J.J. Reyinga

Officiële brief/correspondentie.

Deze brief is een zakelijke mededeling tussen twee Amsterdamse gemeentelijke diensten kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de verzending van een "nominatieve opgave" (een namenlijst) van arbeiders die deel uitmaakten van de Gemeente-Arbeidersreserve en op dat moment gedetacheerd waren bij de Dienst van het Marktwezen. Een cruciaal beleidsmatig detail staat in de laatste alinea: er worden op dat moment geen verzoeken in behandeling genomen voor vaste aanstellingen van deze reservisten met een ingangsdatum vóór 2 januari 1939. Dit duidt op een administratieve stop of een strikte scheidingslijn in het personeelsbeleid rond de jaarwisseling van 1938 naar 1939. De handgeschreven aantekeningen in de marge ("5/1/40") suggereren dat dit document nog tot ruim een jaar na verzending actief werd geraadpleegd of gearchiveerd in vervolgcorrespondentie.

Ambtelijke correspondentie (brief).

Deze brief is een zakelijke mededeling tussen twee Amsterdamse gemeentediensten. De kern van de brief is de "nominatieve opgave" (namenlijst) van drie werknemers uit de Arbeidersreserve die tijdelijk gedetacheerd waren bij het Marktwezen. Opvallend is de laatste alinea, waarin een strikte administratieve grens wordt getrokken: verzoeken voor vaste aanstellingen met een terugwerkende kracht tot vóór 2 januari 1939 worden botweg geweigerd ("zyn niet in behandeling"). Dit duidt op een strakke begrotingsdiscipline of een beleidswijziging per het nieuwe kalenderjaar 1939. De spelling "by" en "zyn" (met een 'y' in plaats van 'ij') was in die tijd nog gebruikelijk in bepaalde ambtelijke kringen of een gevolg van de beperkingen van de toenmalige typemachines.

Administratieve brief (doorslag of origineel op officieel papier).

Dit document is een zakelijke correspondentie tussen twee gemeentelijke instanties in Amsterdam: de Gemeente-Arbeidersreserve (of een aanverwante sociale dienst) en de Gemeente-Arbeidsbeurs. De brief dient als geleidebrief voor een "nominatieve opgave" (een namenlijst) van drie specifieke werklieden: A.H. Klaassens, J.J. Reyinga en J.C.N. Helsloot. De kern van de mededeling is dat deze mannen op de laatste dag van 1939 werkzaam waren bij het "Marktwezen" (de dienst die de Amsterdamse markten beheerde). Een cruciaal administratief punt in de brief is de weigering om verzoeken voor vaste aanstellingen in behandeling te nemen als de beoogde ingangsdatum vóór 2 januari 1940 ligt. Dit duidt op strikte budgettaire of administratieve scheidslijnen tussen het boekjaar 1939 en 1940.

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.

* **Inhoud:** De brief dient als antwoord op een verzoek van de Gemeente-Arbeidsbeurs om een lijst van namen (nominatieve opgave) van arbeiders uit de 'Gemeente-Arbeidersreserve' die aan het einde van 1939 gedetacheerd waren bij de afdeling Marktwezen. * **Personeelsbeleid:** Er wordt expliciet vermeld dat verzoeken voor vaste aanstellingen met een ingangsdatum vóór 2 januari 1940 niet in behandeling worden genomen. Dit duidt op een administratieve of budgettaire grens die getrokken is bij de jaarwisseling. * **Genoemde personen:** De arbeiders waar het om gaat zijn A.H. Klaassens, J.J. Reyinga en J.C.N. Helsloot. * **Locatie:** De Gemeente-Arbeidsbeurs was in die tijd gevestigd aan de Passeerdersgracht 30-32 in Amsterdam.

Loonopgave / Administratief formulier (Model A).

Dit document is een specifiek administratief formulier (Model A) voor het rapporteren van loonbetalingen aan reservisten in dienst van de gemeente (in dit geval de afdeling Marktwezen). Het formulier maakt een onderscheid tussen het brutoloon en het loon na aftrek van pensioeninhoudingen. Opmerkelijk is de voetnoot in de koptekst die stelt dat voor loon betaald aan "de Reserve" op basis van loonbriefjes, het brutoloon gelijkgesteld wordt aan het nettoloon. De handgeschreven optelling onderaan de tabel is rekenkundig correct: de drie bedragen resulteren in een totaal brutoloon van 5199,17 gulden en een totaalbedrag na inhoudingen van 4679,44 gulden.

Document

* **Doel van het document:** Het is een administratief overzicht voor het doorvoeren van salarisverhogingen en bijbehorende aanpassingen in pensioengrondslagen. * **Salarisontwikkeling:** Voor de meeste ambtenaren in salarisgroep II stijgt het basissalaris van $f$ 1800,- naar $f$ 1900,-. Bij de 'schrijvers' (groep I) is er een stapsgewijze verhoging per 1 augustus en 1 oktober 1941 te zien. * **Toelagen:** Naast het basissalaris zijn er twee soorten toelagen: een "Toelage unif. kl." (mogelijk uniformklasse) en een "Toelage 5%". Deze laatste stijgt vaak mee met het basissalaris (van $f$ 90,- naar $f$ 95,-). * **Pensioengrondslag:** De pensioengrondslag is het bedrag waarover pensioen wordt opgebouwd. Opvallend is dat voor personen als J. Hykamp, J.H. Nieuwenhuys en P. Plekké de pensioengrondslag aanzienlijk hoger ligt dan de optelsom van salaris en toelagen, wat duidt op specifieke historische regelingen. * **Wetgeving:** Er wordt herhaaldelijk verwezen naar "art. 150 P.W.1922". Dit staat voor de Pensioenwet 1922, die de pensioenvoorziening voor ambtenaren in die periode reguleerde.

Document

De lijst toont een collectieve salarisherziening voor ambtenaren in twee categorieën: "Contrôleur" (Salarisgroep II) en "Schryver" (Salarisgroep I). * **Contrôleurs:** Voor de meeste functionarissen in groep II stijgt het basissalaris van ƒ 1800,- naar ƒ 1900,-. Er is sprake van een "Toelage unif. kl." (waarschijnlijk uniformkleding) van ƒ 75,- of ƒ 85,- en een "Toelage 5%", die stijgt van ƒ 90,- naar ƒ 95,-. * **Uitzonderingen:** Enkele personen (zoals Bekkering, Hykamp, Nieuwenhuys en Plakké) hebben een afwijkende pensioensgrondslag. De opmerking over "art. 150 P.W. 1922" wijst op een specifieke juridische bepaling uit de Pensioenwet van 1922 die op hen van toepassing is, wat vaak een bevriezing of speciale berekening van de pensioengrondslag inhield. * **Tijdsfasering:** Onderaan de lijst (bij Plakké, Fleurbaay en Gottmer) is te zien dat de verhoging in twee stappen plaatsvindt: een tussentijds tarief voor de periode augustus-september 1941, gevolgd door een definitief nieuw tarief vanaf 1 oktober 1941.

Getypte personeels- en salarislijst met handgeschreven aantekeningen.

* **Salarisstructuur:** Er is een duidelijke verhoging zichtbaar in de "Jaar-wedde" voor bijna alle personeelsleden (veelal van f 1800.- naar f 1900.-). Ook de "Vaste toelage 5%" stijgt proportioneel (van f 90.- naar f 95.-). * **Pensioengrondslag:** Deze kolom fungeert als de som van de wedde en toelagen. Bij sommige personen (Hooft, Nieuwenhuys) zijn er specifieke pensioenafspraken aangeduid met een "a)". * **Differentiatie:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen administratieve functies (Contrôleur, Schrijver) die per jaar worden betaald, en "Werklieden" (handarbeiders) die een weekloon ontvangen. * **Inhoudingen:** Bij Groeneveld en Lobbes (Schrijvers in Sal. groep I) staat een handgeschreven opmerking over "3% ongeh. aftrek". Dit verwijst naar een inhouding voor ongehuwden, wat destijds een gebruikelijke fiscale of sociale maatregel was. * **Oververdiensten:** Bij de werklieden wordt melding gemaakt van "oververdiensten" (bonussen of overuren) die in de pensioengrondslag zijn verwerkt.

Ambtelijke brief/memo (doorslag of archiefkopie).

De kern van deze korte ambtelijke mededeling is de regulering van de visverkoop op de Dappermarkt in Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. De waarnemend directeur bevestigt aan de wethouder dat hij een specifieke instructie heeft doorgegeven aan controleur J.J. Reyinga. De instructie luidt dat leden van de Duitse Weermacht geen voorrang krijgen bij de aankoop van vis; zij dienen, net als de burgerbevolking, achteraan in de rij aan te sluiten. Dit wijst erop dat er waarschijnlijk incidenten zijn geweest waarbij Duitse militairen hun machtspositie gebruikten om voor te dringen, wat tot onrust of onvrede leidde bij het wachtende publiek op de markt. Door deze maatregel probeerde het stadsbestuur de orde op de markt te handhaven en de schaarse levensmiddelen (vis) op een enigszins gereguleerde wijze te laten verkopen.

Administratieve salarislijst.

Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.

Ziekterapport (formulier 'Model S.G.A. 0.58'), kopie.

Dit document is een administratieve ziektemelding van een Amsterdamse gemeenteambtenaar uit de Tweede Wereldoorlog. Het is een "COPIE", waarschijnlijk bedoeld voor het personeelsdossier van de eigen dienst. Enkele specifieke kenmerken: * **Personeelsgegevens:** De ambtenaar, J.J. Reyinga, geboren in 1901, was werkzaam als 'controleur' (registratienummer 8040) bij het Marktwezen. Hij woonde in de Zeven Provinciënstraat 101-I (tegenwoordig de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West). * **Dienststatus:** De doorhalingen geven aan dat het een mannelijke ambtenaar in vaste dienst betrof, vallend onder salarisgroep II. * **Ziekteverloop:** Het was zijn eerste verzuim van het jaar 1943. De opmerking "Heeft een halve dag gewerkt" suggereert dat hij op de bewuste dag nog begonnen is met werken, maar wegens ziekte de dienst voortijdig moest staken. * **Drukwerk:** Het formuliernummer "Model S.G.A. 0.58" en het kenmerk van de Stadsdrukkerij (12-42) wijzen erop dat dit type formulier in december 1942 is gedrukt.

Kennisgeving van een ziektegeval (kopie).

Dit document is een administratief formulier van de gemeente Amsterdam uit de Tweede Wereldoorlog. Het dient als officiële melding dat een ambtenaar, de heer J.J. Reyinga, wegens ziekte verzuimt. Enkele opvallende details: * **Status:** De heer Reyinga was een "Ambtenaar IA" in "vasten en vollen dienst", wat wijst op een vaste aanstelling bij de gemeente. * **Functie:** Als controleur bij het Marktwezen was hij waarschijnlijk verantwoordelijk voor het toezicht op markten in Amsterdam. * **Controle:** Het formulier is gericht aan de controlerend gemeente-arts, wat de strakke hiërarchie en controle op ziekteverzuim binnen het ambtelijk apparaat illustreert. * **Datering:** De datum 30 maart 1944 valt in de late fase van de Duitse bezetting, een periode van grote schaarste en spanning in de stad.

Ziekterapport (formulier van de Gemeente Amsterdam).

Dit document is een officiële kopie van een ziekmelding van een ambtenaar in dienst van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Persoonsgegevens:** Het betreft de heer J.J. Reyinga, geboren op 20 juli 1901. Hij was woonachtig aan de Zeven Provinciënstraat 101-I (tegenwoordig de Jan van Galenstraat in de buurt van de markthallen). * **Dienstverband:** Hij was werkzaam als 'controleur' (nummer 143) bij het 'Marktwezen'. Hij viel onder salarisgroep II en was werkzaam in een 'tijdelijken en vollen dienst'. * **Ziekteverzuim:** Dit was zijn tweede ziekmelding van het kalenderjaar 1944. De melding is gericht aan de controlerend gemeente-arts, Dr. P. Hofstede (hier afgekort tot Hofst.). * **Administratieve codes:** De handgeschreven code `8 A/5/107` is waarschijnlijk een intern archief- of dossierkenmerk.

Personeelslijst / Indexkaart van de gemeente Amsterdam.

* **Administratieve wijzigingen:** De vele doorhalingen bij de adressen wijzen op een actieve administratie waarbij verhuizingen nauwgezet werden bijgehouden. * **Talen:** Het document illustreert de invloed van de bezetter op de Nederlandse bureaucratie. Nederlandse functietitels zijn handmatig voorzien van hun Duitse equivalenten (bijv. "controleur" wordt "Kontrolleur", "klerk" wordt "Assistent"). * **Symboliek:** Naast veel namen staan tekens zoals kruisjes (+) of vinkjes (/). Ook zijn er handgeschreven cijfers (1 t/m 5) toegevoegd bij een aantal namen. Deze tekens hebben waarschijnlijk te maken met de status van de betreffende persoon in het kader van de arbeidsinzet of vrijstellingen. * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, maar de registratienummers (A35-...) volgen geen strikte numerieke volgorde, wat suggereert dat dit een uittreksel is uit een groter register.

Getypte namenlijst met handgeschreven kanttekeningen en berekeningen.

* **Inhoud:** Het document bevat een lijst van 33 personen met hun adressen in Amsterdam. Bijna alle adressen zijn voorzien van een etagenummer (bijv. II voor de tweede verdieping, 'hs' voor huis/begane grond). * **Wijzigingen:** Er is één handmatige correctie bij de naam H. Steenbeek. Zijn adres is gewijzigd van de Pieter Lastmankade naar de Leimuidenstraat. Tevens is de toevoeging "v/an Fries" (mogelijk 'van Fries' of een verwijzing naar een herkomst) genoteerd. * **Financieel:** De handgeschreven berekening onderaan duidt op een administratieve afhandeling waarbij f 0.40 per persoon in rekening werd gebracht (totaal f 13.20 voor 33 personen). Dit zou kunnen wijzen op een vergoeding voor distributie, leges voor een vergunning, of een specifieke belasting. * **Geografie:** De genoemde straten (Postjeskade, Warmondstraat, Orteliusstraat, etc.) bevinden zich voornamelijk in Amsterdam-West en Zuid.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties; een bijlage bij een officiële brief.

* **Doorhalingen:** De namen en gegevens van alle 16 personen zijn met een dikke zwarte lijn doorgestreept. Dit duidt er meestal op dat een taak is voltooid of dat de personen van een actieve lijst zijn afgevoerd. * **Handgeschreven toevoegingen:** * Er zijn afkortingen voor weekdagen genoteerd bij de eerste zes namen (M, Di, Do, Wo). Dit suggereert een gepland bezoek- of inspectieschema. * Rode kruisjes `[x]` zijn gezet bij de eerste negen namen. * Er is een handgeschreven nummering van 1 tot 16 toegevoegd. * Bij de tweede naam (Van Greuningen) is de opmerking "belet" genoteerd, wat betekent dat men de persoon niet kon bereiken of dat toegang werd geweigerd. * **Geografie:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, hoofdzakelijk in de wijken West, Zuid en de Grachtengordel. De Romeinse cijfers (I, II, III) duiden de verdieping aan. * **Papier:** Onderaan het document is een blindstempel of watermerk zichtbaar: `[MEGAARD BOND NED FABRIKAAT]`.

Administratieve lijst (distributielijst voor schoeisel)

Het document is een personeelslijst van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Uit de kolom "Maat" en de voetnoten blijkt dat dit een overzicht is voor de toewijzing van schoeisel, een schaars goed dat destijds op rantsoen was. * **Administratieve nauwkeurigheid:** Van elke persoon worden de volledige naam, geboortedatum, adres en het nummer van de distributiestamkaart genoteerd. Dit was essentieel voor de controle op de rechtmatige distributie van goederen. * **Annotaties:** De rode kruisjes (X) en de handgeschreven aantekeningen onderaan tonen de dynamiek van het proces: wie heeft de schoenen al ontvangen en wie moet ze nog krijgen. De doorgestreepte namen (zoals N. van Burg en Jac. Broerse) wijzen op personen die om onbekende redenen (ontslag, deportatie, overlijden of reeds voorzien) van de lijst zijn verwijderd. * **Locatie:** De adressen beslaan een groot deel van Amsterdam (o.a. De Pijp, Oud-West, de Indische Buurt) en omliggende gemeenten zoals Landsmeer.

Officieel rapport (afschrift) van een controleur van de Centrale Markt.

* **Kern van de zaak:** Het rapport beschrijft een onderzoek naar een mogelijk illegale partij waspeen op de Centrale Markt in Amsterdam. De partij was niet aangemeld bij het Verdeelkantoor, wat in oorlogstijd een ernstige overtreding kon zijn (zwarte handel). * **Rechtvaardiging:** De partij bleek legaal te zijn omdat deze bestemd was voor de **Wehrmacht** (het Duitse leger). De knecht van de grossier kon dit aantonen met een veilingbrief en een nota. * **Verificatie:** De Centrale Contrôle Dienst (CCD) bevestigde telefonisch bij de veiling in Rijnsburg dat er een 'Bezugschein' (een Duitse aankoopbon of vergunning, in de tekst gespeld als "beguchschein") aanwezig was. * **Conclusie:** Op basis van de papieren die aantoonden dat de goederen voor de bezetter bestemd waren, werd de eerdere inbeslagname door controleur Felthuis ongedaan gemaakt en de partij vrijgegeven.

[Linksonder:] Erk. Lakmaker? R [Rechtsonder:] [Signatuur, lijkt op:] Reyinga

## Rechterpagina

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

# TRANSCRIPTIE J. Koning v Woustraat vrijst. gem. afwijzing

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer