K.G. Aardappelen

Getypte brief op officieel briefpapier.

* **Doel van de brief:** Het formeel toezenden van een geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. * **Inhoudelijke kernpunten:** 1. De directeur wijst de huurder op de wettelijke plicht (Art. 1619 BW) om zelf zorg te dragen voor kleine reparaties aan het gehuurde (zoals ruiten en sloten). 2. De directeur herinnert de huurder aan het verbod op het ongeoorloofd plaatsen van reclame-uitingen op het pand zonder voorafgaande schriftelijke toestemming. * **Stijl:** Formeel-ambtelijk taalgebruik, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (gebruik van "U", "de eer hebben", "te Uwen behoeve"). * **Taalgebruik:** Bevat verouderde spelling zoals "bylage", "burgerlyk", "zyn" en "myn", evenals het gebruik van het trema in "reparatiën".

Zakelijke brief / Verzoekschrift.

* **Inhoud:** De firma Ruhe verzoekt de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om te interveniëren bij de geplande vordering (inbeslagname voor militaire doeleinden) van hun enige vrachtwagen door de burgemeester. * **Argumentatie:** Het bedrijf voert drie hoofdklemdelen aan: 1. **Cruciale infrastructuur:** Ze zijn een grote grossier op de Centrale Markt en hebben maar één vrachtwagen die continu in gebruik is. 2. **Maatschappelijk belang:** Ze leveren direct aan gemeentelijke instanties zoals ziekenhuizen en de keuken voor kindervoeding. 3. **Personeelstekort:** De leiding (directeur en boekhouder) is reeds opgeroepen voor de mobilisatie, wat de bedrijfsvoering extreem fragiel maakt. 4. **Marktomstandigheden:** Er zijn door de oorlogsdreiging geen vervangende voertuigen te huur of te koop. * **Toon:** De toon is formele beleefdheid vermengd met een sterke ondertoon van urgentie en wanhoop ("dringend", "in gevaar komt").

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.

Dit document is een formele ambtelijke brief waarin de directeur van een niet nader genoemde gemeentelijke dienst (zeer waarschijnlijk de Centrale Markt in Amsterdam) een huurcontract ter ondertekening aanbiedt aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. Het gaat om de verhuur van "pakhuisafdeeling no. B 11" op de Centrale Markt aan de firma "N.V. Aardappelen-, Groenten- en Fruithandel v/h H.G. Ruhe". De brief refereert aan een besluit van B&W uit april 1939, wat duidt op een langdurig bureaucratisch proces of een verlenging van een bestaande afspraak. De procedure is strikt: de wethouder moet zorgen dat de burgemeester tekent, waarna de documenten teruggezonden moeten worden voor de definitieve registratie.

Getypte brief (gekenmerkt als "Afschrift").

* **Inhoud:** Het bedrijf Ruhe verzoekt de Amsterdamse Gasfabrieken om informatie over de levering van gecomprimeerd gas (persgas). Ze hebben dit nodig als brandstof voor hun vrachtwagen omdat ze een vergunning hopen te krijgen. Ze rechtvaardigen hun aanvraag door te wijzen op hun rol in de distributie van "eerste levensbehoeften" (groenten en fruit). * **Vorm:** Het betreft een afschrift van een zakelijke brief. De spelling is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij'). * **Terminologie:** "p.o." staat voor "per omgaande", wat betekent dat men een spoedig antwoord verwacht via de eerstvolgende postronde.

Document

* **Historische Context:** De datum (21 mei 1940) is zeer significant: dit is slechts één week na de Nederlandse capitulatie aan nazi-Duitsland. Het document getuigt van de voortgang van de vitale voedselvoorziening in de chaos direct na de inval. * **Logistiek:** De lading bestaat uit 100 ton aardappelen, afkomstig uit de Friese klei (verladen door P. Westerhuis uit Sexbierum). De bestemming is het "Levensmiddelen Bedrijf" in Amsterdam, wat wijst op een centraal geregelde distributie om hongersnood in de steden te voorkomen. * **Route-afwijking:** Er wordt een extra vergoeding van 20 gulden vermeld voor het varen via Sneek-Stavoren. Dit suggereert dat de directe route (waarschijnlijk over de net voltooide Afsluitdijk of de kortere weg over het IJsselmeer) onbegaanbaar of onveilig was door oorlogshandelingen of blokkades. * **Terminologie:** De vrachtprijs wordt berekend "per last van 2000 kg", een oude scheepvaartmaat die hier specifiek wordt gedefinieerd in het metrieke stelsel. ---

Connossement (Vrachtbrief voor scheepsvervoer)

* **Logistiek:** Het document betreft het transport van bijna 97 ton aardappelen van de Friese havenstad Harlingen naar Amsterdam. De lading is afkomstig van verschillende verladers (Braaksma & Bruinsma en Sieswerda) onder de vlag van de V.B.N.A. * **Financieel:** De vrachtprijs is berekend per 'last' (hier gedefinieerd als 12.000 kg). De schipper heeft reeds een voorschot van 50 gulden ontvangen. Opmerkelijk is de handgeschreven toevoeging van een vergoeding van 20 gulden voor een "gedwongen verandering van route". * **Terminologie:** Het gebruik van de term "Last" (een oude inhoudsmaat die hier als gewichtsmaat van 12 ton wordt gehanteerd) getuigt van de toenmalige maritieme traditie. Het voorbehoud "Onverantwoordelijk voor het gewicht" was een standaardclausule om de schipper te beschermen tegen natuurlijke krimp of meetverschillen bij bulkgoederen.

Connossement (Vrachtbrief voor scheepvaart).

* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document is een officieel bewijs van ontvangst van goederen voor transport. Het bevat details over de vrachtprijs (per 'last' van 2000 kg), ligdagenvergoeding en een voorschot aan de schipper. * **Logistiek:** De lading is aanzienlijk (ruim 100 ton aardappelen). De vermelding "Amsterdam of andere Hollandsche plaats" en "voor nadere instructies" wijst op een flexibele distributie, waarschijnlijk vanwege de onzekere situatie in die periode. * **V.B.N.A. & Hettema:** Hettema Zonen uit Leeuwarden was (en is) een zeer bekende naam in de aardappelhandel. De V.B.N.A. was de sectororganisatie die de belangen behartigde. * **Ladingmeesters:** De namen onderaan (Braaksma & Bruinsma en D. Siersema) refereren naar de bedrijven die de fysieke belading in Harlingen hebben verzorgd.

Connossement (vrachtbrief voor vervoer over water).

Dit document is een bewijs van ontvangst en een vervoersovereenkomst voor een aanzienlijke partij aardappelen (bijna 78 ton). De V.B.N.A. (waarschijnlijk het Verkoopbureau voor Nederlandse Aardappelen) treedt hier op als verzender. De lading is bestemd voor het Levensmiddelenbedrijf in Amsterdam, onder leiding van Dr. A. v.d. Laan. Opvallend zijn de specifieke logistieke instructies: de schipper moet bij de Oranjesluizen in Amsterdam telefonisch contact opnemen voor het exacte losadres. De vrachtprijs is vastgelegd per 'last' (een oude maatstaf, vaak gelijk aan 2000 kg in de binnenvaart), met verschillende tarieven voor Amsterdam en Den Haag. De blauwe aantekening onderaan met de datum 23 mei 1940 duidt op een administratieve verwerking of controle een dag na de ondertekening in Leeuwarden.

Document

Dit document is een officieel aanvraagformulier voor de verlenging van een huurovereenkomst op de Centrale Markt in Amsterdam. De huurder is de firma "N.V. Aardappelen, Groenten- en Fruithandel voorheen H.G. Ruhe". De kernpunten van de overeenkomst zijn: * **Object:** Het betreft de huur van een pakhuis, specifiek aangeduid met de code "B i.". * **Kosten:** De huurprijs is vastgesteld op 1000 gulden per jaar. In het formulier is de optie "per week" expliciet doorgehaald. * **Termijn:** De verlenging gaat in op 1 januari 1942 en heeft een looptijd van één jaar. * **Administratie:** Het document is voorzien van een groot groen stempel "1942", wat duidt op het boekjaar waarin de overeenkomst geldig is. De datum van ondertekening is 20 december 1941, kort voor het ingaan van de nieuwe termijn.

# TRANSCRIPTIE Vereeniging ter behartiging van den [K 182] Nederlandschen Aardappelhandel „V. B. N. A.” **Plaatselijk Verkoopkantoor Amsterdam** Telefoon 87811 * Bankier: Nederlandsche Middenstandsbank, J. P. Heyestraat 73-75 Postrekening 476655 **Amsterdam-W., 17 October 1944.** Centrale Markt H 78 **Marktwezen** **Jan van Galenstraat 14** **Nr. 3076** Verzoeke bij beantwoording te vermelden...

# TRANSCRIPTIE **L. Hoogesteger** **Groothandel in Aardappelen** **AMSTERDAM** Kantoor : CENTRALE MARKT O 2 - Tel. 85654 Privé : Admiraal de Ruyterweg 476 - Tel. 80166 No. 66/6/1 M. 1943 20/2 [gestempeld en handgeschreven] AMSTERDAM, 19 Februari 1943. Den heer Directeur Centrale Markthallen, Amsterdam. Weledele Heer, Hierdoor deel ik U mede, dat mij door de Ned. Groenten- en Fruitcentrale ee...

# TRANSCRIPTIE [Briefhoofd, linksboven:] D. R. LINDEMAN Aardappelen, Groenten en Fruit ~~ELANDSGRACHT 78~~ Keizersgracht 408 AMSTERDAM Telefoon 36574 [Rechtsboven, stempels en handgeschreven nummers:] Nº 65/418/ ~~37~~ ~~171~~ M. 1940 15/11 15 November 40 [Handgeschreven aantekening rechtsboven:] zie Hr Sipma Hr Broerse. [Inhoud brief:] M. Met deze verzoekt ondergetekende D. R. Lindeman om 2 ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief / Kennisgeving van voorraad. * **Afzender:** Vereeniging ter behartiging van den Nederlandschen Aardappelhandel „V. B. N. A.”, Plaatselijk Verkoopkantoor Amsterdam. * **Geadresseerde:** Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W). * **Datum:** 11 september 1944. * **Locatie afzender:** Amsterdam-W., Centrale Markt H 78. * **Re...

# TRANSCRIPTIE [In de linkerbovenhoek staat een groot kruis door de tekst van de kop:] ~~AMSTERDAMSCHE VEREENIGING~~ ~~VAN GROOTHANDELAREN~~ ~~IN AARDAPPELEN~~ ~~Goedgek. bij Kon. Besluit van 3 Aug. 1921.~~ ~~Staatsblad 85~~ ~~SECRETARIAAT:~~ [onderstreept] [Rechtsboven:] AMSTERDAM, ............................................................................ 194 No. 2 BON VOOR AFGIFTE VAN AARD...