Officieel rapport (afschrift) van een controleur van de Centrale Markt. 12 december 1944. R A P P O R T. No 37/106/1. [omkaderd: 1.194 1 1/2]

A F S C H R I F T.

Handgeschreven linksboven: Inzien

Hedenmorgen omstreeks 9.30 uur, kwam J.F. Barends, sub-leider van het Plaatselijk Verdeelkantoor, Amsterdam melding maken, dat op pier A van de Centrale Markt zich een handkar bevond beladen met zakken waspeen.
Naar Barends verklaarde was deze partij peen hedenmorgen aangevoerd per vaartuig "Voorne-Putten" en niet opgegeven aan het Plaatselijk Verdeelkantoor.
Bij onderzoek bleek mij, rapporteur, dat deze partij waspeen aangevoerd was door Adriaan de Heyer, grossier en plaatshouder in de Hal.
De grossier was niet op de Centrale Markt aanwezig, doch wel zijn knecht R. Blankert, wonende Koestraat 16 te Rijnsburg.
Blankert verklaarde dat deze waspeen bestemd was voor den kleinhandelaar J.L. Groot die deze partij op zijn beurt moest leveren aan de Weermacht. Als bewijs hiervoor vertoonde hij mij ter inzage de veilingbrief benevens de nota voor J.L. Groot.
Contrôleur Verseef van de Centrale Contrôle Dienst, met wien ik overleg heb gepleegd betreffende dit geval, heeft zich telefonisch in verbinding gesteld met de veiling te Rijnsburg.
Volgens contrôleur Verseef was aan de veiling te Rijnsburg een beguchschein voor de genoemde partij aanwezig.
In overleg met den heer Verseef heb ik hierna de partij peen, die aanvankelijk door contrôleur B. Felthuis in beslag genomen was vrijgegeven.

Amsterdam, 12 December 1944.

Aan den Heer
Bedrijfschef der
Centrale Markt,

Contrôleur,
w.g. J.J. Reyinga.
[Handtekening: J.J. Reyinga]

Handgeschreven aantekeningen onderaan:
[Onleesbare paraaf]
Gezien! 37/106/2
Afschrift
op Mr. Barends
18-12-44
a * Kern van de zaak: Het rapport beschrijft een onderzoek naar een mogelijk illegale partij waspeen op de Centrale Markt in Amsterdam. De partij was niet aangemeld bij het Verdeelkantoor, wat in oorlogstijd een ernstige overtreding kon zijn (zwarte handel).
* Rechtvaardiging: De partij bleek legaal te zijn omdat deze bestemd was voor de Wehrmacht (het Duitse leger). De knecht van de grossier kon dit aantonen met een veilingbrief en een nota.
* Verificatie: De Centrale Contrôle Dienst (CCD) bevestigde telefonisch bij de veiling in Rijnsburg dat er een 'Bezugschein' (een Duitse aankoopbon of vergunning, in de tekst gespeld als "beguchschein") aanwezig was.
* Conclusie: Op basis van de papieren die aantoonden dat de goederen voor de bezetter bestemd waren, werd de eerdere inbeslagname door controleur Felthuis ongedaan gemaakt en de partij vrijgegeven. * De Hongerwinter: Dit document is gedateerd op 12 december 1944. Op dat moment bevond West-Nederland zich midden in de Hongerwinter. Er was een extreem tekort aan voedsel en brandstof.
* Voedseldistributie: De Centrale Markt was het brandpunt van de voedselvoorziening in Amsterdam. Alles stond onder streng toezicht van de CCD en het Verdeelkantoor om te voorkomen dat schaars voedsel naar de zwarte markt verdween.
* Prioriteit voor de bezetter: Terwijl de Amsterdamse bevolking honger leed, laat dit document pijnlijk duidelijk zien dat leveringen aan de Duitse Wehrmacht juridisch volledig gedekt waren. Zodra bleek dat de peen voor de Duitsers was, staakten de Nederlandse controleurs hun vervolging.
* Bureaucratie in oorlogstijd: Het document illustreert de complexe samenwerking en soms ook strijd tussen verschillende instanties (Verdeelkantoor, CCD, Marktwezen) die de distributie van de laatste restjes voedsel probeerden te reguleren. B. Felthuis J.F. Barends J.J. Reyinga J.L. Groot R. Blankert Marktwezen Wehrmacht