M. Soep

Officiële brief/oproep.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek aan de heer M. Soep om zich te melden bij een zekere heer J. Broerse, de bedrijfschef van de betreffende dienst. De afspraak moet plaatsvinden in de hal van de Centrale Markt in Amsterdam (kantoor No. H.69), specifiek in de ochtend tussen 9 en 10 uur. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de spelling-Marchant (gebruik van 'y' in plaats van 'ij', buigings-n in "den Heer", "den bedryfschef"). De toon is zakelijk en ambtelijk. * **Vorm:** Het betreft waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie van een verzonden brief, getuige de handgeschreven notitie "Verzonden 10/2" bovenaan.

Getypte brief (doorslag of officieel schrijven).

* **Inhoud:** Het document is een formele oproep aan de heer M. Soep om zich te melden bij een bedrijfschef (J. Broerse) op de Centrale Markt in Amsterdam. De reden van de oproep wordt niet expliciet vermeld, wat gebruikelijk was bij administratieve of disciplinaire verzoeken. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de vooroorlogse spelling (bijv. "by", "myn", "bedryfschef") en een formele, ambtelijke toon. * **Locatie:** De afspraak vindt plaats op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat), een cruciaal punt voor de voedseldistributie in de stad.

Handgeschreven administratieve archiefkaart / notitie.

* **Identificatie:** De kaart heeft betrekking op een persoon genaamd **M. Soep**. Historische bronnen bevestigen dat Machiel Soep (diamantslijper, geb. 1890) op het adres Rapenburgerstraat 37 in Amsterdam woonde. * **Datering en chronologie:** De kaart is bijgewerkt op 8 februari 1939. De potloodnotities onderaan verwijzen naar data vlak daarvoor: "j.l." staat voor "jongstleden". Dit betekent dat de genoteerde voorvallen of waarnemingen plaatsvonden op 28 en 30 januari 1939. * **Locaties:** De genoemde locaties zijn specifiek voor Amsterdam: de **Rapenburgerstraat** (gelegen in de oude Joodse buurt), de **Zuidergasfabriek** en de **Noordermarkt**. * **Administratieve codes:** De rode cijfers `85/1811` fungeren vermoedelijk als dossier- of archiefverwijzing. De afkorting "Opm - Vrijdagm Sch." staat waarschijnlijk voor "Opmerking - Vrijdagmorgen [naam of actie]". De letter 'C' bij de Zuidergasfabriek kan een code zijn voor een specifieke waarneming of rapporteur. * **Doel:** Gezien de datering en de vermelding van specifieke locaties lijkt dit een kaart waarmee de bewegingen of activiteiten van de betreffende persoon werden bijgehouden door een officiële instantie.

Handgeschreven notitie op een kaart of strook papier.

* **Naam:** De notitie betreft ene "M. Soep". "Soep" is een bekende Joodse familienaam in Amsterdam. * **Status:** Er wordt expliciet vermeld dat het adres van deze persoon "nog steeds onbekend" is, wat duidt op een opsporing of administratieve onduidelijkheid. * **Activiteit:** De persoon heeft in de periode van 30 januari tot 4 februari ("30/1 - 4/2") opnieuw een marktkraam geplaatst op de Noordermarkt in Amsterdam. * **Handschrift:** Het handschrift is vlot en zakelijk. Het gebruik van rood potlood suggereert dat dit een aantekening is van een ambtenaar of controleur (bijvoorbeeld van de marktpolitie of een sociale dienst). * **Potloodnotitie:** De aantekening "l. d. Uger ?" in grijs potlood is lastig te duiden; het zou een naam van een ambtenaar kunnen zijn of een verwijzing naar een dossier ("L. de Lager"?).

Getypte officiële brief.

* **Kernboodschap:** De brief is een formele sommatie aan de heer M. Soep. Er is geconstateerd dat hij op 28 en 30 januari 1939 materiaal (zoals marktkramen of uitstalrekken) heeft verhuurd op de Lindengracht en de Noordermarkt zonder de benodigde vergunning. * **Maatregel:** De ontvanger wordt ontboden op het kantoor van de directeur aan de Jan van Galenstraat op vrijdag 10 februari. * **Sanctie:** Indien de heer Soep niet verschijnt, dreigt de directeur hem de toegang tot de markten te ontzeggen voor het plaatsen van materiaal. * **Taalgebruik:** Het document hanteert een ambtelijke, dwingende toon. Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (Vrydag, mynen, Wyk), wat destijds niet ongebruikelijk was in officiële correspondentie of door de beperkingen van bepaalde typemachines.

Officiële brief (getypt met handgeschreven kanttekeningen).

* **Toon en taalgebruik:** De brief is formeel en directief van aard. Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "Vrydag", "mynen", "zoudt"). * **Inhoud:** Het betreft een officiële waarschuwing/oproeping. De heer Soep wordt ervan beschuldigd marktmateriaal (zoals kramen of planken) te hebben verhuurd en geplaatst op de Lindengracht en Noordermarkt zonder de vereiste vergunning. * **Handgeschreven notities:** De aantekeningen lijken interne administratieve verwerkingen. De vermelding "van verloren hamer" is curieus en verwijst mogelijk naar een ander incident of een specifiek bewijsstuk in het dossier. De tekst "Oproepen voor de Brouwer" duidt waarschijnlijk op een andere ambtenaar of betrokkene bij deze procedure.

Doorslag van een ambtelijke sommatie/betalingsherinnering.

Het document is een collectieve sommatie gericht aan verschillende markthandelaren in Amsterdam. De toon is formeel en dreigend: indien de openstaande bedragen voor het plaatsen van kramen (marktgeld) niet binnen vier dagen worden voldaan, zal de directeur bij het gemeentebestuur adviseren om de marktvergunning van de betrokkene in te trekken. Opvallend zijn de zeer kleine bedragen waarvoor deze officiële procedures werden opgestart, variërend van 0,14 tot 7,74 gulden. Dit getuigt van een strikte administratieve controle op de markthandel tijdens de bezettingsjaren. De adressen (o.a. de Transvaalstraat, Rapenburgerstraat en de 1e Van der Helststraat) duiden op marktkooplieden die op verschillende Amsterdamse markten (zoals de Albert Cuypmarkt of de markten in de Joodse buurt) actief waren.

Administratieve lijst/verslag (waarschijnlijk afkomstig van de Dienst Marktwezen).

Het document fungeert als een interne controlelijst voor een ambtenaar van het marktwezen. Het doel is het opschonen van het vergunningenregister. Er kunnen drie categorieën handelaren worden onderscheiden: 1. **De actieve/behoudende groep:** Personen die hun vergunning willen behouden ondanks dat ze tijdelijk minder aanwezig zijn (bijv. Van Collen, Van Boven, Jongenhuis). 2. **De gestopte groep:** Vergunninghouders die de zaak hebben overgedragen of geen bezwaar hebben tegen intrekking (Blonk, Ladru, Koenders). 3. **De 'verzuimers':** Handelaren die na herhaalde oproepen niet zijn verschenen. Voor hen wordt geadviseerd de vergunning direct in te trekken (Soep, Brune). De afkorting "m.i." staat hier voor "mijns inziens". De annotaties "X" en "F" en de doorstrepingen wijzen op een actieve verwerking van deze lijst in een ander systeem of register.

Afschrift van een ambtelijk besluit (burgemeestersbesluit).

* **Bestuurlijke context:** In de aanhef is de zinsnede "EN WETHOUDERS" doorgestreept. Dit is een direct gevolg van de Duitse bezetting; in augustus 1941 werd de macht van gemeenteraden en wethouders ingeperkt ten gunste van het 'Leidersbeginsel', waarbij de (door de bezetter aangestelde) burgemeester de volledige beslissingsbevoegdheid kreeg. * **Inhoud:** Het document betreft de formele intrekking van een marktvergunning uit 1939 voor het plaatsen van kramen buiten markttijden op de Noordermarkt, Lindengracht en in Uilenburg. Als reden wordt opgegeven dat de betrokkene er "geen gebruik meer van maakt". * **Administratieve sporen:** De aantekening rechtsonder ("fl 1.07 te goed") wijst op een financiële afwikkeling waarbij een klein bedrag aan te veel betaalde leges of marktgelden resteerde. De rode letters "HT" en de paraaf zijn interne archieftekens voor afhandeling.

Register/administratieboek met lijsten van personen, adressen en inleveringsdata.

* **Administratieve systematiek:** De lijst is georganiseerd op serie- en volgnummer. De namen zijn bijna uitsluitend van Joodse Amsterdammers, gezien de familienamen en de locaties in de Joodse buurt en Amsterdam-Oost. * **Betekenis 'Inlevering':** De kolom 'd.d. Inlevering' duidt op de datum waarop goederen zijn afgegeven. De termen "Lompen" en "Leder" bij sommige regels wijzen op de specifieke aard van de ingeleverde goederen (bijv. textiel- of metaalinzameling). * **Interventies:** Aantekeningen zoals "d. Sicherheits pol. ing." (door Sicherheitspolizei ingenomen) en "in hechtenis" tonen aan dat het proces van onteigening hand in hand ging met arrestaties en politieoptreden. * **Geografie:** De adressen beslaan bekende straten uit de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Nieuwe Kerkstraat, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Retiefstraat).

Document

Dit document is een administratief overzicht van inwoners, waarschijnlijk een index of een lijst voor de distributie van goederen of identiteitsbewijzen. De namen zijn gegroepeerd per sectienummer (S. 21 t/m 24) en lijken binnen die secties alfabetisch geordend op achternaam. Opvallend is de grote hoeveelheid namen die typisch zijn voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap van die tijd (bijv. *de Valença, Vrachtdoender, Vischschoonmaker, Soep*). De adressen bevinden zich voornamelijk in de Jodenbuurt (o.a. Nw Uilenburgerstraat, Nw Prinsengracht) en de Transvaalbuurt (o.a. Tugelaweg, President Brandstraat), wat kenmerkend is voor de spreiding van de Joodse bevolking in Amsterdam voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdiepingsaanduidingen (hs voor 'huis' of begane grond, en Romeinse cijfers voor etages) zijn cruciaal voor de precieze locatiebepaling in Amsterdamse huizenblokken.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }

1/4 '39.- L. S. Mw. Swüerde - Mol St. Ant. Breestr. 74, moet onder gewende behandeling blijven is de specialist WPolak.

# TRANSCRIPTIE Schipper Kleyn. molenstraat. Den Helder <u> </u>