Officieel extract uit het 'Boek der Besluiten' van de Burgemeester van Amsterdam. Vrijdag, 10 september 1943. No. 8A/71/1 M. 1943 22/9
No. 17/95 Arb. 1943.
718 LM 1943

Tot het geven van verlof aan werklieden voor volgen lessen aan Avond Nijverheidsscholen.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 10 September 1943.

De Wethouder voor de Arbeidszaken deelt mede, dat de cursussen der Avond-Nijverheidsscholen, in verband met de verduistering der stad, in den komenden winter, evenals dit in vorige jaren het geval is geweest, niet des avonds, maar op den Zaterdag zullen worden gegeven, waarom hij in overweging geeft de regeling, welke in die jaren voor de jeugdige werklieden der Gemeente werd getroffen, ook voor den volgenden winter van toepassing te verklaren.

De Burgemeester besluit hierop, dat het besluit van Burgemeester en Wethouders van 20 September 1940, No. 17/20a Arb., ook van toepassing zal zijn voor den cursus der Avond Nijverheidsscholen 1943/1944 en dat dit besluit, indien dit mocht worden verlangd, gelijke toepassing kan vinden op volwassen ambtenaren en werklieden.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Arbeidszaken (10 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris (5 stuks), het Pensioenbureau en den Gemeenteontvanger.

Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,

(get.) J. F. FRANKEN

C.S. Stadhuis
A'dam 9-'43
No. 47. * Kernboodschap: Vanwege de oorlogsmaatregelen (de verduistering) worden avondlessen aan de Nijverheidsschool verplaatst naar de zaterdagmiddag. Om de leerlingen (gemeentewerklieden) in staat te stellen deze lessen bij te wonen, krijgen zij hiervoor officieel verlof.
* Bestuurlijke context: Het besluit wordt genomen door de burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld). De tekst verwijst naar een eerdere regeling uit september 1940, wat aantoont dat dit probleem zich gedurende de gehele bezettingsperiode voordeed.
* Doelgroep: In de eerste plaats "jeugdige werklieden", maar de regeling kan ook worden uitgebreid naar "volwassen ambtenaren en werklieden".
* Distributie: Het besluit wordt breed verspreid binnen de gemeentelijke organisatie (Arbeidszaken, Secretarie, Pensioenbureau, Ontvanger), wat duidt op de administratieve impact van dergelijke verlofregelingen. Dit document stamt uit het vierde jaar van de Duitse bezetting van Nederland. De "verduistering" waarover gesproken wordt, was een dwingende maatregel van de bezetter om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich 's nachts konden oriënteren op de lichten van de stad.

Het dagelijks leven werd hierdoor enorm beïnvloed: straatverlichting ging uit, ramen moesten met zwart papier of verf worden afgedicht, en sociale activiteiten of onderwijs in de avonduren werden nagenoeg onmogelijk of gevaarlijk. De verschuiving van de Nijverheidsschool naar de zaterdagmiddag was een pragmatische oplossing om het beroepsonderwijs voor de Amsterdamse arbeidersjeugd gaande te houden. De gehanteerde spelling (bijv. "den Burgemeester", "Zaterdag") is de destijds gebruikelijke spelling-De Vries en Te Winkel, die pas na de oorlog officieel werd vereenvoudigd. C.S. Stadhuis F. Franken Stadhuis