Handgeschreven brief (verzoekschrift). 30 oktober 1940 (afgeleid van de stempel). M. Waterman, Weesperstraat 74, Amsterdam. Vermoedelijk de Marktwezen-administratie van de Gemeente Amsterdam. No 31 / 52 / M. 1940 30/10 [stempel]

Mijnheer

Bij deze verzoek ik u beleefd mijn
plaats op de Uilenburgmarkt in te trekken.
Hopende dat ik als de tijden veranderen
weer in aanmerking kan komen teken ik

Hoogachtend
M. Waterman
Weesperstr: 74.
A’dam.. Het document is een korte, formele brief waarin M. Waterman verzoekt om diens standplaats op de Uilenburgmarkt in Amsterdam op te zeggen ("in te trekken"). De brief is geschreven in een beleefde, zakelijke toon.

De meest opvallende passage is: "Hopende dat ik als de tijden veranderen weer in aanmerking kan komen". Deze formulering is een eufemisme voor de uiterst moeilijke omstandigheden waarin de Joodse bevolking van Amsterdam zich op dat moment bevond. De datum op de stempel (oktober 1940) plaatst de brief in de vroege fase van de Duitse bezetting, waarin de eerste anti-Joodse maatregelen reeds van kracht werden.

De schrijver, M. Waterman, woonde aan de Weesperstraat 74, een straat in het hart van de toenmalige Joodse buurt. De Uilenburgmarkt was eveneens een belangrijke markt in deze wijk. Het opzeggen van de marktplaats was waarschijnlijk geen vrijwillige keuze, maar het gevolg van toenemende beperkingen of economische noodzaak door de bezettingsmacht. De Uilenburgmarkt was decennialang een levendig centrum van de Joodse buurt in Amsterdam. Na de inval van de nazi's in mei 1940 werd de druk op Joodse marktkooplieden snel opgevoerd. In oktober 1940 — de maand waarin deze brief is gestempeld — moesten alle Joodse bedrijven zich verplicht registreren (Verordening 189/1940).

De "veranderende tijden" waar Waterman op hoopt, verwijzen naar het einde van de bezetting en de discriminatie. Helaas zou de situatie voor de bewoners van de Weesperstraat en de kooplieden van de Uilenburgmarkt in de jaren daarna alleen maar verergeren. De markt werd in 1941 officieel een "Joodse markt" en uiteindelijk volledig opgeheven toen de deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen op grote schaal begonnen. Het adres Weesperstraat 74 en de naam Waterman zijn nauw verbonden met de tragische geschiedenis van de Shoah in Amsterdam. M. Waterman Gemeente Amsterdam Marktwezen