Ambtelijke brief/memo (doorslag of archiefkopie). 6 augustus 1942 (verzonden op 7 augustus 1942 blijkens aantekening). De waarnemend (wnd.) Directeur (waarschijnlijk van de Dienst van het Marktwezen). De Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier"). [Handgeschreven bovenmidden:] Verzonden 7/8.
[Handgeschreven rechtsboven:] Inspecteur
[Getypt rechtsboven:] VD/HB.

[Getypt midden:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

26/11/2 M. 1. 6 Augustus 1942.

In bijlage dezes heb ik de eer U volgens afspraak een afschrift te doen toekomen van een rapport d.d. heden van den contrôleur J.J.Reyinga, belast met het toezicht op den vischverkoop op het Dapperplein.

Ingevolge Uw opdracht heb ik genoemden contrôleur medegedeeld dat personeel van de Duitsche Weermacht alleen visch mag worden verkocht, indien men zich in de rij van het wachtende publiek heeft opgesteld.

[Rechtsonder:]
De Directeur,
wnd. De kern van deze korte ambtelijke mededeling is de regulering van de visverkoop op de Dappermarkt in Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. De waarnemend directeur bevestigt aan de wethouder dat hij een specifieke instructie heeft doorgegeven aan controleur J.J. Reyinga.

De instructie luidt dat leden van de Duitse Weermacht geen voorrang krijgen bij de aankoop van vis; zij dienen, net als de burgerbevolking, achteraan in de rij aan te sluiten. Dit wijst erop dat er waarschijnlijk incidenten zijn geweest waarbij Duitse militairen hun machtspositie gebruikten om voor te dringen, wat tot onrust of onvrede leidde bij het wachtende publiek op de markt. Door deze maatregel probeerde het stadsbestuur de orde op de markt te handhaven en de schaarse levensmiddelen (vis) op een enigszins gereguleerde wijze te laten verkopen. * Tijdperk: Augustus 1942. De bezetting is ruim twee jaar onderweg en de schaarste aan voedsel begint nijpender te worden. Vis was in deze periode een essentieel onderdeel van het menu omdat vlees steeds vaker op de bon was en moeilijk verkrijgbaar werd.
* Locatie: Het Dapperplein in de Amsterdamse Dapperbuurt, destijds (en nu nog steeds) een belangrijke marktlocatie.
* Bestuur: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" in 1942 opereerde onder het nationaalsocialistische bewind, maar was nog steeds verantwoordelijk voor de dagelijkse logistiek van de voedselvoorziening in de stad.
* Sociale verhoudingen: Het document illustreert de constante spanning tussen de bezettingsmacht en de lokale bevolking in de openbare ruimte. Zelfs bij zoiets alledaags als de vismarkt moesten er strikte regels worden gesteld om te voorkomen dat de privileges van de bezetter tot escalaties leidden bij de Amsterdamse bevolking, die urenlang in de rij moest staan voor basisbehoeften. J.J. Reyinga Marktwezen