Getypte administratieve lijst met uitgebreide handgeschreven annotaties in blauwe inkt.
Origineel
Getypte administratieve lijst met uitgebreide handgeschreven annotaties in blauwe inkt. Vermoedelijk medio 1942 (gezien de handgeschreven data zoals 1-9-42 en de aantekening "overl. Dec. 1942"). De onderstaande tekst volgt de kolommen van het document: Naam, Adres, Beroep/Gewerbe en Ventvergunning. Handgeschreven toevoegingen zijn cursief weergegeven tussen haakjes waar ze door de tekst lopen.
Liste Nr. 1 Hausierer in Amsterdam.
| Naam | Adres | Beruf/Gewerbe | Ventvergunning |
|---|---|---|---|
| B. Springer, | Nw. Uilenburgerstr. 36 II | Lompenkoopman & 2.h. goederen | E 26-42 G 1-9-42 |
| S. v. Velzen | " " 76 II | Venter / visch - fruit | E 10-235 G 11/1 '42 |
| A.M. Vrachtdoender | " " 34 I | Venter ? | E 23 - 220 G 11/1 '42 |
| Izaak Waterman | " " 64 ? | Lompenkoopman | E 27 - 158 G 1-9-42 |
| S. Walvis | " " 42 II | Venter ? | E 13 - 64 G 11-1-42 |
| S. Walvis-Rootveldt | " " 42 II | Ventster ? | E 13 - 244 G 11-1-42 |
| A. Waterman | " " 18 ? | Venter ? | E 27 - 153 G 1-9-42 |
| Hertog Wurms | " " 28 II | Venter ? | E 27 - 107 G 1-9-42 |
| Isac A. Vega | Koningstraat 12 | Uitdragerij / Venter | E 26-82 G 1/9 '42 |
| Is. de Vos, | Nw. Batavierenstr. 7 I | Marktkoopman (als marktkoopman onbekend) | E 28 - 236 G 1935 |
| I. Smit, | " " 13 III | Venter m/ optische artikelen | E Waterloopl. G 1-7-43 |
| A. Zwarts, | Monnikenstr. 2 | Venter fruit | E 18-263 G 11/1 '42 |
| W. Wurms, | Zwanenburgwal 6 | Venter bloemen | E 16-264 G 11/1 '42 |
| H. Zegerius, | Oude Schans 15 hs. | Venter ? | E: markt 28-10-40 |
| S. IJzerkooper, | K. Houtstraat 7 hs. | 2e h. boeken | E: Uilenburg 8-3-41 |
| L. Swart, | Barndesteeg 9 | koopm. ongeregelde goederen | Onbekend |
| Salomon Springer, | L. Houtstr. 41 | venter ? | E Jonkerbtsh. G 8-12-41 |
| Abr. Wolf. | Valkenburgerstr. 73 I | venter ? | ? onbekend |
| S. Waterman, | " " 21 ? | venter ? | ? onbekend |
| Izak Slager, | " " 11 II | lompenventer | ? onbekend |
| J.H. Vrieslander, | Rapenburg 40 | lompenhandelaar | ? onbekend |
| M. Schellevis, | Rapenburgerstr. 102 II | venter ? | ? onbekend |
| H. Vogel, | " " 44 III | venter ? | E 23-158 G 11/1 '42 |
| E. Stranders, | " " 70/72 I | koopman / manufact. | E Waterloopl. G 8-6-36 |
| S. de Vries, | Snoekjesgracht 3 II | koopman (markt) manufact. | E Waterloopl. G 26-10-42 |
| J. Stad, | Rapenburgerstr. 54 | venter ? | E T. Koningsstr. G 10-12-41 |
| A. Waterman, | " " 41 I | venter ? | E: A.C. G 3-11-41 |
| Isaac Vogel, | " " 16 I | venter ? | E 23-159 G 11/1 '42 |
| H. Trompetter, | " " 161 | venter ? | E 18-269 G 11/9 '42 |
| S. Stodel, | " " 79 | venter ? | E 25-56 G 11/1 '42 |
| B. Wurms, | Rapenburgerstr. 75 of Nw. Uilenburgerstr. 11 | venter ? | E 21-3 G 1935 |
| S. & H.W. Sternheim, | Rapenburgerstr. 10 | venters ? | ? onbekend |
| A. Samson, | Markenplein 5 (overl. Dec. 1942) | venter ? | E 20-87 G 11/1 '42 |
| H. Sluyter, | Joden Houttuinen 124 I | venter bloemen | E 25-157 G 11/1 '42 |
| A. Segal, | " " 74 | venter ? | E: Uilenburg 8-3-41 |
| M. Wallega, | Nw. Hoogstraat 19 III | marktkoopm. manufact. | onbekend |
| I. Wagenhuis, | Bethaniëndwarsstr. 15 I | lompenkoopman | E 26-117 G 1/9 '42 |
| A. Schrijver, | Rechtboomssloot 26b | venter fruit | E Nieuwmarkt G 3-11-41 |
| B. Waterman, | St. Antoniebreestr. 73 II | venter ? | E W.plein G 7-12-42 |
| R. Smilde-Mol. | " " 74 | marktkoopvrouw | E Nieuwmarkt G 24-7-39 |
| Ph. Wagenhuis, | Gelderschekade 47 II | lompenkoopman | E 26-118 G 1/9 '42 |
(Onderaan de pagina):
(Voor zoover achter het beroep een vraagteeken staat, wil dit zeggen, dat de Jood vermoedelijk venter was, maar niet bekend in welke artikelen.) * Structuur: Een getypte lijst die later is bijgewerkt. De kolommen tonen de sociaal-economische status van de personen: velen zijn "lompenkoopman" of "venter", beroepen die kenmerkend waren voor de armere Joodse bevolking in de Amsterdamse Jodenbuurt.
* Annotaties: De handgeschreven blauwe inkt bevat cruciale informatie over de geldigheid van ventvergunningen. De letter 'E' verwijst waarschijnlijk naar een registratienummer of lokatie (zoals Waterlooplein of Nieuwmarkt). De letter 'G' gevolgd door een datum geeft aan wanneer een vergunning geldig was of is afgegeven.
* Taalgebruik: De voetnoot gebruikt de term "de Jood", wat wijst op een document dat is opgesteld door of voor de Duitse bezettingsautoriteiten (mogelijk de Zentralstelle of de Joodse Raad onder dwang), waarbij een strikt onderscheid werd gemaakt op basis van etniciteit.
* Opvallende details:
* De aantekening "overl. Dec. 1942" bij A. Samson.
* Veel "G"-data liggen in januari en september 1942, de periode waarin de Jodenvervolging in Amsterdam door deportaties intensiveerde.
* De adressen (Uilenburgerstraat, Rapenburgerstraat, Joden Houttuinen) vormen het hart van de historische Joodse wijk. Dit document is een tastbaar bewijs van de bureaucratische controle op de Joodse bevolking tijdens de Tweede Wereldoorlog. Joden mochten na verloop van tijd alleen nog onderling handel drijven of op specifieke Joodse markten staan. De "ventvergunning" was een essentieel middel voor overleving, maar tegelijkertijd een instrument voor de bezetter om Joodse burgers in kaart te brengen voor latere deportatie. De onzekerheid over de beroepen (de vraagtekens) suggereert dat de lijst bedoeld was om de economische activiteit van de Joodse gemeenschap volledig te beheersen en uiteindelijk te elimineren. A. Samson A. Schrijver A. Segal A. Vega A. Waterman A. Zwarts A.M. Vrachtdoender B. Springer B. Waterman B. Wurms E. Stranders H. Sluyter H. Trompetter H. Vogel H. Zegerius H.W. Sternheim I. Smit I. Wagenhuis J. Stad J.H. Vrieslander K. Houtstraat L. Houtstr L. Swart M. Schellevis M. Wallega R. Smilde S. Stodel S. Walvis S. Waterman S. de Vries T. Koningsstr W. Wurms Zentralstelle