I. Smit

Kennisgeving/incidentenrapport (handgeschreven).

Het document is een formeel verslag van een ongeval dat plaatsvond in de late avond van 21 december 1940. Het slachtoffer, Hendrik Verburg (een werknemer van de firma Timmerman), viel tussen de kade en het schip "Voorwaarts III". Dankzij de toevallige aanwezigheid van twee controleurs, Blom en Smit, kon de man direct worden gered. Het letsel bleef beperkt tot een bezeerde rechterknie. Opvallend is de vermelding dat Verburg "door de duisternis misleid" werd. De locatie (pakhuis E 25) en de aanwezigheid van controleurs wijzen op een actieve haven- of opslaglocatie die ook 's nachts in bedrijf was. De afkorting "C.C.W." staat vermoedelijk voor de instantie of het bedrijf waar de bedrijfschef werkzaam was.

Ambtelijk memobriefje / interne correspondentie.

Het document is een kort, handgeschreven briefje op gelinieerd papier waarin tussen twee ambtenaren informatie wordt uitgewisseld over een marktplaatsadministratie. 1. **De Vraag:** De heer Smit vraagt op 17 maart 1941 aan de heer De Wolff tot wanneer marktplaats nummer 113 in gebruik was door J. Druijf. De Westerstraat is een bekende marktlocatie in de Amsterdamse Jordaan. 2. **Het Antwoord:** De heer De Wolff reageert vier dagen later, op 21 maart 1941. Hij stelt vast dat de laatste dag dat Druijff (hier met dubbel 'f' geschreven) gebruik heeft gemaakt van zijn plek, 10 februari 1941 was. 3. **Schrifttype:** Het betreft een zakelijk handschrift uit de vroege 20e eeuw (Latijns cursief). De handtekening van De Wolff is gestileerd met een karakteristieke onderstreping.

Proces-verbaal / Rapport van diefstal.

Het document beschrijft een geval van kleine criminaliteit op de Amsterdamse Centrale Markt. De dader, de 63-jarige K.A.I. Smit, wordt op heterdaad betrapt door controleur Schiermeier terwijl hij een lege houten kist steelt van een stapel bij Hal 20. De verklaring van de dader is opmerkelijk: hij beweert dat hij de kist nodig had omdat hij een zak tekortkwam voor zijn aardappelen. Hij bekent eerlijk dat hij niet van plan was de kist terug te brengen. Zijn morele rechtvaardiging is een vorm van "eigen rechter spelen" of compensatie; omdat er eerder twee kisten van hém gestolen waren, vond hij het geoorloofd er nu zelf een toe te eigenen. Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt de administratieve afhandeling: de kist is teruggegeven aan de rechtmatige eigenaar (de huurder van Hal 24) en er is een officieel proces-verbaal opgemaakt.

Ambtelijk rapport (getypt met handgeschreven toevoegingen).

Het document is een ambtelijk rapport van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen betreffende een vergunningsaanvraag. Mejuffrouw G. Smit wenst de groenten- en fruitzaak van haar vader (K.A.I. Smit) aan de Admiraal de Ruyterweg 164 officieel over te nemen. Ze werkt al sinds haar 13e in de zaak (25 jaar ervaring). De tekst is in eerste instantie positief of neutraal van toon: de controleur bevestigt haar werkervaring en de juistheid van haar verklaringen. Er wordt vermeld dat zij "nimmer toegang heeft gehad tot de Centrale Markt", wat in de getypte context suggereert dat zij nog niet eerder als zelfstandig ondernemer daar inkopen mocht doen. Echter, de handgeschreven toevoeging onderaan werpt een heel ander licht op de zaak. Hierin wordt gesteld dat Smit (het is onduidelijk of dit op de dochter of de vader slaat, maar het heeft direct invloed op de aanvraag) de toegang tot de Centrale Markt (C.M.) is ontzegd vanwege "herhaalde diefstallen". Dit was in die tijd een zwaarwegende reden om een erkenning als kleinhandelaar te weigeren.

Document

* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.

Doorslag van een officiële brief/beschikking.

* **Inhoud:** Het document is een officiële goedkeuring aan de heer I. Smit om zich op zijn marktplaats op het Waterlooplein te laten bijstaan door een tweede persoon, de heer W. Smit. Er wordt expliciet benadrukt dat het hier gaat om *bijstand* en niet om *vervanging*; de vergunninghouder moet dus zelf aanwezig blijven. * **Vormgeving:** Het betreft een voorgedrukte of gestandaardiseerde tekst waarbij specifieke details (zoals de locatie "Waterlooplein" en de naam "W. Smit") later zijn ingetypt. De letters "xx" zijn gebruikt om de meervoudsuitgang "(en)" bij "markt" weg te strepen, wat duidt op een enkelvoudige marktlocatie. * **Bureaucreatie:** De aantekening "Impr 2x" wijst op het maken van twee doorslagen (impressies). De datum van verzending is met de hand genoteerd als een dag later dan de dagtekening van de brief.

Getypte administratieve lijst met uitgebreide handgeschreven annotaties in blauwe inkt.

* **Structuur:** Een getypte lijst die later is bijgewerkt. De kolommen tonen de sociaal-economische status van de personen: velen zijn "lompenkoopman" of "venter", beroepen die kenmerkend waren voor de armere Joodse bevolking in de Amsterdamse Jodenbuurt. * **Annotaties:** De handgeschreven blauwe inkt bevat cruciale informatie over de geldigheid van ventvergunningen. De letter 'E' verwijst waarschijnlijk naar een registratienummer of lokatie (zoals Waterlooplein of Nieuwmarkt). De letter 'G' gevolgd door een datum geeft aan wanneer een vergunning geldig was of is afgegeven. * **Taalgebruik:** De voetnoot gebruikt de term "de Jood", wat wijst op een document dat is opgesteld door of voor de Duitse bezettingsautoriteiten (mogelijk de *Zentralstelle* of de Joodse Raad onder dwang), waarbij een strikt onderscheid werd gemaakt op basis van etniciteit. * **Opvallende details:** * De aantekening "overl. Dec. 1942" bij A. Samson. * Veel "G"-data liggen in januari en september 1942, de periode waarin de Jodenvervolging in Amsterdam door deportaties intensiveerde. * De adressen (Uilenburgerstraat, Rapenburgerstraat, Joden Houttuinen) vormen het hart van de historische Joodse wijk.

# TRANSCRIPTIE 85/29/2 M. *extra* SV 5 October 1943. Den Heer J.T. Smit, Albert Cuypstraat 203A I, Amsterdam-Zuid. wijk 14. =============== Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 September jl. in zake het ge- bruiken van eigen materiaal bericht ik U, dat hiertegen mijnerzijds geen be- zwaar bestaat. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE `29/31/4` (in rode inkt) `C. Smit` `p. a. Klundert 51` `Oproeper voor` `te Schaarbeek,`

# TRANSCRIPTIE Waterlooplein 26 - 3 - 43 Den Heer Inspecteur ________________________________________________________________________ Hierbij zou ik U in overweging willen geven, het verzoek van Dhr. J. Smit pl:n: 46 om assistent...

# TRANSCRIPTIE Alb: Cuypstraat 27 - 11 - 43 Dhr: Inspecteur Mevr: M. E. Smit heeft tot op heden nog geen gebruik gemaakt van een dagplaats op de markt Alb: Cuypstraat. Echter zou ik U in overweging willen geven, haar verzoek tot het innemen van een plaats op de markt, toe te staan. C. J. Renz [Aantekeningen onderaan in rood en zwart]: a 3-12-43 [paraaf] Model afwijzing gestuurd Opbergen AB 4/...

# TRANSCRIPTIE Mohan A. 11/3 '14. Smit 5/1 15 Alb. Cuijpstr. 200