Administratieve kaart/formulier (Alg. Zaken Model No. 14) met handgeschreven aantekeningen.
Origineel
Administratieve kaart/formulier (Alg. Zaken Model No. 14) met handgeschreven aantekeningen. Maart en april 1942. [Linksboven, stempel met handgeschreven invulling]
BIJBLAD VAN:
M. No. 06/12/1. 1942
DOORGEZONDEN: 2/4-142.
[Rechtsboven, handgeschreven]
J de Vries geb. 22 mei '01
Zwanenburgwal 92^I
deBoer
289
[Midden links, in rode inkt handgeschreven]
86/12/217
15/4/42 31/3
Vrijstellen van betaling
marktgeld Gaaspstraat
vanaf 29 Maart '42
geen schuld.
[Paraaf] 9/4/42
[Midden rechts, handgeschreven]
S.Z. - Afd. W.V. - Galerij - onbekend.
Oproepen (één der huisgenoten)
en naam van kamp noteren.
oproepen "één dezer dagen"
of zelf.
Rijkswerkkamp Elslo (Fr.) post Appelscha
Kamp 6.
[Onderaan rechts, handgeschreven]
Telef. inlicht. Hr. Hemrikson, S.Z.,
afd. W.V., Galerij,:
"31 Mrt '42 in W.V. uitgetrokken"
[Linksonder, stempel en handgeschreven handtekening]
GEZIEN
DE INSPECTEUR,
deBoer
[Linksonder, kleine druk]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016
--- Dit document is een administratieve kaart die de status van J. de Vries bijhoudt tijdens de Duitse bezetting. De kern van de notities betreft twee zaken:
1. Vrijstelling van betaling: Er is besloten dat de heer De Vries vanaf 29 maart 1942 geen marktgeld meer hoeft te betalen voor zijn standplaats in de Gaaspstraat. De rode inkt benadrukt dat er "geen schuld" is.
2. Verblijfplaats en Werkkamp: Uit de notities blijkt dat de administratie aanvankelijk niet wist waar hij was ("Galerij - onbekend"). Na telefonische inlichtingen bij de afdeling Werkloosheidsvoorziening blijkt hij op 31 maart 1942 uit de uitkering te zijn gehaald ("in W.V. uitgetrokken"), omdat hij naar een werkkamp is gestuurd. Er wordt specifiek verwezen naar Rijkswerkkamp Elslo (Kamp 6) in Friesland.
De kaart toont de nauwgezette bureaucratische controle op burgers, waarbij financiële verplichtingen (marktgeld) direct worden gekoppeld aan de gedwongen tewerkstelling in kampen.
--- Dit document stamt uit het voorjaar van 1942, een kritieke fase in de Jodenvervolging in Nederland.
* De Gaaspstraat: De markt in de Gaaspstraat was een van de speciaal aangewezen markten waar Joden vanaf eind 1941 nog mochten staan of kopen, nadat zij van reguliere markten waren verbannen.
* Rijkswerkkampen: Vanaf januari 1942 werden Joodse mannen via de werkverruiming gedwongen tewerkgesteld in werkkampen in Noord- en Oost-Nederland (zoals Elslo). Dit was vaak een voorstadium van deportatie; in oktober 1942 werden de meeste mannen uit deze kampen rechtstreeks naar Westerbork en vervolgens naar de vernietigingskampen in het oosten gedeporteerd.
* Zwanenburgwal: De heer De Vries woonde op de Zwanenburgwal, midden in de van oudsher Joodse buurt van Amsterdam.
Het document illustreert hoe de gemeentelijke administratie (Sociale Zaken) functioneerde als een instrument in het proces van uitsluiting en deportatie, door exact bij te houden wie waarheen werd gestuurd en wat de financiële consequenties daarvan waren.