1 april 1942. S. de Vries, Zwanenburgwal 92, Amsterdam. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Stempel bovenaan:]
No 86/12/1 M. 1942 2/4

[Linksboven:]
S.de Vries
Zwanenburgwal 92
Alhier C.

[Rechtsboven:]
Amsterdam 1 April 1942

[Rechtsmidden:]
Aan den WelEdele Heer,
Directeur van het Marktwezen,
A l h i e r

[Links:]
WelEdele Heer~~e~~,

[Handgeschreven aantekening rechtsboven de tekst:]
mr. Insp

[Inhoud:]
Ondergeteekende S. de Vries, plaatshouder op het marktterrein Gaas~~p~~pstraat aldaar ingeschreven onder No. 79, verzoekt met ingang van heden Vrijstelling van plaatsbezetting, benevens eventueele vrijstelling van betaling, omrede dat ik ben aangewezen door het Gewestelijk Arbeidsbureau voor uitzending naar het werkverruimingskamp te Steenwijkx

Ik hoop dat U mijn verzoek wilt inwilligen, en vertrouw Uwe beslissing in deze spoedig, aan mijn bovenaangegeven adres te mogen ontvangen.

U bij voorbaat dankend, teeken ik in afwachting
Hoogachtend.
[Handtekening] S de Vries De brief is een formeel verzoek van S. de Vries aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De schrijver is een marktkoopman met een vaste plek (nr. 79) op de markt in de Gaaspstraat. Hij vraagt om ontheffing van zijn plicht om de standplaats te bezetten en om vrijstelling van de marktgeld-betalingen.

De reden die hij opgeeft is cruciaal: hij is door het Gewestelijk Arbeidsbureau opgeroepen voor uitzending naar een "werkverruimingskamp" in Steenwijk. De toon van de brief is uiterst correct en beleefd, wat de tragiek van de situatie benadrukt: een burger die via de officiële weg probeert zijn zaken te regelen terwijl hij gedwongen wordt zijn bestaan achter te laten. Opvallend zijn de typefouten die handmatig zijn gecorrigeerd (zoals 'Heere' en 'Gaaspstraat'), wat wijst op een haastige of emotionele voorbereiding van het schrijven. De datum, 1 april 1942, plaatst dit document in de kern van de Holocaust in Nederland. Vanaf januari 1942 begonnen de Duitse bezetters met de systematische inzet van Joodse mannen in Nederlandse werkverschaffingskampen (werkverruiming). De Zwanenburgwal, waar De Vries woonde, lag in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam.

Hoewel gepresenteerd als 'werkverruiming' door de Rijksdienst voor de Werkverruiming, waren deze kampen (zoals kamp It Petgat of De Wite Peal bij Steenwijk) in 1942 in feite voorportalen voor deportatie. Joodse mannen werden hier geconcentreerd, gescheiden van hun families, om later in oktober 1942 massaal naar kamp Westerbork en vandaar naar de vernietigingskampen in het Oosten te worden afgevoerd. Dit document illustreert hoe de gewone gemeentelijke bureaucratie (het Marktwezen) verweven raakte met de machinerie van de uitsluiting en vervolging. S. de Vries Marktwezen