Kinkerstraat 30^2 Groentenventer Wacht b. Blankesteijn Z. O. Z.

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-340 | Pagina 84 | 1940

# TRANSCRIPTIE extra VP/HG. den Heer M.de Vries, Peperstraat 11 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 2. 90/58/2 M. 9 Augustus 1940. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 24 Juli jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> voor inwilli- ging in aanmerking kan komen. De Directeur,

Relevantie: 84% ** de directeur (instelling onbekend, waarschijnlijk gemeentelijke dienst in amsterdam)., ** den heer m. de vries +2

de Vries | Stadionweg 146/3 | id. | | | O. de Vries | Valeriusstraat 40 | id. | | | S. Well | Parnassusweg 22 | id. | | | Ch.H. Weinfeld | Euterpestraat 82/3 | id. | | [Onderaan handgeschreven:] *med 3e gekeurd* *Opgeroepen v. keuring 26/6 [merktekens]*

Relevantie: 84%

**COPIE** **Aanvang ziekte:** 10-7-1944 **Naam en voorletters:** De Vries C.G. **Functie en No.:** klerk No. 85 **Adres:** Warmondstraat 134 II

Relevantie: 84%