B. Felthuis

Document

Het document is een administratief overzicht van salariswijzigingen. De tabel vergelijkt de 'Bestaande toestand' met de 'Nieuwe toestand', waarbij gekeken wordt naar het basissalaris, toelagen (voor uniformkleding en onregelmatige diensten) en de daaruit voortvloeiende pensioengrondslag. Enkele opvallende details: * **Vinkjes:** Bijna alle regels zijn voorzien van een handgeschreven vinkje, wat wijst op een controle door een accountant of administrateur. * **Ongehuwdenaftrek:** Bij J.C. Lobbes wordt expliciet melding gemaakt van een aftrek van 3% voor ongehuwden, een destijds gebruikelijke fiscale of sociale maatregel. * **Afronding:** Bij B. Felthuis wordt de pensioengrondslag in de bestaande toestand afgerond van f. 1922,50 naar f. 1923.-. * **Salarisgroepen:** Er wordt gebruik gemaakt van salarisgroepen (I t/m V), waarbij hogere nummers corresponderen met hogere salarissen. * **Partiële verhoging:** Bij B. Felthuis wordt vermeld dat het een 'partieele' verhoging betreft omdat het maximum van de schaal is bereikt.

Getypte naamlijst op een strook papier.

* **Functie:** Dit betreft een presentielijst, personeelslijst of een rooster van een specifieke "Dienst". De opzet is administratief en bedoeld voor mutaties. * **Handgeschreven tekens:** * De doorhalingen (met grijs en paars potlood) wijzen op personen die zijn afgevallen, overgeplaatst of wiens taak is voltooid. * Het handgeschreven kruisje bij **C.L.J. Lak** suggereert een specifieke actie of aanwezigheid. * **Nummering:** De nummers (1) t/m (16) lijken posities of volgnummers aan te duiden. Opvallend is dat de namen tussen (15) en (16) ongenummerd zijn, wat kan duiden op reserves of personeel met een andere status. * **Datering:** Op basis van de typografie en de namen is het document waarschijnlijk te dateren in de periode 1940-1955.

Proces-verbaal (politierapport)

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl van de vroege 20e eeuw (bijv. "onbezoldigd veldwachter", "hiertoe termen aanwezig", "na voorlezing en volharding"). De spelling volgt de vooroorlogse conventies (bijv. "teeken", "medegedeeld"). * **Inhoud:** Het betreft een aangifte van grootschalige diefstal van groenten. De diefstal vond plaats in de nacht van 31 oktober op 1 november 1940. Opvallend is de gedetailleerde lijst van goederen en de specifieke merken op de zakken ("A.W. 50" en "Leo"), wat essentieel was voor de bewijsvoering. * **De dader:** Leendert van Wijk wordt direct als verdachte aangemerkt op basis van getuigenverklaringen van "aardappelenverwerkers" die hem kort na sluitingstijd met een zwaarbeladen handkar hebben gezien bij de specifieke kraampjes (plaats 18 en 19). * **Financiële waarde:** De schade van f 60,- en f 16,- was voor die tijd aanzienlijk; ter vergelijking, een gemiddeld weekloon lag toen rond de f 20,- à f 30,-. ---

Getypte naamlijst op een langwerpig strookje papier.

Het document is een administratieve lijst van 21 personen. De namen zijn getypt en genummerd. De vele handgeschreven parafen en handtekeningen in de kantlijn suggereren dat deze lijst werd gebruikt voor presentiecontrole, verificatie van identiteit, of het aftekenen van bepaalde taken of uitbetalingen. Opvallend is de wijziging bij nummer 17, waar de naam "B. Felthuis" is doorgestreept en vervangen door "Jan Vries". Tevens zijn de namen 12, 17 en 18 blauw onderstreept, wat mogelijk duidt op een specifieke status van deze personen binnen de groep. De aanduiding "DIENS" (waarschijnlijk "DIENST") rechtsboven wijst op een officieel of semimilitair karakter van de lijst.

Getypte brief op officieel briefpapier van de vakbond.

De brief is een formele kennisgeving van een personeelswijziging binnen een vertegenwoordigend orgaan. De Amsterdamse afdeling van de ANCB informeert de voorzitter van de Dienst-Commissie (D.C.) Marktwezen dat de heer B. Felthuis is aangewezen als nieuw plaatsvervangend lid namens hun vakbond. Hij vervangt hiermee de heer K. Marinus. Opmerkelijke details zijn: * **D.C. (Dienst-Commissie):** Dit was een voorloper van de huidige ondernemingsraad binnen gemeentelijke diensten, waar overleg plaatsvond tussen het bestuur en vertegenwoordigers van het personeel (vaak vanuit de vakbonden). * **Adres:** De Dienst-Commissie Marktwezen was gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14, het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam. * **Administratie:** De diverse nummers en stempels duiden op een zorgvuldige archivering bij zowel de verzender als de ontvanger.

Ambtelijke brief/rapportage betreffende een tuchtrechtelijke maatregel.

Het document is een ambtelijk voorstel tot strafverzwaring voor een marktkoopman. De kernpunten zijn: * **Het incident:** Op 7 april 1941 heeft de heer J. Ph. Meyning, een venter wonende in de Jordaan (Westerstraat), een kist selderij gestolen van een collega-koopman (T. Wijland) op de Centrale Markt in Amsterdam. * **Reeds opgelegde straf:** Op basis van het marktreglement (art. 35 lid 1) heeft de marktmeester/directie Meyning reeds een toegangsverbod van 14 dagen opgelegd. * **Voorgestelde straf:** De opsteller van de brief vindt deze 14 dagen onvoldoende. Hij verzoekt de "Regeringscommissaris voor Amsterdam" om op basis van lid 2 van hetzelfde artikel de straf te verlengen naar zes maanden. * **Verzachtende omstandigheid:** Er wordt aan het eind vermeld dat de dader niet eerder over de schreef is gegaan op de markt (geen recidive).

Proces-verbaal (Politierapport)

* **Misdrijf:** Diefstal van twee lege groentekisten (waarde f 2,-). * **Modus Operandi:** De verdachte (Pelser) observeerde schichtig een onbeheerde handkar bij pier D, nam de kisten weg en verkocht deze direct door aan een grossier aan de andere kant van de markt. * **Motief:** De verdachte voert een vorm van "eigenrichting" aan; hij claimt dat er eerder kisten van hem gestolen waren en wilde dit financieel compenseren. * **Juridische status:** Pelser bekent schuld en erkent dat het een strafbaar feit is. De benadeelde (Kaan) verzoekt expliciet om strafrechtelijke vervolging. * **Opmerkelijke details:** De waarde van de kisten (1 gulden per stuk) was in 1941 aanzienlijk genoeg voor een formeel proces-verbaal. De verdachte is een jonge man van 19 jaar zonder strafblad.

Getypte nominatieve lijst (loonaffiche/salarisoverzicht).

* **Inhoud:** Het document bevat een alfabetische lijst van ambtenaren met hun totale jaarsalaris over 1940. De tekst in de koptekst verwijst naar "stamkaarten", wat aangeeft dat dit een uittreksel is uit de centrale personeelsadministratie. * **Salarisverhoudingen:** Er is een aanzienlijk verschil in bezoldiging zichtbaar. De meeste ambtenaren verdienen tussen de 1.500 en 2.000 gulden. Uitschieters zijn de lagere bedragen (zoals A.H. Klaassens met 610,88 gulden, mogelijk een deeltijd- of juniorfunctie) en de hoge bedragen (zoals Dr. A.v.d. Laan met 6.550,08 gulden, wat duidt op een hoge academische of leidinggevende positie). * **Administratieve tekens:** * De handgeschreven kruisjes ('x') bij A.H. Drukker en Dr. A.v.d. Laan en de diverse schuine strepen/vinkjes achter bedragen wijzen op een handmatige verificatie door een accountant of administrateur. * Onderaan staat de term "Transporteeren", wat betekent dat het totaalbedrag (76.978,77 gulden) wordt overgedragen naar een volgende pagina van de lijst.

Getypte brief (doorslag)

Deze korte, zakelijke brief dient als geleideformulier voor een officiële aanvraag. Een niet nader genoemde instantie stuurt documenten door naar het hoofdkantoor van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) in Den Haag. Het gaat om een verzoek van een persoon om geregistreerd te worden als erkend kleinhandelaar in groenten en fruit. Cruciaal hierbij is het bijgevoegde rapport van een controleur genaamd B. Felthuis, wiens bevindingen waarschijnlijk doorslaggevend waren voor het al dan niet toekennen van de vergunning.

Doorslag van een ambtelijke brief.

Dit document is een formele, zakelijke mededeling betreffende een administratieve procedure. De kern van de brief is het doorsturen van twee bijlagen: een aanvraagformulier van een aspirant-kleinhandelaar en een bijbehorend rapport van een controleur (B. Felthuis). Het taalgebruik is typisch voor de ambtelijke correspondentie uit die tijd, met archaïsche formuleringen zoals "In bijlage dezes". De vermelding "extra" bovenaan duidt waarschijnlijk op een specifieke behandeling of prioriteit binnen de administratie.

Derde pagina van een proces-verbaal (ambtsedige verklaring).

Dit document is een ambtelijk verslag van een incident op de Centrale Markt in Amsterdam. Een ambtenaar van het Marktwezen (Felthuis) legt verantwoording af over een inschattingsfout: hij heeft toegestaan dat een onbekende een handkar van een zekere Sijmonsbergen meenam, in de veronderstelling dat dit geautoriseerd was. De tekst onthult een onderzoek naar mogelijke diefstal of verduistering. Er wordt melding gemaakt van een persoon genaamd Verschuren, die beweert in opdracht van een derde te handelen. De ambtenaar heeft de achtergrond van Verschuren nagetrokken en ontdekt dat deze een recent strafblad heeft voor diefstal (veroordelingen in 1940 en april 1941). De handkar is inmiddels teruggegeven aan de eigenaar, maar blijft juridisch in beslag genomen ("ter beschikking van de Justitie").

Document

* **Doel van het document:** Het is een administratief overzicht voor het doorvoeren van salarisverhogingen en bijbehorende aanpassingen in pensioengrondslagen. * **Salarisontwikkeling:** Voor de meeste ambtenaren in salarisgroep II stijgt het basissalaris van $f$ 1800,- naar $f$ 1900,-. Bij de 'schrijvers' (groep I) is er een stapsgewijze verhoging per 1 augustus en 1 oktober 1941 te zien. * **Toelagen:** Naast het basissalaris zijn er twee soorten toelagen: een "Toelage unif. kl." (mogelijk uniformklasse) en een "Toelage 5%". Deze laatste stijgt vaak mee met het basissalaris (van $f$ 90,- naar $f$ 95,-). * **Pensioengrondslag:** De pensioengrondslag is het bedrag waarover pensioen wordt opgebouwd. Opvallend is dat voor personen als J. Hykamp, J.H. Nieuwenhuys en P. Plekké de pensioengrondslag aanzienlijk hoger ligt dan de optelsom van salaris en toelagen, wat duidt op specifieke historische regelingen. * **Wetgeving:** Er wordt herhaaldelijk verwezen naar "art. 150 P.W.1922". Dit staat voor de Pensioenwet 1922, die de pensioenvoorziening voor ambtenaren in die periode reguleerde.

Politierapport / Proces-verbaal van bevindingen.

Dit rapport beschrijft een geval van diefstal en verduistering van emballage (kisten) en een handkar op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is als volgt: 1. **De Diefstal:** Een handkar van C.J. Robbé, gevuld met lege kisten, wordt gestolen bij het Hallentheater aan de Jan van Galenstraat. 2. **De List:** De verdachte, Herman Gijzen, probeert de kisten in te leveren bij Barend van Dijk voor statiegeld (*f* 21.56). Omdat hij geen legitieme eigenaar is, geeft hij de naam op van een bekende handelaar, Cobus Tuin. 3. **De Blokkade:** Van Dijk vertrouwt het niet en weigert Gijzen rechtstreeks uit te betalen; alleen de persoon op wiens naam de kisten staan (Tuin) mag het geld ophalen. 4. **De Misleiding:** Gijzen overtuigt Tuin ervan dat hij de kisten voor "iemand anders" heeft ingeleverd op Tuins naam. Tuin, te goeder trouw, haalt het geld op en geeft het aan Gijzen. 5. **Ontknoping:** De argwaan van Van Dijk en de aangifte van Robbé leiden naar Gijzen. Gijzen claimt bij zijn aanhouding dat hij in opdracht van een onbekende handelde, maar zijn verhaal over de "onbekende man" en het achterlaten van de kar is een typisch verweer bij diefstal.

Administratieve lijst/dienstbrief betreffende personeel.

Het document is een typisch voorbeeld van de ambtelijke bureaucratie in bezet Nederland. Het is een personeelslijst van de dienst Marktwezen in Amsterdam, waarbij medewerkers zijn aangewezen voor taken binnen de Luchtbeschermingsdienst (LBD). De lijst bevat namen, initialen en een numerieke code (waarschijnlijk een volgnummer of een specifieke post-aanduiding). Er wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen personeel "buiten het koelhuis" en de rest. De aantekening aan de rechterzijde is een ambtelijke reactie op een eerdere correspondentie van 18 september 1941, waarin formeel wordt bevestigd wie de leiding heeft over de betreffende wijk of post. De heer J. Broere wordt genoemd als plaatsvervangend wijkhoofd, naast zijn reguliere functie als bedrijfchef van de Ketelmarkt.

Document

De lijst toont een collectieve salarisherziening voor ambtenaren in twee categorieën: "Contrôleur" (Salarisgroep II) en "Schryver" (Salarisgroep I). * **Contrôleurs:** Voor de meeste functionarissen in groep II stijgt het basissalaris van ƒ 1800,- naar ƒ 1900,-. Er is sprake van een "Toelage unif. kl." (waarschijnlijk uniformkleding) van ƒ 75,- of ƒ 85,- en een "Toelage 5%", die stijgt van ƒ 90,- naar ƒ 95,-. * **Uitzonderingen:** Enkele personen (zoals Bekkering, Hykamp, Nieuwenhuys en Plakké) hebben een afwijkende pensioensgrondslag. De opmerking over "art. 150 P.W. 1922" wijst op een specifieke juridische bepaling uit de Pensioenwet van 1922 die op hen van toepassing is, wat vaak een bevriezing of speciale berekening van de pensioengrondslag inhield. * **Tijdsfasering:** Onderaan de lijst (bij Plakké, Fleurbaay en Gottmer) is te zien dat de verhoging in twee stappen plaatsvindt: een tussentijds tarief voor de periode augustus-september 1941, gevolgd door een definitief nieuw tarief vanaf 1 oktober 1941.

Personeelsregister / Salarisadministratie (handgeschreven grootboek).

* **Structuur:** Het document is opgedeeld in functionele groepen. Bovenaan staan de administratieve en toezichthoudende functies (Contrôleurs, Schrijvers), ingedeeld in Salarisgroep I en II. Onderaan is een aparte sectie voor "WERKLIEDEN" (Groep II en IV), bestaande uit technische en facilitaire rollen. * **Financiële verandering:** Er is sprake van een algemene loonsverhoging. Voor de contrôleurs stijgt het basissalaris bijna uniform van 1800 naar 1900 gulden. Bij de werklieden wordt het loon per week of per uur (bijv. 31,20 naar 32,88) omgerekend naar een jaargrondslag. * **Pensioenen:** Verschillende opmerkingen verwijzen naar de "P.W. 1922" (Pensioenwet 1922), specifiek artikel 150, wat duidt op een regeling voor ambtenarenpensioenen. * **Inhoudelijke details:** * **Ongehuwdenkorting:** Bij de schrijvers (Groeneveld en Lobbes) wordt melding gemaakt van een "3% Ongehuwdenkorting", een fiscale maatregel uit die tijd waarbij vrijgezellen minder netto overhielden. * **Overdiensturen:** Bij de werklieden wordt het jaarsalaris inclusief een vast bedrag aan overuren berekend.

Officieel rapport / Verzoekschrift

Dit document is een ambtelijk rapport van de controleur van de Amsterdamse Centrale Markt betreffende een aanvraag voor een toegangskaart. De heer H.L.M. van der Meulen wenst als 'overkruier' (een sjouwer of transporteur van goederen) op de markt te werken. De controleur heeft de achtergrond van de aanvrager nagetrokken. Van der Meulen werkte voorheen zes jaar bij een kruierij aan de Nieuwezijds Kolk, maar verloor zijn baan door een tekort aan werk. Cruciaal voor de goedkeuring is de screening: hij heeft geen strafblad ("nimmer met de Justitie in aanraking geweest") en staat niet te boek bij Sociale Zaken (hij geniet geen steun, wat duidde op arbeidsbereidheid). De handgeschreven notities in rode inkt ("paard & wagen") suggereren dat de vergunning specifiek betrekking heeft op transport met een paardenkar. De afkorting "acc" met paraaf duidt op een akkoord voor de aanvraag.

Zakelijke brief / geleidebrief.

Dit document is een formele begeleidende brief uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De tekst is zakelijk en ambtelijk van aard. De afzender (een directeur van een niet nader genoemde overheidsdienst) stuurt twee documenten door naar de 'Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale' (NGF): 1. Een aanvraagformulier van een persoon die als kleinhandelaar (winkelier) erkend wil worden. 2. Een inspectierapport van een controleur genaamd B. Felthuis. Opvallend is de typografie van de plaatsnaam ('s-Gravenhage) waarbij extra spaties tussen de letters zijn gebruikt, een destijds gebruikelijke manier om belangrijke adressering te benadrukken op een typemachine. Het woord "contrôleur" is geschreven met een circumflex, conform de toen geldende spelling.

Ambtelijk begeleidend schrijven / intern memorandum.

De tekst is een formele begeleidingsbrief bij een dossier voor een toelatingsaanvraag in de handelssector. * **Inhoud:** De schrijver (geparafeerd als 'A.D.') zendt een aanvraag door van een persoon of bedrijf die officieel erkend wil worden als 'georganiseerde' handelaar binnen de tuinbouwsector. * **Correcties:** In regel 6 is het woord "rapport" doorgehaald en vervangen door "afschrift van een", wat duidt op een precisering: men stuurt niet het originele rapport van de controleur, maar een kopie. * **Personen:** Er wordt melding gemaakt van een controleur genaamd B. Filthuis, die het feitelijke onderzoek naar de aanvraag heeft verricht. * **Administratieve sporen:** Het rode stempel en de handgeschreven datum '8/10/41' wijzen op de archivering en verdere verwerking van het stuk door een ontvangende instantie, vier dagen na de verzending.

Handgeschreven begeleidend schrijven/notitie.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, enigszins hellend kantoorhandschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. Het is goed leesbaar, met de kenmerkende lange lussen en verbindingen van die tijd. * **Structuur:** De tekst is formeel opgesteld ("heb ik de eer U te doen toekomen"). Het bevat een duidelijke verwijzing naar bijgevoegde stukken: een aanvraagformulier en een controlerapport. * **Administratieve kenmerken:** De rode cijfer/lettercombinatie "2 B/63/2 M" fungeert als dossiernummer of archiefcode. De toevoeging onderaan ("F op de onderhavige aanvrage betrekking hebbend") dient waarschijnlijk om het verband tussen de verschillende documenten in het dossier te verduidelijken.

Officieel rapport / Ambtelijke correspondentie.

* **Inhoud:** Het document is een negatief rapport van Controleur Felthuis over de aanvraag van de 37-jarige G.H. Tenniglo. Tenniglo beweerde zes jaar lang als bediende te hebben gewerkt voor een marktkoopman genaamd M. Italiaander op de Albert Cuypmarkt om zo een vergunning te verkrijgen. * **Bevindingen:** Uit onderzoek blijkt dat Tenniglo officieel geregistreerd staat als tegelzetter en voeger bij Sociale Zaken. Er is geen enkel bewijs van zijn werkervaring in de groentehandel. De controleur concludeert dat Tenniglo heeft gelogen op zijn aanvraagformulier. * **Vervolgstap:** De aanvraag wordt, inclusief het negatieve rapport, doorgezonden naar de 'Nederlandsche Groenten en Fruit Centrale' (N.G.C.) voor verdere afhandeling (waarschijnlijk afwijzing). * **Opvallend:** De naam "M. Italiaander" is een typisch Joodse achternaam in Amsterdam. In oktober 1941 werden Joodse marktkooplieden reeds zwaar beperkt in hun bezigheden door de bezetter. Het is mogelijk dat Tenniglo probeerde een positie of vergunning te bemachtigen die vrijkwam of die hij claimde via deze connectie.

Ambtsbrief / Begeleidend schrijven.

* **Inhoud:** Het document is een formele begeleidende brief bij een aanvraag van ene heer G.H. Tenniglo. Hij wenst toegelaten te worden als "georganiseerde" (officieel geregistreerd lid/handelaar) bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). Hij vraagt om indeling in "Groep B", wat staat voor de categorie handelaren in tuinbouwgewassen. * **Bewijsstukken:** Bij de aanvraag is een controlerapport gevoegd van B. Felthuis, een controleur die werkzaam is bij de dienst van de ondertekenaar. Dit suggereert een proces van screening of kwalificatie voordat iemand tot de centrale handelsorganisatie werd toegelaten. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U te doen toekomen", "in bijlage dezes"), typerend voor de Nederlandse bureaucratie in de eerste helft van de 20e eeuw.

Brief (doorslag of officiële kopie op briefpapier).

* **Inhoud:** Het document is een begeleidend schrijven bij een aanvraag tot toelating als "georganiseerde" (lid/geregistreerde handelaar) bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). * **Betrokkene:** De aanvraag betreft de heer E.E. Schrandt. Hij wenst ingedeeld te worden in "groep B" (handelaren in gewassen van de tuinbouw). * **Toezicht:** Er wordt verwezen naar een controlerapport van een zekere contrôleur B. Felthuis, wat wijst op een formele toetsingsprocedure voor ondernemers in deze sector. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en archaïsch ("heb ik de eer U te doen toekomen", "in bijlage dezes"), passend bij de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Getypte brief (doorslag of origineel op dun papier).

Dit document is een formele ambtelijke geleidebrief waarin een aanvraag voor een handelsvergunning wordt doorgeleid. De kernpunten zijn: 1. **Doel:** Het aanvragen van een status als "georganiseerde" (erkende handelaar) voor een zekere P. Otto. Zonder deze status was het tijdens de bezettingsjaren illegaal om in groenten en fruit te handelen. 2. **Classificatie:** De aanvrager dient te worden ingedeeld in "Groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen). 3. **Controle:** De aanvraag gaat vergezeld van een rapport van een controleur (B. Felthuis), wat duidt op een streng screeningsproces waarbij de betrouwbaarheid of de noodzaak van de handelaar werd getoetst. 4. **Locatie:** Het adres van de aanvrager (1e Jan Steenstraat 74 I) bevindt zich in Amsterdam. Het woord "alhier" suggereert dat de verzendende instantie zich ook in Amsterdam bevond.

Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven aantekeningen.

Dit document is een begeleidend schrijven bij een officiële aanvraag voor een handelsvergunning. De afzender, de directeur van een inspectie- of controledienst, stuurt de documentatie van een zekere H.A. van Brussel Jr. door naar de centrale autoriteit (de NGF). Opvallende details zijn: * **Indeling:** De aanvrager wenst ingedeeld te worden in "Groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen). Dit wijst op de strikte categorisering van beroepsgroepen tijdens de bezetting. * **Controle:** Er is sprake van een rapport van "controleur B. Felthuis". Dit duidt erop dat de aanvrager eerst is gescreend op geschiktheid, betrouwbaarheid of naleving van de geldende voorschriften voordat de aanvraag werd doorgeleid. * **Bureaucratie:** De brief bevat typische ambtelijke taal uit die tijd ("heb ik de eer U te doen toekomen", "in bijlage dezes").

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor een aanvraagformulier en een controlerapport. De heer **Chr. van Iperen**, woonachtig in Den Haag (1e Hugo de Grootstraat 56 hs), verzoekt om registratie als erkend handelaar in tuinbouwproducten. * **Personen:** * **Chr. van Iperen:** De aanvrager/aspirant-handelaar. * **B. Felthuis:** De controleur die de aanvraag heeft getoetst en hierover rapport heeft uitgebracht. * **Terminologie:** De term "**georganiseerde**" verwijst naar de status binnen de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie (de zogenaamde "Organisatie-Woltersom"), waarbij lidmaatschap van een vakgroep verplicht was om een bedrijf te mogen uitoefenen. "**Groep E**" duidt op de specifieke sectorale indeling binnen de centrale.

Brief (doorslag of afschrift).

Deze brief is een formeel administratief schrijven uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van de brief is het doorsturen van een aanvraagformulier en een inspectierapport betreffende de heer Alb. Veldman, die werkzaam wil zijn als handelaar in tuinbouwproducten (Groep E). Opvallende details: * **Locatie aanvrager:** De Albert Cuypstraat is een bekende marktstraat in Amsterdam, wat suggereert dat de aanvrager daar mogelijk een kraam of winkel had. * **Controle:** Er wordt verwezen naar een rapport van een contrôleur (B. Felthuis), wat wijst op een streng toelatingsbeleid en toezicht op de handel. * **Handgeschreven marginalia:** De aantekening "Verzonden 25/11" bevestigt de daadwerkelijke verzending van het stuk. "HG." bovenaan kan een paraaf van een ambtenaar zijn of een afkorting voor een afdeling.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie).

Deze brief dient als begeleidend schrijven bij een rapport. De directeur van een niet nader genoemde dienst stuurt een afschrift van een onderzoeksverslag naar de secretaris van een adviescommissie. Het onderzoek werd uitgevoerd door een controleur genaamd B. Felthuis en betreft een persoon genaamd A.H.A. Bolte. De toon is strikt formeel en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode. Opvallend is het gebruik van de spelling "bylage" en "myn", wat in ambtelijke stukken destijds nog voorkwam ondanks de spellinghervormingen van 1934 (Marchant).

Doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).

De brief betreft een negatief advies over een aanvraag van een zeker persoon, **H.J.H. Ruhe**, om officieel erkend te worden als groot- of kleinhandelaar in groenten en fruit. De kern van het argument is een strikte scheiding tussen productie en handel. De directeur stelt dat tuinders die aan de Centrale Markt in Amsterdam leveren, niet tegelijkertijd als erkend handelaar mogen optreden. Dit zou volgens de schrijver de goede werking en ontwikkeling van het veilingwezen verstoren. De brief is gebaseerd op een onderzoeksrapport van controleur B. Felthuis.

Brief/Begeleidend schrijven

Deze brief dient als formele geleidebrief voor een toelatingsaanvraag. De hoofdonderwerpen zijn: * **Aanvrager:** J.L. Peters, woonachtig aan de Nieuwe Leliestraat 147 (vermoedelijk in Den Haag, gezien de term "alhier"). * **Doel:** Toelating als "georganiseerde" (lidmaatschap van de beroepsorganisatie) bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). * **Classificatie:** Peters wenst ingedeeld te worden in "Groep E", de categorie voor handelaren in tuinbouwgewassen. * **Bewijslast:** De aanvraag gaat vergezeld van een rapport van een controleur genaamd B. Felthuis, wat duidt op een antecedentenonderzoek of een inspectie van de bedrijfsvoering voordat toelating werd verleend.

Doorslag van een officiële brief (geleidebrief).

* **Inhoud:** De brief dient als geleideformulier voor een aanvraag tot toelating als erkend handelaar. De heer J.M. Engels uit Amsterdam verzoekt om registratie in "Groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen) bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). * **Bijlagen:** Bij de brief waren de oorspronkelijke aanvraag en een controlerapport van de heer B. Felthuis gevoegd. * **Administratieve stijl:** Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U te doen toekomen", "in bijlage dezes"). * **Toestand:** Het document is een doorslag (carbonkopie), wat destijds de standaardmethode was voor het archiveren van verzonden correspondentie. De handgeschreven notitie "Verzonden 22/12" diende als interne verificatie van de verzenddatum.

Document

Dit document is een ambtelijke begeleidingsbrief waarin een aanvraag voor registratie in de handel wordt doorgeleid. Een handelaar heeft verzocht om erkend te worden als "georganiseerde" binnen de structuur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, specifiek onder 'Groep B' (tuinbouwgewassen). De brief is opvallend vanwege de strikt formele toon ("heb ik de eer U te doen toekomen") en de administratieve precisie. Er is een handgeschreven toevoeging in de linker marge ("/een afschrift van") die via een slash na het woord "benevens" in de tekst moet worden ingevoegd. Hierdoor verandert de zin in: "...benevens een afschrift van een op de onderhavige aanvrage betrekking hebben rapport...". De typfout "betrekking hebben rapport" (in plaats van hebbend of hebbende) is origineel in de tekst aanwezig.

Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).

De brief betreft de administratieve afhandeling van een lidmaatschapsaanvraag voor een handelsorganisatie. De heer **G. Mostaard**, woonachtig in de **Govert Flinckstraat 123** te Amsterdam (afgeleid uit de term "alhier"), wenst te worden toegelaten als "georganiseerde" (officieel geregistreerd lid) binnen **Groep E** (handelaren in tuinbouwgewassen). De directeur van de verzendende instantie voegt een rapportage toe van een controleur genaamd **B. Felthuis**. Dit duidt op een streng gereguleerd proces waarbij de betrouwbaarheid of de status van de handelaar eerst werd gecontroleerd voordat toelating tot de centrale kon plaatsvinden.

Afschrift van een officieel rapport (getypt).

* **Context van het incident:** Het rapport beschrijft een diefstal van fruit (peren) op de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de Duitse bezetting. De daders zijn twee Duitse militairen (Wehrmacht) die gestationeerd waren op een uitkijkpost op het koelhuis. * **Machtsdynamiek:** Het document illustreert de precaire positie van Nederlandse functionarissen (marktcontroleurs) tegenover de bezetter. Hoewel de controleurs de militairen op heterdaad betrappen, is de reactie van de Duitse onderofficier intimiderend ("Wilt U de Wehrmacht aanhouden"). De militairen gebruiken een smoes (controle op de verduistering/licht) om hun aanwezigheid te rechtvaardigen. * **Procedure:** De controleurs legitimeren zich met hun ambtspenning, maar laten de militairen uiteindelijk gaan omdat ze de identiteit van een van hen kennen en de situatie waarschijnlijk te gevaarlijk is om tot arrestatie over te gaan. Ze stellen wel een officieel rapport op en nemen het bewijsmateriaal (de weggegooide peren) in beslag. * **Taal en spelfouten:** Het document bevat enkele typische kenmerken van de tijd (zoals "Duitsche", "onder-officier") en enkele typefouten ("spprt" in plaats van soort, "os" in plaats van ons, "perene" in plaats van peren).

Ambtsverslag / Rapport van bevindingen.

* **Taalgebruik:** Het document is geschreven in een curieuze mix van Nederlands en Duits (bijv. *Birnen* in plaats van peren, *Beampten* met een Duitse inslag, *Wollen Sie die Wehrmacht halten*). Dit duidt op een auteur die werkzaam was binnen de door de nazi-bezetter gecontroleerde infrastructuur (zoals de marktinspectie of distributiedienst). * **Incident:** De beambten hebben twee personen staande gehouden bij "Halle 9". Een van de verdachten probeerde de beambten te intimideren door te refereren aan de *Wehrmacht*. Hoewel ze aanvankelijk mochten gaan, vonden de beambten later bewijsmateriaal (twee peren) dat overeenkwam met de voorraad in de hal. * **Schrift:** Het handschrift is een laat-19e/vroeg-20e-eeuws cursief met enige invloeden van het Duitse Kurrent-schrift, maar grotendeels gebaseerd op het Latijnse alfabet.

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.

* **Doel van het schrijven:** De directeur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale stuurt een aanvraag door van een particulier (Chr. Nees) om toegelaten te worden als officieel erkend handelaar in tuinbouwgewassen (Groep E). * **Inhoudelijke kanttekening:** De schrijver voegt een rapport van een controleur toe, maar plaatst direct een voorbehoud: de aanvrager is onbekend bij de dienst en de informatie in het rapport is enkel gebaseerd op de eigen verklaringen van de aanvrager. Dit wijst op een formele indekking of een kritische toetsing van de betrouwbaarheid van de verstrekte gegevens. * **Persoonsgegevens:** Chr. Nees, geboren 21-03-1916, adres Bellamystraat 20 (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de straatnaam, hoewel de stad niet expliciet vermeld wordt in het adres van de aanvrager).

Slotpagina van een officieel proces-verbaal.

Het betreft de tweede en laatste pagina van een proces-verbaal. De kern van de tekst is de afhandeling van in beslag genomen goederen: 60 zakken die afkomstig zijn van een persoon genaamd "Van Baubergen". De ambtenaar die de inbeslagname heeft uitgevoerd, B. Felthuis, rapporteert dat deze goederen zijn overgedragen aan de Commissaris van Politie. Het document is opgesteld onder ambtseed, wat de rechtsgeldigheid van de verklaring bevestigt. De opbouw is strikt ambtelijk, met een "Gezien"-stempel/vermelding onderaan voor goedkeuring door de meerdergestelde (de Commissaris).

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven voor de aanvraag van J. Nijmeyer om lid te worden van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Hij wenst ingedeeld te worden in 'Groep E', de categorie voor handelaren in tuinbouwgewassen. Er wordt tevens verwezen naar een bijgevoegd controlerapport van de heer B. Felthuis. * **Administratieve context:** Het document bevat diverse kenmerken van een formele, ambtelijke correspondentie uit die tijd, zoals de archiefcodes (VG/HG en 2B/10/2 M) en de zeer formele aanhef ("heb ik de eer U te doen toekomen"). * **Persoonsnamen:** * **J. Nijmeyer:** De aanvrager (handelaar). * **B. Felthuis:** De controleur die het rapport heeft opgesteld.

Getypt rapport met een handgeschreven begeleidend schrijven.

* **Inhoud:** Het document is een onderzoeksverslag naar de economische activiteiten van de Joodse Amsterdammer Jacob Aldewereld. De centrale vraag is of hij een erkende kleinhandelaar in groenten is. De conclusie luidt dat hij dit niet is, maar dat hij werkt als transporteur in opdracht van de Joodsche Raad. * **Bureaucratie van de bezetting:** Het rapport illustreert de nauwe controle op de economische handel tijdens de bezetting. De term 'Wirtschaftsreferent' duidt op een toezichthoudende rol binnen de door de nazi's gecontroleerde economie. * **Segregatie:** Er wordt expliciet gesproken over de "Joodsche afdeling" van de Centrale Markt. Dit verwijst naar de gedwongen afzondering van Joodse handelaren en de specifieke distributiestroom voor de Joodse bevolking die door de bezetter was opgelegd. * **Rol van de Joodsche Raad:** Het document bevestigt dat de Joodsche Raad eigen logistieke en distributieve lijnen had om Joodse instellingen te bevoorraden, gebruikmakend van eigen personeel met speciale verklaringen. ---

Ambtelijk schrijven / Begeleidend schrijven bij een aanvraag.

De kern van dit document is een ambtelijk advies over de toelating van een zekere H.J.K. Dijkhgreve tot de officiële handel in tuinbouwproducten. De afzender (ondertekend met de initialen D.D.) stuurt de aanvraag en een rapport van een controleur (B. Felthuis) door naar een hogere instantie. Opvallend is de kritische kanttekening die met een pijl is toegevoegd. De ambtenaar waarschuwt dat de aanvrager te "nauwe relaties" heeft met de tuinbouwsector. In de context van de toenmalige regelgeving werd dit gezien als een risico: men vreesde dat Dijkhgreve zijn connecties zou gebruiken om buiten de officiële kanalen om te handelen (het ontduiken van het veilinggebod). Dit wijst op een streng toezicht op de distributieketen.

Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven aantekening.

Dit document is een ambtelijk schrijven van de directeur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC). De kern van de brief is het doorsturen van een toelatingsaanvraag van een zekere H.J.K. Dinkgreve om erkend te worden als handelaar in de tuinbouwsector (Groep E). Opvallend is de kritische noot van de directeur aan het slot. Hij voegt een rapport van controleur B. Felthuis bij, maar geeft zelf ook een expliciete waarschuwing: omdat Dinkgreve "nauwe relaties" heeft met de tuinbouw (mogelijk is hij zelf ook teler of heeft hij familie in de sector), is er een verhoogd risico dat hij zich niet aan het "veilinggebod" zal houden. Dit wijst op een wantrouwen jegens personen die zowel in de productie als in de handel actief willen zijn, vanwege de vrees voor belangenverstrengeling of illegale handel.

Ambtelijke correspondentie (doorslag/kopie van een brief).

* **Kern van de zaak:** E. de Booy, een erkend koper op de Centrale Markt in Amsterdam, is betrapt op heling. Hij kocht een gestolen bon voor 4 mud aardappelen (ongeveer 280-400 kg). * **Genomen maatregelen:** De directeur van de markt heeft De Booy reeds een toegangsverbod opgelegd van twee weken (1 t/m 14 april 1942) op basis van het marktreglement. * **Verzoek:** De directeur vindt de initiële straf te licht en verzoekt de Wethouder om bij de Burgemeester te bepleiten de straf te verlengen naar een toegangsverbod van drie maanden, ingaande op 15 april. * **Verzachtende omstandigheden:** De brief vermeldt expliciet dat De Booy niet eerder over de schreef is gegaan op de markt. Desondanks wordt een zware straf geadviseerd vanwege de aard van het vergrijp (illegale handel in schaarse goederen).

Getypte brief (doorslag of archiefkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een aanvraagformulier. Een persoon genaamd W. Burgemeester verzoekt om toegelaten te worden als "georganiseerde" handelaar binnen de sector tuinbouwgewassen (Groep E). Er wordt tevens verwezen naar een inspectierapport van een controleur (B. Felthuis) dat als bijlage is toegevoegd. * **Terminologie:** Het woord "georganiseerde" verwijst in deze context naar de verplichte aansluiting bij beroepsorganisaties tijdens de bezettingsjaren. Zonder deze registratie was het nagenoeg onmogelijk om legaal handel te drijven. * **Locatie:** De aanvrager woont aan de Marnixstraat 189 II. De aanduiding "alhier" suggereert dat de verzendende instantie zich in dezelfde stad bevindt (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de straatnaam).

Doorslag van een ambtelijke brief (getypt).

De kern van dit document is een melding van vermoedelijke steunfraude. De afzender informeert het Bureau voor Sociale Zaken over de activiteiten van de heer Th.P. Vijn. Hoewel de heer Vijn blijkbaar geregistreerd staat als steuntrekker (bekend onder stamboeknummer 66223), blijkt uit een rapport van controleur B. Felthuis dat hij tot eind januari 1942 nog als 'koper' toegang had tot de Centrale Markt in Amsterdam. De suggestie is dat de betrokkene inkomen genereerde uit handelsactiviteiten terwijl hij gelijktijdig onafgebroken financiële steun ontving. De brief verzoekt de sociale dienst om "de noodige maatregelen" te treffen, wat in die tijd meestal inhield dat de steun werd stopgezet of dat er een terugvordering en boete volgde.

Begeleidend schrijven / Ambtelijke notitie.

* **Inhoud:** Het betreft een officieel bericht waarin een aanvraag wordt doorgeleid. De aanvraag is afkomstig van (of betreft) een zekere B.H.M. van de Rijn, die erkend wil worden als "georganiseerd" handelaar binnen 'Groep E' (tuinbouwgewassen) van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. * **Betrokken personen:** * **B.H.M. v. d. Rijn:** De aanvrager/betrokkene. * **B. Felthuis:** De controleur die het bijgevoegde rapport heeft opgesteld. * **Afzender:** Een onbekende functionaris van een niet nader genoemde "dienst" (vermoedelijk een inspectie- of controledienst binnen de landbouwsector). * **Opmerkingen:** De afkorting "z.o.z." (zie ommezijde) onderaan de tekst geeft aan dat de correspondentie op de achterkant van het papier vervolgd wordt. Er is een correctie aangebracht waarbij het woord "rapport" is doorgehaald om de zin grammaticaal correct te laten aansluiten op de volgende regel.

Getypte brief (doorslag/kopie).

Deze brief is een formeel geleidebiljet waarmee een aanvraag voor een handelsvergunning wordt doorgestuurd. De directeur van een lokale dienst (vermoedelijk de Dienst voor de Voedselvoorziening of een economische afdeling van de gemeente Amsterdam, gezien het adres van de betrokkene) zendt de documentatie van C.W. Verkerk naar de centrale landelijke organisatie in Den Haag. De aanvraag betreft de status van "georganiseerde" handelaar in tuinbouwgewassen binnen "Groep E". Dit wijst op de strikte categorisering van ondernemers in die tijd. De toevoeging van een controlerapport door B. Felthuis duidt op een antecedentenonderzoek of een controle op de geschiktheid van de bedrijfsruimte/bedrijfsvoering voordat toelating kon plaatsvinden.

Getypt officieel schrijven met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document is een begeleidend schrijven bij een officiële aanvraag. De kernpunten zijn: * **Doel:** Het voordragen van een individu (**J.F. Broeder**) voor toelating als "georganiseerde" (lid/geregistreerd handelaar) bij de centrale. * **Categorisering:** De betrokkene wordt ingedeeld in "Groep B", handelaren in tuinbouwgewassen. * **Bijlagen:** Er wordt verwezen naar een rapport van een controleur genaamd **B. Felthuis**. * **Opmaak:** Typisch voor de vroege jaren '40 met de gespatieerde plaatsnaam ('s-G r a v e n h a g e) en het gebruik van de tussen-n en de 'ch' in de spelling (Nederlandsche).

Ambtelijke brief / begeleidend schrijven.

* **Taalgebruik:** Het document hanteert een uiterst formele, ambtelijke stijl die kenmerkend is voor de vroege jaren '40 ("heb ik de eer U te doen toekomen", "in bijlage dezes"). De spelling "Nederlandsche" en het gebruik van de naamval in "van den tuinbouw" zijn typerend voor de destijds geldende schrijfwijze. * **Administratieve indeling:** De handel werd strikt gecategoriseerd. In dit geval gaat het om "Groep E", de groep handelaren in tuinbouwgewassen. * **Controlemechanisme:** De toelating tot de centrale was geen automatisme. De vermelding van een rapport van een "contrôleur" (B. Felthuis) wijst op een antecedentenonderzoek of een inspectie van de bedrijfsvoering van de aanvrager. * **Identificatie:** De aanvrager, J. Buis, woonde aan de Kuipersstraat 105 II in Den Haag (aangeduid met "alhier", aangezien de Centrale daar ook gevestigd was).

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven voor een officiële aanvraag van de heer W.H. van den Eijkel om toegelaten te worden als "georganiseerde" handelaar binnen de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). Hij vraagt om indeling in "Groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen). * **Bureaucratie:** Het document toont de strakke organisatie van de handel tijdens de oorlogsjaren. Er is sprake van een controleproces, getuige de bijgevoegde rapportage van een "contrôleur" (B. Felthuis). * **Toon:** De brief is gesteld in een uiterst formele, ambtelijke stijl ("heb ik de eer U te doen toekomen", "benevens een afschrift").

Proces-verbaal van aangifte en verhoor.

* **Delict:** De diefstal van 29 lege groentekisten met als doel het innen van statiegeld. * **Modus Operandi:** De dader (Gerard Nett) maakte gebruik van een onbewaakt moment van de knecht Van Workum. Hij verplaatste de handkar naar een rustiger gedeelte (Pier C) bij de kistencentrale van Van Dijk en leverde de buit direct in onder een valse naam ("Snoek"). * **Financieel belang:** De waarde van het statiegeld bedroeg f 27,18. Voor 1942 was dit een aanzienlijk bedrag (ter vergelijking: een weekloon voor een ongeschoolde arbeider lag destijds rond de 20 tot 25 gulden). * **Cruciale fout dader:** De kistenopslaghouder, Barend van Dijk, vertrouwde de situatie blijkbaar niet volledig of had onvoldoende kasgeld, waardoor hij een "emballagebon" (tegoedbon) uitschreef die pas twee dagen later verzilverd kon worden. Dit gaf de politie de kans de dader te identificeren voordat het geld werd uitgekeerd.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief dient als geleideformulier voor een lidmaatschapsaanvraag. Een zekere J.G. Doets verzoekt om registratie als "georganiseerde" (erkende handelaar) binnen de sector tuinbouwgewassen (Groep E). De afzender voegt hierbij een inspectierapport van een controleur genaamd B. Felthuis toe. * **Toon en taal:** De tekst is gesteld in zeer formeel, ambtelijk Nederlands ("heb ik de eer U te doen toekomen", "in bijlage dezes"). De spelling is conform de toen geldende normen (bijv. "Nederlandsche", "den tuinbouw"). * **Administratieve context:** De aanwezigheid van een kenmerk (2B/35/2 M) en een paginanummer duidt op een strak georganiseerd archiefsysteem. De handgeschreven aantekening bevestigt de verzenddatum.

Ambtsbrief (doorslag/kopie) van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale.

* **Inhoud:** De waarnemend directeur stuurt een aanvraag door voor de toelating van een zekere A.G. Gossens tot de groep 'handelaren in gewassen van den tuinbouw' (Groep E). Bijgevoegd is een rapport van controleur B. Felthuis. * **Kritische kanttekening:** De schrijver uit expliciet zijn twijfels over de wenselijkheid van deze aanvraag. Hij vraagt zich af of het toekennen van een officiële erkenning aan personen die nauwe familiebanden hebben met de productie (zoals de zoon van een tuinder), onder de huidige omstandigheden wel gepast is. Dit wijst op een beleid om belangenverstrengeling tussen teelt en handel te voorkomen of om de markt strikt te reguleren. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de destijds gebruikelijke formele en ambtelijke stijl (bijv. "heb ik de eer U te doen toekomen", "benevens", "de onderhavige"). Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (bijv. "aanvrage", "den", "wenschelijk").

Document

De brief dient als begeleidend schrijven bij een officiële aanvraag. Een zekere J.C. Schalm wenst toegelaten te worden als 'georganiseerde' bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, specifiek binnen 'Groep E' (handelaren in tuinbouwgewassen). De brief is ondertekend door een waarnemend directeur (wnd.), wiens specifieke overheids- of organisatie-eenheid niet direct uit de tekst blijkt, hoewel de referentie aan 'mijn dienst' en een 'contrôleur' (B. Felthuis) wijst op een toezichthoudende instantie. Het taalgebruik is uiterst formeel ("heb ik de eer U te doen toekomen", "bijlage dezes").

Ambtelijke brief / Geleidebrief.

Deze brief dient als formele verzending van een toelatingsaanvraag. Een niet nader genoemde handelaar heeft verzocht om erkend te worden als "georganiseerde" binnen de structuur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). Specifiek gaat het om indeling in "groep E", de categorie voor handelaren in tuinbouwgewassen. De brief vermeldt dat er een rapport is bijgevoegd van een controleur genaamd B. Felthuis. Dit suggereert dat er eerst een onderzoek ter plaatse of een administratieve toetsing heeft plaatsgevonden om te bepalen of de aanvrager voldoet aan de gestelde eisen voor professionele handel. De toon is uiterst formeel ("heb ik de eer U te doen toekomen").

Document

* **Kernboodschap:** De brief dient als formele verzending van een toelatingsverzoek voor J.W. de Gooijer uit Abcoude. Hij vraagt om erkenning als "georganiseerde" handelaar binnen de sector van tuinbouwgewassen (Groep E). * **Onderbouwing:** De aanvraag gaat vergezeld van een controlerapport opgesteld door de ambtenaar B. Felthuis. Dit suggereert dat er een voorafgaande inspectie heeft plaatsgevonden om de geschiktheid of de legaliteit van de aspirant-handelaar te toetsen. * **Administratieve details:** Het document bevat een specifiek dossiernummer (2B/44/2 M) en een handgeschreven aantekening die de verzenddatum bevestigt.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor een officiële aanvraag van een individu, J. van Karnebeek, om toegelaten te worden tot de beroepsorganisatie van groente- en fruithandelaren. Specifiek gaat het om indeling in "Groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen). * **Bureaucratie:** Het document toont de strikte organisatie van de voedselvoorziening en handel tijdens de bezettingsjaren. Niets mocht buiten de officiële "centrales" om verhandeld worden. * **Controle:** Er wordt verwezen naar een rapport van een controleur (B. Felthuis). Dit duidt op een antecedentenonderzoek of een inspectie van de bedrijfsvoering voordat toestemming werd verleend om te mogen handelen. * **Ondertekening:** De brief is getekend door de waarnemend (wnd.) directeur, wiens naam niet op dit specifieke afschrift staat.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie) met handgeschreven aantekening.

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor een aanvraagformulier en een controlerapport. Iemand (de naam van de aanvrager ontbreekt in deze doorslag) verzoekt om toegelaten te worden als erkend lid ("georganiseerde") van de Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale, specifiek binnen sectie E (handelaren in tuinbouwgewassen). * **Taalgebruik:** Formeel-ambtelijk Nederlands ("de eer U te doen toekomen", "benevens"). Opvallend is de typefout in de tweede en derde regel van de hoofdtekst: "Groen-tem-en" in plaats van "Groenten-en". * **Fysieke kenmerken:** Het betreft een doorslag op dun papier. De handgeschreven notitie "Verzonden 16/7" duidt op administratieve verwerking op de dag van datering.

Getypte brief met handgeschreven aantekening.

Deze brief dient als begeleidend schrijven bij een officiële aanvraag. Een niet bij naam genoemde dienst stuurt een verzoek door van een handelaar die toegelaten wil worden als "georganiseerde" bij de Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale (NGFC). De aanvrager wenst specifiek ingedeeld te worden in "groep E", de categorie voor handelaren in tuinbouwgewassen. Bij de aanvraag is een rapport gevoegd van een controleur genaamd B. Felthuis. Dit wijst erop dat er voorafgaand aan de aanvraag een inspectie of toetsing heeft plaatsgevonden om te bepalen of de betreffende handelaar aan de gestelde eisen voldeed. De ondertekening door een "waarnemend" (wnd.) directeur suggereert een hiërarchische ambtelijke structuur.

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief dient als geleideformulier voor een officiële aanvraag. Een niet nader genoemde persoon of entiteit wenst te worden toegelaten als "georganiseerde" lid van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC). Specifiek gaat het om de indeling in "groep E", wat de categorie van handelaren in tuinbouwgewassen betreft. De brief is formeel en zakelijk van aard. Er wordt melding gemaakt van een bijgevoegd rapport van een controleur genaamd B. Felthuis. Dit wijst erop dat de aanvraag is getoetst door een inspectieorgaan voordat deze werd doorgestuurd naar de Centrale. Het document illustreert de strikte bureaucratische controle op de handel en distributie van levensmiddelen gedurende deze periode.

Getypte brief op doorslagpapier (archiefkopie).

Deze brief betreft een formele administratieve handeling waarbij een aanvraag voor registratie in de tuinbouwsector wordt doorgegeven. De kern van de brief is de toelating van een (niet nader genoemde) partij als 'georganiseerde' binnen de Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale. De aanvrager wenst te worden ingedeeld in 'groep E', de categorie voor handelaren in tuinbouwgewassen. Cruciaal hierbij is de bijvoeging van een rapport van controleur B. Felthuis. Dit duidt op een streng gereguleerd toelatingsbeleid waarbij de achtergrond of de bedrijfsvoering van de aanvrager eerst werd getoetst door een inspecteur voordat toelating tot de officiële handelsorganisatie kon plaatsvinden.

Getypte zakelijke brief op grijsachtig archiefpapier.

De brief is een strikt formeel administratief schrijven. De waarnemend directeur van een overheidsdienst stuurt een dossier door naar de overkoepelende Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale. Het dossier betreft een verzoek van een handelaar om officieel erkend te worden ("georganiseerde") binnen "groep E", wat de specifieke categorie voor handelaren in tuinbouwgewassen was. Cruciaal hierbij is de bijlage van een rapport van een controleur (B. Felthuis). Dit duidt op een verificatieproces: voordat iemand mocht toetreden tot de gereguleerde markt, werd de betrouwbaarheid en de status van het bedrijf gecontroleerd door een inspectiedienst. De archaïsche, hoffelijke toon ("heb ik de eer U te doen toekomen") is typerend voor de Nederlandse ambtelijke correspondentie van die tijd.

Document

De brief is een formeel begeleidend schrijven bij een aanvraag voor toelating tot de "georganiseerde" handel binnen de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). De aanvrager (wiens naam in de bijlage zou staan) wenst ingedeeld te worden in 'groep E' (handelaren in tuinbouwgewassen). Opvallend is het strikt ambtelijke taalgebruik ("heb ik de eer U te doen toekomen"). Het document vermeldt ook een rapport van een controleur genaamd B. Felthuis, wat duidt op een antecedentenonderzoek of een inspectie van de bedrijfsvoering van de aanvrager voordat toelating werd verleend. In de bezettingstijd was dergelijke controle essentieel voor de regulering van de schaarse voedselmiddelen.

Getypte personeels- en salarislijst met handgeschreven aantekeningen.

* **Salarisstructuur:** Er is een duidelijke verhoging zichtbaar in de "Jaar-wedde" voor bijna alle personeelsleden (veelal van f 1800.- naar f 1900.-). Ook de "Vaste toelage 5%" stijgt proportioneel (van f 90.- naar f 95.-). * **Pensioengrondslag:** Deze kolom fungeert als de som van de wedde en toelagen. Bij sommige personen (Hooft, Nieuwenhuys) zijn er specifieke pensioenafspraken aangeduid met een "a)". * **Differentiatie:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen administratieve functies (Contrôleur, Schrijver) die per jaar worden betaald, en "Werklieden" (handarbeiders) die een weekloon ontvangen. * **Inhoudingen:** Bij Groeneveld en Lobbes (Schrijvers in Sal. groep I) staat een handgeschreven opmerking over "3% ongeh. aftrek". Dit verwijst naar een inhouding voor ongehuwden, wat destijds een gebruikelijke fiscale of sociale maatregel was. * **Oververdiensten:** Bij de werklieden wordt melding gemaakt van "oververdiensten" (bonussen of overuren) die in de pensioengrondslag zijn verwerkt.

Getypte brief (doorslag).

* **Inhoud:** De brief dient als negatief advies bij een aanvraag voor een handelsvergunning (erkenning) bij de Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale (NGFC). * **Kern van de zaak:** Een zekere Mej. G. Smit heeft een aanvraag ingediend om als handelaar in tuinbouwgewassen (Groep E) te worden toegelaten. De directeur adviseert echter negatief omdat een direct betrokkene bij de aanvraag (mogelijk de feitelijke exploitant of een naast familielid), K.A.I. Smit, een beruchte dief is die al een jaar lang een toegangsverbod heeft voor de Centrale Markt. * **Administratieve controle:** Uit het rapport van controleur B. Felthuis blijkt de nauwgezette controle op handelaren tijdens de bezetting. Men wilde voorkomen dat personen met een strafblad via "stromannen" (in dit geval Mej. G. Smit) hun handel konden voortzetten.

Getypte brief (doorslag of officiële kopie).

* **Inhoud:** De brief betreft het doorsturen van een aanvraag van een (niet bij naam genoemde) handelaar die toegelaten wil worden als "georganiseerde" bij de Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale (NGF). De aanvrager wenst te worden ingedeeld in "groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen). * **Bijlagen:** De brief kondigt twee bijlagen aan: de feitelijke aanvraag en een controlerapport van een zekere B. Felthuis. * **Taalgebruik:** Het document hanteert een uiterst formele, ambtelijke stijl ("heb ik de eer U te doen toekomen", "in bijlage dezes"). De afkorting "wnd." bij de ondertekening duidt op een waarnemend directeur. * **Administratieve context:** De codes en de strakke indeling wijzen op een strikt gereguleerde bureaucratie rondom de voedselvoorziening tijdens de oorlogsjaren.

Getypte brief (doorslag) op grijsachtig papier.

* **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een zeer formele en hoffelijke ambtelijke stijl, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw ("heb ik de eer U te doen toekomen", "bijlage dezes"). * **Inhoud:** Het betreft een geleidebrief voor een officiële aanvraag. Een handelaar (niet nader genoemd in deze brief, maar vermoedelijk in de bijlagen) verzoekt om erkenning als "georganiseerde" binnen de structuur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, specifiek voor de categorie tuinbouwgewassen (Groep E). * **Functionarissen:** Er wordt melding gemaakt van een "contrôleur B. Felthuis", die een inspectierapport heeft opgesteld ter ondersteuning van de aanvraag. De brief is ondertekend namens een waarnemend directeur (wnd.), wiens naam niet op dit doorslagvel staat.

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.

* **Inhoud:** Het betreft een formele begeleidende brief voor een toelatingsaanvraag. Een niet nader genoemde directie stuurt de documenten van een aanvrager door naar de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). De aanvrager wenst erkend te worden als "georganiseerde" handelaar binnen "groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen). * **Bijlagen:** De brief vermeldt twee bijlagen: de eigenlijke aanvraag en een rapport van een controleur genaamd B. Felthuis. Dit duidt op een streng gereguleerd proces waarbij de achtergrond of de bedrijfsvoering van de aanvrager eerst werd getoetst. * **Vorm:** De brief is opgesteld in de toen gebruikelijke ambtelijke stijl ("heb ik de eer U te doen toekomen"). De aantekening "Verzonden 18/9" bevestigt dat het document daadwerkelijk is uitgegaan op de dag van datering. ---

Afsluiting van een proces-verbaal.

* **Inhoud:** Dit blad vormt het slot van een officieel rapport. De ambtenaar verklaart dat hij een verklaring van "Groot" heeft toegevoegd aan het dossier en dat hij het proces-verbaal onder ambtseed heeft opgesteld en ondertekend. * **Taalgebruik:** Het betreft formeel ambtelijk Nederlands ("ter beschikking gesteld", "afgelegden"). Opvallend zijn de typefouten in het origineel: "deh" in plaats van "den" aan het einde van de derde regel, en "anbtseed" in plaats van "ambtseed" op de vierde regel. * **Structuur:** Het document volgt de wettelijke vereisten voor een proces-verbaal, waarbij de eedsformule, plaats, datum en functie van de verbalisant essentieel zijn voor de juridische rechtskracht.

Getypte brief (doorslag of officieel archiefstuk).

* **Inhoud:** De brief dient als geleideformulier voor een toelatingsaanvraag. Een niet nader genoemde partij verzoekt om als "georganiseerde" (officieel geregistreerd lid) te worden opgenomen in "groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen) van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). * **Bijlagen:** Er wordt verwezen naar twee bijlagen: de eigenlijke aanvraag en een controlerapport van een zekere B. Felthuis. * **Toon:** De taal is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U te doen toekomen"), kenmerkend voor de Nederlandse bureaucratie in die periode. * **Administratief proces:** De rode aantekening "Verzonden 27/9" duidt op de interne verwerkingstijd van twee dagen na het opstellen van de brief.

Ambtelijk rapport (Rapport over diefstal en aanhouding)

Dit document is een verslag van een interne opsporingsactie op de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft de aanhouding van twee jonge mannen, Joannes Schijffers (17 jaar) en Leendert Rooseman (18 jaar), die stelselmatig lege veilingkisten stalen. Enkele kernpunten uit het rapport: * **Economische waarde:** De daders bekenden dat zij wekelijks voor ongeveer 80 gulden aan kisten ontvreemdden. In 1942 was dit een zeer aanzienlijk bedrag (ruim twee keer een gemiddeld weekloon voor een volwassene). Door de oorlogsschaarste was emballage (kisten) zeer waardevol en essentieel voor de voedseldistributie. * **Modus operandi:** De daders maakten gebruik van hun legale toegang tot de markt als werknemers van grossiers. Zij kenden de logistiek van de "perrons" en "tuindersplaatsen" en konden de kisten zo onopvallend achteroversdrukken. * **Bestraffing:** De daders zijn onmiddellijk overgedragen aan de politie ("in verzekering gesteld"). Naast strafrechtelijke vervolging betekende het innemen van de toegangskaarten het einde van hun legale werkzaamheden op de markt.

Typoscript (waarschijnlijk een doorslag van een uitgaande brief).

Deze brief betreft een ambtelijke correspondentie over een aanvraag tot bedrijfsopvolging binnen de gereguleerde handel in groenten en fruit tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn: * **Aanvraag:** Er wordt een aanvraag ingediend voor een persoon (de zoon van J. Leegwater) om toegelaten te worden als "georganiseerde" (officieel erkend handelaar) bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, specifiek binnen "groep B" (handelaren in tuinbouwgewassen). * **Controle:** De aanvraag gaat vergezeld van een rapport van een controleur genaamd B. Felthuis. * **Voorbehoud:** De schrijver van de brief (de Directeur) waarschuwt de centrale instantie dat de overdracht niet vanzelfsprekend is. Hoewel de vader, J. Leegwater, bereid is zijn handelsvergunning ("erkenning") af te staan aan zijn zoon, is het onzeker of de bijbehorende huurovereenkomst ook mag worden overgedragen. Dit wijst op een streng toezicht op de beschikbare handelsruimte en licenties.

Getypte ambtelijke brief/rapportage (doorslag of kopie).

De tekst vormt het slot van een verslag over een lopend onderzoek naar een mogelijk "complot". De precieze aard van dit complot wordt op deze pagina niet expliciet vermeld, maar de context suggereert onregelmatigheden met goederen of emballage (fust) op de Centrale Markt in Amsterdam. Er is sprake van 23 lege kisten die door een zekere "Bommezijn" zijn ingeleverd bij de Amsterdamsche Fustcentrale. Deze kisten zijn als bewijsmateriaal of voor onderzoek voorlopig in beslag genomen of apart gezet in het pakhuis. De controleurs Boon en Felthuis kondigen aan dat er een afzonderlijk rapport met de definitieve bevindingen zal volgen. Het document is geformaliseerd als een "eensluidend afschrift", wat betekent dat het een officiële kopie is van het originele rapport voor administratief gebruik.

Dienstbrief / Begeleidend schrijven.

* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor een aanvraag van een zekere J.J. Klaver. Klaver verzoekt om toegelaten te worden als erkend ("georganiseerd") handelaar binnen Groep E (tuinbouwgewassen) van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). De afzender voegt tevens een inspectierapport toe van contrôleur B. Felthuis, dat waarschijnlijk de geschiktheid of de status van de aanvrager onderzoekt. * **Terminologie:** De term "georganiseerde" verwijst naar de verplichte aansluiting bij beroepsorganisaties die tijdens de bezetting werd ingevoerd. Zonder deze status was legale handel in deze sector niet mogelijk. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden" duidt erop dat dit exemplaar waarschijnlijk een dossierkopie (minuut) is van de daadwerkelijk verzonden brief.

Doorslag van een officiële brief (typegeschreven).

Dit document is een formele begeleidende brief uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de doorgeleiding van een aanvraag van een handelaar die officieel erkend ("georganiseerd") wil worden binnen het gereguleerde distributiesysteem voor groenten en fruit. **Kernpunten uit de tekst:** 1. **Regulering:** De vermelding van "georganiseerde" toelating wijst op de strikte controle op de voedselvoorziening en handel tijdens de oorlogsjaren. Alleen erkende handelaren mochten legaal opereren. 2. **Groepsindeling:** De aanvrager wenst ingedeeld te worden in "groep E", wat duidt op een specifieke categorisering van handelaren in de tuinbouwsector. 3. **Controle:** Er wordt verwezen naar een rapport van een controleur (B. Felthuis). Dit onderstreept het bureaucratische toezicht dat destijds op de handelsketen bestond om zwarte handel tegen te gaan en de distributie te beheersen.

Proces-verbaal (typegeschreven)

Dit proces-verbaal uit mei 1942 beschrijft een overtreding van de marktreglementen op de Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Food Center locatie aan de Jan van Galenstraat). De 30-jarige groentenhandelaar Cornelis Jan Witziers wordt bekeurd omdat hij zich vóór de toegestane openingstijd voor kopers (7:15 uur) op het terrein bevindt. De verbalisant, Barend Felthuis, rapporteert dat Witziers om 6:45 uur op een transportfiets aanwezig was. Ondanks een herhaald bevel om het terrein te verlaten en pas na 7:15 uur terug te keren voor zijn bezoek aan grossier Kooij, negeerde de verdachte het bevel en fietste snel weg naar een andere pier. Pas tien minuten later, na een tweede confrontatie, gaf de man gehoor aan de sommatie. Het document is een formeel juridisch verslag waarin de bevoegdheden van de ambtenaar (artikel 35 van het Reglement) expliciet worden aangehaald.

Doorslag van een officiële brief/geleidebrief.

* **Taal en Stijl:** De tekst is geschreven in zakelijk, ambtelijk Nederlands met destijds gebruikelijke spelling ("den contrôleur", "dezes"). De toon is strikt formeel. * **Inhoud:** Het betreft een korte begeleidende brief waarbij een kopie van een inspectierapport wordt verzonden. Het rapport is opgesteld door een zekere B. Felthuis en gaat over een persoon genaamd H.J. Dinkgreve. * **Handgeschreven toevoeging:** De notitie "Verzonden 13/5" bevestigt de administratieve afhandeling van het document op de dag van datering. De initialen "HG." in de rechterbovenhoek kunnen verwijzen naar een specifieke afdeling of een behandelend ambtenaar. * **Status van het document:** Het ontbreken van een handtekening onder "De Directeur" suggereert dat dit een archiefexemplaar of doorslag (minuut) is voor de eigen administratie van de CCCD.

Typoscript (doorslag op grijs papier) met handgeschreven aantekening.

Dit document is een korte begeleidende brief of interne memo, opgesteld door de directeur van de Tuindersveilingvereeniging "Amsterdam en omstreken". Het doel van het schrijven is het doorsturen van een rapport dat is opgemaakt door een inspecteur (contrôleur), de heer B. Felthuis. Dit rapport betreft een zekere H.J. Dinkgreve. De tekst is zakelijk en procedureel. De handgeschreven notitie "Verzonden 13/5" wijst op een administratieve handeling in het verzendingsproces. Het cijfer "1" in de referentieregel kan duiden op het aantal bijlagen of een paginanummering binnen een dossier. Het gebruik van grijs papier en de specifieke typografie zijn kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit de vroege jaren veertig in Nederland.

Getypte pagina uit een proces-verbaal (pagina 3).

De tekst betreft het slot van een officieel proces-verbaal. De kern van de zaak lijkt te gaan over de afwikkeling van statiegeld voor 33 kisten. Er is een duplicaatbon uitgeschreven aan een zekere De Mooy(e) na overleg met de beheerder van een 'kistencentrale', Barend van Dijk. De verklaring is ondertekend door de betrokkene en de ambtenaar, en formeel afgesloten op ambtseed. Onderaan staat de vermelding "Gezien: De Commissaris van Politie", wat duidt op een formele inzage of bekrachtiging door de politieautoriteiten van Amsterdam.

Rapport / Proces-verbaal van diefstal.

Dit rapport beschrijft een diefstal van 33 zogeheten "Delftsche kisten" op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De diefstal vond plaats op 3 juni 1942. De dader, J.C. van Eck, nam de kisten weg bij het pakhuis van grossier De Mooy en leverde ze direct in bij een kistencentrale op Pier C om het statiegeld te innen. De controleur, B. Felthuis, handelde kordaat door na de melding direct navraag te doen bij de kistencentrale. Hierdoor kon de emballagebon worden getraceerd voordat het geld werd uitgekeerd. Toen de verdachte op 5 juni terugkwam om zijn geld te halen, werd hij geconfronteerd en bekende hij de diefstal. De handgeschreven aantekeningen onderaan het document duiden op de juridische afwikkeling. Er is een proces-verbaal opgemaakt en de zaak lijkt te zijn afgedaan met een voorwaardelijke straf: 14 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.

Administratieve lijst (salarislijst).

* **Handschrift:** Een verzorgd en geoefend kantoorschrift (lopend cursiéf). De cijfers zijn consistent en duidelijk genoteerd voor boekhoudkundige doeleinden. * **Structuur:** Het document is strikt alfabetisch geordend op achternaam, verdeeld over twee kolommen. De 'r' achter sommige bedragen duidt waarschijnlijk op een controle-teken (revisie). * **Inhoudelijke details:** * De salarissen variëren sterk, van f 386,26 (A.H. Drukker) tot f 6352,11 (C.F. Sixma), wat duidt op een grote diversiteit in functieniveaus binnen de organisatie. * Er is sprake van specifieke inhoudingen (inkoop pensioen) en toeslagen (gebruik eigen rijwiel). De rijwieltoelage van 12 gulden per jaar is een kenmerkend tijdsbeeld. * De opmerking over "Dr. A. v/d Laan" suggereert dat deze persoon niet in het reguliere kaartsysteem (de stamkaarten) voorkwam, mogelijk vanwege een tijdelijke aanstelling of een afwijkende status.

Verslag/Resumé van een verhoor/onderzoek.

Het document is een samenvatting (resumé) van een onderzoek naar de illegale handel in garnalen ("buiten de verdeeling om"). De kern van de rapportage draait om de tegenstrijdige verklaringen van **H. Bonnier**. In eerste instantie ontkende H. Bonnier elke betrokkenheid en beweerde hij dat zijn broer, C. Bonnier, de kopoper was. De rapporteur (Felthuis) zet echter vraagtekens bij deze onschuld om de volgende redenen: 1. H. Bonnier protesteerde niet direct toen hij een straf opgelegd kreeg door de Burgemeester (Bm.). 2. In gesprekken met de Secretaris van de Dienst gaf hij toe garnalen te hebben gekocht op het terrein van de Vischmarkt (V.M.), maar claimde hij dat het "vrije garnalen" waren (garnalen van mindere kwaliteit die buiten het quotum vielen). 3. Tijdens een officiële vergadering met de Verdeelingscommissie zweeg hij over zijn beweerde onschuld. 4. In een gezamenlijke brief met Goedhart schreef hij in de "wij-vorm", wat impliceert dat hij wel degelijk mede-verantwoordelijk was voor de transactie. De tekst is geschreven in een zakelijke, ambtelijke stijl die typerend is voor politierapporten of verslagen van de economische controlediensten uit die periode.

Document

Dit document is een officieel afschrift van een rapport over een onderzoek naar de zwarte handel in groenten tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is de overtreding van de prijsvoorschriften door een zekere Spiering Jr. De tekst illustreert drie verschillende manieren waarop prijsbeheersing werd ontdoken: 1. **Directe overschrijding:** Het vragen van ƒ 5,75 terwijl de maximumprijs ƒ 2,70 was (meer dan het dubbele). 2. **Verkapte overschrijding:** Het vragen van een 'fooi' bovenop de officiële maximumprijs om de transactie op papier legaal te laten lijken. 3. **Getuigenbescherming:** De tactiek van de opsporingsdiensten om kopers niet te vervolgen als zij als getuigen optreden tegen de handelaar. Dit was noodzakelijk omdat de zwarte markt gebaseerd was op wederzijds belang en zwijgzaamheid. Tevens wordt de logistieke keten van de familie Spiering in kaart gebracht, die haar waren betrok van diverse veilingen in de Betuwe en Noord-Brabant.

Getypt rapport (ambtelijke verklaring).

* **Kern van de zaak:** Een partij van 240 kg garnalen arriveert in slechte staat in Amsterdam. Er wordt geprobeerd de garnalen te "redden" door ze te wassen. * **Prijsvorming:** De officiële vastgestelde prijs was 55 cent per kg. Vanwege de slechte staat werden ze onderhands verkocht voor 35 tot 40 cent, waarbij het risico expliciet werd overgedragen aan de koper (Goedhart). Dit duidt op handel in goederen van inferieure kwaliteit buiten de normale prijsregels om. * **Tegenspraak:** Er is een duidelijke discrepantie tussen de administratie/observatie van de controleurs en de getuigenis van Cornelis Bonnier. Bonnier ontkent de partij van 120 kg te hebben gekocht of daarover eerder een verklaring te hebben afgelegd. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk Nederlands uit de jaren '40 ("alhier", "v.m." voor voormiddag, "ondeugdelijke staat"). Opvallend is de spelfout "Directuer" in de eerste regel en de vakterm "de pit" voor het vlees van de garnaal.

Zakelijke brief / administratieve correspondentie

Deze brief illustreert de strikte regulering van de handel in groenten en fruit tijdens de bezettingsjaren. Er worden twee specifieke casussen besproken: 1. **Firma Spiering (Leerdam):** Er is sprake van een proces-verbaal wegens "ernstige prijs-overschrijding". De Centrale wacht op de formele uitspraak van de Inspectie voor de Prijzen om over te gaan tot het aanwijzen van vervangers, waarbij men er al van uitgaat dat het bedrijf gesloten zal worden of de vergunning zal verliezen. 2. **A. Kramer (Amsterdam):** Hier is sprake van een geschil over de status van de handelaar (groothandel vs. kleinhandel). De Centrale weigert vooralsnog de groothandelserkenning in te trekken omdat de huidige vergunning de verkoop als kleinhandelaar toestaat.

Doorslag (carbonkopie) van een ambtelijke brief.

Het document is een zakelijke geleidebrief waarbij een rapport wordt overgedragen aan de Inspecteur voor de Prijsbeheersching. De kern van de zaak is een onderzoek naar de "handelsverrichtingen" van een specifieke middenstander: groentewinkelier J.M. Nienhuis Sr., gevestigd aan de Hendrik Jacobszstraat 8 in Amsterdam. De brief is kort en formeel van aard. Er wordt verwezen naar een eerdere aanvraag ("Ingevolge Uw verzoek") en er wordt een vervolgonderzoek aangekondigd ("Een aanvullend rapport... zal ik U zoo spoedig mogelijk doen toekomen"). Dit wijst op een lopend dossier waarbij vermoedelijk sprake is van een verdenking van prijsopdrijving of andere economische overtredingen.

Dienstbrief / Geleidebrief (doorslag).

* **Taal en spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "den", "contrôleur", "clandestienen"). * **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een rapport van een controleur genaamd B. Felthuis. Het onderwerp is de illegale ("clandestiene") verkoop van groenten en fruit. De afzender draagt de verdere behandeling van deze zaak over aan de afdeling Groenten van de Centralen Crisis Contrôle Dienst. * **Formaat:** Het betreft hoogstwaarschijnlijk een doorslag (carbonkopie) van de originele brief, aangezien een handtekening ontbreekt en de tekst "De Directeur, wnd." (waarnemend) is getypt. * **Administratieve markeringen:** De handgeschreven notitie "Morren 27/7-42" duidt waarschijnlijk op de persoon die de brief heeft behandeld of geparafeerd op de dag van verzending/ontvangst.

Officieel rapport (getypt).

In dit rapport doet controleur Felthuis verslag van een inspectie naar aanleiding van een vermoeden van illegale handel vanuit een woning. De controle vindt plaats op zaterdag 25 juli 1942 in de 1e Jacob van Campenstraat te Amsterdam. De bevindingen zijn als volgt: 1. **Vaststelling:** J. De Rooy verkocht inderdaad groenten en fruit op straat vanaf een handkar voor zijn woning. 2. **Legitimiteit:** De Rooy bleek een geregistreerde handelaar (erkenning K.56777) met toegang tot de Centrale Markt. Hij was dus geen "beunhaas" of zwarte handelaar in de volledige zin van het woord. 3. **Onjuiste locatie:** De Rooy had een vaste standplaats op de nabijgelegen Albert Cuypmarkt. Het verkopen voor zijn eigen deur was technisch gezien niet toegestaan volgens zijn vergunning. 4. **Conclusie:** Omdat De Rooy direct gehoor gaf aan de sommatie om naar de markt te gaan en er geen bewijs was voor verkoop *vanuit* de woning (wat een ernstiger overtreding van de distributiewetten zou zijn), besluit de controleur dat er geen sprake is van een beboetbare overtreding.

Getypt afschrift van een strafregister/uittreksel.

Het document betreft een overzicht van de justitiële antecedenten van een persoon (wiens naam waarschijnlijk op pagina 1 stond), opgesteld ten behoeve van de Bedrijfschef van de Centrale Markt. Er worden drie specifieke feiten vermeld: 1. **Een verkeersovertreding:** Een veroordeling wegens een aanrijding met een auto (schuldmisdrijf). 2. **Diefstal in vereniging (1939):** Een zwaarder vergrijp waarbij sprake was van herhaalde diefstal in groepsverband. Hiervoor werd een voorwaardelijke gevangenisstraf van 6 maanden opgelegd. 3. **Economisch delict (1942):** Een veroordeling door de Economische Rechter voor het overtreden van de Distributiebeschikking uit 1939. Dit duidt op betrokkenheid bij zwarte handel of het onreglementair verkrijgen/verhandelen van goederen.

Getypt ambtelijk schrijven / uittreksel (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** Het document betreft een mededeling aan de bedrijfschef van de Centrale Markt over een veroordeling van een (niet nader genoemde) persoon. De persoon in kwestie is op 16 september 1942 door de Economische Rechter in Alkmaar veroordeeld tot een boete van 60 gulden of 12 dagen hechtenis, met een proeftijd van 3 jaar. * **Functionarissen:** De brief is ondertekend door een controleur genaamd B. Felthuis. De afkorting "w.g." staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een afschrift of een officieel dossierstuk is en niet de originele handtekening bevat. * **Terminologie:** "Eco.rechter" verwijst naar de Economische Rechter, die tijdens de bezettingsjaren speciaal belast was met zaken rondom de zwarte handel en distributie-overtredingen.

Rapport van een marktcontroleur

Dit rapport beschrijft een overtreding van de marktreglementen op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Twee kopers, de heren Idzerda en Van Delden, werden aangetroffen in de 'bloemenhoek' op een tijdstip of plaats waar zij niet mochten zijn. Zij claimden via de keuken van het nabijgelegen gebouw 'Marcanti' te zijn binnengekomen om een klacht te bespreken met een grossier. De directeur van Marcanti ontkent dat dit eenvoudig mogelijk is, maar de controleur houdt rekening met een 'onbewaakt ogenblik'. De sanctie is direct zichtbaar in de handgeschreven kanttekeningen: de toegangskaarten zijn ingenomen en er is een schorsing opgelegd van drie dagen ("3 dagn v.d. Markt weg"), ingaande de eerstvolgende vrijdag.

Administratieve lijst (salarislijst).

* **Administratieve systematiek:** De lijst is een overzicht van jaarinkomens van ambtenaren, gebaseerd op de "stamkaarten" (personeelskaarten). De bedragen variëren sterk, van f 56,32 (waarschijnlijk een deeltijdfunctie of aanstelling voor korte duur) tot f 6653,70 (S. Sieswerda, vermoedelijk een hoge functionaris). * **Annotaties:** * **Vinkjes ($\checkmark$):** Waarschijnlijk ter controle van de overboeking of verificatie tegen de stamkaart. * **De letter 'F':** Zoals onderaan vermeld, duidt dit op een inhouding voor de "inkoop pensioen tijdelijke diensttijd". Dit betekent dat de betreffende ambtenaar een deel van zijn salaris heeft afgestaan om eerdere tijdelijke jaren mee te laten tellen voor de pensioenopbouw. * **Accolades:** Bij Cobussen/Dogger en Victor lijken bedragen samengevoegd of gecorrigeerd te zijn. * **Correcties:** Bij P. Plakké en J.A. Victor zijn de bedragen doorgestreept en vervangen door nieuwe waarden, wat wijst op een actieve controle tijdens het opmaken van de lijst.

Administratieve salarislijst.

Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.

Document

* **Schrift:** Het document is geschreven in een verzorgd 20e-eeuws kantoorschrift. De namen en bedragen zijn zeer consistent genoteerd. Enkele letters, zoals de 'H', 'G' en 'V', vertonen de voor die tijd kenmerkende krullen. * **Structuur:** De lijst is globaal alfabetisch op achternaam geordend, hoewel er kleine afwijkingen zijn in de strikte volgorde. De bedragen zijn genoteerd in guldens (f.), waarbij herhalingstekens (") zijn gebruikt om de valuta-aanduiding niet telkens te hoeven herhalen. * **Inhoud:** Er worden 72 personen vermeld. De bedragen variëren sterk, van minder dan f. 500,- tot bijna f. 7000,-. De kleine superscript-cijfers (1 t/m 10) fungeren als voetnoten; het feit dat dezelfde nummers bij verschillende personen terugkomen, wijst op gestandaardiseerde administratieve aantekeningen (bijv. deeltijdwerk, ontslag gedurende het jaar, of specifieke toeslagen).

Verklaring / Kwitantie (getypt met handtekeningen).

* **Inhoud:** Het document betreft een officiële verklaring van ontvangst van een schadevergoeding. Maarten van Geest, een expediteur uit De Lier, bevestigt dat hij 50 gulden heeft ontvangen van B. Felthuis, controleur bij het Marktwezen. * **Aanleiding:** De vergoeding wordt uitgekeerd voor de diefstal van tien kisten spruiten op de Centrale Markt in Amsterdam, die ruim twee weken eerder (20 oktober 1943) had plaatsgevonden. * **Vorm:** Het is een getypt document op dun papier. Opvallend is dat de typemachine op sommige plekken onregelmatige spaties vertoont tussen letters (bijv. "Ond erget eekende", "exp ed it eur"), wat vaker voorkwam bij oudere machines of door specifieke instellingen van de typist. Het document is door beide partijen ondertekend.

Officieel rapport met bijgevoegd afschrift.

Dit document is een ambtelijk rapport van de Amsterdamse marktcontroleur B. Felthuis betreffende de status van J.M. Engels. De kern van de zaak is de verificatie of Engels voldoet aan de eisen voor een officiële erkenning als kleinhandelaar. * **Bewijslast:** Er is een duidelijke spanning tussen de verklaring van de aanvrager en de beschikbare bewijzen. Hoewel getuigen (marktopzichters) bevestigen hem gezien te hebben bij de kraam van Heitz, ontbreekt officieel bewijs van loondienst. * **Statusverandering:** Het document legt een verschuiving vast in de activiteiten van Engels: van 'expediteur' (vervoerder) en 'lossenknecht' (onofficiële hulp) naar een illegale of ongeautoriseerde eigen standplaats op de Albert Cuypmarkt vanaf 1941/1942. * **Bureaucratische controle:** De herhaling van de aanvraag (1941 en 1943) toont aan hoe streng de controle op de handel was tijdens de oorlogsjaren. Zonder de juiste papieren ("erkenning") had men geen toegang tot de Centrale Markt, de bron van alle handelswaar.

Doorslag van een verzonden brief (correspondentie).

Deze brief dient als geleidebrief voor een officiële aanvraag. De kern van het document is de verwerking van een verzoek tot erkenning als "georganiseerde" handelaar binnen de sector Groenten en Fruit. * **Indeling:** De aanvrager wenst te worden ingedeeld in "Groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen). In het bureaucratische systeem van de bezettingstijd was dergelijke registratie verplicht om legaal handel te mogen drijven. * **Bewijsvoering:** De aanvraag wordt ondersteund door een rapport van een controleur genaamd B. Felthuis. Dit duidt op een streng toelatingsbeleid waarbij de betrouwbaarheid of de bedrijfsvoering van de aanvrager vooraf werd getoetst. * **Functionaris:** De brief is ondertekend door de "Directeur, wnd." (waarnemend), wat gebruikelijk was in een tijd waarin veel posities onderhevig waren aan politieke verschuivingen of mobilisatie.

Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven aantekeningen.

De brief betreft een administratieve handeling waarbij een aanvraag voor registratie in de tuinbouwsector wordt doorgeleid. De kernpunten zijn: * **Doel:** Het indienen van een aanvraag om toegelaten te worden als "georganiseerde" handelaar. * **Classificatie:** De aanvrager wenst ingedeeld te worden in "groep E" (handelaren in tuinbouwgewassen). * **Bewijslast:** Er is een rapport bijgevoegd van een inspecteur (contrôleur B. Felthuis) die de aanvraag waarschijnlijk ter plaatse heeft getoetst. * **Stijl:** Het taalgebruik is uiterst formeel ("heb ik de eer U te doen toekomen"), kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Proces-verbaal (doorslag/afschrift)

Dit document is een officieel politierapport (proces-verbaal) betreffende een aangifte van diefstal. Johan Kooy, een groentehandelaar uit Amsterdam, verklaart dat zijn fiets op zaterdag 18 december 1943 is gestolen bij het Oostelijk Trappenhuis van de Centrale Markt. Er zijn een paar opvallende zaken in de tekst: 1. **Typfout:** In de zevende regel staat "recherdhe" in plaats van "recherche". De 'd' is duidelijk zichtbaar op de plek van de 'ch'. 2. **Onderzoek:** Er is reeds een vermoeden waar de fiets zich bevindt (een loods in de Focke Simonszstraat) en er zijn blijkbaar al verdachten en een driewieler in hechtenis genomen of veiliggesteld. 3. **Authenticiteit:** Het document is op ambtseed opgemaakt, wat de juridische zwaarte ervan onderstreept. De handtekening van B. Felthuis bevestigt de afhandeling door de recherche.

Ambtelijke geleidebrief.

Dit korte schrijven betreft een administratieve overdracht tussen twee instanties tijdens de bezettingsjaren. Een directeur (vermoedelijk van een economische of sociale controledienst) stuurt een rapport van een van zijn controleurs, B. Felthuis, door naar de Inspecteur voor de Prijsbeheersing. Het doel is dat deze laatste de zaak verder in behandeling neemt. De administratieve precisie is zichtbaar door de datum van opmaak (21 september) en de handgeschreven bevestiging van verzending de volgende dag. De diagonale streep door de brief is een gangbare archiefmethode om aan te geven dat de inhoud is verwerkt of in een register is opgenomen.

Document

Dit document is een officiële kopie van een ziektemelding voor een ambtenaar van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kaart bevat gedetailleerde informatie over de werknemer, B. Felthuis, die werkzaam was als 'Contrôleur' bij de dienst Marktwezen. Opvallende administratieve details: * **Controle:** De melding werd verzonden naar Dr. W.A. Oderwald, de controlerend gemeente-arts. Dit wijst op een streng toezicht op ziekteverzuim binnen het ambtelijk apparaat. * **Classificatie:** Het formulier categoriseert de werknemer nauwkeurig op basis van burgerlijke staat, ambtenarenstatus (IA) en salarisgroep (II). * **G.A.R.:** Er is een veld voor het 'G.A.R.-nummer' (Gemeentelijk Arbeidsbureau), wat duidt op de koppeling tussen gemeentelijke diensten en de arbeidsvoorziening. * **Datering:** Hoewel rechtsboven "23 Februari 1942" getypt staat als aanvang van de ziekte, maken de stempel en de datum onderaan duidelijk dat het om februari 1943 gaat. Dit is vermoedelijk een typefout op de kaart zelf. ---

Officieel rapport van de Dienst van het Marktwezen te Amsterdam.

Dit document is een ambtelijk verslag van een opsporingsonderzoek tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van het rapport is de weerlegging van een beschuldiging van illegale handel. Hoewel er een tip was binnengekomen over de handel in appelen buiten het officiële distributiesysteem om ("clandestiene handel"), concluderen de controleurs De Grebber en Felthuis dat er geen bewijs is gevonden. Opvallend is de administratieve nauwkeurigheid: de familieverhoudingen worden nagetrokken en er wordt geconstateerd dat Jan Karseboom al meer dan een jaar geen geldige toegangspas meer heeft voor de Centrale Markt, wat verklaart waarom hij daar niet gesignaleerd is. De tekst bevat diverse correcties (met een 'v' of caret-teken ingevoegde letters/woorden), wat duidt op een zorgvuldige nalezing van het getypte rapport voordat het werd ondertekend.

Ziekmeldingsformulier (doorslag/kopie) voor gemeenteambtenaren.

* **Status document:** Het betreft een "COPIE", waarschijnlijk bedoeld voor de eigen administratie van de betreffende dienst (Marktwezen) nadat het origineel naar de controlearts was gestuurd. * **Persoonsgegevens:** De ambtenaar, B. Felthuis, is een man van 35 jaar (geboren in 1908). Hij bekleedt de functie van controleur met nummer 136. Zijn adres, Pelikaanstraat 20, bevindt zich in de Vogelbuurt in Amsterdam-Noord. * **Dienstverband:** Hij is werkzaam in "vasten en vollen dienst" binnen salarisgroep II. Dit wijst op een vaste aanstelling bij de gemeente. * **Medische context:** De ziekte is gemeld op de dag na de aanvang (ziekte vanaf 7 feb, melding op 8 feb). Het betreft zijn eerste verzuim van het kalenderjaar 1944. De handgeschreven notitie in het opmerkingenveld (*OA / 5 / 22 m '44*) is vermoedelijk een administratieve code of een latere aantekening over werkhervatting of controle. * **Drukwerk:** Het formulier is gedrukt door de Stadsdrukkerij Amsterdam in september 1943 (code 9-43), in een oplage van 15.000 stuks.

Kennisgeving van ziektegeval (formulier Model S.G.A. 058).

* **Persoonsgegevens:** De betrokkene is de heer B. Felthuis, geboren in 1908 (36 of 37 jaar oud ten tijde van de melding). Hij is werkzaam als controleur (no. 136) bij de Dienst van het Marktwezen. * **Ziekteverloop:** Felthuis meldt zich ziek op 27 december 1944. De officiële registratie vindt plaats op 2 januari 1945. Dit is zijn tweede verzuim van het jaar. * **Administratieve correcties:** Opvallend is de handmatige wijziging van het jaartal onderaan van 1944 naar 1945. Dit duidt op de jaarwisseling net na de aanvang van de ziekte. De arts "A. Oderwald" is over de oorspronkelijke naam heen getypt. * **Woonsituatie:** Het adres Pelikaanstraat 20 bevindt zich in de Buiksloterham in Amsterdam-Noord (Vogelbuurt).

Personeelslijst / Indexkaart van de gemeente Amsterdam.

* **Administratieve wijzigingen:** De vele doorhalingen bij de adressen wijzen op een actieve administratie waarbij verhuizingen nauwgezet werden bijgehouden. * **Talen:** Het document illustreert de invloed van de bezetter op de Nederlandse bureaucratie. Nederlandse functietitels zijn handmatig voorzien van hun Duitse equivalenten (bijv. "controleur" wordt "Kontrolleur", "klerk" wordt "Assistent"). * **Symboliek:** Naast veel namen staan tekens zoals kruisjes (+) of vinkjes (/). Ook zijn er handgeschreven cijfers (1 t/m 5) toegevoegd bij een aantal namen. Deze tekens hebben waarschijnlijk te maken met de status van de betreffende persoon in het kader van de arbeidsinzet of vrijstellingen. * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, maar de registratienummers (A35-...) volgen geen strikte numerieke volgorde, wat suggereert dat dit een uittreksel is uit een groter register.

Getypte namenlijst met handgeschreven kanttekeningen en berekeningen.

* **Inhoud:** Het document bevat een lijst van 33 personen met hun adressen in Amsterdam. Bijna alle adressen zijn voorzien van een etagenummer (bijv. II voor de tweede verdieping, 'hs' voor huis/begane grond). * **Wijzigingen:** Er is één handmatige correctie bij de naam H. Steenbeek. Zijn adres is gewijzigd van de Pieter Lastmankade naar de Leimuidenstraat. Tevens is de toevoeging "v/an Fries" (mogelijk 'van Fries' of een verwijzing naar een herkomst) genoteerd. * **Financieel:** De handgeschreven berekening onderaan duidt op een administratieve afhandeling waarbij f 0.40 per persoon in rekening werd gebracht (totaal f 13.20 voor 33 personen). Dit zou kunnen wijzen op een vergoeding voor distributie, leges voor een vergunning, of een specifieke belasting. * **Geografie:** De genoemde straten (Postjeskade, Warmondstraat, Orteliusstraat, etc.) bevinden zich voornamelijk in Amsterdam-West en Zuid.

Administratieve lijst (distributielijst voor schoeisel)

Het document is een personeelslijst van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Uit de kolom "Maat" en de voetnoten blijkt dat dit een overzicht is voor de toewijzing van schoeisel, een schaars goed dat destijds op rantsoen was. * **Administratieve nauwkeurigheid:** Van elke persoon worden de volledige naam, geboortedatum, adres en het nummer van de distributiestamkaart genoteerd. Dit was essentieel voor de controle op de rechtmatige distributie van goederen. * **Annotaties:** De rode kruisjes (X) en de handgeschreven aantekeningen onderaan tonen de dynamiek van het proces: wie heeft de schoenen al ontvangen en wie moet ze nog krijgen. De doorgestreepte namen (zoals N. van Burg en Jac. Broerse) wijzen op personen die om onbekende redenen (ontslag, deportatie, overlijden of reeds voorzien) van de lijst zijn verwijderd. * **Locatie:** De adressen beslaan een groot deel van Amsterdam (o.a. De Pijp, Oud-West, de Indische Buurt) en omliggende gemeenten zoals Landsmeer.

Officieel rapport van vermissing/diefstal.

* **Inhoud:** Het document betreft een formeel verslag van de diefstal van een dienstrijwiel van de gemeente Amsterdam. De controleur liet zijn fiets kortstondig onbeheerd achter in de hal van zijn werkplek om administratieve zaken af te handelen. Bij terugkomst bleek de fiets gestolen. * **Details object:** Het betreft een fiets van het merk Simplex, met framenummer 322771 en het interne gemeentelijke dienstnummer 2016. * **Procedure:** De diefstal vond plaats op zaterdag 13 mei; er werd diezelfde dag aangifte gedaan bij Bureau Raampoort. Het interne rapport werd op maandag 15 mei opgesteld en op 20 mei besproken met de bedrijfschef. * **Administratieve sporen:** De verschillende kleuren inkt en de rode verticale strepen in de marge duiden op een actieve behandeling van het dossier door verschillende functionarissen (waarschijnlijk de administratie, de heer Jonkman en de bedrijfschef).

Getypte ambtelijke brief/memo.

In dit schrijven rapporteert een directeur van een gemeentelijke dienst de diefstal van een dienstfiets. De feiten op een rij: * **Betrokkene:** Contrôleur B. Felthuis. * **Object:** Een rijwiel, gehuurd van de firma Simplex. * **Datum diefstal:** 13 mei 1944, tijdens diensttijd. * **Locatie:** De voorhal van het Kaartenkantoor van het Marktwezen. * **Status:** Er is aangifte gedaan bij de politie. De fiets bleek niet verzekerd te zijn. Er wordt gecorrespondeerd met Simplex over de financiële afwikkeling (de dagwaarde). De brief refereert aan een eerdere instructie van de Burgemeester uit 1942, wat duidt op een vastgelegde procedure voor het omgaan met schade of verlies van gemeentelijke eigendommen of gehuurde goederen.

Ambtsbrief / Dienstcorrespondetie.

Het document betreft een officiële melding van diefstal van een dienstfiets tijdens de Tweede Wereldoorlog. De directeur van een gemeentelijke dienst (waarschijnlijk het Marktwezen) rapporteert aan de afdeling verzekeringen van de gemeente dat een huurfiets is gestolen. **Kernpunten:** * **Betrokkenen:** Contrôleur B. Felthuis, aan wie de fiets ter beschikking was gesteld. * **Object:** Een rijwiel gehuurd van de firma Simplex (een bekende Amsterdamse rijwielfabriek). * **Plaats delict:** De voorhal van het 'Kaartenkantoor van het Marktwezen'. Dit kantoor hield zich in oorlogstijd bezig met de distributie van bonkaarten voor de markt of marktvergunningen. * **Datum diefstal:** 13 mei 1944. * **Status:** Er is aangifte gedaan, de fiets was onverzekerd, en er wordt met de eigenaar (Simplex) onderhandeld over de dagwaarde voor de schadeafwikkeling.

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekening.

Dit rapport van 13 januari 1945 betreft een onderzoek naar illegale handel op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is de verdenking van "onbevoegd uitoefenen van den groothandel" door J.H. Leurink. Hoewel een eerdere anonieme tip over woekerprijzen voor aardappelen (60 gulden per hectoliter) niets opleverde, bracht een proces-verbaal tegen een schipper, Willem van der Nol, nieuwe feiten aan het licht. Leurink bleek als tussenpersoon/bemiddelaar te hebben gefungeerd bij de opslag van partijen groenten (uien en bieten) en een partij aardappelen van onbekende herkomst in de pakhuizen D.4 en D.7. De tekst bevat interessante ambtelijke correcties: "De" is doorgestreept en vervangen door "Uit dit proces-verbaal", en een typefout (XXXX) is overgetypt. De prijs van f. 60,- voor een hectoliter aardappelen duidt op zwartehandelsprijzen die in de winter van 1944-1945 gebruikelijk waren.

Officieel rapport van een prijscontroleur.

Dit document is een verslag van een economische inspectie tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de zaak is de verdenking van **zwarthandel**. De winkelier, B. Berendsen, werd ervan verdacht appelen te verkopen voor 6 gulden per kilo, een prijs die ver boven de officieel vastgestelde maximumprijs lag. Opvallende elementen in de tekst: * **Werkwijze:** De controleurs observeerden de winkel, hielden klanten staande om hun aankopen en de betaalde prijs te controleren, en doorzochten vervolgens zowel de winkel als het woonhuis. * **Resultaat:** De controle leverde niets op; er werden geen appelen gevonden en de klanten hadden legale prijzen betaald voor hun groenten. * **Politieke lading:** De laatste zin is cruciaal. Berendsen suggereert dat de (valse) aangifte tegen hem voortkomt uit rancune van buurtgenoten of verzetsgezinden, omdat hij ook leden van de N.S.B. (Nationaal-Socialistische Beweging) als klant bedient. Dit werpt een licht op de sociale spanningen in Amsterdamse wijken (zoals de Rivierenbuurt, waar de Hunzestraat ligt) tijdens de oorlogsjaren.

Officieel rapport (afschrift) van een controleur van de Centrale Markt.

* **Kern van de zaak:** Het rapport beschrijft een onderzoek naar een mogelijk illegale partij waspeen op de Centrale Markt in Amsterdam. De partij was niet aangemeld bij het Verdeelkantoor, wat in oorlogstijd een ernstige overtreding kon zijn (zwarte handel). * **Rechtvaardiging:** De partij bleek legaal te zijn omdat deze bestemd was voor de **Wehrmacht** (het Duitse leger). De knecht van de grossier kon dit aantonen met een veilingbrief en een nota. * **Verificatie:** De Centrale Contrôle Dienst (CCD) bevestigde telefonisch bij de veiling in Rijnsburg dat er een 'Bezugschein' (een Duitse aankoopbon of vergunning, in de tekst gespeld als "beguchschein") aanwezig was. * **Conclusie:** Op basis van de papieren die aantoonden dat de goederen voor de bezetter bestemd waren, werd de eerdere inbeslagname door controleur Felthuis ongedaan gemaakt en de partij vrijgegeven.

Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven correcties, handtekeningen en kanttekeningen.

* **Doel van het document:** Het rapporteren van het resultaat van een inspectie in de pakhuizen van de Centrale Markt in Amsterdam. * **Kernboodschap:** De controleurs hebben geen "onrechtmatige personen" aangetroffen. In de context van 1944 is dit een duidelijke verwijzing naar de zoektocht naar onderduikers (zoals Joodse burgers, verzetslieden of mannen die tewerkstelling in Duitsland probeerden te ontduiken). * **Correcties:** De handgeschreven toevoeging "in de pakhuizen op de C.M." (Centrale Markt) in plaats van de doorgehaalde tekst specificeert de exacte locatie van het onderzoek. * **Betekenis:** Het rapport kan op twee manieren gelezen worden: als een feitelijk verslag van een vruchteloze zoektocht, of als een bewuste poging van de marktambtenaren om een "schoon" rapport in te dienen en daarmee eventueel aanwezige onderduikers te beschermen. * **Specifieke locaties:** De rode kanttekeningen noemen specifiek het "Koelhuis van de Luburgh" en een persoon genaamd "M. Jonker", wat aangeeft dat de controle zich tot specifieke ondernemingen op het marktterrein uitstrekte.

Getypt proces-verbaal (doorslag of afschrift), pagina 4.

Dit document is het slotblad (pagina 4) van een officieel proces-verbaal, opgemaakt door ambtenaren van het Amsterdamse Marktwezen. De tekst bevat de afronding van een verklaring waarin wordt verzocht om strafrechtelijke vervolging tegen niet nader genoemde personen (waarschijnlijk vermeld op de voorgaande pagina's). Opvallende kenmerken: * **Afkorting "w.g.":** Dit staat voor "welgetekend", wat aangeeft dat dit een afschrift is van een origineel document waarop de handtekeningen fysiek gezet waren. * **Identificatie:** Er wordt specifiek verwezen naar het "persoonsbewijs" ter verificatie van de persoonsgegevens. * **Datering:** Het document is gedateerd op 4 maart 1944. De datum is volledig uitgeschreven ("1900 vier en veertig"), wat gebruikelijk was in formele juridische documenten. * **Functie:** De verbalisanten (Boon en Felthuis) treden op uit hoofde van hun functie bij het Marktwezen en verklaren op ambtseed.

Getypte officiële verklaring/proces-verbaal (afschrift).

* **Status:** Dit document is een "eensluidend afschrift", een getypeerde kopie van een origineel proces-verbaal. De afkorting "w.g." (was getekend) bij de namen van Boon, Felthuis en Hendrikse bevestigt dat de handtekeningen op het origineel stonden. * **Inhoud:** Het betreft de afronding van een officiële verklaring. De aangever verzoekt om strafrechtelijke vervolging voor een vergrijp met een waarde van ten minste 50 gulden. De identiteit van de verdachten is gecontroleerd aan de hand van hun persoonsbewijs. * **Correcties:** Er is een typefout verbeterd in de tweede alinea: het woord "dat" is met een 'x' of doorhaling aangepast naar "het" (hoewel er "hėt" staat door een overtyping van de 'd'). * **Ondertekening:** Het proces-verbaal is opgesteld door ambtenaren van het Amsterdamse Marktwezen onder ambtseed.

Getypt rapport (pagina 4 van een dossier).

Dit document betreft het slotstuk van een onderzoek naar de diefstal van "bussen solution" (bandenplakmiddel/rubberlijm) uit een kazerne in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. **Kernpunten uit de verklaring:** * **De vondst:** Getuige Scheen verklaart dat hij na een appel (waarbij de diefstal werd gemeld) de zak met bussen vond achter zijn eigen fietswielen in de kazerne-garage. * **De overdracht:** Hij bracht de zak naar onder-brandmeester Snoeks. Onderweg, op de slaapzaal, gaf een zekere De Kock hem nog een extra bus mee om in de zak te doen. * **De discrepantie:** Er werden 19 bussen vermist door de expediteur, maar Scheen leverde er slechts 15 in. De resterende 4 bussen zijn onvindbaar gebleven. * **Ontkenning:** Scheen ontkent de diefstal en beweert niet te weten wie het gedaan heeft of hoe De Kock aan de extra bus kwam.

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven bovenaan:)* Ondergetekende B. Felthuis, controleur van het Marktwezen, tevens onbezoldigd gemeente-veldwachter rapporteert u het navolgende; **R A P P O R T**

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte pagina uit een proces-verbaal (pagina 3). * **Datum:** 13 juni 1942. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokken personen:** B. Felthuis (Ambtenaar bij het Marktwezen), Corn. de Mooij (vermoedelijk de aangever/verklaringhouder), Barend van Dijk (houder van een kistencentrale). * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven handtekeningen en twee ponsgaten ...

bieten à 25 kg. Voorts, dat zich buiten de uien, die ~~voor~~ in pakhuis D.4 door Nol waren opgeslagen, later ook nog een partij aardappelen bleek te zijn, waaromtrent men de herkomst niet heeft kunnen vaststellen. Amsterdam, 13 Januari 1945. De contrôleur voornoemd, [Handtekening: B. Felthuis] ( B. Felthuis ). Den Heer Bedrijfschef der Centrale Markt. [Rode handgeschreven paraaf/aantekening]

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstverslag / Rapport. * **Kenmerk:** Nº 37/89/M.1941. * **Datum:** 10 september 1941. * **Locatie:** Amsterdam, Centrale Markt. * **Betrokkenen:** Een niet nader genoemde controleur (opsteller), Controleur Felthuis, en de 25-jarige koper W. Zwart (wonende Oostenburgermiddenstraat 24). * **Fysieke kenmerken:** Getypte tekst met handgeschreven kan...

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Intern rapport (Rapport van de Controleur). * **Referentienummer:** № 77 / 11 / 2 M. 1940 7/5. * **Datum:** 29 april 1940. * **Afzender:** Controleur Felthuis. * **Ontvanger:** De Bedrijfschef van het Marktwezen. * **Onderwerp:** Ongeoorloofd gebruik van een personenauto door H. v. Bezooien.