Officieel rondschrijven / Gemeentelijk besluit. 22 december 1941. De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte) en de Gemeentesecretaris (J.F. Franken). Heeren Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën. $N^{\underline{o}} \ 1/61/4 \ M.1941 \frac{30}{12}$ $\quad$ $Markhv.$

G E M E E N T E $\enspace$ A M S T E R D A M

No. 90 B.P.V. $\qquad\qquad\qquad\quad$ Amsterdam, 22 December 1941.
$\overline{1000 \ hm. 1941}$

$\quad$ Onder verwijzing naar het rondschrijven van 22 October
j.l., in zake het verstrekken van mededeelingen aan de pers
door bemiddeling van het Bureau voor Propaganda en Vreemde-
lingenverkeer, vestig ik er Uw aandacht op, dat van de zijde
der pers er op aangedrongen is, haar te voren van hetgeen
gebeuren zal op de hoogte te stellen, zoodat voorkomen
worde, dat de journalisten eerst ingeschakeld worden, wan-
neer reeds een bepaalde actie is aangevangen. Ik noodig U
uit, met dit verzoek in de toekomst rekening te houden.
$\quad$ Tevens wijs ik U nogmaals op de mogelijkheid, dat ver-
tegenwoordigers van de pers een bezoek brengen aan diensten
en bedrijven of in uitvoering zijnde werken, waarbij door U
of een deskundige van den dienst de noodige inlichtingen
mondeling kunnen worden verstrekt. Ook hiervoor gelieve U
zich met het Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer
in verbinding te stellen.

$\qquad\qquad\qquad\qquad\qquad\qquad$ De Burgemeester van Amsterdam,

$\qquad\qquad\qquad\qquad\qquad\qquad$ [Signatuur: Voûte]

$\qquad\qquad\qquad\qquad\qquad\qquad\quad$ de $\enspace$ Gemeentesecretaris,

AAN $\qquad\qquad\qquad\qquad\qquad\quad$ [Signatuur: J. F. Franken]
Heeren Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën.

C.S. Stadhuis
A'dam 12-'41 Dit document is een administratieve instructie betreffende de communicatie tussen de gemeente Amsterdam en de pers tijdens de Duitse bezetting. De kern van de instructie is centralisatie: alle contacten met de pers moeten verlopen via het Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer.

De belangrijkste punten zijn:
1. Proactieve informatievoorziening: De pers (die destijds onder streng toezicht van de bezetter stond) heeft gevraagd om vooraf geïnformeerd te worden over acties, in plaats van achteraf. Dit wijst op de wens van het regime om de berichtgeving volledig te regisseren.
2. Persbezoeken: Diensthoofden krijgen de instructie dat zij journalisten op locatie mogen ontvangen voor mondelinge toelichtingen, mits dit vooraf is afgestemd met het eerder genoemde propagandabureau.
3. Controle: Door alle communicatie via één bureau te laten lopen, behoudt het gemeentebestuur (onder toezicht van de bezetter) de controle over het narratief in de media. Het document dateert van december 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting. De context is cruciaal voor het begrip van de term "Propaganda" in de tekst:

• Edward Voûte: De ondertekenaar, Edward Voûte, was door de Duitse bezetter aangesteld als regeringscommissaris (burgemeester) van Amsterdam na het ontslag van de democratisch gekozen burgemeester De Vlugt. Voûte voerde een pro-Duits beleid.
• Persbreideling: De Nederlandse pers was in deze periode "gelijkgeschakeld". Kranten mochten alleen publiceren wat binnen de kaders van de Duitse bezetter paste. Het "Bureau voor Propaganda" fungeerde hierbij als filter en sturingsmechanisme.
• Bestuurlijke efficiëntie: In deze fase van de oorlog probeerde het bestuur de propaganda-machine zo efficiënt mogelijk in te richten. Journalisten werden niet meer gezien als kritische volgers, maar als instrumenten om het beleid van de bezetter en de collaborerende gemeente aan het publiek te presenteren. Het verzoek van de pers om "te voren" op de hoogte te worden gesteld, past in de behoefte van de gecontroleerde media om hun berichtgeving nauwkeurig af te stemmen op de officiële lijn. C.S. Stadhuis E.J. Vo F. Franken J.F. Franken Gemeente Amsterdam Stadhuis