C.S. Stadhuis

Communiqué / Openbare Kennisgeving.

* **Inhoud:** Het document betreft een officieel besluit om een deel van de Singel (zuidzijde) in Amsterdam tijdelijk in te richten als extra marktlocatie voor de verkoop van kerstartikelen (bomen en groen). Dit diende als uitbreiding op de reguliere Boom- en Bloemmarkt. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toen geldende spelling (bijv. "kerstboomen", "den Singel"). * **Ondertekening:** Het document is ondertekend door Edward Voûte, die tijdens de bezettingsjaren burgemeester van Amsterdam was, en door gemeentesecretaris J.F. Franken. De afkorting "v.d.B." aan de linkerzijde verwijst waarschijnlijk naar de opstellende ambtenaar of een specifieke afdeling (bijv. Verkeer en Dienstbetoon).

Extract uit het Boek der Besluiten van de Regeringscommissaris voor Amsterdam.

Dit document is een officieel administratief besluit van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de bezettingstijd. Het betreft het ongedaan maken van een eerdere strafmaatregel of uitsluiting van een commerciële partij. * **De kern:** De firma C. de Krijger was op 13 juni 1941 uitgesloten van het leveren van goederen of diensten aan de gemeente Amsterdam. Dit besluit wordt met dit document per 15 augustus 1941 ingetrokken. De reden voor de initiële uitsluiting wordt niet vermeld, maar dergelijke sancties konden in die tijd te maken hebben met economische overtredingen (zoals zwarte handel), politieke onbetrouwbaarheid in de ogen van de bezetter, of administratieve onregelmatigheden. * **Besluitvorming:** Het besluit wordt genomen door de "Regeeringscommissaris" op voorstel van een wethouder. Dit weerspiegelt de gewijzigde bestuurscultuur onder de bezetting, waarbij de democratische controle was vervangen door een autoritair systeem. * **Bureaucratie:** De uitgebreide distributielijst (afschriften voor diverse afdelingen) toont de nauwgezette bureaucratische afhandeling aan die nodig was om te zorgen dat alle gemeentelijke instellingen weer zaken mochten doen met de betreffende firma. ---

Officiële brief/mededeling van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een interne dienstmededeling van de Gemeentesecretaris van Amsterdam, gedateerd 24 juli 1941. Het doel van de brief is het personeel van de gemeente te informeren over een wijziging in de takenpakketten van een specifieke functionaris. De heer H.D. van Dellen, die reeds de functie van Hoofd van de afdeling Kunstzaken bekleedde, krijgt er een belangrijke verantwoordelijkheid bij: hij wordt belast met de leiding van het "Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer". De brief vermeldt tevens zijn bereikbaarheidsgegevens (toestelnummers op het Raadhuis). De brief is ondertekend door J.F. Franken, die destijds Gemeentesecretaris was.

Officieel rondschrijven / Gemeentelijk besluit.

Dit document is een administratieve instructie betreffende de communicatie tussen de gemeente Amsterdam en de pers tijdens de Duitse bezetting. De kern van de instructie is centralisatie: alle contacten met de pers moeten verlopen via het **Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer**. De belangrijkste punten zijn: 1. **Proactieve informatievoorziening:** De pers (die destijds onder streng toezicht van de bezetter stond) heeft gevraagd om *vooraf* geïnformeerd te worden over acties, in plaats van achteraf. Dit wijst op de wens van het regime om de berichtgeving volledig te regisseren. 2. **Persbezoeken:** Diensthoofden krijgen de instructie dat zij journalisten op locatie mogen ontvangen voor mondelinge toelichtingen, mits dit vooraf is afgestemd met het eerder genoemde propagandabureau. 3. **Controle:** Door alle communicatie via één bureau te laten lopen, behoudt het gemeentebestuur (onder toezicht van de bezetter) de controle over het narratief in de media.

Getypte brief/circulaire op een officieel formulier of kaart.

* **Doel van het document:** De gemeente Amsterdam (via het Bureau voor Propaganda) inventariseert welk filmmateriaal er aanwezig is binnen de verschillende gemeentelijke diensten en bedrijven. * **Toon:** Formeel-ambtelijk. Opvallend is de instructie "Negatief antwoord kan achterwege blijven", wat duidt op een behoefte aan administratieve efficiëntie: men wilde alleen horen van diensten die daadwerkelijk films in bezit hadden. * **Administratieve sporen:** * **B.P.V.:** Afkorting voor Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer. * **C.S. Stadhuis:** Waarschijnlijk het Centraal Secretariaat van het stadhuis in Amsterdam, met de datumstempel augustus 1941. * **Archiefnummer:** Het grote nummer "1/63/M.1941" suggereert dat dit document is opgenomen in een reeks missives (brieven) van dat jaar.

Dienstcorrespondentie / Circulaire (afschrift).

Het document is een officiële mededeling van het Departement van Binnenlandsche Zaken, gedateerd op 30 juli 1941. De kern van de boodschap is een administratieve wijziging in de "lijst van postadressen voor gemeentebesturen". Specifiek betreft het de status en adressering van de Wieringermeer. De aanduiding "(openbaar lichaam)" in kolom 1 komt te vervallen, en het postadres in kolom 2 wordt gewijzigd van een verwijzing naar een voetnoot naar de specifieke plaatsnaam "Wieringerwerf". Het voorliggende document is een "eensluidend afschrift", gecertificeerd door de gemeentesecretaris van Amsterdam, J.F. Franken. Dit wijst erop dat de originele circulaire van het departement naar alle gemeenten werd gestuurd, waarna Amsterdam deze kopie intern archiveerde voor de eigen administratie. De diverse stempels (waaronder "L.M. 1941" en "M.1941") zijn interne archiefkenmerken.

Officieel schrijven/circulaire (afschrift).

* **Inhoud:** Het document is een administratieve mededeling van het centrale gezag in Den Haag aan de Nederlandse gemeenten. Het betreft een correctie of aanvulling op de officiële lijst van postadressen voor gemeentebesturen. Specifiek wordt de gemeente 'Langedijk' toegevoegd met als postadres 'Noord-Scharwoude'. * **Vorm:** Het betreft een 'afschrift' (kopie), gecertificeerd door de Amsterdamse gemeentesecretaris J.F. Franken. De stempels ("L.M. 1941" en "C.S. Stadhuis") wijzen op de inschrijving in het register van de Centrale Secretarie van het Stadhuis in Amsterdam in augustus 1941. * **Betekenis:** Dit type document illustreert de voortgang van de bureaucratische machine tijdens de bezettingstijd. Zelfs fundamentele administratieve wijzigingen (zoals gemeentelijke herindelingen) werden nauwgezet gecommuniceerd en gearchiveerd.

Dienstbrief (officieel schrijven van een gemeentelijke instantie).

* **Toestand:** Het document is een getypt doorslagje (carbonkopie) op officieel briefpapier van de gemeente Amsterdam. De tekst is paars/blauw van kleur, wat duidt op het gebruik van een schrijfmachine met kleurinktlint of een stencilproces. * **Inhoud:** Het betreft een dwingend verzoek tot energiebesparing binnen de gemeentelijke diensten. Men vraagt om een concrete lijst met maatregelen (verwijderen lampen, lagere wattage, uitschakelen apparatuur). * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (zoals 'electriciteit', 'zoo', 'benoodigd'). * **Handgeschreven annotaties:** De brief is specifiek gericht aan een directeur Jonkman. Rechtsboven en onderaan zijn archiefnummers handmatig toegevoegd voor administratieve verwerking. ---

Dienstmededeling / Begeleidend schrijven bij een rondschrijven.

Dit document is een officiële interne geleidebrief van de gemeente Amsterdam. De regeringscommissaris (de door de bezetter aangestelde burgemeester) stuurt hiermee een rondschrijven van het Departement van Binnenlandse Zaken door aan alle diensthoofden van de gemeente. De strekking is een dwingend verzoek om medewerking te verlenen aan de instructies die in dat (niet getoonde) rondschrijven staan. De verschillende stempels en namen (Müller, Brown, Jonkman) wijzen op de administratieve route die het stuk heeft afgelegd binnen de gemeentelijke bureaucratie. De handtekening is van Edward Voûte.

Getypt afschrift van een officiële circulaire.

Dit document is een administratieve instructie bedoeld om postale verwarring te voorkomen tussen twee verschillende dorpen met de naam Tienhoven. Het schrijven bepaalt dat correspondentie voor de gemeente Tienhoven in Zuid-Holland (ZH) geadresseerd moet worden via Ameide, terwijl Tienhoven in Utrecht (Ut) zijn eigen naam behoudt in de adressering. Het betreft een "eensluidend afschrift", een officiële kopie van het originele departementale besluit, die is vervaardigd en gewaarmerkt voor intern gebruik op het stadhuis van Amsterdam (zoals blijkt uit de aantekening "C.S. Stadhuis A'dam"). De handgeschreven nummers en het paarse stempel in de marge wijzen op de zorgvuldige archivering binnen het gemeentelijke registratiesysteem.

Afschrift van een officiële circulaire/brief.

* **Inhoud:** Het document betreft een verordening voor het aanbrengen van specifieke identificatieborden op alle overheidsvoertuigen (Rijk, provincie, gemeente). * **Specificaties:** Het bord moet blauw zijn, 6 cm hoog, met witte letters van 4,5 cm hoog. Het moet de specifieke overheidsdienst vermelden en bij het officiële nummerbord worden geplaatst zodat het 's nachts verlicht is. * **Doel:** De Duitse bezetter wil de controle op rijvergunningen efficiënter maken. Door de "tak van dienst" direct zichtbaar te maken, kan de Ordnungspolizei of Wehrmacht sneller controleren of een voertuig terecht op de weg is. * **Uitzondering:** Er wordt een ontsnappingsclausule geboden voor gevallen waarbij "het dienstbelang dit niet toelaat" (bijvoorbeeld bij voertuigen die onopvallend moeten opereren). * **Juridische inkadering:** De Nederlandse ambtenarij van het Departement van Binnenlandse Zaken bevestigt dat deze Duitse eis niet in strijd is met de bestaande Nederlandse wetgeving (de Motor- en Rijwielwet).

Officieel afschrift van een schrijven van het Departement van Binnenlandsche Zaken.

Dit document is een administratieve mededeling betreffende de correcte adressering van dienstpost voor de gemeente Velsen/IJmuiden. Het is een "afschrift" (kopie) van een besluit van het Departement van Binnenlandsche Zaken, dat door de gemeentesecretaris van Amsterdam is verspreid naar de relevante afdelingen ("C.S. Stadhuis" verwijst waarschijnlijk naar de Centrale Secretarie). De kern van de boodschap is een wijziging of toevoeging aan de officiële lijst van postadressen voor gemeentebesturen, waarbij specifiek wordt aangegeven dat voor de gemeente Velsen (kolom 1) het adres IJmuiden (kolom 2) moet worden gehanteerd. De handgeschreven aantekeningen en het stempel "23/10" duiden op de administratieve verwerking door de ontvangende instantie in Amsterdam later die maand.

Uittreksel uit het Boek der Besluiten (Extract).

* **Kerninhoud:** Het document is een formeel besluit van de burgemeester van Amsterdam om alle besluiten die hij heeft genomen in de periode van 5 maart tot en met 31 augustus 1941 met terugwerkende kracht te bekrachtigen (ratificeren). * **Administratieve context:** Gedurende deze periode trad de burgemeester op in de hoedanigheid van "Regeeringscommissaris". Dit wijst op de centralisatie van de macht onder de Duitse bezetter, waarbij de democratische controle door de gemeenteraad was uitgeschakeld. * **Verspreiding:** Het besluit werd breed gecommuniceerd binnen het ambtelijk apparaat (Gemeentesecretarie, Pensioenbureau, Gemeente-ontvanger) om de rechtsgeldigheid van de eerdere besluiten intern vast te leggen. * **Annotaties:** De handgeschreven namen rechtsboven (Müller, De Maar, Moene) zijn waarschijnlijk van ambtenaren of afdelingshoofden die het document "ter kennisneming" (t.k.) hebben ontvangen of geparafeerd.

Getypte lijst van tijdschriftartikelen en publicaties (waarschijnlijk een aanwinstenlijst of literatuuroverzicht).

* **Inhoud:** Het document bevat een overzicht van recente publicaties en artikelen over diverse onderwerpen: ruimtelijke ordening (Noordoostpolder, de huidige Randstad), sociale vraagstukken (jeugdcriminaliteit), geografie (Celebes, rivierlopen) en politiek-maatschappelijke onderwerpen. * **Opmerkelijke details:** * De tekst bevat een duidelijke typefout bij "Wetboek", waar de 'W' ontbreekt of niet goed is afgedrukt ("'etboek"). * De geografische aanduiding "driehoek Den Haag - Rotterdam - Hoek van Holland" is een vroege referentie naar wat we nu de Randstad of het Groene Hart-concept noemen, hier besproken in de context van landschapsbescherming. * Het rode kruis duidt er waarschijnlijk op dat deze informatie is verwerkt, gecontroleerd of niet langer relevant is voor de administratie.

Administratieve lijst van postadressen voor Nederlandse gemeentebesturen.

Dit document diende als een onmisbare gids voor de correcte adressering van poststukken aan Nederlandse gemeentebesturen. In veel gevallen was de naam van de gemeente namelijk niet gelijk aan de naam van het dorp waar het gemeentehuis stond (zoals bij *Alkemade*, dat kantoor hield in *Roelofarendsveen*). De lijst is een getypte versie van een document uit 1934 dat handmatig is bijgewerkt tot de stand van zaken in november 1941. De diverse archiefkenmerken (zoals "A.Z." voor Algemene Zaken) en de handgeschreven datering onderaan wijzen erop dat dit een werkkopie was binnen de administratie van het Amsterdamse Stadhuis (mogelijk de "Centrale Secretarie", C.S.). De noodzaak voor een dergelijke lijst onderstreept de logistieke complexiteit van het Nederlandse binnenlandse bestuur in die tijd.

Getypte bibliografische lijst / literatuuropgave.

Dit document is een getypte lijst van recente publicaties, tijdschriftartikelen en aanwinsten, waarschijnlijk opgesteld voor ambtenaren of onderzoekers van de gemeente Amsterdam in 1942. De onderwerpen zijn divers maar vertonen een sterke focus op: 1. **Ruimtelijke ordening en planologie:** De Noord-Oostpolder (toen in volle ontwikkeling), streekplannen voor de Randstad en Duitse woningbouw. 2. **Maatschappelijke vraagstukken:** Jeugdcriminaliteit en de verhouding tussen staat en volk. 3. **Geopolitiek en koloniën:** Artikelen over Celebes (Nederlands-Indië), Finland en de Balkan. Het document is representatief voor de informatievoorziening binnen een overheidsapparaat tijdens de bezettingsjaren, waarbij zowel technische vakkennis als politiek relevante literatuur werd bijgehouden. De vermelding van het "nieuwe fascistische Wetboek" en "deutschen Wohnungsbau" weerspiegelt de ideologische context van die tijd.

Dienstbrief / Circulaire

Deze brief is een formeel administratief verzoek vanuit het Amsterdams Gemeentelijk Materialenbureau aan alle hoofden van gemeentelijke diensten en bedrijven. Het doel is het inventariseren van het brandstofverbruik in dienstwoningen. Specifiek wordt gevraagd of er woningen zijn die brandstof van de gemeente ontvangen en hoe deze verwarmd worden (centraal, kachels, of gas). Opvallend is de strakke deadline: de brief is gedateerd op 9 augustus en de ontvangers wordt gevraagd vóór de 15e te reageren. Dit wijst op een zekere urgentie in de brandstofadministratie of planning. Het document bevat diverse stempels en kenmerken die wijzen op een strikte bureaucratische verwerking.

Dienstbrief / Circulaire (Circ. 79)

* **Kernboodschap:** De brief kondigt de oprichting/aanwijzing aan van het Gemeentelijk Materialenbureau als centraal coördinatiepunt voor de distributie van ijzer en staal binnen de Amsterdamse gemeentelijke diensten. * **Systeem van rantsoenering:** Er wordt een strikte procedure voorgeschreven. Aanvragen mogen niet meer rechtstreeks door individuele diensten bij het landelijke Rijksbureau worden ingediend, maar moeten via het gemeentelijke bureau lopen met gebruik van een specifiek "Formulier A". * **Strikte voorwaarden:** * Er mag alleen het strikt noodzakelijke worden aangevraagd. * Toewijzingen worden alleen verstrekt als de eigen voorraden volledig zijn uitgeput. * Administratieve formaliteiten (zoals het enkel gebruiken van een paraaf in plaats van een officieel stempel) worden benadrukt om de gecentraliseerde afhandeling te bespoedigen/faciliteren. * **Uitzonderingen:** Bepaalde sectoren (Nutsbedrijven, Waterstaat/Vervoer en Scheepsbouw) vallen buiten deze regeling omdat zij al onder specifieke 'contingenthouders' vallen.

Afschrift (getypt).

Dit document is een officiële mededeling (circulaire) van het Provinciaal Bestuur van Noord-Holland aan ondergeschikte instanties (zoals de gemeente Amsterdam, getuige de aantekening linksonder). De kern van de boodschap is de **centralisatie van de inkoop van papier en aanverwante artikelen**. Belangrijke punten uit de tekst: * **Schaarste:** Er is sprake van een sterke beperking in de productie van papierfabrieken. * **Regulering:** Om de continuïteit voor overheidsdiensten te waarborgen én de consumptie te minimaliseren, wordt de inkoop gecentraliseerd. * **Rijks-Inkoopbureau:** Dit orgaan wordt de centrale spil in de papierdistributie voor de overheid. * **Samenwerking:** Er wordt verwezen naar gespecialiseerde 'Rijksbureaus' (Papier, Verwerkende Industrieën), wat duidt op een strak gestuurde oorlogseconomie. Het document is een 'afschrift', wat betekent dat het een kopie is van de originele besluitvorming, verspreid voor uitvoering. De handgeschreven nummers en stempels onderaan duiden op de administratieve verwerking door de ontvangende instantie (waarschijnlijk het Stadhuis van Amsterdam).

Administratieve kaart of bijlage betreffende salaris- en pensioenwijzigingen.

* **Inhoud:** Het document registreert een aanpassing in de bezoldiging en pensioengrondslag van drie ambtenaren. Bij alle drie de genoemde personen is er sprake van een salarisverhoging (van f. 1775 naar f. 1800 en van f. 1590 naar f. 1650). * **Terminologie:** * **Wachtgelder:** Een ambtenaar die buiten actieve dienst was gesteld (bijvoorbeeld door bezuinigingen of reorganisatie) en een wachtgelduitkering ontving. Twee van de drie personen zijn 'herplaatst', wat betekent dat zij weer in actieve dienst zijn getreden. * **Pensioensgrondslag:** Het bedrag waarover de pensioenopbouw wordt berekend. Opvallend is dat bij P. Plakké de pensioengrondslag (f. 2600) aanzienlijk hoger ligt dan het feitelijke salaris (f. 1800), wat wijst op behoud van rechten uit een eerdere, hoger ingeschaalde functie. * **Art. 150, lid 1, Pensioenwet 1922:** Dit artikel had betrekking op de keuzevrijheid van ambtenaren betreffende hun pensioenrechten bij overgangsregelingen of herplaatsing. * **Opmaak:** Het gebruik van de dubbele aanhalingstekens (") bij J. Gottmer onder de kolom 'Functie' duidt op een herhaling van de bovenliggende term ('schrijver').

Getypt rapport/memorandum met handgeschreven annotaties.

Dit document is een beleidsnota of een officieel schrijven vanuit het Amsterdamse stadhuis aan de rijksoverheid (mogelijk aan het Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd). De kern van het betoog is een pleidooi voor de **decentrale opslag** van voedselvoorraden binnen de stadsgrenzen van Amsterdam. De argumentatie is gebaseerd op de volgende punten: 1. **Logistieke kwetsbaarheid:** De auteur wijst op de kritieke toestand van het transport. Door tekorten aan brandstof (benzine, kolen) en rubber (banden) is het vervoer over de weg en het spoor onbetrouwbaar. 2. **Seizoensgebonden risico:** Men vreest voor een strenge winter waarbij de waterwegen ("het water dicht komt te liggen") onbruikbaar worden voor de bevoorrading per schip. 3. **Schaalverschil:** Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen een kleine gemeente (zoals De Rijp) en een metropool als Amsterdam. Een hapering in de voedselketen leidt in een grote stad direct tot grotere sociale en maatschappelijke onrust. 4. **Geen bevoorrechting:** De tekst benadrukt (wellicht om politieke gevoeligheid te vermijden) dat Amsterdam niet méér voedsel vraagt dan waar het volgens de distributieregels recht op heeft, maar dat het enkel de distributie logistiek veilig wil stellen door voorraden fysiek naar de stad te halen. ---

Officieel schrijven / Dienstmededeling van de Gemeente Amsterdam.

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige formele spelling ("den werktijd", "afdeelingen"). * **Inhoud:** De kern van het document is een aanpassing van de werktijden voor gemeentepersoneel tijdens de wintermaanden van 1941-1942. * **Logica van de tabel:** De werktijden verschuiven naarmate de dagen korter worden. In de donkerste periode (december/januari) begint men later (09:45) om optimaal gebruik te maken van het daglicht. * **Annotaties:** De handgeschreven opmerking bovenin ("m.i. deze uren ook voor ons aanhouden") wijst op een interne doorgeleiding naar een specifieke afdeling (mogelijk Marktwezen), waarbij de leidinggevende adviseert dezelfde regels over te nemen.

Vragenlijst betreffende oorlogsschade (formulierenreeks van de Gemeente Amsterdam).

* **Locatie:** Jan van Galenstraat 10, Amsterdam. Het betreft Café Marcanti, dat onderdeel was van het marktterrein (Centrale Markthallen). * **Gebeurtenis:** Op 8 oktober 1940 (tijdens de Duitse bezetting) ontplofte een granaat bij een nabijgelegen post van de Stadsreiniging aan de 2e Hugo de Grootstraat. * **Schade:** De schade bleef beperkt tot gesprongen ruiten (glasschade). De totale kosten (herstel + noodvoorzieningen) bedroegen ƒ 172,11. * **Historische waarde:** Het document geeft inzicht in de bouwkosten van het entréegebouw van de Centrale Markt (ruim 2 ton in guldens van de jaren '30) en de administratieve afhandeling van oorlogsschade door de gemeente.

Dienstbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam.

Deze brief dient als een inventarisatieverzoek binnen de ambtelijke organisatie van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de boodschap is: 1. **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar een eerdere verordening van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart) uit 1940 die gaat over de vergoeding voor diensten aan de Wehrmacht. 2. **Nieuwe regeling:** Er wordt aangekondigd dat er een specifieke regeling komt voor "bezettingsschaden" (schade door oorlogsgeweld of de aanwezigheid van de bezetter). 3. **Actiepunt:** Alle gemeentelijke diensten en bedrijven moeten hun geleden schade rapporteren, inclusief een omschrijving van de aard van de schade en de financiële impact. 4. **Catchword:** Onderaan rechts staat "-Hoewel-", wat aangeeft dat de brief op een volgende pagina verdergaat.

Document

Het document is een overzichtelijke tabel, kenmerkend voor administratieve processen bij de overheid. De belangrijkste kolommen zijn: * **Personeelsgegevens:** Nummer, naam, functie en salarisgroep (Romeinse cijfers I t/m IV). * **Bestaande vs. Nieuwe toestand:** Hieruit blijkt een salarisverhoging voor alle genoemde ambtenaren. In alle gevallen stijgt het pensioengevende salaris mee met het basissalaris. * **Aantekeningen:** Er zijn handgeschreven schuine strepen (ticks) geplaatst bij sommige bedragen en in de toelage-kolommen, wat kan duiden op een controle door een administrateur. * **Ongehuwdenaftrek:** Onderaan staat een aparte berekening voor de "ongehuwdenaftrek" van 3%, toegepast op specifieke bedragen die lijken te corresponderen met de nieuwe salarissen minus pensioenpremies of andere inhoudingen. * **Herkomst:** De afkorting "C.S. Stadhuis A'dam" staat waarschijnlijk voor Centrale Secretarie van het Stadhuis Amsterdam.

Begrotingsstuk (bijlage bij besluit).

* **Structuur:** Het document is een geordende lijst van posten uit de gemeentebegroting van Amsterdam voor het jaar 1941. Het hanteert een strikte indeling met volgnummers, omschrijvingen van de uitgaven en de verantwoordelijke administratieve eenheid. * **Inhoudelijke categorieën:** De posten variëren van personeelskosten (jaarwedden voor de burgemeester, wethouders en ambtenaren) tot operationele kosten (schrijfbehoeften, provisies) en specifieke sociale of organisatorische posten (jeugdhotels, Bureau voor Organisatie en Efficiency). * **Financiële afhandeling:** Er is sprake van complexe verrekeningen, zoals de aflossing van rijksschulden die voortvloeiden uit de werkloosheidsproblematiek van 1934 (de Grote Depressie). * **Terminologie:** Gebruik van verouderde ambtelijke termen zoals "Jaarwedde" (salaris), "Presentiegelden" (vergoeding voor aanwezigheid bij vergaderingen) en "Schrijfloonen".

Extract uit het "Boek der Besluiten" van de Burgemeester van Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft een officieel besluit van de burgemeester van Amsterdam om twee individuen, J. Schulein en B. Assink, de toegang tot de Centrale Markt voor onbepaalde tijd te ontzeggen. * **Aanleiding:** De strafmaatregel is opgelegd naar aanleiding van de diefstal van twee zakken aardappelen op de markt. * **Procedure:** Het besluit is genomen op voordracht van de betreffende wethouder en gebaseerd op een rapport van de directeur van het Marktwezen. Er wordt verwezen naar artikel 35 van het marktreglement. * **Administratie:** Het document is een "eensluidend extract", een officieel afschrift voor administratief gebruik, ondertekend door de gemeentesecretaris J.F. Franken.

Huurvoorwaarden/Overeenkomst betreffende het Marktwezen.

* **Doel:** Het vastleggen van de juridische en praktische voorwaarden voor de huur van een object (vermoedelijk een marktkraam, opslagruimte of standplaats) onder het beheer van het Amsterdams Marktwezen. * **Kernpunten:** * De huur is in principe per maand opzegbaar, maar beperkt tot een totale duur van 9 maanden (Art. 1). * Strikte onderwerping aan de gemeentelijke verordeningen van 1934 (Art. 2). * De huurder is verantwoordelijk voor dagelijks onderhoud (schoonmaak, ruiten, leidingen), terwijl groot onderhoud bij de gemeente ligt (Art. 5). * Er gelden strenge regels voor toegang door autoriteiten en toezicht (Art. 7 & 8). * De gemeente behoudt zeggenschap over reclame-uitingen op het object (Art. 9). * **Taalgebruik:** Formeel-juridisch Nederlands met gebruik van de destijds gangbare spelling (den, dezer, verhuurster).

Administratief formulier (ongebruikt model).

Dit document is een administratief sjabloon dat door de gemeente Amsterdam werd gebruikt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het formulier is ontworpen om de financiële status van gepensioneerde burger- en militaire ambtenaren die weer aan het werk waren gegaan, gedetailleerd vast te leggen. Opvallend is de hoge mate van detail die gevraagd wordt: niet alleen het bruto- en nettoloon (inclusief loonbelasting), maar ook de kinderbijslag, specifieke inhoudingen en de geldswaarde van emolumenten (bijkomende voordelen in natura). De tabel is opgedeeld in elf genummerde kolommen om een gestandaardiseerde gegevensverwerking mogelijk te maken.

Dienstbrief / Circulaire van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief kondigt de hervatting aan van controles door ambtenaren van de Pensioenraad bij verschillende gemeentelijke diensten en bedrijven in Amsterdam, ingaande op 15 september 1941. Er wordt gerefereerd aan een eerdere circulaire uit 1937, wat duidt op een voortzetting of aanscherping van bestaande controlemechanismen. * **Bestuurlijke context:** De brief is ondertekend door Felix (F.P.J.) Guépin. Hij was een NSB-wethouder die door de Duitse bezetter was aangesteld nadat de democratisch gekozen gemeenteraad buitenspel was gezet. * **Administratieve sporen:** De aantekening "n.t.p." (niet te publiceren) suggereert dat deze instructie voor intern gebruik was en niet in het Gemeenteblad geplaatst hoefde te worden. De stempel "C.S. Stadhuis" (Centraal Secretariaat) met de datum september '41 bevestigt de ontvangst en verwerking in de gemeentelijke administratie. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in het destijds gebruikelijke formele ambtenarendeutsch (Nederlands met oude spelling, zoals "zooveel", "medewerking worde").

Circulaire (No. 91)

Dit document is een officiële bekendmaking van de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van de boodschap is een verplicht bevel tot het stilleggen van vrijwel alle bouwactiviteiten gedurende de periode van eind december 1941 tot eind januari 1942. **Belangrijkste punten uit de tekst:** 1. **Brandstofschaarste:** Het verbod richt zich specifiek op werkzaamheden en transport waarbij "vloeibare brandstof" of "smeerolie" nodig is. Dit wijst op de nijpende tekorten aan olie en benzine tijdens de oorlogsjaren. 2. **Uitzonderingen:** Alleen vitale functies (zoals pompen tegen wateroverlast) en projecten met de hoogste urgentie (Klasse 0) mogen doorgaan. 3. **Duitse controle:** De tekst vermeldt expliciet de "Duitschen Bevollmächtigte für die Bauwirtschaft". Dit onderstreept dat de Nederlandse bouwsector volledig ondergeschikt was gemaakt aan de Duitse oorlogseconomie en prioriteiten.

Dienstbrief / Circulaire

* **Inhoud:** Het document is een officiële oproep van het Gemeentelijk Materialenbureau aan andere gemeentelijke afdelingen. Er wordt melding gemaakt van "overcomplete" (overtollige) goederen die beschikbaar zijn voor intern hergebruik: een zware transformator uit 1927, negen lagerstoelen en een radiator. * **Vormgeving:** Het betreft een voorgedrukt formulier van de Stadsdrukkerij Amsterdam (kenmerk 16055-8-41-1500 onderaan), waarbij de specifieke informatie met een schrijfmachine of stencilmachine is toegevoegd. De paarse inkt is karakteristiek voor kopieertechnieken uit die tijd. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling ("Heeren", "dezen", "zoo"). De afkorting "L.O.K." achter de radiator staat vermoedelijk voor een interne opslaglocatie of conditie-aanduiding.

Ambtelijke brief/kennisgeving van de Gemeente Amsterdam.

* **Administratieve taal:** Het document is opgesteld in de toen gangbare formele ambtelijke stijl (bijv. "U mede", "dezen brief", "den Burgemeester"). * **Inhoud:** De kern van de brief is een administratieve wijziging betreffende het "wachtgeld" (een uitkering voor ambtenaren die buiten hun schuld hun functie verloren). Per 1 september 1942 is een tijdelijke toelage komen te vervallen, waardoor de uitkeringen hersteld of aangepast moeten worden naar de bedragen vermeld op de achterzijde (niet zichtbaar op deze scan). * **Procedures:** Er wordt verwezen naar een specifieke circulaire van de burgemeester (No. 100 bx Arb. 1941), wat duidt op een centrale verordening die voor het hele gemeentelijk apparaat gold. De afdeling 'Personeelszaken & Begroting' (P.B.) voert hier de regie.

Officiële circulaire/dienstmededeling.

De tekst is een directieve aanwijzing die de noodzaak van strikte bureaucratische naleving benadrukt. Het taalgebruik is formeel en maakt gebruik van de destijds geldende spelling (bijv. "den laatsten tijd", "heeren"). De kern van de mededeling is een verbod op het 'vooruitlopen' op toewijzingen. Gemeentelijke diensten namen blijkbaar een voorschot op de distributie door materialen alvast te gebruiken voordat de papieren rond waren. De afzender, De Kruijff, waarschuwt dat deze toewijzingen schaarser worden en dat eigenmachtig optreden tot "moeilijkheden" (waarschijnlijk met de bezettingsautoriteiten of centrale controleorganen) zal leiden.

Afschrift van een officiële vergunning voor een standplaats op de openbare weg.

* **Juridische aard:** Het betreft een zeer specifiek geformuleerde vergunning (precariovergunning) voor straathandel. De overheid oefende strikte controle uit op wie, waar en wanneer er gehandeld mocht worden. * **Locatie-specificiteit:** De precisie van de locatie is opmerkelijk: niet alleen de straat (O.Z. Achterburgwal), maar ook het huisnummer, het nummer van de lantaarnpaal (G 57) en zelfs de specifieke deur ("ongebruikte groene deur van het Binnen Gasthuis") worden genoemd. * **Beperkingen:** De vergunning is uiterst beperkt in tijd (slechts twee uur per dag, drie dagen per week) en ruimte (maximaal 1 bij 0,5 meter). Voorwaarde 'b' is saillant: de houder mag geen hulp inschakelen, wat wijst op een beleid om de standplaatsen uitsluitend voor individuele zelfstandigen beschikbaar te houden. * **Taalgebruik:** De tekst hanteert de formele ambtelijke spelling van vóór de wijzigingen (bijv. 'eener', 'den', 'gebezigde').

Afschrift van een officiële standplaatsvergunning.

Dit document is een officiële vergunning voor straathandel in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende kenmerken zijn: * **Administratieve nauwkeurigheid:** De vergunning is uiterst specifiek over de locatie (Eerste van Swindenstraat voor nr. 135, exact 2,5 meter van de rijweg, tussen de bomen). Dit duidt op een streng gereguleerde openbare ruimte. * **Hygiëne en veiligheid:** Punten 'f', 'h' en 'i' benadrukken strenge hygiënische eisen (geen hergebruikt papier, afgesloten bakken) en brandveiligheid (voorschriften voor verlichting op vloeibare brandstof). * **Persoonlijke gebondenheid:** Punt 'b' stelt dat de houder de vergunning alleen persoonlijk mag gebruiken, wat handel in vergunningen of het inhuren van personeel uitsluit. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in het ambtelijk Nederlands van die tijd, inclusief de toen geldende spelling (zoals 'visch', 'eener', 'vrij blijve').

Afschrift van een vergunning voor een standplaats.

Dit document is een officiële wijziging van een standplaatsvergunning voor een straatverkoper in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De vergunninghouder, Pieter de Haas, krijgt toestemming om ijs, koek en frisdrank te verkopen vanaf een driewielige bakfiets op de Amstelveenscheweg. Opvallend is de extreme mate van detail in de voorwaarden: * **Afmetingen:** De bakfiets mag exact niet langer zijn dan 2,50 meter en niet breder dan 1 meter. * **Persoonlijke aard:** De houder mag geen hulp inschakelen (punt b); dit was vaak een maatregel om 'onderverhuur' van vergunningen te voorkomen. * **Hygiëne en veiligheid:** Er is een verbod op het gebruik van benzine voor verlichting (brandgevaar) en een verbod op het hergebruiken van papier voor verpakking (hygiëne). * **Zichtbaarheid:** Er mag geen ombouwwerk of extra zeil worden geplaatst dat het zicht belemmert, waarschijnlijk om te voorkomen dat de bakfiets een permanente 'keet' zou worden.

Officieel afschrift van een gemeentelijke vergunning (standplaatsvergunning).

Dit document is een formele wijziging van een eerder verleende standplaatsvergunning voor een bloemenverkoper in Amsterdam-Zuid. Enkele opvallende details: * **Seizoensgebonden materiaal:** De vergunning maakt onderscheid tussen de zomer (een mand of houten bak) en de winter (een met glas ombouwde handkar van aanzienlijke afmetingen: 4 bij 2 meter). Dit wijst op een permanente, seizoensbestendige bedrijfsvoering. * **Strikte regulering:** De locatie is tot op de meter nauwkeurig bepaald (tussen de eerste en tweede boom vanaf de Apollolaan). Ook de technische vereisten voor de verlichting (geen benzine, specifieke naaldafsluiters) duiden op strenge brandveiligheidsvoorschriften voor straatverkopers. * **Arbeidsvoorwaarden:** Artikel 'b' is opmerkelijk: de houder moet de standplaats *persoonlijk* bemannen en mag geen hulp inschakelen. Dit was een gebruikelijke bepaling om te voorkomen dat vergunningen werden doorverhuurd of dat men personeel uitbuitte. ---

Getypte brief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De secretaris van de 'Commissie voor Heemkunde Amsterdam' stuurt een aantal exemplaren van hun eerste brochure toe aan de geadresseerde (vermoedelijk een afdeling binnen het stadhuis). Hij meldt dat de brochure is opgesteld door een intern werkcomité, is gedrukt bij de Stadsdrukkerij, en al is verspreid onder alle Amsterdamse scholen. Het doel is om de doelstellingen van de commissie bekender te maken. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands van het midden van de 20e eeuw (gebruik van de naamvals-n in "den Burgemeester" en spellingen als "eenige"). * **Administratieve context:** De aanduiding "OM / C.S. Stadhuis" linksonder suggereert dat het document bedoeld was voor de afdeling Onderwijs en Musea (OM) in het Stadhuis (C.S. kan hier staan voor 'Centraal Secretariaat' of 'Cum Suis').

Hinderwetvergunning (afschrift/besluit).

Dit document is een officiële verlening van een vergunning onder de Hinderwet. De burgemeester van Amsterdam verleent hier toestemming aan **Keizer’s Fruithandel N.V.** voor het exploiteren van een elektrische houtzagerij. **Kernpunten:** * **Technische specificaties:** Er wordt melding gemaakt van een elektromotor van 5 P.K. (Paardenkracht). * **Locatie:** Hoewel de Centrale Markthallen in Amsterdam liggen, wordt verwezen naar de kadastrale gemeente **Sloten** (Sectie C, No. 8611). De gemeente Sloten was in 1921 door Amsterdam geannexeerd, maar de kadastrale aanduidingen bleven vaak de oude dorpsnamen voeren. * **Veiligheidsvoorschriften:** De vergunning stelt strikte eisen aan de hygiëne en brandveiligheid. Punt 1 focust op het voorkomen van stof- en zaagselophoping (explosie- en brandgevaar), terwijl punt 2 een ventilatie- of bufferruimte van 25 cm voorschrijft tussen het hout en het plafond. * **Administratief proces:** Het document toont de bureaucratische gang van zaken: er zijn adviezen gevraagd aan de Arbeidsinspectie en er heeft een hoorzitting plaatsgevonden.

Dienstbrief / Officiële correspondentie.

Dit document is een korte, zakelijke mededeling van de Centrale Schrijfkamer van de Gemeente Amsterdam. De kern van de boodschap is dat een specifieke schrijfmachine — een 'Monarch' voorzien van een telapparaat — die eerder (op 9 oktober 1942) beschikbaar was gesteld, inmiddels een nieuwe bestemming heeft gekregen binnen de gemeentelijke organisatie. Opvallend is de zeer specifieke functietitel van de afzender: "Chef der Centrale Schrijfkamer, belast met de contrôle op het schrijfmachinebezit der gemeente". Dit duidt op een strakke gecentraliseerde regie over kantoormiddelen. Het document is een voorbeeld van de dagelijkse bureaucratie in oorlogstijd, waarbij elk apparaat nauwkeurig werd geadministreerd.

Dienstmededeling/Circulaire van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft een officiële verhuisberichtting van het Bureau van Statistiek van de gemeente Amsterdam. * **Locatie:** Het bureau verhuist naar het "v.m. [voormalig] Hoofdbureau van Politie" aan de Spinhuissteeg. Dit is een historisch pand in het centrum van Amsterdam. * **Administratieve sporen:** Het document is rijk aan bureaucratische kenmerken. Het stempel "Gezien" en de handgeschreven opdracht "noteren!" wijzen op de interne verwerking binnen de gemeentelijke diensten. Het nummer "1/33/1 M. 1942" is het registratienummer van de correspondentie. * **Ondertekening:** Ondertekend door J.F. Franken, die tijdens de oorlogsjaren de functie van gemeentesecretaris bekleedde.

Afschrift van een officiële vergunning (marktwezen/openbare orde).

* **Juridische aard:** Het betreft een persoonlijke, herroepbare vergunning ("tot wederopzeggens toe"). De vergunning is strikt persoonsgebonden (artikel b), wat zwartwerk of onderverhuur van de standplaats moest voorkomen. * **Locatie:** De standplaats bevond zich aan de Haarlemmerweg bij de Gemeentewaterleidingen (nu nabij het Westerpark). Dit was een strategische plek nabij een woonwijk. * **Regulering:** De voorwaarden (a t/m j) tonen een hoge mate van gemeentelijke controle op hygiëne (geen gebruikt papier, "zindelijke wijze"), brandveiligheid (lampen zonder benzine) en de vrije doorgang op de openbare weg (geen uitbouw aan de kar, direct wijken op bevel van de politie). * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke spelling (bijv. "visch", "zoodanig", "eener").

Uittreksel (Extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een officieel besluit van de burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte, uitgevaardigd tijdens de Duitse bezetting. Het besluit regelt dat het pand aan de Plantage Kerklaan 36-38 officieel wordt aangewezen als locatie waar huwelijken kunnen worden voltrokken. Juridisch wordt dit pand hiermee gelijkgesteld aan een deel van het stadhuis. Opvallend is de expliciete verwijzing naar de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied". Dit toont aan hoe de gemeentelijke administratie in 1942 volledig opereerde onder de juridische kaders van de bezetter (Arthur Seyss-Inquart). De functionaris die het extract tekent, J.F. Franken, bekleedde de positie van gemeentesecretaris. ---

Getypte uitnodiging/circulaire van een vereniging.

Het document is een officiële uitnodiging aan de leden van het Nederlandsch Instituut voor Efficiency (NIVE) voor een bedrijfsbezoek. De tekst is zakelijk en formeel van toon, wat passend is voor een professionele organisatie. Opmerkelijk is de nadruk op de tijd ("precies om 15 uur") en de typering van dit tijdstip als "reeds late aanvangsuur", wat mogelijk te maken heeft met de geldende spertijd of beperkte vervoersmogelijkheden tijdens de bezettingsjaren. Het gebruik van "lichtbeelden" (diapositieven) duidt op een moderne, visuele presentatiewijze voor die tijd. De spelling is de toen geldende "Nederlandsch"-spelling met de 'ch' en dubbele 'ee'.

Openbare kennisgeving (bekendmaking) van het gemeentebestuur.

Dit document is een officiële bekendmaking van de gemeente Amsterdam uit de periode van de Duitse bezetting. Het kondigt de instelling aan van een "tijdelijke hulpmarkt" op het middentrottoir van de Beethovenstraat, tussen de Brahmsstraat en de Euterpestraat (de huidige Gerrit van der Veenstraat). De markt is specifiek bedoeld voor de verkoop van levensmiddelen. Het document is ondertekend door Edward Voûte, de pro-Duitse burgemeester die door de bezetter was aangesteld, en gemeentesecretaris J.F. Franken. De handgeschreven aantekeningen in de marge lijken archiefcodes of administratieve verwijzingen te zijn (mogelijk naar 'Centrale Secretarie' van het Stadhuis).

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester.

Dit document is een officieel besluit van de Burgemeester van Amsterdam (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) betreffende de interne organisatie van de stad. De kern van het besluit is de professionalisering en centralisering van het inkoopproces. In tijden van schaarste en distributie was het essentieel dat de **Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening** (CDL) efficiënt functioneerde. Opvallend is de nadruk op "Efficiency" en de betrokkenheid van een "Bedrijfseconomisch Adviseur", wat wijst op een technocratische benadering van het stadsbestuur. Er wordt een commissie in het leven geroepen om de grenzen te bepalen tussen wat de centrale dienst inkoopt en wat individuele instellingen (zoals ziekenhuizen of scholen) zelf mogen aanschaffen.

Convocatie (oproeping) voor een maandvergadering.

* **Vorm en taal:** Het document is opgesteld in de toen gangbare zakelijke schrijftaal met de oude spelling (zoals "maandelijksche", "afdeelingsreglement"). Het is een formeel schrijven op briefpapier van de Amsterdamse afdeling van het NIVE. * **Inhoud:** De kern van de bijeenkomst is een lezing over de opkomende rol van de personeelsafdeling binnen bedrijven. Dr. T. Kuiper, een expert op het gebied van de 'psychotechniek', verzorgt de inleiding. Dit duidt op een vroege professionalisering van wat we tegenwoordig Human Resources (HR) noemen. * **Organisatie:** De bijeenkomst vindt plaats in Hotel Krasnapolsky, een voorname locatie in Amsterdam. De vermelding dat de brief als "bewijs van toegang" dient, wijst op een besloten karakter van de bijeenkomst. * **Administratieve sporen:** Linksonder staat een verwijzing naar het Stadhuis van Amsterdam (C.S. Stadhuis), wat kan duiden op de herkomst of archivering van dit exemplaar. De paarse stempel onderaan is een typische archiefregistratie uit die periode.

Dienstbrief / Administratieve mededeling.

Dit document betreft een gestandaardiseerde administratieve handeling binnen de gemeente Amsterdam. De directeur van de afdeling Arbeidszaken stelt de directeur van het Marktwezen op de hoogte van een wijziging in de uitbetaling van het (aanvullend) wachtgeld voor bepaalde personen. Er wordt verwezen naar een tabel op de achterzijde (niet zichtbaar in deze afbeelding) waarin per individu de salariswijziging en de bijbehorende nieuwe wachtgeldbedragen zijn opgenomen. De juridische grondslag voor dit schrijven is een besluit van het College van Burgemeester en Wethouders uit februari 1939. Het gebruik van "Model G.A. 5" duidt op een voorgedrukt standaardformulier voor dit type correspondentie.

Document

* **Inhoud:** Dit besluit betreft een tariefwijziging voor de inzet van 'losse wakers' (bewakingspersoneel) via de Gemeentelijke Arbeidersreserve. Een eerder besluit om het tarief naar 50 cent per uur te verhogen (om de lonen te kunnen laten stijgen) wordt ingetrokken. In plaats daarvan wordt het tarief vastgesteld op 48 cent per uur (een bescheiden verhoging ten opzichte van de eerdere 45 cent). * **Juridische grondslag:** Het besluit refereert expliciet aan de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied". Dit duidt op de verregaande macht van de bezetter over het lokale bestuur. De weigering van de Secretaris-Generaal om een loonsverhoging goed te keuren is leidend voor de intrekking. * **Terminologie:** Het gebruik van "diensttakken" wijst op de verschillende afdelingen van de gemeente Amsterdam die van deze diensten gebruikmaakten. "Losse wakers" waren vaak werklozen die via de Arbeidersreserve tijdelijke bewakingstaken uitvoerden. ---

Officiële circulaire / Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam.

* **Vorm:** Het document is een standaard administratief formulier van de gemeente Amsterdam, ingevuld met een schrijfmachine. De aanwezigheid van stempels en handgeschreven parafen duidt op een actieve administratieve verwerking. * **Inhoud:** De kern van de brief is een instructie om de afhandeling van schadeclaims bij diefstal van gehuurde fietsen te centraliseren. Voorheen leidde de decentrale afhandeling door verschillende diensten blijkbaar tot "moeilijkheden" (inconsistenties). Voortaan moet de afdeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid (Ass. Z. en W.A.) dit proces beheren. * **Annotaties:** De handgeschreven opmerking bovenin geeft aan naar welke ambtenaren (H. de Haan, Broese Jonkman en Hahn) een kopie is gestuurd. De notitie "C.S. Stadhuis" verwijst naar de Centrale Schrijfkamer.

Officiële correspondentie / Rappèl (herinneringsbrief)

Dit document is een formele herinnering (een "rappèl") binnen het ambtelijk apparaat van de gemeente Amsterdam. De Wethouder van Financiën constateert dat de jaarrekening over 1941 van de afdeling "Marktwezen" nog niet is ingediend, terwijl de deadline van 15 april 1942 is verstreken. **Kernpunten:** * **Bureaucratic proces:** De brief illustreert de strikte hiërarchie en administratieve procedures. De ene wethouder spreekt de andere formeel aan op het uitblijven van stukken. * **Doorsturing:** De ontvanger (Wethouder voor Levensmiddelen) heeft de brief direct voorzien van een kaderstempel en doorgeleid naar de Directeur van het Marktwezen met het dringende handgeschreven verzoek om "spoedig advies". * **Verschrijving:** Opvallend is de handgeschreven datum in het onderste kader: "27 Maart 1942". Gezien de brief zelf op 25 april is geschreven en de deadline 15 april was, is dit vrijwel zeker een administratieve fout van de klerk; er werd waarschijnlijk 27 april bedoeld (wat ook strookt met het ontvangststempel van 30/4 onderaan). * **Ondertekening:** De brief is ondertekend namens J. Walch Czn. Johannes Walch was tijdens de bezetting een door de Duitsers benoemde NSB-wethouder van Financiën.

Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam.

* **Context van Oorlogstijd:** Het document dateert uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De administratieve processen van de gemeente gaan door, maar worden sterk beïnvloed door de veranderende wetgeving van de bezetter ("maatregelen van hooger gezag"). * **Fiscale Wijzigingen:** De brief meldt belangrijke verschuivingen in de belastingwetgeving, zoals het vervallen van de zakelijke belasting over 1942 door het nieuwe "Besluit op de Ondernemingsbelasting 1942". Dit duidt op de gelijkschakeling van het Nederlandse belastingstelsel met het Duitse model. * **Sociaal Beleid:** Er is sprake van bezuinigingen (pensioenuitkeringen alleen nog bij invaliditeit) maar ook het herstel van jubileumgratificaties. * **Voedselschaarste:** Een opvallend detail is de vermelding van "kosten voor verstrekking van bijvoeding aan het personeel". Dit illustreert de nijpende voedselsituatie in 1942, waarbij de gemeente blijkbaar extra voeding voor haar personeel moest regelen en financieren. * **Urgentie:** De rode tekst "Spoed!!" en de korte deadline (brief van 27 okt, reactie voor 7 nov) wijzen op een hoge werkdruk op de financiële afdeling om de begroting van 1943 op tijd sluitend te krijgen.

Dienstbrief / Circulaire (No. 11/2)

Dit document is een officiële mededeling van het Amsterdamse Gemeentelijk Materialenbureau tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is een dwingende oproep tot energiebesparing. **Hoofdpunten:** 1. **Elektriciteitsbesparing:** Vanwege een nijpend tekort aan kolen wordt er aangedrongen op een maximale reductie van het stroomverbruik door gemeentelijke diensten. Er wordt verwezen naar een eerder besluit van de (door de bezetter benoemde) burgemeester uit 1941. 2. **Verbod op compensatie:** Vanwege de invoering van 'gasloze uren' (periodes waarin de gastoevoer werd afgesloten om brandstof te sparen) probeerden mensen waarschijnlijk over te stappen op elektrische kachels of extra kolenhaarden. De brief stelt expliciet dat hiervoor géén extra brandstof- of elektriciteitsrantsoenen worden verstrekt. 3. **Toon:** De taal is formeel-ambtelijk ("beleefd doch met den meesten nadruk"), maar de boodschap is onverbiddelijk: de schaarste dwingt tot strikte beperkingen.

Getypte circulaire/dienstbrief met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

Het document is een officiële waarschuwing en instructie vanuit het Amsterdams gemeentebestuur tijdens de bezettingsjaren. De kern van de boodschap is de beveiliging van "geblokkeerde artikelen". Vanwege de oorlogsschaarste waren veel goederen en materialen door de bezetter of de overheid onder beslag gelegd of gerantsoeneerd (geblokkeerd). De brief is opgesteld door Ir. E. de Kruijff, die destijds aan het hoofd stond van het Materialenbureau. Hij handelt hier in directe opdracht van de burgemeester. De handgeschreven aantekeningen onderaan (van "th. junker") suggereren dat de inhoud besproken is ("besp.") op 13 april 1942, elf dagen na verzending. De stempel linksboven met de datum "7/4" (7 april) wijst waarschijnlijk op het moment van ontvangst of registratie bij de betreffende dienst.

Document

Dit document is een officiële bekendmaking van de gemeente Amsterdam uit de herfst van 1942. De kern van de boodschap is een aanscherping van de sluitingstijden van de Amsterdamse markten. Vanwege de geldende verduisteringsvoorschriften moesten de markten voortaan een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd zijn. Voor de specifieke datum van zaterdag 24 oktober 1942 werd het tijdstip op 18:00 uur vastgesteld. De tekst is formeel en direct. De vermelding "No. 892" wijst op een opeenvolgende nummering van officiële mededelingen. De diagonale streep door het document is een gebruikelijke praktijk in archieven om aan te geven dat het document is verwerkt, gepubliceerd of dat de informatie inmiddels is achterhaald. ---

Getypte lijst met persoonsgegevens, handelswaar en locaties.

Dit document is een administratieve lijst van Joodse marktkooplieden in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De lijst is opgesteld door het stadsbestuur (Stadhuis) in februari 1942. De kolom "Artikel" toont dat de handel zich voornamelijk richtte op levensmiddelen (vis, fruit, ijs) en bloemen. Enkele observaties: * **Afkortingen:** "t/o" betekent *tegenover*; "hs" betekent *huis* (begane grond); "perc." staat voor *perceel*; "id." (*idem*) verwijst naar het artikel in de rij erboven. * **Doorhaling:** De naam van I. Blog is met een horizontale lijn geschrapt, wat kan duiden op het intrekken van de vergunning of een wijziging in de status van de betreffende persoon. * **Locaties:** De standplaatsen bevinden zich door de hele stad, van de Nieuwmarkt tot de Weesperzijde en Amsterdam-Noord (Mosplein). * **Demografie:** De lijst bevat zowel mannen als vrouwen (zoals Sara Bacharach en Sara Biet-Schelvis).

Typoscript (doorslag of afschrift van een officieel schrijven).

Dit document vormt de afsluiting van een officiële kennisgeving van de gemeente Amsterdam. De tekst "Daarna zal nader worden nagegaan, of deze plaats U kan worden toegewezen" duidt op een lopende procedure betreffende de toewijzing van een specifieke locatie of standplaats. De handtekeningen zijn niet origineel maar getypt ("get."), wat betekent dat dit een kopie is voor het administratieve archief. De initialen "EB" verwijzen waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar van de afdeling Centrale Stad (C.S.). De datum, februari 1942, plaatst dit document midden in de periode van de Duitse bezetting van Nederland.

Administratief uittreksel/afschrift (getypt).

Dit document is een formele kennisgeving over de distributie van kopieën van een specifiek gemeenteraadsbesluit of ambtelijk besluit. Het geeft inzicht in de logistieke afhandeling binnen de Amsterdamse bureaucreatie: verschillende diensten (zoals de voedselvoorziening en de pensioendienst) ontvangen meerdere exemplaren voor hun eigen administratie. De tekst is uitgevoerd in een paarsblauwe inkt, wat kenmerkend is voor doorslagen of vroege kopieertechnieken uit die tijd. De afkorting "(get.)" staat voor 'getekend', wat aangeeft dat dit een getypt afschrift is van een origineel handgetekend document.

Officieel extract uit het 'Boek der Besluiten' van de Burgemeester van Amsterdam.

* **Kernboodschap:** Vanwege de oorlogsmaatregelen (de verduistering) worden avondlessen aan de Nijverheidsschool verplaatst naar de zaterdagmiddag. Om de leerlingen (gemeentewerklieden) in staat te stellen deze lessen bij te wonen, krijgen zij hiervoor officieel verlof. * **Bestuurlijke context:** Het besluit wordt genomen door de burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld). De tekst verwijst naar een eerdere regeling uit september 1940, wat aantoont dat dit probleem zich gedurende de gehele bezettingsperiode voordeed. * **Doelgroep:** In de eerste plaats "jeugdige werklieden", maar de regeling kan ook worden uitgebreid naar "volwassen ambtenaren en werklieden". * **Distributie:** Het besluit wordt breed verspreid binnen de gemeentelijke organisatie (Arbeidszaken, Secretarie, Pensioenbureau, Ontvanger), wat duidt op de administratieve impact van dergelijke verlofregelingen.

Document

Dit document is een officiële oproep voor een verenigingsvergadering in oorlogstijd. De structuur is zakelijk en puntsgewijs. * **Agenda:** De focus ligt op een vakinhoudelijke lezing door J.P. Coelingh, indertijd directeur van de bekende grootgrutter Simon de Wit. Dit paste binnen een reeks lezingen over de toenemende professionalisering van de 'personeelsafdeeling'. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gangbare spelling (bijv. 'maandelijksche', 'den cyclus') en een formele toon ('op toezending van den tekst prijs stellen'). * **Ondertekening:** De brief is ondertekend door twee ingenieurs (Ir.), wat duidt op het academische/professionele niveau van het instituut.

Document

* **Inhoud:** Het fragment vormt het slot van een officiële mededeling. De voorafgaande tekst (die hier ontbreekt) verwees naar een handeling die de ontvangers moesten verrichten, waarna zij een specifiek aantal van een bepaald item (bijv. formulieren of legitimatiebewijzen) zouden ontvangen. * **Taalgebruik:** Het gebruik van de spelling "Heeren" en "afdeelingen" (volgens de spelling-De Vries en Te Winkel) is kenmerkend voor de ambtelijke taal van voor 1947. De term "Heeren Hoofden" getuigt van de toenmalige formele etiquette en de door mannen gedomineerde bestuurslaag. * **Annotaties:** De handgeschreven notities aan de rechterkant lijken een distributielijst of presentielijst te zijn, waarbij per kantoor een aantal exemplaren van het document wordt toegewezen. De handschriften zijn lastig te ontcijferen, maar "Hoofdkantoor" is duidelijk leesbaar.

Officieel uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

* **Persoon:** Het document betreft Reinier Willems (geboren 1898), een arbeider die vanuit de G.A.R. (Gemeentelijke Arbeidsreserve) promoveert naar een vaste aanstelling. * **Functie:** De functie "machinist-stoker" duidt op technisch handwerk, waarschijnlijk gerelateerd aan de verwarmings- of energie-installaties van de Amsterdamse markthallen. * **Financieel:** Zijn weekloon is vastgesteld op ƒ 31,44. Ter vergelijking: dit was een bescheiden maar stabiel inkomen voor een geschoolde arbeider in de oorlogstijd. * **Administratieve proces:** Het document toont de bureaucratische nauwkeurigheid van het Amsterdamse stadsbestuur. Er wordt verwezen naar specifieke reglementen en rapporten, en de distributie van kopieën ("afschrift") is strikt vastgelegd. * **Handgeschreven notities:** De krabbels en parafen aan de rechterkant en bovenkant wijzen op de circulatie van het document langs verschillende ambtenaren voor goedkeuring en verwerking in de administratie ("Gezonden per boek").

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam (uittreksel van een officieel besluit).

Dit document betreft een formeel besluit tot het verlenen van een eindejaarsuitkering (gratificatie) aan al het personeel van de gemeente Amsterdam aan het eind van het oorlogsjaar 1943. * **Doelgroep:** Het besluit is breed geformuleerd en omvat zowel ambtenaren als werklieden, inclusief tijdelijk personeel en de zogenaamde 'arbeidersreserve'. * **Berekeningswijze:** Er wordt een onderscheid gemaakt tussen ambtenaren (een kwart maandsalaris) en werklieden (één weekloon). De berekening is inclusief diverse toeslagen, zoals de 'duurtetoeslag' (een compensatie voor de inflatie tijdens de oorlog) en kindertoeslag. * **Fiscale bepaling:** Opvallend is bepaling 'c', waarin expliciet wordt vermeld dat de loonbelasting over deze bonus door de werknemers zelf gedragen moet worden. * **Juridische inkadering:** De burgemeester legitimeert zijn besluit door te verwijzen naar een verordening van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart). Dit toont aan hoe het gemeentebestuur tijdens de bezetting juridisch volledig was ingebed in de nationaalsocialistische machtstructuur.

Extract uit het ‘Boek der Besluiten’ van de Burgemeester van Amsterdam.

Het document betreft een formeel bestuurlijk besluit uit de oorlogsperiode. De kern van het besluit is het stopzetten van formeel overleg met onafhankelijke beroepsverenigingen voor hogere ambtenaren en directeuren van de gemeente Amsterdam. **Opvallende juridische en administratieve elementen:** * **Intrekking:** Een besluit uit 1939 (vóór de bezetting) wordt nietig verklaard. * **Machtsconcentratie:** Het besluit wordt genomen door "de Burgemeester" op voorstel van de Wethouder, wat getuigt van de door de bezetter ingevoerde nieuwe bestuursstructuur waarbij de democratische controle door de gemeenteraad was uitgeschakeld. * **Administratieve sporen:** De diverse stempels en handgeschreven nummers wijzen op een strikte archivering en verwerking door de gemeentesecretarie aan het begin van 1943.

Openbare kennisgeving (officiële bekendmaking).

Dit document is een officiële bekendmaking van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Duitse bezetting. De burgemeester, Edward Voûte, besluit hierin om de markt op de Nieuwmarkt per 10 januari 1944 tijdelijk op te schorten. De administratieve kenmerken bovenin tonen aan hoe het document werd verwerkt: er zijn 20 kopieën verstuurd naar de afdeling Marktwezen. De stempels met jaartallen als '1947' duiden op latere archivering of verwerking na de oorlog. De opmaak is typisch voor die tijd: getypt op een schrijfmachine met specifieke spatiering voor nadruk in de kop ("O p e n b a r e k e n n i s g e v i n g").

Officieel extract uit het "Boek der Besluiten van den Burgemeester van Amsterdam".

Dit document betreft een administratieve procedure rondom de gemeentebegroting van Amsterdam voor het jaar 1943. De essentie is dat de definitieve besluitvorming over de begroting door het rijk (de Secretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken) is uitgesteld (verdaagd). Om te voorkomen dat de stad financieel lamgelegd wordt, krijgt de burgemeester op basis van de Gemeentewet een tijdelijke machtiging om uitgaven te doen. Er zit echter een strikte limiet aan: hij mag maximaal de helft van de geraamde bedragen voor 1943 uitgeven, met als extra veiligheidsklep dat dit bedrag nooit hoger mag zijn dan de helft van de goedgekeurde begroting van het voorgaande jaar (1942). Het document dient als interne instructie om alle relevante gemeentelijke diensten en de gemeenteontvanger (de penningmeester van de stad) te informeren over deze beperkte bestedingsruimte.

Getypte ambtelijke mededeling/circulaire op doorslagpapier.

* **Inhoud:** Het document is een administratieve instructie over de registratie van gedetacheerd personeel binnen de gemeente Amsterdam. Er wordt gevraagd om een overzicht van de oorspronkelijke afdeling, de afdeling van detachering en de startdatum (specifiek voor een 'groep sub b'). Tevens moet melding worden gemaakt van beëindigde detacheringen. * **Uitzondering:** Er wordt expliciet vermeld dat personeel uit de "Gemeentelijke Arbeidersreserve" niet in deze opgave opgenomen hoeft te worden. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. *zooveel*, *eventueele*, *detacheeringen*) en een formele, ambtelijke toon. * **Typografie:** Het is een typoscript, mogelijk een doorslag (carbon copy), gezien de vage tekst van een ander document die aan de achterzijde doorschemert.

Document

* **Taal en spelling:** Het document is geschreven in de toen gangbare ambtelijke spelling (bijv. "zoover", "den", "Nederlandsche", "bureaux"). * **Structuur:** Een standaard administratieve opbouw beginnend met de aanleiding (voorstel wethouder), de rechtsgrond (verwijzing naar verordeningen van de Rijkscommissaris), gevolgd door het eigenlijke besluit in genummerde punten (A, B, C). * **Inhoud:** Het besluit regelt dat gemeentepersoneel vrij krijgt op Goede Vrijdag 1943 zonder loonverlies. Interessant is de strikte scheiding tussen 'ambtenaren' (maandsalaris) en 'werklieden' (uurloon), waarbij voor beiden een regeling wordt getroffen. Er is geen sprake van overwerkvergoeding in geld, maar in tijd (restitutie-verlof). * **Marginalia:** De handgeschreven blauwe aantekeningen rechtsboven wijzen op administratieve verwerking en accordering ("acc"). De "X" bij punt A.1 en de haakjes bij de tekst over sluiting duiden mogelijk op specifieke aandachtspunten voor publicatie of uitvoering. ---

Getypt uittreksel (extract) uit het besluitenboek van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een officieel besluit van de burgemeester van Amsterdam aangaande de collectieve vrije dag op Goede Vrijdag in 1943. De kern van het besluit is dat gemeentelijke kantoren gesloten blijven en dat personeel vrij krijgt met behoud van loon of wedde. Enkele opvallende administratieve details: 1. **Compensatie:** Personeel dat vanwege de aard van de dienst (bijv. hulpdiensten of vitale bedrijven) toch moet werken, krijgt geen financiële bonus maar compensatie in de vorm van extra verlofuren. 2. **Margenoot:** De getypte toevoeging in de linkermarge dient om de tekst onder punt A1 te verduidelijken. De tekst moet gelezen worden als: *"dat op Vrijdag 23 April 1943 [...] de bureaux gesloten zullen zijn en dat ook overigens, voor zoover de dienst zulks toelaat, geen werkzaamheden [...] zullen worden verricht."* 3. **Distributie:** Het besluit wordt breed verspreid binnen de gemeentelijke organisatie, waarbij specifiek 15 exemplaren voor de afdeling Arbeidszaken worden gereserveerd.

Openbare kennisgeving (officiële bekendmaking).

* **Inhoud:** De kennisgeving kondigt aan dat de Amsterdamse vismarkt en algemene dagmarkten vanaf 18 april 1943 weer op zondag open mogen zijn, maar enkel voor de verkoop van vis. * **Administratieve details:** Het document is gedateerd op 22 april, terwijl de maatregel met terugwerkende kracht op 18 april is ingegaan. De afkorting "C.S." bij Stadhuis staat voor "Centrale Secretarie". * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (visch, algemeene, den verkoop). De toon is zakelijk en autoritair. * **Visuele elementen:** Het grote kruis over het document is een gebruikelijke archiefmethode om aan te geven dat de tekst is overgenomen in een register, is gepubliceerd, of dat het besluit is ingetrokken/vervangen.

Getypt officieel afschrift of extract van een besluit.

Dit document bevat de distributielijst voor een officieel gemeentelijk besluit in Amsterdam. Het geeft nauwkeurig aan hoeveel kopieën ("stuks") naar welke specifieke afdelingen verzonden moeten worden. De tekst "Voor eensluidend extract" geeft aan dat dit een officieel gewaarmerkt uittreksel is van het oorspronkelijke besluit. Interessant is de vermelding van diverse afdelingen zoals 'Gemeentebedrijven', 'Publieke Werken' en het 'Bureau voor Organisatie en Efficiency'. De aanwezigheid van dit laatste bureau duidt op een vroege vorm van ambtelijke modernisering en aandacht voor procesoptimalisatie binnen de Amsterdamse bureaucreatie, zelfs onder de moeilijke omstandigheden van de jaren '40.

Uittreksel van een officieel besluit/verordening (afschrift).

Het document is een officieel extract van een verordening die op 5 april 1943 van kracht werd. De tekst richt zich specifiek op de uitvoering van een besluit (punt II) waarbij hoofden van gemeentelijke diensten worden geïnstrueerd rekening te houden met bepalingen betreffende "arbeidscontractanten" (personeel in loondienst zonder vaste aanstelling). Opvallend is de gedetailleerde distributielijst onderaan: de afdeling Arbeidszaken ontving maar liefst 15 exemplaren, wat duidt op een brede impact op de personeelsvoering van de gemeente Amsterdam. De ondertekenaar, J.F. Franken, was de gemeentesecretaris van Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. Het paarse stempel "(get.)" geeft aan dat dit een getypt afschrift is van het origineel dat door Franken handmatig was ondertekend.

Dienstbrief / Circulaire (typescript met stempels en handgeschreven annotaties).

In dit document verzoekt het Departement van Binnenlandsche Zaken de Nederlandse burgemeesters om administratieve medewerking aan de Rijksbelastingadministratie. Het doel is het uitwisselen van gegevens die van belang zijn voor de belastingheffing (inkomsten-, ondernemings-, vennootschaps- en omzetbelasting). De kern van het verzoek ligt bij de financiële stromen die ontstaan zijn door Duitse militaire bouwprojecten. De brief noemt specifiek: 1. **Afbraak van huizen in de kuststrook:** Vergoedingen die aan burgers of bedrijven zijn uitgekeerd voor de gedwongen sloop van panden. 2. **Aannemingen van grote werken:** Betalingen aan (bouw)bedrijven voor werkzaamheden aan de kustverdediging. De overheid wil voorkomen dat deze inkomsten onbelast blijven en dwingt gemeenten hiertoe hun administratie open te stellen voor de fiscus. De toevoeging onderaan wijst erop dat dit exemplaar is geregistreerd bij het stadhuis van Amsterdam in oktober 1943. ---

Document

Dit document is een officieel bevelschrift opgeteld door de Duitse bezettingsautoriteiten in mei 1943. Het is getypt op dun, waarschijnlijk oorlogskwaliteit papier dat na verloop van tijd is vergeeld. De opmaak is kenmerkend voor Duitse militaire en administratieve correspondentie uit die tijd: * **Typografie:** Gebruik van een standaard schrijfmachine met een blauw/paars lint. De Duitse tekst is zakelijk en dwingend van toon ("ersuche ich", wat in deze context als een bevel gelezen moet worden). * **Stempels en Handtekeningen:** Er is een rode ingekomen-stempel van de gemeente Amsterdam linksonder. Hierop is handgeschreven (in zwarte inkt) aangegeven dat de opdracht is doorgeleid naar de "Directeur Marktwezen". * **Annotaties:** De afkorting "PH I" en de verwijzing naar het "C.S. Stadhuis" lijken later toegevoegde administratieve aanwijzingen voor archivering binnen de gemeentelijke diensten. * **Ondertekening:** Het document is getekend bij volmacht (gez. staat voor 'gezeichnet') door Meincke, een majoor van de Gendarmerie (Ordnungspolizei).

Getypte administratieve staat / overzichtslijst van salariswijzigingen.

* **Inhoud:** Het document registreert de periodieke salarisverhogingen van twee specifieke gemeenteambtenaren in Amsterdam voor het derde kwartaal van 1943. * **Salarisstructuur:** Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen het kale salaris, een toelage voor uniform/kleding en de uiteindelijke pensioengrondslag. Voor de heer De Vries (een controleur-marktopzichter) is er bovendien sprake van een tijdelijke overwerkvergoeding die expliciet buiten de pensioenopbouw wordt gehouden. * **Opmerkelijk:** Voor de heer De Vries zijn twee opeenvolgende wijzigingen opgenomen (1 juli en 1 augustus 1943), waarbij zijn salaris in kleine stappen stijgt. * **Terminologie:** De spelling "kleeding" en "pensioens-grondslag" is conform de toen geldende spelling (vóór de hervorming van 1947). De bedragen zijn in Nederlandse guldens (ƒ).

Officieel administratief bericht/geleideformulier van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document dient als aankondiging bij een overzicht van verleende ventvergunningen (vergunningen voor straathandel) over de eerste helft van 1943. * **Papierbezuiniging:** Een cruciaal detail is de expliciete vermelding van "papierbezuiniging". Dit is een direct gevolg van de schaarste aan grondstoffen tijdens de oorlogsjaren, waardoor de frequentie van rapportages werd gehalveerd (van kwartaalbasis naar halfjaarbasis) om papier te besparen. * **Afkortingen:** * **C.S.**: Staat waarschijnlijk voor 'Centrale Secretarie' van de gemeente. * **A'dam**: Gebruikelijke afkorting voor Amsterdam. * **L.M.**: Mogelijk een verwijzing naar een specifieke afdeling of dossierreeks (bijv. Lokale Marktwezen of een soortgelijke administratieve code). * **Handtekening/Aantekening:** De naam rechtsboven ("Mr Dennhoven") duidt waarschijnlijk op de ambtenaar of jurist aan wie dit exemplaar was gericht of die verantwoordelijk was voor de verspreiding ervan.

Administratieve mededeling/voorblad

Dit document dient als inleiding of begeleidend schrijven bij een overzicht van verleende ventvergunningen (vergunningen voor straathandel). De kern van de mededeling is een efficiëntieslag in de bureaucratie: de rapportagefrequentie wordt teruggebracht van een kwartaaloverzicht naar een halfjaarlijks overzicht. Als reden hiervoor wordt expliciet "papierbezuiniging" opgegeven. Het specifieke overzicht waar dit blad naar verwijst, beslaat een overgangsperiode van zeven maanden (juni 1942 t/m december 1942). Het document is representatief voor de ambtelijke communicatie in oorlogstijd: sober, zakelijk en getekend door schaarste.

Officieel afschrift/uittreksel van een gemeentelijk besluit.

Dit document is een officieel uittreksel ("eensluidend extract") van een besluit genomen door het Amsterdamse gemeentebestuur in augustus 1943. De tekst is het slotstuk van een besluit dat betrekking heeft op het beschikbaar stellen van bloedgevers voor bloedtransfusies. Het document is administratief van aard en specificeert aan welke instanties binnen de gemeentelijke organisatie een afschrift van dit besluit moet worden verzonden, waaronder de diverse afdelingen van de Gemeentesecretarie, de Gemeente-ontvanger en het Pensioenbureau. De ondertekening door J.F. Franken geschiedde middels een stempel ("get." voor getekend). De code "C.S." bij "Stadhuis" staat waarschijnlijk voor Centrale Secretarie. Het nummer "No. 25" verwijst vermoedelijk naar het volgnummer van het besluit of de publicatie in het gemeenteblad.

Document

Dit document is een officieel uittreksel (extract) van een besluit genomen door de Burgemeester van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een administratieve wijziging in de regels voor de verstrekking van extra voedsel aan gemeenteambtenaren en -arbeiders. Belangrijke elementen in de tekst: * **"Bonloos voedsel":** Dit verwijst naar voedsel dat buiten de officiële rantsoenering (de distributiebonnen) om werd verstrekt. Dit was een belangrijk extraatje in tijden van toenemende schaarste. * **"Rüstungsbedrijven":** Er wordt een onderscheid gemaakt voor personeel werkzaam in de wapen- of oorlogsindustrie. Zij kregen een grotere portie (1 liter in plaats van 3/4 liter), wat de prioriteit van de bezetter voor de oorlogsproductie onderstreept. * **Eigen bijdrage:** Het voedsel was niet gratis; werknemers moesten een kleine vergoeding betalen (7,5 of 10 cent), wat suggereert dat het hier gaat om een vorm van centrale gaarkeuken of bedrijfskantine-regeling onder toezicht van de gemeente.

Getypt uittreksel (extract) van een gemeentelijk besluit.

Het document bevat specifieke regelingen voor het verstrekken van klompen aan Amsterdamse gemeentewerklieden tijdens de Tweede Wereldoorlog. De belangrijkste punten zijn: * **Afbetalingsregeling:** Werknemers moeten hun klompen zelf afbetalen gedurende de gebruiksduur. * **Beperking van verstrekking:** Er mag geen nieuw paar worden gegeven zolang de afbetaling van het vorige paar nog loopt. * **Eigendom:** Pas na volledige afbetaling worden de klompen eigendom van de arbeider. * **Verbod op voorraadvorming (Punt B):** Het is individuele diensten verboden om eigen voorraden aan te leggen. Dit duidt op een streng gecentraliseerd distributiesysteem, waarschijnlijk om verspilling of ongeoorloofde handel te voorkomen. * **Verspreiding:** Het besluit is breed gecommuniceerd naar diverse stadsdiensten, waaronder de diensten voor levensmiddelen, reiniging en publieke werken.

Officieel memorandum / rondschrijven van de Gemeente Amsterdam.

Dit document betreft een administratieve instructie aan de hoofden van de diverse Amsterdamse gemeentediensten over het beperken van de kosten voor het gebruik van openbaar vervoer (tram en veren) door gemeenteambtenaren. De kern van de maatregelen is het vervangen van algemene abonnementen en losse kaartjes door "seriekaarten" (bijv. 50 ritten). Het doel hiervan is tweeledig: 1. **Inzicht:** Het verkrijgen van een exact beeld van hoeveel ritten elke individuele ambtenaar voor werkdoeleinden aflegt. 2. **Controle:** Een strenger toezicht op het rechtmatige gebruik van deze faciliteiten om misbruik en onnodige kosten te voorkomen. Opvallend is dat de instructie teruggrijpt op een advies uit 1932 (tijdens de Grote Depressie), wat suggereert dat oude bezuinigingsplannen in de oorlogstijd opnieuw relevant werden gemaakt of strikter werden gehandhaafd.

Document

Dit document bevat vijf bepalingen die de distributie van zoetwatervis op de gemeentelijke visafslag in Amsterdam strikt reguleren. De kernpunten zijn: * **Centrale aansturing:** De verdeling gebeurt door de visafslag, maar strikt volgens de instructies van de 'Centrale' (Nederlandsche Visscherijcentrale). * **Contante betaling:** Er wordt alleen geleverd tegen directe betaling. * **Uitsluitingen:** Specifieke groepen zoals Volendammer venters vallen buiten deze regeling omdat zij elders bevoorraad worden. * **Verbod op neveninkoop:** Handelaren die via dit systeem vis ontvangen, mogen niet elders dezelfde producten inkopen. * **Directe consumptie:** Er is een strikt verbod op doorverkoop aan andere handelaren; de vis moet rechtstreeks aan de Amsterdamse burgers worden verkocht. Dit was bedoeld om tussenhandel en prijsopdrijving (of de zwarte markt) tegen te gaan.

Afschrift (doorslag) van een besluit/vergunning van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een officiële wijziging van een eerder verleende exploitatievergunning voor de handel op het water. Maarten Schijff, die blijkbaar op zijn schip woonde, had eerder een tijdelijke vergunning voor twee schepen voor de bloemenverkoop in het voorjaar en de zomer. Met dit nieuwe besluit wordt de oude vergunning ingetrokken en vervangen door een ruimere, maar ook beperktere vergunning: 1. **Beperking:** Hij mag nog maar één schip gebruiken (de "Buiten Verwachting" van 69 ton). 2. **Verruiming:** Hij mag nu het hele jaar door ("tot wederopzeggens toe") handelen, en het assortiment is uitgebreid van enkel bloemen naar bloemen, aarde en grint. 3. **Locatie:** De exacte locatie wordt vastgesteld in de Boerenwetering, tegenover de panden Hobbemakade 83 t/m 86. 4. **Strenge voorwaarden:** Opvallend is voorwaarde 'b', waarin staat dat hij de verkoop alleen moet doen en zich niet mag laten bijstaan. Dit wijst op een strikte regulering van eenmanszaken tijdens de oorlogsperiode.

Officieel besluit/vergunning van de Burgemeester van Amsterdam.

Het document is een officiële vergunning verleend door de Burgemeester van Amsterdam op basis van de Hinderwet. De aanvrager, A. Baas, krijgt toestemming om een "humusmestbedrijf" op te richten op het terrein van de Centrale Markthallen (Jan van Galenstraat). Opvallende details zijn: * **Technische specificaties:** Er wordt expliciet melding gemaakt van de installatie van twee elektromotoren met een totaal vermogen van 5 P.K. (Paardenkracht). * **Locatie:** De grond is kadastraal nog bekend als behorend bij de voormalige gemeente Sloten (die in 1921 door Amsterdam werd geannexeerd). * **Strikte termijn:** De inrichting moet binnen twee maanden na 1 januari 1944 voltooid en in werking zijn. * **Handgeschreven toevoeging:** Onderaan staat een vraag over de verlenging van de termijn ("Van welke tijd verlengd?"), met de datum 1-6-'44, wat suggereert dat de oorspronkelijke deadline van twee maanden niet is gehaald.

Officiële bekendmaking/kennisgeving.

Dit document is een officiële "kennisgeving" van de door de Duitse bezetter aangestelde burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte. De tekst kondigt een wijziging aan in de regels voor de zogenaamde "Joodsche hulpmarkt" aan het Minervaplein. In een eerder besluit (8 januari 1943) was dit terrein aangewezen als een gesegregeerde markt, uitsluitend toegankelijk voor Joodse handelaren en kopers. Aanvankelijk mochten er enkel groenten en specifieke levensmiddelen worden verkocht. Deze nieuwe kennisgeving van augustus 1943 breidt het assortiment uit: voortaan mogen er ook textielwaren worden verhandeld. De toon is zakelijk en bureaucratisch, wat de scherpe realiteit van de uitsluiting en isolatie van de Joodse bevolking in die periode maskeert onder het mom van gemeentelijke regelgeving.

Officieel uittreksel (Extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een formeel besluit van de (tijdens de bezetting aangestelde) burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte. Het markeert een reorganisatie binnen het ambtelijk apparaat van de stad in het laatste oorlogsjaar. Kernpunten van het besluit: * **Centralisatie en Efficiëntie:** De opheffing gebeurt op advies van het 'Bureau voor Organisatie en Efficiency'. Dit wijst op een poging om de bureaucratie te stroomlijnen, mogelijk gedreven door de precaire economische situatie en personeelstekorten in 1944. * **Schaarste:** Het document geeft een inkijkje in de distributieproblematiek tijdens de oorlog. Het 'Materialenbureau' hield zich bezig met de toewijzing van vitale en schaarse middelen zoals ijzer, staal, petroleum, batterijen en glas. * **Juridisch Kader:** Het besluit beroept zich expliciet op een verordening van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart). Dit illustreert hoe het gemeentelijk bestuur volledig was ingebed in de nationaalsocialistische bezettingsstructuur. * **Liquidatie:** Ir. E. de Kruijff wordt aangesteld als liquidateur om de lopende zaken af te handelen, wat aantoont dat dergelijke processen zelfs in oorlogstijd volgens strikte administratieve procedures verliepen.

Uittreksel van een officieel gemeentebesluit (afschrift).

Dit document is een administratief uittreksel van een besluit van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft de financiële afwikkeling van pensioenen voor ambtenaren en werklieden die zijn ontslagen vanwege hun huwelijk met een Joodse partner. De tekst is zakelijk en procedureel van aard. Punt 3 regelt dat de pensioenkosten voor deze specifieke groep ontslagenen moeten worden geboekt op post No. 715 b van de gemeentebegroting. De rode onderstreping in de tekst bij *"die Jood (Jodin) is"* benadrukt de discriminerende grondslag van het ontslag waarop dit besluit betrekking heeft. Onderaan staat vermeld dat dit besluit breed gedistribueerd werd binnen de gemeentelijke organisatie (o.a. Arbeidszaken en het Pensioenbureau), wat de bureaucratische verankering van de vervolgingsmaatregelen illustreert.

Getypte ambtelijke mededeling/briefing.

Het betreft een kort fragment van een formele mededeling binnen de gemeentelijke organisatie van Amsterdam. De "Bedrijfseconomisch Adviseur" fungeert hier als tussenpersoon namens de Burgemeester. De kern van de boodschap is dat de Burgemeester vindt dat bepaalde suggesties (die waarschijnlijk in de voorafgaande, hier niet zichtbare tekst stonden) nuttig zijn voor alle gemeentelijke diensten en bedrijven. De toon is formeel-ambtelijk, passend bij de tijd en de functie. De tekst op de achterzijde, die in spiegelbeeld doorschijnt, lijkt een uitgebreider verslag of rapport te zijn over efficiëntie of bedrijfsvoering, wat aansluit bij de functie van de afzender.

Officieel besluit (typschrift op doorslagpapier).

* **Inhoud:** Het document regelt de wederzijdse verplichting tot samenwerking tussen enerzijds het openbaar bestuur (provincies en gemeenten) en anderzijds de door de bezetter ingerichte bedrijfsorganisaties (hoofdbedrijfschappen) op het gebied van de voedselvoorziening. * **Juridische basis:** Er wordt direct verwezen naar verordeningen van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart) uit 1940 en het Organisatiebesluit Voedselvoorziening 1941. Dit onderstreept de autoritaire structuur van het bestuur tijdens de bezetting. * **Bestuurlijke structuur:** De macht ligt bij de Secretarissen-Generaal. Zij moeten goedkeuring geven aan de verordeningen (Artikel 3). De verwijzing naar de Gemeentewet (art. 151 en 156) dient om de medewerkingsplicht juridisch te kaderen binnen bestaande structuren, maar wel onder dwang van de bezettingswetgeving. * **Kenmerken:** Het document eindigt met "Z.O.Z.", wat aangeeft dat er op de achterzijde van het originele blad meer tekst staat (waarschijnlijk de ondertekening of verdere artikelen).

Besluitextract (uittreksel uit het Boek der Besluiten).

* **Inhoud:** Het document is een formeel besluit van de (tijdens de bezetting aangestelde) burgemeester van Amsterdam om een bedrag van 17 gulden terug te betalen aan de firma Weduwe A. Zwart en Zn. Dit bedrag betreft eerder betaald marktgeld. De restitutie wordt verleend op basis van "billijkheid", wat suggereert dat de firma door omstandigheden geen gebruik heeft kunnen maken van hun marktplaats. * **Juridische grondslag:** Het besluit beroept zich expliciet op de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris", wat kenmerkend is voor de bestuurlijke structuur tijdens de Duitse bezetting (1940-1945). Gemeentelijke besluiten moesten passen binnen de kaders die door het naziregime (Seyss-Inquart) waren gesteld. * **Betrokkenen:** J.F. Franken was de gemeentesecretaris. De burgemeester in deze periode was Edward Voûte. De begunstigde firma was gevestigd aan de Nieuwe Achtergracht 180, een adres in de voormalige Joodse buurt van Amsterdam.

Besluit (extract uit het Boek der Besluiten van den Burgemeester van Amsterdam).

* **Inhoud:** Dit document is een officieel besluit van de burgemeester van Amsterdam om de pensioengrondslag van arbeiders werkzaam bij de gemeentelijke marktdienst te herzien. De kern van de wijziging ligt in de manier waarop "oververdiensten" (extra inkomsten bovenop het basissalaris) worden meegeteld voor de pensioenopbouw. * **Juridisch kader:** Het besluit steunt op de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris", wat aantoont dat de gemeentelijke besluitvorming tijdens de bezetting direct ondergeschikt was aan de door de Duitse bezetter (Seyss-Inquart) uitgevaardigde regelgeving. * **Retrospectieve werking:** Het besluit wordt genomen op 4 februari, maar met terugwerkende kracht vastgesteld op 1 januari 1944. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notities onderaan ("geb. op sal. staat") geven aan dat de wijzigingen daadwerkelijk zijn doorgevoerd in de salarisadministratie en het pensioenregister van de gemeente. ---

Besluit (Extract uit het Boek der Besluiten)

Dit document is een administratieve afrekening van de kosten die het Gemeentelijk Girokantoor van Amsterdam in 1943 heeft gemaakt voor diverse gemeentelijke diensten. Het betreft een formeel besluit van de burgemeester, gebaseerd op een verordening uit 1918. De kosten worden gespecificeerd in drie categorieën: 1. **Centrale inning:** Kosten per ontvangen betaling. 2. **Kasbeheer (omslagkosten):** Een percentage (2/3 promille) over de omzet op de rekeningen. 3. **Loonzakjes:** De kosten voor het fysiek vullen van loonzakjes voor het personeel van de betreffende diensten. Wat opvalt is de enorme bureaucratische nauwkeurigheid in een tijd van oorlog. De lijst met diensten geeft een inkijkje in de omvang van het toenmalige gemeentelijke apparaat, inclusief diensten die specifiek relevant waren tijdens de bezetting, zoals de Distributiedienst en de Centrale dienst voor de Levensmiddelenvoorziening.

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een administratief besluit dat de interne verrekening van onderhoudskosten voor schrijfmachines binnen de gemeente Amsterdam regelt. De kern van het besluit is dat de Gemeentesecretarie de kosten (ƒ 3250,-) heeft voorgeschoten en deze nu naar rato (ƒ 0,61 per beurt) verhaalt op de verschillende gemeentelijke diensten. **Opvallende punten:** 1. **Eigen beheer:** Het document vermeldt expliciet dat externe firma's "in gebreke" bleven, waardoor de gemeente het onderhoud zelf moest gaan doen. 2. **Kostenbeheersing:** Er wordt een zeer precieze berekening gemaakt (tot op de cent nauwkeurig) voor 5354 beurten. 3. **Organisatiestructuur:** De lijst met afdelingen onderaan geeft een goed overzicht van de omvang en de indeling van het Amsterdamse ambtenarenapparaat in 1944. Interessant is de vermelding van het "Bureau voor Organisatie en Efficiency", een relatief moderne term voor die tijd. 4. **Logistiek:** Het besluit regelt ook dat toekomstige extra bezoeken van monteurs direct in rekening zullen worden gebracht, wat duidt op een verzakelijking van de interne dienstverlening. ---

Officiële kennisgeving / Bekendmaking.

* **Inhoud:** Het document betreft een dwingend voorschrift over de sluitingstijd van de markten in Amsterdam. Vanwege de geldende verduisteringsvoorschriften moesten markten dertig minuten voor zonsondergang leeg zijn. Voor de specifieke datum van 18 september 1943 werd dit tijdstip vastgesteld op 19:20 uur. * **Administratieve context:** Het document bevat kenmerken van de gemeentelijke administratie ("C.S. Stadhuis", refererend aan de Centrale Secretarie). Het rode kruis door het document suggereert dat dit een afschrift is dat na publicatie of verwerking is 'doorgehaald' voor het archief, of dat de maatregel na die specifieke dag kwam te vervallen. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands ("ter openbare kennis", "derhalve", "hier ter stede").

Officieel schrijven / Dienstmededeling.

* **Inhoud:** Het document is een begeleidend schrijven bij een lijst (bijlage) van personeelsleden van de 'Dienst van het Marktwezen' die in een vaste, pensioengerechtigde aanstelling zijn gekomen. De kern van de boodschap is administratief: deze personen hebben nu een officieel aanstellingsnummer gekregen dat voortaan in alle personele correspondentie (zoals bij promotie of ontslag) gebruikt dient te worden. * **Structuur:** De brief is formeel van opzet met duidelijke vermelding van dossiernummers voor archivering. De afkorting "C.S. Stadhuis" staat voor Centrale Secretarie, gevestigd in het stadhuis van Amsterdam. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is typisch voor de ambtelijke correspondentie van die tijd, met archaïsche spellingen zoals "behoorend" en "bovenaangeduide".

Officiële brief/dienstnota van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief regelt de distributie van 49 specifieke bewijzen (nrs. 441 t/m 489) waarmee personeelsleden van het Marktwezen schoenen kunnen kopen. De procedure is strikt: het persoonsbewijsnummer moet worden ingevuld, en het bewijs moet vervolgens officieel worden afgestempeld door de Distributiedienst aan de Singel 453 na vertoon van een stamkaart en een eerder aanvraagformulier. * **Vorm:** Het betreft een standaardformulier (Model G.A. 5) van de Stadsdrukkerij Amsterdam, wat wijst op een hoge frequentie van dit soort interne correspondentie.

Uittreksel uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een administratief besluit van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een routinekwestie: de reguliere loonsverhoging voor twee specifieke ambtenaren (een kassier en een klerk) van de Dienst van het Marktwezen. Opvallende elementen in de tekst: * **Ongehuwdenkorting:** Bij de kassier Kerklingh wordt een korting van 3% toegepast omdat hij ongehuwd is, een destijds gebruikelijke fiscale of arbeidsvoorwaardelijke maatregel. * **Juridische basis:** Er wordt expliciet verwezen naar de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris". Dit toont aan hoe het gemeentelijk bestuur onder direct toezicht en wetgeving van de Duitse bezetter (Seyss-Inquart) stond. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven teksten zoals "geb. 1/sal. staat" (geboekt op salarisstaat 1) laten zien dat dit document direct gebruikt werd door de financiële administratie om de uitbetalingen aan te passen.

Officiële brief/circulaire van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De Wethouder van Financiën vraagt aan zijn collega van Levensmiddelen of er nog cruciale aanpassingen nodig zijn voor de begroting van 1944. De oorspronkelijke concepten waren in de zomer van 1943 ingediend, maar door gewijzigde omstandigheden (oorlogstijd) kon een herziening nodig zijn. * **Datering:** Er is een duidelijke typefout in de datum bovenaan (1943 in plaats van 1944). De tekst verwijst immers naar "medio 1943 ingezonden" concepten die nu (begin 1944) gefinaliseerd worden voor het lopende dienstjaar 1944. De handgeschreven afhandelingsdata (februari '44) bevestigen dit. * **Administratief proces:** De ontvanger heeft onderaan genoteerd dat er "geen zeer belangrijke wijzigingen" zijn, waarna het document op 5 februari 1944 is gearchiveerd ("opb." voor opbergen). * **Status:** Dit is een intern gemeentelijk document (circulaire binnen het college van B&W).

Document

* **Inhoud:** Het document is een formeel administratief verzoek om de berekening van de "middelsom" (gemiddelde) van pensioengrondslagen. Dit is nodig voor de bepaling van zowel het eigen ouderdomspensioen als het gezinspensioen (nabestaandenpensioen). * **Stijl en Opmaak:** De tekst is zakelijk en dwingend. De auteur heeft handmatig of met de typemachine onderstrepingen aangebracht bij de kernbegrippen ("middelsom", "gezinspensioen") en de term "zeer spoedig", wat wijst op administratieve urgentie. * **Fysieke kenmerken:** Het betreft een doorslag of een fragment van een getypte brief. De lay-out met de ondertekening rechts en de administratieve gegevens links onderaan is typerend voor de Nederlandse ambtelijke correspondentie uit die periode.

Typoscript (doorslag op dun papier, spiegelbeeldig leesbaar).

Dit document is een ambtelijk schrijven van de burgemeester van Amsterdam aan de verschillende afdelingshoofden van de gemeente. De kern van de brief is een verzoek om een lijst ("inventarisatie") op te stellen van ambtenaren die financiële taken uitvoeren (het ontvangen van bedragen). De opgegeven reden is administratief van aard: het efficiënt kunnen verwerken van overheidssubsidies. Er wordt specifiek gevraagd naar de verwerkingscapaciteit van de ambtenaren (aantal fiches/mutatielijsten) en hun beschikbaarheid. Opvallend is de expliciete vermelding dat dit gebeurt op verzoek van de "Duitsche overheid". Het feit dat de brief als "Vertrouwelijk" is aangemerkt, onderstreept de politieke gevoeligheid van het direct rapporteren over gemeentepersoneel aan de bezetter.

rek. 55 --- " --- " 2.236,93 Gemeente-archief, rek. 56 --- " --- " 29,59 Politie, rek. 57 --- " --- " 1.765,86 Brandweer, rek. 58 --- " --- " 1.140,10 Gem. Energiebedrijf, rek. 59 --- " --- " 16.247,23 C.S. Stadhuis A'dam, 3-'42.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel schrijven/circulaire betreffende de voedselvoorziening. * **Datering:** September 1941 ("9-'41"). * **Herkomst:** C.S. Stadhuis, Amsterdam ("A'dam"). * **Afzender:** J.B. de Jongh, Het Hoofd van de Afdeeling Voedingsvraagstukken. * **Onderwerp:** Procedures voor aanvraag van maaltijden bij Centrale Keukens en prijsstelling van het fabrieksm...

Financiën (10 stuks), en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris en Algemeene Dienst (5 stuks) den Gemeente-ontvanger en het Pensioenbureau. Sh. Voor eensluidend extract, de Gemeentesecretaris, C.S. Stadhuis [get.] H. v. Beuuren A'dam, 11-'41. [Stempel onderaan:] No 4 / 7 M. 1941 14/11 [Rechtsonder:] 1.S. / 4

de afdeeling Handelsinrichtingen (12 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris en Algemeene Dienst (5 stuks), den Gemeenteontvanger en het Pensioenbureau.** [Linksonder:] **EL** **C.S. Stadhuis** **A’dam 11-’41** [Rechtsonder:] **Voor eensluidend extract,** **de Gemeentesecretaris,** **(get.) J. F. FRANKEN** [handgeschreven par...

verleenen tot een bedrag groot ƒ 17.-. Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak, bad- en zweminrichtingen (3 stuks) en Financiën (2 stuks). G.L. C.S. Stadhuìs **Voor eensluidend extract,** A.dam 9-'44 **de Gemeentesecretaris,** **(get.) J. F. FRANKEN** No.445 [Rechtsonder handgeschreven:] 21