F. Franken

Document

Dit document is een officieel uittreksel (extract) van een besluit van het Amsterdamse college van Burgemeester en Wethouders (B&W). Het betreft een administratieve handeling waarbij de pensioenbasis van arbeiders bij de Dienst van het Marktwezen wordt gecorrigeerd. De reden voor deze aanpassing is dat deze werknemers in het voorgaande jaar (1940) meer hebben verdiend dan hun basissalaris ("oververdiensten"), wat invloed heeft op hun uiteindelijke pensioenopbouw. De handgeschreven aantekeningen en parafen in de marges wijzen op de ambtelijke verwerking van het document. De notitie "geb - pers boek" betekent waarschijnlijk "geboekt in personeelsboek", wat aangeeft dat de wijzigingen zijn doorgevoerd in de personeelsadministratie. De namen in de marge (zoals Th. Müller) zijn van ambtenaren die het stuk hebben gezien of behandeld. ---

Document

Het document is een formeel besluit van het Amsterdamse gemeentebestuur waarin een prijsverhoging wordt goedgekeurd voor diverse consumptiegoederen in een koffiehuis. Opvallend is de bureaucratische procedure: de gemeente handelt niet zelfstandig, maar heeft machtiging nodig van het nationale Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart. De prijsstijgingen zijn marginaal, meestal één cent (van 10 naar 11 cent), wat wijst op een strak gereguleerde economie waarin zelfs kleine prijsmutaties officieel bekrachtigd moesten worden. De grootste stijging is te zien bij het "Broodje kaas" (van 10 naar 14 cent). Onderaan het document staat de aanduiding "l.s." bij de handtekening van de secretaris, wat staat voor *loco sigilli* (in plaats van het zegel), wat gebruikelijk was bij afschriften.

Getypte officiële kennisgeving (eensluidend afschrift).

De kern van dit document is de eenzijdige ontbinding van een huurcontract door de gemeente Amsterdam. Het betreft pakhuisafdeling "No. P (8)" op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat). Opvallend is de chronologie: het contract zou zijn ingegaan op 1 december 1940, maar wordt per besluit van 6 december 1940 (slechts vijf dagen later) reeds als ontbonden beschouwd. Dit duidt op een abrupte wijziging in de status van de huurder of de bestemming van de locatie. Het document is ondertekend door de secretaris J.F. Franken als "eensluidend afschrift", wat betekent dat dit het officiële bewijsstuk is dat naar de firma of het archief is verzonden.

Tweede pagina (slotpagina) van een officiële brief of bestuursbesluit.

Het document betreft de afsluiting van een formele mededeling van het Amsterdamse stadsbestuur. De tekst bevat een beleefde doch dwingende instructie aan de ontvanger om zich te voegen naar een genomen besluit. De gebruikte spelling ("noodigen") wijst op een document dat is opgesteld rond het midden van de 20e eeuw. De ondertekening is dubbel uitgevoerd, zoals gebruikelijk bij officiële gemeentestukken: 1. **Wethouder:** De handtekening "Kropman" behoort toe aan J.G. (Jo) Kropman, een prominent Amsterdams wethouder (KVP). 2. **Secretaris:** De handtekening van J.F. Franken is geplaatst namens de gemeentesecretaris. De afkorting "l.s." staat hier voor *loco-secretaris* (plaatsvervangend secretaris).

Officieel afschrift (gecertificeerde kopie) van een besluit of schrijven.

Dit is de achterzijde of het begeleidende blad van een officieel besluit van de gemeente Amsterdam. De term "Voor eensluidend afschrift" geeft aan dat dit een officieel gewaarmerkte kopie is van het originele document. De ondertekenaar is de gemeentesecretaris, die verantwoordelijk was voor de administratieve bekrachtiging van besluiten van het college van B&W. De lijst met ontvangers is typerend voor besluiten die de openbare ruimte en veiligheid betreffen: * **Marktwezen:** Verantwoordelijk voor de handel op straat. * **Luchtbeschermingsdienst:** Cruciaal voor civiele veiligheid tijdens de oorlog. * **Politie:** Voor handhaving. * **Publieke Werken:** Voor de technische uitvoering of aanpassing van de openbare ruimte.

Officieel afschrift/uittreksel van een gemeentelijk besluit.

* **Inhoud:** Dit fragment vormt het slot van een officieel document, waarschijnlijk een verordening of een besluit van burgemeester en wethouders. Het bevat de instructie voor de distributie van kopieën aan relevante gemeentelijke afdelingen. * **Terminologie:** "Voor eensluidend extract" is een juridische term die aangeeft dat het onderhavige document een letterlijke en betrouwbare weergave is van (een deel van) het originele besluit uit de registers. * **Betrokken diensten:** De genoemde afdelingen ("Levensmiddelen" en "Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen") duiden op een focus op openbare hygiëne, volksgezondheid en basisvoorzieningen. De afdeling Levensmiddelen speelde met name een cruciale rol tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog in verband met de distributie en rantsoenering. * **Authenticiteit:** De vermelding "(get.)" (getekend) gevolgd door de naam in stempelvorm geeft aan dat het origineel door Franken is ondertekend, en dat dit een officieel vervaardigd afschrift is.

Officiële kennisgeving / bestuursbesluit (afschrift).

Dit document is een officiële notificatie van een strafmaatregel tegen een burger, de heer K.W. Kreyt. Hem wordt voor een periode van zes maanden (van 2 mei tot 2 november 1941) de toegang ontzegd tot de Centrale Markt in Amsterdam. De reden voor dit toegangsverbod is een diefstal die hij daar op 15 april van dat jaar zou hebben gepleegd. Het stuk is een 'eensluidend afschrift', wat betekent dat het een officiële kopie is van het originele besluit, gewaarmerkt door de gemeentesecretaris J.F. Franken. De toon is zakelijk en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. De aanwezigheid van diverse archiefnummers en parafen duidt op de administratieve verwerking binnen de gemeentelijke diensten (zoals de afdeling Markten).

Officieel schrijven / Besluit (gecertificeerd afschrift).

* **Inhoud:** Het document betreft de financiële vaststelling van een "monopolierecht" voor het jaar 1941. De N.V. Service dient hiervoor een bedrag van 400 gulden te betalen. Het betreft een voorlopige vaststelling. * **Terminologie:** De term "Regeeringscommissaris" is kenmerkend voor de bestuurlijke situatie in Amsterdam tijdens de vroege oorlogsjaren. Na de Februaristaking van 1941 ontsloeg de Duitse bezetter het college van B&W en de gemeenteraad, en stelde Edward Voûte aan als regeringscommissaris (later kreeg hij de titel burgemeester terug). * **Functionarissen:** * **Edward Voûte:** De door de bezetter aangestelde bestuurder van Amsterdam. * **J.F. Franken:** De gemeentesecretaris die de echtheid van dit afschrift bevestigt met zijn handtekening. * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 verwijst naar de Centrale Markthallen in Amsterdam, wat verklaart waarom de brief gericht is aan de "Dienst van het Marktwezen".

Communiqué / Openbare Kennisgeving.

* **Inhoud:** Het document betreft een officieel besluit om een deel van de Singel (zuidzijde) in Amsterdam tijdelijk in te richten als extra marktlocatie voor de verkoop van kerstartikelen (bomen en groen). Dit diende als uitbreiding op de reguliere Boom- en Bloemmarkt. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toen geldende spelling (bijv. "kerstboomen", "den Singel"). * **Ondertekening:** Het document is ondertekend door Edward Voûte, die tijdens de bezettingsjaren burgemeester van Amsterdam was, en door gemeentesecretaris J.F. Franken. De afkorting "v.d.B." aan de linkerzijde verwijst waarschijnlijk naar de opstellende ambtenaar of een specifieke afdeling (bijv. Verkeer en Dienstbetoon).

Document

Dit document beschrijft een praktische noodmaatregel voor de uitbetaling van lonen aan arbeiders en ambtenaren van de gemeente Amsterdam. Vanwege een nijpend tekort aan **pasmunt** (kleingeld) was het niet mogelijk om bedragen tot op de cent nauwkeurig uit te keren. **Kernpunten:** * **Afronding:** Lonen worden afgerond op ronde bedragen (zoals f.29.-- of f.29.50), waarbij over- en onderbetalingen over de weken heen worden verrekend. * **Fiscale neutraliteit:** De tijdelijke afrondingen hebben geen invloed op de officiële loonbelasting; deze blijft gebaseerd op het oorspronkelijke bruto- of nettobedrag. * **Administratie:** Om onrust of onduidelijkheid bij het personeel te voorkomen, moeten de verschillen nauwkeurig worden bijgehouden in loonboekjes, zodat werknemers kunnen zien dat de bedragen uiteindelijk kloppen. * **Tijdelijkheid:** De regeling vervalt zodra er weer voldoende kleingeld beschikbaar is. ---

Officiële kennisgeving van een toegangsontzegging (sanctie).

* **Inhoud:** Het document betreft een disciplinaire maatregel tegen de heer H. Serno. Hem wordt de toegang tot de Centrale Markt ontzegd voor een periode van twee maanden vanwege een "poging tot oplichting". De Centrale Markt (tegenwoordig Food Center Amsterdam) was essentieel voor de groothandel en voedselvoorziening. * **Vorm:** Het betreft een "eensluidend afschrift", wat betekent dat dit de officiële kopie is die aan de betrokkene is verzonden. Het originele besluit bleef in het archief van de gemeente. * **Taalgebruik:** Formele, ambtelijke stijl die typerend is voor de vroege jaren '40 ("Ik deel U mede", "den tijd van", "derhalve"). * **Authenticiteitskenmerken:** De aanwezigheid van de handtekening van de gemeentesecretaris (J.F. Franken) onder het stempel "Voor eensluidend afschrift" en het administratieve ronde stempel ("Acc: of.") bevestigen de officiële status van dit document.

Officieel uittreksel (extract) van een besluit of verzendlijst.

* **Inhoud:** Het document betreft een opsomming van verschillende gemeentelijke portefeuilles of afdelingen waaraan stukken zijn verzonden of die onderwerp waren van een besluit. Genoemd worden: Publieke Werken, Volkshuisvesting, Levensmiddelen, hygiënische voorzieningen (wasch-, schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen) en Algemene Zaken. * **Terminologie:** De term "Voor eensluidend extract" geeft aan dat dit een officieel gecertificeerde kopie is van een deel van een origineel document (bijvoorbeeld uit de notulen van het College van B&W). * **Afkorting:** De afkorting "l.s." onder de naam van de secretaris staat voor *loco secretaris* (plaatsvervangend secretaris). * **Spelling:** De spelling "Algemeene" en "Wasch-" (met buigings-n en 'ch') duidt op het gebruik van de spelling-De Vries en Te Winkel, die officieel tot 1947 in gebruik was, maar in de ambtelijke wereld vaak langer doorwerkte.

Doorslag of officieel afschrift van een vergunning/besluit.

* **Inhoud:** Het document bevat de laatste vier voorwaarden van een vergunning. De focus ligt op hygiëne (afvoer spoelwater), handhaving (tonen aan politie/belastingen), financiën (precariobelasting en leges) en de herroepbaarheid van de vergunning. * **Leges:** Voor het opmaken van het document werd 1 gulden aan leges in rekening gebracht. * **Distributie:** Onderaan is te zien dat het besluit breed werd gecommuniceerd binnen het ambtelijk apparaat (Waterleiding, Marktwezen, Keuringsdienst, Politie en Publieke Werken). Dit duidt op een activiteit in de openbare ruimte, waarschijnlijk gerelateerd aan handel of marktactiviteiten waarbij water wordt gebruikt. * **Vorm:** Het betreft een officieel afschrift, bekrachtigd door de handtekening van de gemeentesecretaris om de echtheid ten opzichte van het origineel te bevestigen. De naam van de burgemeester is met een stempel of in drukletters weergegeven.

Document

* **Inhoud:** Het document is een formele opdracht van de burgemeester aan de gemeente-ontvanger (de penningmeester van de stad) om een bedrag van 14.000 gulden uit te keren. * **Begunstigde:** De betaling gaat naar G. Kramer van de pakhuisafdeling van de Centrale Markt, die optreedt als tussenpersoon voor een niet nader genoemde "partij te andere zijde". * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar een specifiek besluit uit november 1941 (No. 637 LM). De betaling mag pas geschieden na overlegging van een schriftelijke volmacht. * **Opmerkelijke details:** De datumcorrectie van april naar mei suggereert administratieve vertraging. Het bedrag van 14.000 gulden was in 1942 een aanzienlijke som (koopkracht vergelijkbaar met circa 100.000 euro vandaag).

Officieel afschrift van een besluit (kennisgeving van intrekking vergunning).

* **Inhoud:** Het document is een formele kennisgeving aan de heer L. Plekker uit Zaandam dat zijn vergunning voor de markt op het Mosplein in Amsterdam is ingetrokken. * **Reden:** De intrekking vindt plaats op verzoek van de betrokkene zelf; hij geeft aan geen gebruik meer te willen maken van de vergunning die hem in 1938 was verleend om buiten de reguliere markttijden kramen op te zetten. * **Vorm:** Het betreft een "eensluidend afschrift", een officiële kopie van het originele besluit, ondertekend door de gemeentesecretaris J.F. Franken om de authenticiteit te bevestigen. De namen van Voute en Franken zijn als stempel ("get.") aangebracht, wat gebruikelijk was voor afschriften.

Officiële brief/mededeling van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een interne dienstmededeling van de Gemeentesecretaris van Amsterdam, gedateerd 24 juli 1941. Het doel van de brief is het personeel van de gemeente te informeren over een wijziging in de takenpakketten van een specifieke functionaris. De heer H.D. van Dellen, die reeds de functie van Hoofd van de afdeling Kunstzaken bekleedde, krijgt er een belangrijke verantwoordelijkheid bij: hij wordt belast met de leiding van het "Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer". De brief vermeldt tevens zijn bereikbaarheidsgegevens (toestelnummers op het Raadhuis). De brief is ondertekend door J.F. Franken, die destijds Gemeentesecretaris was.

Officieel besluit/beschikking (afschrift).

* **Taal en Spelling:** Het document is opgesteld in het ambtelijk Nederlands van voor de spellinghervorming van 1947 (gebruik van de 'n' in "den Directeur" en "den Dienst", en 'sch' in "wenscht"). * **Inhoud:** Het document betreft de formele afwikkeling van een verzoek van een marktkramer, L. Plekker uit Zaandam. Hij heeft aangegeven zijn vergunning voor de markt op het Mosplein (Amsterdam-Noord) niet meer te willen gebruiken. De vergunning gaf hem het recht om kramen op te zetten buiten de reguliere markttijden. * **Bestuurlijke structuur:** Het document weerspiegelt de bestuurlijke verandering tijdens de bezetting. Waar de oorspronkelijke vergunning in 1938 nog door "Burgemeester en Wethouders" werd verleend, wordt de intrekking in 1941 gedaan door de "Regeeringscommissaris". * **Ondertekening:** Het betreft een "eensluidend afschrift", wat betekent dat dit een officiële kopie is van het originele besluit, gewaarmerkt door de gemeentesecretaris J.F. Franken.

Officieel rondschrijven / Gemeentelijk besluit.

Dit document is een administratieve instructie betreffende de communicatie tussen de gemeente Amsterdam en de pers tijdens de Duitse bezetting. De kern van de instructie is centralisatie: alle contacten met de pers moeten verlopen via het **Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer**. De belangrijkste punten zijn: 1. **Proactieve informatievoorziening:** De pers (die destijds onder streng toezicht van de bezetter stond) heeft gevraagd om *vooraf* geïnformeerd te worden over acties, in plaats van achteraf. Dit wijst op de wens van het regime om de berichtgeving volledig te regisseren. 2. **Persbezoeken:** Diensthoofden krijgen de instructie dat zij journalisten op locatie mogen ontvangen voor mondelinge toelichtingen, mits dit vooraf is afgestemd met het eerder genoemde propagandabureau. 3. **Controle:** Door alle communicatie via één bureau te laten lopen, behoudt het gemeentebestuur (onder toezicht van de bezetter) de controle over het narratief in de media.

Ambtelijk besluit of uittreksel van een beschikking.

Het document betreft de administratieve afhandeling van de verkoop van gemeentelijke inventaris of goederen. Specifiek wordt vermeld dat goederen die betrekking hebben op was-, schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen, evenals kachels, worden verkocht aan de "Gemeentewerkplaatsen". De tekst is opgesteld op een schrijfmachine met een blauw/paars lint. De initialen "JB." aan de linkerzijde duiden waarschijnlijk op de opsteller of de behandelend ambtenaar. Opvallend is de doorschijnende tekst (spiegelbeeld) bovenaan het document, waaruit opgemaakt kan worden dat dit blad onderdeel was van een groter dossier van de "GEMEENTE AMSTERDAM", met verwijzingen naar eerdere besluiten uit 1940 en 1941.

Eensluidend afschrift van een besluit van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Dit document betreft een officieel uittreksel of afschrift van een gemeentelijke verordening of besluit in Amsterdam. De kern van de tekst verwijst naar een verbod (waarschijnlijk in de Algemene Plaatselijke Verordening, APV) op het uitstallen van koopwaar op zondagen en christelijke feestdagen. Dit was een handhaving van de traditionele zondagsrust. Het document is administratief interessant vanwege de distributielijst onderaan: kopieën werden verstuurd naar de Directeur Marktwezen, de Hoofdcommissaris van Politie (twee exemplaren) en de Directeur der Publieke Werken. Dit duidt op een gecoördineerde inspanning om toezicht te houden op de openbare ruimte en de handel. De leges van 1 gulden duiden op de administratieve kosten voor het verstrekken van dit officiële afschrift.

Administratieve kennisgeving / Distributielijst (doorslag of uittreksel).

* **Inhoud:** Het document betreft een instructie voor de verspreiding van een niet nader genoemd "besluit". Het geeft exact aan hoeveel kopieën (afschriften) naar welke gemeentelijke afdelingen gestuurd moeten worden. * **Terminologie:** Het gebruik van de spelling "afdeeling" en "Algemeene" (met dubbel 'e') duidt op een tekst van vóór de spellingshervorming van maart 1947 (wet-Marchant), hoewel deze spelling in ambtelijke stukken vaak nog langer werd aangehouden. * **Formaat:** De afkorting "(get.)" voor de naam J.F. Franken betekent "getekend". Dit geeft aan dat dit document zelf een afschrift of uittreksel is van het originele besluit waarop de handtekening fysiek gezet was. * **Initialen:** De letters "Sh." linksonder de hoofdtekst zijn vermoedelijk de initialen van de typist(e) of de behandelend ambtenaar.

Visitekaartje.

Het document is een zakelijk visitekaartje van de heer F. Franken. Hij identificeert zichzelf als "lid" (vennoot of partner) van de firma Franken-Pohl. De onderneming had vestigingen in de twee grootste steden van Nederland: Amsterdam en Den Haag. De specifieke contactgegevens op dit kaartje verwijzen naar het kantoor of de winkel in Amsterdam, gevestigd aan het Rokin 100. Het telefoonnummer met vijf cijfers duidt op een datering in het midden van de 20e eeuw, aangezien telefoonnummers in Amsterdam later werden uitgebreid naar zes en zeven cijfers.

Getypte brief met handtekening en administratieve aantekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een formele bevestiging van veiligheidsmaatregelen. De organisatie van de "Kerstmarsch 1941" belooft dat de 200 deelnemers die in de Centrale Markthallen zullen overnachten (inbezetting), zich strikt zullen houden aan een rookverbod en geen open vuur (kaarsen) zullen gebruiken. Ook wordt toegezegd dat er toezicht ("behoorlijke leiding") aanwezig zal zijn. * **Ideologie:** Het gebruik van de term "Wintermaand" in plaats van december en de afsluiting "Hou - Zee !" duiden direct op de nationaalsocialistische signatuur van de afzender. Dit was de officiële terminologie en groet van de NSB (Nationaal-Socialistische Beweging). * **Administratieve sporen:** Het stempel linksonder en de handgeschreven data suggereren dat deze brief is opgenomen in het archief van de Centrale Markthallen of het gemeentelijk apparaat van Amsterdam tijdens de bezetting. De rode aantekening rechtsboven is waarschijnlijk een paraaf voor gezien of een instructie voor archivering. ---

Getypt afschrift (doorslag) met een handgeschreven handtekening.

* **Functionarissen:** De brief is ondertekend namens Edward Vôute. Na de Februaristaking in 1941 ontsloeg de Duitse bezetter de zittende burgemeester en stelde Vôute aan als "Regeeringscommissaris", een titel die de inperking van de lokale autonomie benadrukte. * **Taalgebruik:** De zinsnede "de accoord gaat" bevat waarschijnlijk een typefout; gebruikelijk zou zijn "daarmede accoord gaat" of simpelweg "accoord gaat". De spelling van "Vôute" met een circumflex is representatief voor de schrijfwijze in die periode. * **Administratieve verwerking:** Het document is een officieel gewaarmerkt afschrift ("Voor eensluidend afschrift"). De distributielijst onderaan geeft aan welke afdelingen een kopie ontvingen: * **Dir.P.W. (2):** Directie Publieke Werken (2 exemplaren). * **afd.Fin.:** Afdeling Financiën. * **afd.L.M.:** Vermoedelijk de afdeling Luchtbeschermingsmaatregelen (of Luchtmachtzaken), gezien de datum en context van de oorlog.

Getypte brief/afschrift (doorslag of gecertificeerde kopie) met handgeschreven correcties en handtekening.

* **Kernproblematiek:** De tekst beschrijft een falend controlesysteem op de prijzen van primaire levensbehoeften (tuinbouwproducten en vis). De bestaande maatregelen zijn slechts "repressief" (achteraf straffend) en niet effectief genoeg om prijsopdrijving tegen te gaan. * **Oplossing:** Er wordt gepleit voor een integraal systeem van maximummarges in de gehele keten: van producent via grossier (groothandel) naar de kleinhandel. Dit moet transparantie bieden. * **Maatschappelijke Controle:** Een interessant aspect is de rol van de burger. Door prijzen te publiceren en winkeliers te verplichten hun prijzen duidelijk te afficheren ("aan te prijzen"), wordt het publiek ingeschakeld als controleur. * **Economische spanning:** Er is een discussie over de winstmarges. De overheid dwingt verkoop via de veiling af om zwartmarkt-prijzen bij de bron aan te pakken, maar winkeliers vrezen dat de optelsom van vastgestelde marges de producten voor de consument alsnog te duur maakt. * **Stijl:** De handgeschreven wijzigingen van "exorbitante" naar "buitensporige" en "dient" naar "moet" suggereren een bewuste taalkeuze om de tekst krachtiger of toegankelijker te maken.

Officiële circulaire/dienstmededeling van de Gemeente Amsterdam.

In dit schrijven uit de burgemeester zijn ongenoegen over het gebrekkige onderhoud van gemeentelijke eigendommen (machines, voertuigen, gereedschappen), in het bijzonder wanneer deze niet direct in gebruik zijn. Hij constateert dat kapitaalgoederen hierdoor onbruikbaar worden. De kern van de brief is een strikte dienstopdracht: alle hoofden van diensten moeten zorgdragen voor de staat van het materieel onder hun beheer. De burgemeester voegt hier een expliciet dreigement aan toe: bij nalatigheid worden de hoofden **persoonlijk verantwoordelijk** gesteld. De toon is autoritair en formeel, wat kenmerkend is voor de bestuurscultuur in oorlogstijd.

Officieel schrijven / rondschrijven van de Gemeente Amsterdam.

- **Inhoud:** Het document informeert gemeentelijke diensten over een wijziging in de verzekeringsportefeuille. Een oude polis uit 1936 is beëindigd. Risico’s op fraude en verlies van geld zijn nu ondergebracht bij de 'Frauderisico-Onderlinge van Gemeenten' (F.O.G.) tot ƒ 250.000. Belangrijk is dat de diefstalverzekering voor algemene gemeentegoederen (tot ƒ 5.000) komt te vervallen, tenzij er specifieke uitzonderingen worden aangevraagd. - **Kernpunten:** - Nadruk op de meldingsplicht: schade moet **onmiddellijk** gemeld worden wegens een strikte termijn van drie dagen bij de verzekeraar. - Administratieve discipline: de ontvanger wordt herinnerd aan het vermelden van de juiste referentienummers bij correspondentie. - **Opmerkelijke namen:** - **E.J. Voûte:** Ondertekent als "Regeeringscommissaris". Dit wijst direct op de bestuurlijke context van de bezettingstijd. - **J.F. Franken:** De gemeentesecretaris. - **M. Müller:** De handgeschreven notitie bovenaan suggereert dat het document is ingezien door of gericht aan een adviseur/directeur met deze naam.

Document

Dit document is een administratief besluit betreffende de rechtspositie en salariëring van gemeentepersoneel. Het bevat de typische juridische structuur van een besluit: een 'gelet op' (het voorstel van de wethouder en het rapport van de directeur) gevolgd door het eigenlijke dictum ('besluit:'). De inhoud is specifiek gericht op de periodieke loonronde voor de Dienst Marktwezen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de reguliere jaarweddeverhoging, extra toelagen voor onregelmatige diensten en een korting van 3% voor ongehuwden. De meest cruciale informatie bevindt zich echter in de handgeschreven kanttekeningen. Deze geven een kijkje in de interne keuken van het stadhuis: hoewel het besluit officieel was genomen en verstuurd, werd het vrijwel direct ingehaald door de realiteit. De instructie "Niet boeken op de sal. staat" (salarisstaat) diende om te voorkomen dat foutieve bedragen in de administratie werden verwerkt, daar een herziening aanstaande was.

Uittreksel (Extract) uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Dit document betreft een formeel besluit van het Amsterdamse college van Burgemeester en Wethouders (B&W) om de huurprijzen van gemeentelijke reclame-objecten (zoals aanplakzuilen of borden) niet te verhogen, ondanks de invoering van een nieuwe omzetbelasting. De gemeente kiest er hierbij voor om de last van deze belasting zelf te dragen in plaats van deze door te berekenen aan de huurders. Het document is een officieel afschrift ("extract") bedoeld voor interne distributie binnen de gemeentelijke diensten (zoals Marktwezen, de Gemeenteontvanger en het Pensioenbureau). De ondertekening door J.F. Franken, de toenmalige gemeentesecretaris, bevestigt de authenticiteit van het uittreksel.

Afschrift van een officiële vergunning (ligplaatsvergunning).

Het document is een officiële vergunning verleend aan de heer Th. Kruishaar voor het exploiteren van een handelsschip, de "Vrouw Johanna", op de Amstel ter hoogte van Amsteldijk 91. Kruishaar verkocht vanaf dit schip bouw- en tuinmaterialen (zand, grind, aarde en graszoden). De vergunning is strikt persoonsgebonden (hij mag zich niet laten helpen bij de verkoop) en bevat gedetailleerde veiligheidsvoorschriften, met name over de verlichting aan boord (het verbod op benzine in lampen wegens brandgevaar). Ook wordt benadrukt dat de politie de macht heeft om het schip te laten verplaatsen in het belang van de openbare orde of het verkeer. De vergunning is pas geldig in combinatie met een betalingsbewijs van het ligplaatsgeld.

Doorslag (doorschrijfkopie) van een ambtelijk afschrift/extract.

* **Inhoud:** Het document betreft een instructie voor de distributie van een officieel besluit. Er wordt aangegeven welke afdelingen een kopie (afschrift) moeten ontvangen en in welke aantallen. * **Betrokken afdelingen:** * Financiën (3 exemplaren). * Levensmiddelen. * Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 exemplaren). * **Authenticatie:** De tekst wordt afgesloten met de formule "Voor eensluidend extract", wat aangeeft dat dit een letterlijke en officiële weergave is van (een deel van) het oorspronkelijke besluit. De naam J. F. Franken is getypt met de toevoeging "(get.)", wat betekent dat het origineel door hem is ondertekend. * **Taalgebruik:** De spelling "afdeelingen" (met dubbel 'e') duidt op het gebruik van de spelling-De Vries en Te Winkel, die in Nederland officieel werd gehanteerd tot de spellinghervorming van 1947 (in België tot 1946).

Officiële circulaire / dienstbrief van de gemeente Amsterdam.

De brief is een administratieve vermaning gericht aan de hoofden van de diverse Amsterdamse gemeentediensten. De burgemeester stelt vast dat een regeling uit 1928 betreffende de procedure voor salarisverhogingen niet goed wordt nageleefd. De kern van de instructie is efficiency: in plaats van gedurende het jaar ad-hoc besluiten te nemen over individuele salarisverhogingen, dienen deze gebundeld per kwartaal te worden voorbereid en ingediend (uiterlijk één maand voor aanvang van het nieuwe kwartaal). Dit moet de administratieve werklast verminderen door het aantal afzonderlijke besluiten te beperken. Opvallend is de expliciete vermelding dat dit zowel voor 'ambtenaren' als voor 'werklieden' geldt, wat duidt op een brede toepassing binnen het gehele gemeentelijk apparaat.

Officiële kennisgeving van een toegangsontzegging.

* **Inhoud:** De brief informeert de heer Van Gelderen dat hem de toegang tot de Centrale Markt voor vijf maanden wordt ontzegd vanwege diefstal. De straf is opgedeeld: drie maanden zijn onvoorwaardelijk (tot 7 juli 1941). De resterende twee maanden zijn voorwaardelijk met een proeftijd van een jaar (tot 7 april 1942). * **Bestuurlijk:** Het document is ondertekend namens de "Regeeringscommissaris". Dit duidt op de bestuurlijke transitie tijdens de bezetting; burgemeester en wethouders waren vervangen door een door de bezetter aangestelde regeringscommissaris (Edward Voûte). * **Afdeling:** "AFD. L.M." staat zeer waarschijnlijk voor de Afdeling Levensmiddelenvoorziening, die toezicht hield op de Centrale Markt. * **Handtekeningen:** Hoewel de namen van Voûte en Franken getypt zijn als onderdeel van de brieftekst (kopie), is het document onderaan 'nat' ondertekend door de gemeentesecretaris J.F. Franken om het afschrift te bekrachtigen.

Officieel afschrift/uittreksel van een gemeentelijk besluit.

Het document is een uittreksel van een verordening die de straathandel aan banden legt in een specifiek deel van Amsterdam-Oost (de Oosterparkbuurt). Het verbod is zeer specifiek: na 8:00 uur 's ochtends mag er niet meer gevent worden, behalve in drukwerk. Opvallend is de uitzondering voor "lompenventers" (punt 2o). In de context van de schaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog was het inzamelen van textiel en metalen cruciaal voor de recycling en de (oorlogs)economie, wat de dispensatie verklaart. De genoemde afdelingen onderaan (Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaakinrichtingen) tonen de verregaande bureaucratische controle op het dagelijks leven tijdens de bezetting.

Afschrift van een officieel besluit van het Amsterdamse gemeentebestuur.

Dit document is een administratief besluit waarbij een ondernemer, de heer H.N. Dijkstra, zijn recht verliest om handel te drijven op een vaste plek in Amsterdam-Zuid. De reden is puur zakelijk: hij heeft zijn standplaatsgeld niet betaald. De oorspronkelijke vergunning stamde van vlak voor de grootschalige bezettingsmaatregelen (januari 1940). Opvallend is de vermelde handel: alcoholvrije dranken, koek, gebak en consumptie-ijs. Dit wijst op een kleine nering, mogelijk een kiosk of kar, gericht op wandelaars bij de Zuidelijke Wandelweg (een destijds populaire recreatieplek). De ondertekening bevat twee belangrijke namen uit het Amsterdamse oorlogsbestuur: * **Edward Voûte:** De door de bezetter benoemde burgemeester. Hoewel hij geen NSB-lid was, was hij een 'regeringscommissaris' die nauw samenwerkte met de Duitsers. * **J. F. Franken:** Jan Frederik Franken, de toenmalige gemeentesecretaris.

Afschrift van een officieel besluit van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft het herstel van een standplaatsvergunning. De heer Berkhout was zijn vergunning voor een vaste plek op de openbare weg (bijvoorbeeld voor een marktkraam of handel) kwijtgeraakt omdat hij zijn standplaatsgeld niet had betaald. Omdat hij de schuld inmiddels heeft voldaan ("aangezuiverd"), wordt de intrekking van zijn vergunning ongedaan gemaakt. * **Bestuurlijke wijziging:** Een cruciaal detail is de doorhaling van de woorden "EN WETHOUDERS" in de aanhef. Dit is een direct gevolg van de Duitse bezettingspolitiek. Vanaf 1941 werden de gemeenteraden en de colleges van burgemeester en wethouders in hun macht beperkt of opgeheven, en kreeg de burgemeester als enige het beslissingsrecht (het zogeheten 'leidersbeginsel' of burgemeestersregeringssysteem). Dit verklaart ook waarom in de tekst wordt gesproken over "**zijn** beschikking" in plaats van "hun beschikking". * **Authenticiteit:** De vermelding "(get)" voor de namen van Voûte en Franken geeft aan dat dit een officieel afschrift is; de originele handtekeningen staan op het moederdocument in het archief.

Officieel afschrift van vergunningsvoorwaarden (uittreksel).

Dit document bevat een tweetal bepalingen (f en g) die deel uitmaakten van een vergunning voor een standplaats in Amsterdam (waarschijnlijk voor een markt of straathandel). De nadruk ligt op de strikte controle door de politie en de Dienst van het Marktwezen. * **Bepaling f:** Geeft de politie de absolute macht om een standplaats direct te laten ontruimen in het belang van de openbare orde of het verkeer. * **Bepaling g:** Stelt dat de vergunning op elk moment getoond moet kunnen worden, samen met een betalingsbewijs van het standplaatsgeld. Zonder dit bewijs is de vergunning ongeldig. Het document is een "eensluidend afschrift", wat betekent dat het een officiële kopie is van het originele besluit, gewaarmerkt door de gemeentesecretaris.

Officieel uittreksel/afschrift van een vergunning (marktvergunning).

Dit document is een officieel "eensluidend afschrift" (een gecertificeerde kopie) van een bepaling behorende bij een vergunning, waarschijnlijk voor een marktkoopman in Amsterdam. De tekst legt de administratieve verplichtingen van de vergunninghouder vast: 1. De vergunning moet direct getoond kunnen worden aan zowel de politie (1e afdeling, 7e sectie) als aan het Hoofdkantoor van de Dienst van het Marktwezen. 2. De geldigheid van de vergunning is strikt gekoppeld aan het bewijs van betaling (kwitantie) van het wekelijkse standplaatsgeld. Onderaan staat vermeld dat er 1 gulden aan leges (administratiekosten) is betaald voor dit afschrift. De handtekening van gemeentesecretaris J.F. Franken bekrachtigt de echtheid van de kopie.

Officieel bericht/briefstuk (fragment) van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft de procedure voor een verzoek tot ruiling van arbeidsplaats binnen de gemeentelijke diensten van Amsterdam. Er wordt gevraagd of het "dienstbelang" zich tegen zo'n ruiling verzet. De "Gemeentelijke Personeelsvoorziening" treedt hierbij op als bemiddelaar. * **Functionarissen:** De handtekening onder "De Burgemeester van Amsterdam" is van Edward Voûte (burgemeester van 1941 tot 1945). De handtekening daaronder is van J.F. Franken, die destijds gemeentesecretaris was. * **Ambtelijk proces:** De handgeschreven noten onderaan tonen de afhandeling van een specifiek geval. Er is blijkbaar telefonisch contact geweest ("tel. mededeeling") op 18 november 1942, waarbij werd aangegeven dat er "geen interesse" was in de voorgestelde ruiling. Een eerdere notitie van 5 november 1942 vermeldde dit ook al. * **Administratieve termen:** "t.k. gezonden" staat voor "ter kennisneming gezonden". De afkorting "V.M." zou kunnen staan voor "Voormiddag" of een specifieke afdeling/persoon.

Document

Het document bevat de specifieke voorwaarden (artikelen i t/m m) van een vergunning voor de ambulante handel, zeer waarschijnlijk voor een ijscoman. De focus ligt op drie aspecten: 1. **Hygiëne:** Strikt verbod op herbruikbaar glas en gebruikt papier (vroeger werd vaak krantenpapier gebruikt) om verspreiding van ziekten te voorkomen. 2. **Openbare orde:** De politie heeft de absolute bevoegdheid om de standplaats op te heffen in het belang van het verkeer of de orde. 3. **Controleerbaarheid:** De vergunninghouder moet direct kunnen aantonen dat hij aan zijn financiële verplichtingen (standplaatsgeld) heeft voldaan. De vermelding "Geen leges" met de handgeschreven toevoeging "f 1.-" duidt op een administratieve correctie of een minimale vergoeding voor het uittreksel zelf.

Document

Dit document is een officieel uittreksel ("eensluidend afschrift") van een vergunning, specifiek gericht op de regelgeving rondom marktplaatsen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het bevat strikte instructies voor de vergunninghouder: 1. **Toonplicht:** De vergunning moet onmiddellijk getoond kunnen worden aan ambtenaren van de politie en de Dienst van het Marktwezen. 2. **Betalingsbewijs:** De geldigheid van de vergunning is direct gekoppeld aan het bezit van een kwitantie (betalingsbewijs) van het standplaatsgeld voor de lopende week. 3. **Administratie:** Er wordt verwezen naar specifieke politiebureaus en gemeentelijke instanties waar de vergunning geregistreerd moet worden. Onderaan staat de leges-vergoeding van 1 gulden genoteerd. De ondertekening door de gemeentesecretaris J.F. Franken legitimeert de kopie als een exacte weergave van het originele besluit van burgemeester Voûte. ---

Officieel afschrift van een gemeentelijk besluit/kennisgeving.

* **Inhoud:** Het document is een formele mededeling aan een 'concessionaris' (iemand met een vergunning of contract voor een specifieke dienst) naar aanleiding van een eerder genomen besluit. De tekst wijst de ontvanger op de mogelijkheid tot beroep bij de Secretaris-Generaal van Sociale Zaken en op de noodzaak om te voldoen aan veiligheidsvoorschriften voor elektriciteit. * **Administratieve proces:** Het document toont de uitgebreide bureaucratische afhandeling van die tijd. Onderaan staat een distributielijst van alle gemeentelijke en landelijke diensten die een kopie van dit besluit ontvangen, variërend van de brandweer tot de belastingdienst. * **Status van het document:** Het is een gecertificeerd afschrift ("Voor eensluidend afschrift"), wat betekent dat de gemeentesecretaris bevestigt dat dit een exacte kopie is van het originele besluit dat door de burgemeester is getekend. * **Functionarissen:** * **Edward Voûte:** De nationaalsocialistisch gezinde burgemeester van Amsterdam tijdens de bezetting (1941-1945). * **J.F. Franken:** De gemeentesecretaris die de administratieve correctheid bewaakte. ---

Officieel afschrift van een gemeentelijk besluit.

Dit document is een administratieve afhandeling van een vergunningskwestie. De kern van de zaak is de intrekking van een standplaatsvergunning voor Pieter van der Reijden. Hij verkocht consumptie-ijs en Berlinerbollen op een specifieke plek in Amsterdam-Oost (nabij de Middenweg). De reden voor de intrekking is puur financieel: hij heeft het verschuldigde standplaatsgeld, dat in juli 1941 was vastgesteld, niet betaald. Opvallend is de gedetailleerde locatiebeschrijving: "het verhoogde middengedeelte van den Nieuwenweg, tusschen de zijgevels van de perceelen Middenweg 161 en 163". Dit type precisie was noodzakelijk voor de handhaving van de openbare orde en gemeentelijke inkomsten. Het document is een 'afschrift', wat betekent dat het een officiële kopie is voor de administratie. De handtekeningen zijn niet origineel in inkt gezet, maar aangeduid met "(get.)" (getekend) en een stempel van de namen.

Dienstbrief / Circulaire

Deze brief is een formeel bevel van de burgemeester aan alle gemeentelijke diensten. De kern van de boodschap is dat de gemeente verplicht is om op haar gebouwen ruimte vrij te maken voor propagandaposters van nationaalsocialistische organisaties zoals de NSB en het NVV. Opvallende elementen: * **"Voorschrift van hoogerhand":** Een eufemisme voor een directief van de Duitse bezettingsautoriteiten. De burgemeester geeft hiermee aan dat hij handelt onder dwang of in opdracht van de bezetter. * **Infrastructuur voor propaganda:** De opdracht om "smalle houten omrandingen" aan te brengen toont aan dat de verspreiding van nazi-propaganda op een structurele, administratieve wijze werd gefaciliteerd door het ambtelijk apparaat. * **Samenwerking met de NSB:** Er wordt expliciet vermeld dat de locaties "in overleg met de N.S.B." zijn bepaald, wat de verregaande invloed van deze partij op het lokale bestuur onderstreept.

Dienstmededeling/Circulaire van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft een officiële verhuisberichtting van het Bureau van Statistiek van de gemeente Amsterdam. * **Locatie:** Het bureau verhuist naar het "v.m. [voormalig] Hoofdbureau van Politie" aan de Spinhuissteeg. Dit is een historisch pand in het centrum van Amsterdam. * **Administratieve sporen:** Het document is rijk aan bureaucratische kenmerken. Het stempel "Gezien" en de handgeschreven opdracht "noteren!" wijzen op de interne verwerking binnen de gemeentelijke diensten. Het nummer "1/33/1 M. 1942" is het registratienummer van de correspondentie. * **Ondertekening:** Ondertekend door J.F. Franken, die tijdens de oorlogsjaren de functie van gemeentesecretaris bekleedde.

Getypt afschrift of extract van een officieel besluit van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een formele instructie voor de distributie van een officieel gemeentebesluit binnen het ambtelijk apparaat van Amsterdam in 1942. Het geeft een nauwkeurig overzicht van welke afdelingen (zoals Publieke Werken, Financiën en het Pensioenbureau) hoeveel exemplaren ("stuks") van het besluit moeten ontvangen. De vermelding "Voor eensluidend extract" geeft aan dat dit een officieel gewaarmerkt uittreksel is van het oorspronkelijke besluit. De naam van de Gemeentesecretaris, J.F. Franken, is geplaatst met een paars stempel, waarbij "(get.)" staat voor "getekend". Dit duidt erop dat het origineel door hem ondertekend is, maar dat dit specifieke distributie-exemplaar een kopie is die administratief is afgehandeld. De afkorting "C.S." voor Stadhuis staat waarschijnlijk voor Centrale Secretarie.

Officieel afschrift/uittreksel van een gemeentelijk besluit.

Het document is een distributielijst of een verzendinstructie die hoort bij een officieel besluit van een gemeentebestuur. Het geeft aan hoeveel exemplaren van het betreffende besluit naar de verschillende gemeentelijke diensten gestuurd moeten worden. Opvallend is de omvang van de distributie naar de 'Gemeentebedrijven' (13 stuks) en 'Publieke Werken' (6 stuks), wat suggereert dat het besluit betrekking had op technische of operationele zaken die meerdere onderafdelingen raakten. De spelling is verouderd (bijv. "afdeelingen", "algemeene", "den"), wat duidt op de periode voor de spellinghervorming van 1947.

Officieel afschrift van een besluit van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document betreft de administratieve intrekking van een standplaatsvergunning voor de verkoop van consumptie-ijs. De vergunninghouder, David de Vries, mocht sinds oktober 1940 ijs verkopen bij de Zuidergasfabriek aan de Ouderkerkerdijk. Opvallend aan dit besluit is de terugwerkende kracht: hoewel het document gedateerd is op 12 mei 1942, wordt de intrekking geacht al op 13 januari 1942 te zijn ingegaan. De afkorting "(get.)" voor de namen van Voûte en Franken geeft aan dat dit een officieel afschrift is van het originele besluit. De vermelding "hs" bij het adres (Danie Theronstraat 20) staat voor 'huis' (begane grond).

Getypte openbare kennisgeving met handgeschreven annotaties en archiefstempels.

* **Inhoud:** Dit document is een officieel besluit van de burgemeester van Amsterdam om een tijdelijke markt (hulpmarkt) in te richten op de Beethovenstraat in Amsterdam-Zuid. De markt was uitsluitend bedoeld voor de verkoop van levensmiddelen en bevond zich op het verhoogde middendeel van de straat. * **Sleutelfiguren:** * **Edward Voûte:** De door de Duitse bezetters aangestelde burgemeester van Amsterdam (regeerde 1941-1945). * **J. F. Franken:** Jan Frederik Franken, de toenmalige gemeentesecretaris. * **Locatie:** De Beethovenstraat, tussen de Brahmsstraat en de Euterpestraat (tegenwoordig de Gerrit van der Veenstraat). * **Administratieve sporen:** De stempels bovenin ("M. 1942") en de handgeschreven notities onderin wijzen op de archivering van dit besluit binnen de gemeentelijke administratie. De afkorting "v.d.B." links verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar. ---

Openbare kennisgeving (bekendmaking) van het gemeentebestuur.

Dit document is een officiële bekendmaking van de gemeente Amsterdam uit de periode van de Duitse bezetting. Het kondigt de instelling aan van een "tijdelijke hulpmarkt" op het middentrottoir van de Beethovenstraat, tussen de Brahmsstraat en de Euterpestraat (de huidige Gerrit van der Veenstraat). De markt is specifiek bedoeld voor de verkoop van levensmiddelen. Het document is ondertekend door Edward Voûte, de pro-Duitse burgemeester die door de bezetter was aangesteld, en gemeentesecretaris J.F. Franken. De handgeschreven aantekeningen in de marge lijken archiefcodes of administratieve verwijzingen te zijn (mogelijk naar 'Centrale Secretarie' van het Stadhuis).

Afschrift van een officieel besluit van de Burgemeester van Amsterdam.

* **Inhoud:** Het betreft de officiële intrekking van een standplaatsvergunning. Isaac Piller had sinds begin 1940 toestemming om fruit te verkopen op de hoek van de Nieuwe Kerkstraat en de Weesperstraat. Dit recht wordt hem medio 1942 ontnomen. * **Tijdsverloop:** Opvallend is dat het besluit is genomen op 4 juni 1942, maar met terugwerkende kracht ("gerekend te zijn ingegaan") per 13 januari 1942. Dit wijst op een administratieve formalisering van een situatie die feitelijk al eerder was afgedwongen. * **Bestuur:** Het document is getekend door Edward Vôute, die in 1941 door de Duitse bezetter als burgemeester was aangesteld. De afkorting "L.M." staat waarschijnlijk voor 'Lokaal Middel', een administratieve aanduiding voor gemeentelijke leges of vergunningen.

Officiële brief/kennisgeving van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief dient als een "laatste waarschuwing" aan de heer Jansen. Hij krijgt zijn marktvergunning (kramenvergunning) nog één keer terug, ondanks eerdere wanbetaling van het zogeheten "kramengeld" (stageld). De toon is streng en bureaucratisch; er wordt expliciet gedreigd met definitieve intrekking bij een volgende vertraging. * **Taalgebruik:** Formeel Ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "Uw schrijven", "thans", "nalatig is"). * **Administratieve details:** De afkorting "L.M." in het kenmerk staat zeer waarschijnlijk voor "Lager Marktwezen". De aanduiding "ALHIER (C)" bij de adressering geeft aan dat de ontvanger in Amsterdam-Centrum woont. De toevoeging "(get.)" voor de namen geeft aan dat dit een afschrift is van het origineel, waarbij de handtekeningen zijn overgenomen.

Document

* **Inhoud:** Dit besluit betreft een tariefwijziging voor de inzet van 'losse wakers' (bewakingspersoneel) via de Gemeentelijke Arbeidersreserve. Een eerder besluit om het tarief naar 50 cent per uur te verhogen (om de lonen te kunnen laten stijgen) wordt ingetrokken. In plaats daarvan wordt het tarief vastgesteld op 48 cent per uur (een bescheiden verhoging ten opzichte van de eerdere 45 cent). * **Juridische grondslag:** Het besluit refereert expliciet aan de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied". Dit duidt op de verregaande macht van de bezetter over het lokale bestuur. De weigering van de Secretaris-Generaal om een loonsverhoging goed te keuren is leidend voor de intrekking. * **Terminologie:** Het gebruik van "diensttakken" wijst op de verschillende afdelingen van de gemeente Amsterdam die van deze diensten gebruikmaakten. "Losse wakers" waren vaak werklozen die via de Arbeidersreserve tijdelijke bewakingstaken uitvoerden. ---

Officiële circulaire / Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam.

* **Vorm:** Het document is een standaard administratief formulier van de gemeente Amsterdam, ingevuld met een schrijfmachine. De aanwezigheid van stempels en handgeschreven parafen duidt op een actieve administratieve verwerking. * **Inhoud:** De kern van de brief is een instructie om de afhandeling van schadeclaims bij diefstal van gehuurde fietsen te centraliseren. Voorheen leidde de decentrale afhandeling door verschillende diensten blijkbaar tot "moeilijkheden" (inconsistenties). Voortaan moet de afdeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid (Ass. Z. en W.A.) dit proces beheren. * **Annotaties:** De handgeschreven opmerking bovenin geeft aan naar welke ambtenaren (H. de Haan, Broese Jonkman en Hahn) een kopie is gestuurd. De notitie "C.S. Stadhuis" verwijst naar de Centrale Schrijfkamer.

Afschrift van een officieel besluit van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een formele intrekking van een marktvergunning. De belangrijkste feiten zijn: * **De persoon:** Berend Schoonhoed (geboren in 1892) woonde in de Reinwardtstraat in de Dapperbuurt. * **De nering:** Hij had een vaste standplaats voor de verkoop van vis (haring en gerookte vis) en zuurwaren in de Von Zesenstraat, ter hoogte van nummer 77. * **Het besluit:** De vergunning die hij in januari 1940 (vlak voor de Duitse inval) had verkregen, wordt met terugwerkende kracht tot 13 januari 1942 ingetrokken. * **Ondertekening:** Het afschrift is getekend door Edward Voûte, de door de Duitse bezetter benoemde burgemeester van Amsterdam.

Getypt uittreksel (extract) van een besluit van het Amsterdamse gemeentebestuur.

Dit document is een officieel uittreksel van een gewijzigd besluit betreffende het beheer van verwarmingsinstallaties in Amsterdamse gemeentegebouwen. De kern van de tekst is een herformulering van een artikel uit 1936. Belangrijke elementen in de tekst: * **Verantwoordelijkheid:** De uitvoering wordt formeel toegewezen aan de *Dienst der Publieke Werken (afdeling Werktuigen)*. * **Advisering:** Er moet verplicht overleg plaatsvinden met de zogenoemde "warmte-commissie". * **Bureaucreatie:** De uitgebreide distributielijst onderaan (waarbij exact het aantal kopieën per afdeling wordt genoemd, zoals 24 stuks voor Handelsinrichtingen) illustreert de strikte ambtelijke hiërarchie en informatievoorziening van de gemeente in die tijd.

Officieel uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document betreft een reeks disciplinaire maatregelen tegen Amsterdamse vishandelaren tijdens de Tweede Wereldoorlog. De burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) legt sancties op aan handelaren die zich niet aan de distributieregels hielden. De overtredingen variëren van het handelen buiten de officiële visverdeling om (zwarte handel in garnalen) tot het verkopen van vis boven de wettelijk vastgestelde maximumprijzen (prijsopdrijving). De straffen zijn administratief van aard: uitsluiting van de vismarkt of van de toewijzing van visvoorraden voor periodes variërend van een maand tot zelfs onbepaalde tijd (zoals in het geval van A. Goedhart). De nauwkeurige adressering (Kinkerstraat, De Wittenkade) benadrukt de controle die het stadsbestuur uitoefende op de lokale economie.

Document

Dit document is een officieel administratief uittreksel waarin een besluit van de Burgemeester van Amsterdam wordt vastgelegd. De kern van het besluit is de verlenging van een toegangsverbod voor de heer/mevrouw S.C. Marinus voor de Amsterdamse Vischmarkt. * **De Aanleiding:** Marinus was al eerder voor 14 dagen geschorst door de Directeur van het Marktwezen vanwege "ernstig wangedrag" en het verstoren van de orde. De precieze aard van het wangedrag wordt niet gespecificeerd, maar het was ernstig genoeg voor een ambtelijk rapport. * **De Sanctie:** Het bestaande verbod wordt met een volle maand verlengd, tot 1 juli 1942. * **De Bureaucratie:** Het besluit volgt een strikte hiërarchie: een rapport van de marktdirecteur leidt tot een voorstel van de wethouder, wat uiteindelijk door de burgemeester wordt bekrachtigd. Opvallend is de brede portefeuille van de betrokken wethouder (Levensmiddelen én zweminrichtingen). * **Verspreiding:** Er is een duidelijke administratieve opvolging; kopieën van het besluit worden naar verschillende gemeentelijke afdelingen gestuurd voor de handhaving en dossiervorming.

Getypte doorslag van een officieel besluit of brieffragment.

Het betreft het slotstuk van een administratieve correspondentie over de regulering van standplaatsen (marktkramen of vaste plekken op de openbare weg) in Amsterdam. De kern van de tekst is een ultimatum aan de standplaatshouders: zij moeten kiezen tussen het vrijwillig opgeven (intrekken) van hun vergunning of een gedwongen verhuizing naar een door de autoriteiten aangewezen locatie in specifieke wijken. De terminologie "overschrijven naar een door U aan te wijzen plaats" duidt op een reorganisatie van de markt- of standplaatshandel die van bovenaf wordt opgelegd.

Officieel afschrift van een besluit of brief.

Het document is een formeel administratief schrijven waarin wordt geadviseerd om de directe verstrekking van aardappelen aan specifieke groepen arbeiders op de Centrale Markt van Amsterdam stop te zetten. De focus ligt hierbij op de 'aardappelenlossers'. Het betreft een "eensluidend afschrift", wat betekent dat dit een officieel gecertificeerde kopie is van het originele besluit, bedoeld voor archivering of verspreiding naar relevante afdelingen. De namen Edward Voûte (als burgemeester) en J.F. Franken (als gemeentesecretaris) bevestigen dat dit stuk afkomstig is uit de ambtelijke top van de gemeente Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. De afkorting "v.d.B." links van de ondertekening verwijst waarschijnlijk naar de opsteller of de betreffende afdeling binnen de secretarie.

Administratief uittreksel/afschrift (getypt).

Dit document is een formele kennisgeving over de distributie van kopieën van een specifiek gemeenteraadsbesluit of ambtelijk besluit. Het geeft inzicht in de logistieke afhandeling binnen de Amsterdamse bureaucreatie: verschillende diensten (zoals de voedselvoorziening en de pensioendienst) ontvangen meerdere exemplaren voor hun eigen administratie. De tekst is uitgevoerd in een paarsblauwe inkt, wat kenmerkend is voor doorslagen of vroege kopieertechnieken uit die tijd. De afkorting "(get.)" staat voor 'getekend', wat aangeeft dat dit een getypt afschrift is van een origineel handgetekend document.

Officiële getypte brief/kennisgeving van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document is een formele bevestiging van de gemeente Amsterdam dat de heer R. Coppenhagen een bedrag van 7,50 gulden terugkrijgt. Dit betreft "entréegeld tot de markt" dat hij blijkbaar eerder had voldaan. * **Motivering:** De teruggave wordt verleend "op gronden van billijkheid". Dit duidt op een besluit gebaseerd op redelijkheid of rechtvaardigheid, in plaats van een strikte wettelijke verplichting. * **Status:** De handgeschreven notitie "betaald 12/6 '42" onderaan de brief geeft aan dat de administratieve afhandeling van de betaling slechts vier dagen na de dagtekening van de brief heeft plaatsgevonden. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend door de toenmalige burgemeester Edward Voûte en gemeentesecretaris J.F. Franken. Hoewel hun namen getypt zijn met "(get.)" (getekend), was dit de standaardmanier voor kopieën of officiële kennisgevingen uit de gemeentelijke administratie.

Officiële circulaire of interne kennisgeving op briefkaartformaat.

* **Kernboodschap:** De centrale aansturing van het personeelsbeleid binnen de gemeente Amsterdam. Alle personeelsmutaties (vacatures, overplaatsingen en detacheringen) moeten verplicht via één centraal loket verlopen: de 'Gemeentelijke Personeelsvoorziening'. * **Terminologie:** Het document maakt onderscheid tussen 'ambtenaren' (met een vaste aanstelling) en 'arbeidscontractanten' (personeel op contractbasis). De taal is formeel en directief, kenmerkend voor ambtelijke communicatie uit die periode ("breng ik te Uwer kennis", "steeds zal moeten wenden"). * **Doelgroep:** De tekst is gericht aan directeuren of hoofden van verschillende gemeentelijke diensten ("diensttak naar den Uwen"). * **Handtekeningen:** De handtekening van Edward Voûte is prominent aanwezig. Voûte werd door de Duitse bezetter aangesteld als burgemeester (regeringscommissaris) na het ontslag van burgemeester De Vlugt.

Vergunning voor het stoken van een houtvuur op de openbare weg voor de verkoop van gekookte mosselen.

Dit document is een officiële vergunning verleend aan de heer A. Mulder voor het bereiden van mosselen op de Ten Katemarkt in Amsterdam. Opvallend is de specifieke veiligheidsvoorwaarde: er moet een emmer water bij de kar staan vanwege het gebruik van een open houtvuur. De administratieve afhandeling is grondig; kopieën van de vergunning worden verzonden naar de politie, de keuringsdienst van waren, de brandweer en de afdeling levensmiddelen. De leges voor deze vergunning bedroegen één gulden.

Document

Dit document is een officieel uittreksel van een besluit van de burgemeester van Amsterdam (destijds de door de bezetter aangestelde Edward Voûte). Het betreft een administratieve en financiële afwikkeling van werkzaamheden uitgevoerd door de Dienst der Publieke Werken (PW). De kern van het besluit is de goedkeuring om gemaakte kosten te dekken uit een eerder vastgesteld krediet uit 1941. De kosten hebben betrekking op: 1. **Marktwezen:** Het openen van aardappelkuilen (ƒ 3008,93). 2. **Particulieren:** Sneeuwruimen op spoorwegen (ƒ 2.146,95). Het document toont de ambtelijke hiërarchie aan: het besluit wordt genomen op voorstel van een wethouder, na rapportage van directeuren van betreffende diensten (Marktwezen en Publieke Werken) en na advies van de wethouder van Financiën. De gemeentesecretaris, J.F. Franken, bekrachtigt de juistheid van het extract.

Officieel extract uit het 'Boek der Besluiten' van de Burgemeester van Amsterdam.

* **Kernboodschap:** Vanwege de oorlogsmaatregelen (de verduistering) worden avondlessen aan de Nijverheidsschool verplaatst naar de zaterdagmiddag. Om de leerlingen (gemeentewerklieden) in staat te stellen deze lessen bij te wonen, krijgen zij hiervoor officieel verlof. * **Bestuurlijke context:** Het besluit wordt genomen door de burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld). De tekst verwijst naar een eerdere regeling uit september 1940, wat aantoont dat dit probleem zich gedurende de gehele bezettingsperiode voordeed. * **Doelgroep:** In de eerste plaats "jeugdige werklieden", maar de regeling kan ook worden uitgebreid naar "volwassen ambtenaren en werklieden". * **Distributie:** Het besluit wordt breed verspreid binnen de gemeentelijke organisatie (Arbeidszaken, Secretarie, Pensioenbureau, Ontvanger), wat duidt op de administratieve impact van dergelijke verlofregelingen.

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een officieel extract van een bestuursbesluit van de burgemeester van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het betreft een administratieve sanctie tegen een lokale ondernemer, viswinkelier G. Hagedoorn. De kern van de overtreding is tweeledig: 1. **Prijsopdrijving:** Het verkopen van vis boven de wettelijk vastgestelde maximumprijs. 2. **Economisch delict:** Het verhandelen van vis die buiten de officiële distributiekanalen ("Vischverdeeling") om was verkregen. Dit wijst op handel in het zwarte circuit. De strafmaat is aanzienlijk: de winkelier wordt voor zes maanden (tot november 1943) uitgesloten van de officiële visafslag. In een tijd van schaarste en strikte rantsoenering betekende dit effectief dat de winkelier gedurende die periode geen legale handel meer kon drijven, wat een zware economische klap was.

Getypt afschrift van een administratief besluit (uittreksel).

Deze tekst betreft de verzendlijst en de formele bekrachtiging van een officieel besluit van een Nederlandse gemeente (gezien de naam van de secretaris zeer waarschijnlijk Amsterdam). Het document dient om aan te geven naar welke afdelingen kopieën van het besluit zijn gestuurd voor uitvoering of ter kennisname. De grote aantallen exemplaren (bijvoorbeeld 25 stuks voor Publieke Werken) wijzen erop dat het besluit brede implicaties had binnen de organisatie. De term "Voor eensluidend extract" bevestigt dat dit een officiële kopie is die woordelijk overeenkomt met het originele besluit in de notulen. De naam "J. F. Franken" is voorzien van de aanduiding "(get.)", wat staat voor 'getekend', wat aangeeft dat dit een getypt afschrift is van een origineel handgetekend document.

Uittreksel van een gemeentelijk besluit (eensluidend extract).

Dit document weerspiegelt de administratieve afhandeling van een besluit over gratificaties (bonussen) voor gemeentepersoneel. De getypte tekst is het formele besluit, waarbij punt IV opmerkelijk is: personeel van het Hoger Onderwijs wordt expliciet uitgesloten van de regeling. De handgeschreven notities tonen de 'achterkant' van de bureaucratie: 1. **Beleidsuitvoering:** Er is direct overleg geweest tussen de secretarie en de afdeling Arbeidszaken. Men was terughoudend met het uitkeren ("niet overal gaan betalen"). 2. **Individuele toewijzingen:** Ondanks de algemene terughoudendheid worden specifieke personen (Brouwers en R. de Vries) genoemd die een bedrag van 45 gulden toegewezen krijgen. 3. **Bedragen:** Er worden verschillende bedragen genoemd (100,-, 200,-, 45,-), wat duidt op budgettaire afwegingen tijdens het proces.

Officiële brief/besluit van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een formele afwijzing van een verzoek tot verhoging van een handelsquotum voor vis. De heer P. Triest, een visverkoper gevestigd aan de Keizersstraat in Amsterdam, heeft gevraagd om meer vis te mogen inkopen. De gemeente wijst dit af op basis van een historische vergelijking: de huidige toewijzing (20 kg zoetwatervis, 50 kg zeevis, etc.) komt volgens "deskundigen" overeen met zijn omzet van vóór de oorlog. Opvallend is de gedetailleerde lijst van producten waarvoor een "toewijzing" (quotum) nodig was: zoetwatervis, zeevis, garnalen en gerookte aal. De brief is ondertekend met "get. Voûte" en "get. J. F. Franken", wat aangeeft dat dit een officieel afschrift of een door de secretaris getekende versie is van het besluit van de burgemeester.

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

* **Inhoud:** Dit document betreft een formeel besluit van de Burgemeester van Amsterdam om een huurovereenkomst met een grossier (J.H. Terpunt) te beëindigen. Het gaat om een specifieke opslagruimte ("pakhuisafdeeling H. 1") op de Centrale Markt. De ontbinding vindt met terugwerkende kracht plaats vanaf 1 maart 1943. * **Administratieve gang van zaken:** Het besluit is gebaseerd op een voorstel van de betreffende wethouder en een rapport van de Dienst van het Marktwezen. De kopieën (afschriften) worden verspreid onder de relevante gemeentelijke afdelingen voor de administratieve en financiële afhandeling. * **Annotaties:** De handgeschreven aantekeningen wijzen op de interne verwerking van het document. De rode notitie "bedr f 26.-" zou kunnen verwijzen naar een openstaande post of een administratieve verrekening naar aanleiding van de contractbeëindiging. De datum 17/4-43 geeft aan wanneer de marginale notitie ("Margit.") is geplaatst.

Officieel schrijven / uittreksel van een besluit of circulaire.

Dit documentfragment bevat een instructie betreffende de disciplinaire omgang met gemeenteambtenaren en werklieden die een strafbaar feit hebben gepleegd. De kern van de tekst is dat bij strafrechtelijk wangedrag van personeel, het relevante strafdossier moet worden overgelegd om "administratieve maatregelen" (zoals schorsing of ontslag) te kunnen overwegen. De tekst verwijst naar een "door den Secretaris-Generaal voorgeschreven gedragslijn". Dit wijst op een centrale aansturing vanuit de departementen, wat kenmerkend was voor de bestuurlijke structuur tijdens de bezettingsjaren. De toon is strikt formeel en bureaucratisch.

Uittreksel van een gemeentelijk besluit (doorslag/kopie).

Het document betreft het slotstuk van een officieel besluit van het college van Burgemeester en Wethouders (of de fungerend regeringscommissaris) van de gemeente Venlo. De tekst bevat instructies voor de interne verspreiding van het besluit: 1. **Bekendmaking:** Hoofden van diensttakken moeten hun personeel (zowel ambtenaren als werklieden) informeren. 2. **Distributie:** Er wordt een lijst gegeven van afdelingen die een afschrift ontvangen. Opvallend is dat de afdeling 'Arbeidszaken' maar liefst 15 exemplaren ontvangt, wat duidt op een grote betrokkenheid bij het onderwerp van het besluit (mogelijk vanwege de inzet van veel gemeentewerklieden). 3. **Authenticatie:** De vermelding "Voor eensluidend extract" met de getypte naam van de secretaris geeft aan dat dit een officieel gewaarmerkt uittreksel is uit het notulenregister.

Officieel afschrift van een besluit van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een administratieve intrekking van een handelsvergunning. De burgemeester van Amsterdam besluit hierbij de gemeentelijke vergunning van Antonius Johannes Engelen in te trekken. De reden hiervoor is een voorafgaand besluit van het "Rijksbureau voor Oude Materialen en Afvalstoffen", dat zijn landelijke vergunning als kleinhandelaar al had geannuleerd. De heer Engelen woonde aan de straat **Rusland 15 hs** (huis, begane grond) in het centrum van Amsterdam. De intrekking betreft specifiek de handel in "oude materialen en afvalstoffen" (schroot, lompen, papier, etc.). Het feit dat dit via een formeel afschrift wordt gecommuniceerd en geregistreerd onder diverse nummers, wijst op de strikte bureaucratische controle op de grondstoffenmarkt tijdens de oorlogsjaren.

Uittreksel van een officieel besluit/verordening (afschrift).

Het document is een officieel extract van een verordening die op 5 april 1943 van kracht werd. De tekst richt zich specifiek op de uitvoering van een besluit (punt II) waarbij hoofden van gemeentelijke diensten worden geïnstrueerd rekening te houden met bepalingen betreffende "arbeidscontractanten" (personeel in loondienst zonder vaste aanstelling). Opvallend is de gedetailleerde distributielijst onderaan: de afdeling Arbeidszaken ontving maar liefst 15 exemplaren, wat duidt op een brede impact op de personeelsvoering van de gemeente Amsterdam. De ondertekenaar, J.F. Franken, was de gemeentesecretaris van Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. Het paarse stempel "(get.)" geeft aan dat dit een getypt afschrift is van het origineel dat door Franken handmatig was ondertekend.

Uittreksel van een officieel besluit (waarschijnlijk van een gemeentebestuur) betreffende vakantieregelingen.

Dit document bevat de uitwerking van een besluit over de vakantieplanning van gemeentelijke werklieden. De tekst is verdeeld in specifieke instructies voor verschillende categorieën personeel (groep 'a' en 'b', refererend aan een niet nader genoemd 'artikel 5'). Opvallend is de sterke nadruk op het "belang van den dienst". Hoewel er ruimte is voor individuele wensen ("indien die werklieden dit verzoeken"), blijft de uiteindelijke beslissing afhankelijk van de operationele noodzaak. Sectie B legt een expliciete verantwoordelijkheid bij de hoofden van diensttakken om de verlenging van vakantieperiodes te beperken en hun personeel correct te informeren. De distributielijst onderaan toont aan hoe dergelijke administratieve besluiten binnen een ambtelijke organisatie werden verspreid, waarbij de afdeling Arbeidszaken de meeste kopieën ontving, wat duidt op hun rol in de uitvoering en handhaving van deze regels.

Getypt afschrift/uittreksel van een officieel gemeentelijk besluit.

Dit document is een administratief besluit dat de fiscale of arbeidsvoorwaardelijke status van verschillende groepen gemeentepersoneel regelt. In het bijzonder gaat het over de **ongehuwdenaftrek**. * **In punt b** wordt vastgesteld dat werknemers die volgens de reguliere loonschalen van ambtenaren, werklieden of specifiek genoemde functies (typisten, telefonisten, poortbewaarster) worden betaald, recht hebben op dezelfde regeling als reguliere ambtenaren. * **In punt c** worden vier groepen expliciet uitgesloten van deze regeling. Dit betreft mensen in de werkverschaffing, de luchtbescherming, het theaterbedrijf en zij die een afwijkend individueel contract hebben. * De distributielijst onderaan toont de complexiteit van de toenmalige gemeentelijke organisatie, met specifieke aantallen kopieën voor afdelingen zoals 'Arbeidszaken' en de 'Gemeente-ontvanger'.

Getypt officieel schrijven (waarschijnlijk een doorslag of afschrift) met originele handtekeningen.

Dit document is een administratieve instructie met een dwingend karakter. De tekst begint met "Voorts", wat impliceert dat dit een aanvulling is op een eerdere instructie betreffende de registratie van personeel. De kern van de opdracht is het categoriseren van medewerkers in de zorg in twee strikte groepen: zij die daadwerkelijk aan het bed staan (verplegers/verpleegsters) en het overige personeel. Opvallend is de korte termijn (8 dagen) waarbinnen deze gedetailleerde opgave moet worden aangeleverd. De instructie om de lijst in te leveren bij de "Wethouder voor de Arbeidszaken" duidt erop dat deze gegevens niet louter voor statistische doeleinden werden verzameld, maar direct gekoppeld waren aan het beheer van de arbeidsreserve in de stad. Het taalgebruik is formeel en typerend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Getypt uittreksel (extract) van een gemeentelijk besluit.

Het document bevat specifieke regelingen voor het verstrekken van klompen aan Amsterdamse gemeentewerklieden tijdens de Tweede Wereldoorlog. De belangrijkste punten zijn: * **Afbetalingsregeling:** Werknemers moeten hun klompen zelf afbetalen gedurende de gebruiksduur. * **Beperking van verstrekking:** Er mag geen nieuw paar worden gegeven zolang de afbetaling van het vorige paar nog loopt. * **Eigendom:** Pas na volledige afbetaling worden de klompen eigendom van de arbeider. * **Verbod op voorraadvorming (Punt B):** Het is individuele diensten verboden om eigen voorraden aan te leggen. Dit duidt op een streng gecentraliseerd distributiesysteem, waarschijnlijk om verspilling of ongeoorloofde handel te voorkomen. * **Verspreiding:** Het besluit is breed gecommuniceerd naar diverse stadsdiensten, waaronder de diensten voor levensmiddelen, reiniging en publieke werken.

Getypt afschrift van een officiële vergunning of besluit (mogelijk een uittreksel).

* **Inhoud:** Het fragment beschrijft de voorwaarden verbonden aan een vergunning, waarschijnlijk voor een standplaats op een markt of aan het water in Amsterdam. Er wordt benadrukt dat de vergunninghouder instructies met betrekking tot de openbare orde en het verkeer (te water) stipt moet opvolgen. Tevens is er een strikte controle op het betalen van "standplaatsgeld"; de vergunning is enkel geldig in combinatie met een recent betalingsbewijs. * **Administratieve procedure:** De vergunning moet ter registratie worden aangeboden bij zowel de lokale politie (31e afdeling) als het hoofdkantoor van de Dienst van het Marktwezen. Dit duidt op een gedetailleerd bureaucratisch toezicht op economische activiteiten in de stad. * **Authenticiteit:** Het document is een "eensluidend afschrift", gewaarmerkt door de handgeschreven handtekening van de gemeentesecretaris Franken. De initialen "FB" linksonder de hoofdtekst zijn waarschijnlijk van de typist(e).

Afschrift van een officieel besluit van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een formeel besluit tot het intrekken van een ligplaatsvergunning. De vergunning was oorspronkelijk verleend op 18 mei 1927 aan de heer (of mevrouw) C. Strousnijder. De reden voor de intrekking is dat de betrokkene zelf heeft aangegeven geen gebruik meer te willen maken van de ligplaats. De betreffende locatie was de Ringvaart van de Watergraafsmeer, specifiek tegenover het perceel aan de Valentijnkade 26 in Amsterdam. De ligplaats werd gebruikt voor een commerciële activiteit: de verkoop van brandstoffen (zoals kolen of olie), wat destijds gebruikelijk was vanaf schepen of schuiten in de Amsterdamse grachten en vaarten.

Officieel schrijven / gecertificeerd afschrift van een besluit.

Dit document is een formele herinnering gericht aan een niet nader genoemde "concessionaris" (een houder van een vergunning of concessie). De kern van de boodschap is de naleving van het "Electrotechnisch Veiligheidsbesluit 1938". Het document fungeert als een officiële kennisgeving en een bewijs van verzending naar diverse gemeentelijke en landelijke instanties. De structuur is typisch voor een ambtelijk schrijven uit die tijd: 1. **De zakelijke mededeling:** De verwijzing naar de geldende veiligheidsnormen. 2. **Datering en bekrachtiging:** De burgemeester wordt genoemd als de autoriteit, maar het document dat we zien is een "eensluidend afschrift", ondertekend door de Gemeentesecretaris om de authenticiteit te bevestigen. 3. **Distributielijst:** Onderaan staat een uitgebreide lijst van afdelingen (van Volkshuisvesting tot de Brandweer en Arbeidsinspectie) die een kopie ontvangen. Dit wijst op een brede ambtelijke betrokkenheid bij de bewaking van veiligheidsvoorschriften in Amsterdamse gebouwen of inrichtingen.

Uittreksel van een officieel gemeentebesluit (afschrift).

Dit document is een administratief uittreksel van een besluit van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft de financiële afwikkeling van pensioenen voor ambtenaren en werklieden die zijn ontslagen vanwege hun huwelijk met een Joodse partner. De tekst is zakelijk en procedureel van aard. Punt 3 regelt dat de pensioenkosten voor deze specifieke groep ontslagenen moeten worden geboekt op post No. 715 b van de gemeentebegroting. De rode onderstreping in de tekst bij *"die Jood (Jodin) is"* benadrukt de discriminerende grondslag van het ontslag waarop dit besluit betrekking heeft. Onderaan staat vermeld dat dit besluit breed gedistribueerd werd binnen de gemeentelijke organisatie (o.a. Arbeidszaken en het Pensioenbureau), wat de bureaucratische verankering van de vervolgingsmaatregelen illustreert.

Getypte brief/doorslag (Abschrift in Uebersetzung - vertaalde kopie).

* **Kern van het geschil:** Burgemeester Voûte protesteert tegen het feit dat de opbrengst van de "contractvelden" (gemeentelijke landbouwgrond voor voedselvoorziening) moet worden afgestaan aan centrale distributieorganen (Vebena en Pika), terwijl private bedrijven de volledige opbrengst van hun eigen bedrijfstuinen mogen houden voor hun personeel. * **Ongelijke behandeling:** Voûte wijst op de "bevoorrechte" positie van grote bedrijven zoals de *Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij* (NSM) en de *Nederlandsch Indische Handelsbank* (NIHB). Hun personeel krijgt extra rantsoenen uit eigen tuinen bovenop hun reguliere rantsoen, terwijl het gemeentepersoneel van Amsterdam buiten de boot valt. * **Arbeidseisen:** Er is een felle ondertoon over de *Arbeitseinsatz*. Voûte vraagt zich geërriteerd af waarom bedrijven nog honderden mensen kunnen vrijmaken voor tuinierwerkzaamheden, terwijl de gemeente Amsterdam kampt met enorme personeelstekorten omdat ambtenaren gedwongen tewerkgesteld worden (zowel in Nederland als in Duitsland). * **Militair belang:** De toevoeging van de Secretaris-Generaal onderstreept dat personeel van defensie-gerelateerde bedrijven (*Rüstungsbetriebe*) al extra rantsoenen krijgt. Dat zij óók nog eens eigen tuinen mogen exploiteren, wordt als dubbele bevoordeling gezien.

Getypt afschrift van een administratief besluit (waarschijnlijk de slotformule).

Dit documentfragment vormt de distributielijst en de formele bekrachtiging van een gemeentelijk besluit. Het geeft inzicht in de interne communicatiestructuur van een grote gemeente (gezien de vele afdelingen en het aantal benodigde kopieën) in het midden van de 20e eeuw. Opvallend is de verdeling van de afschriften: * **Arbeidszaken:** Ontvangt 6 stuks, wat duidt op een besluit dat grote impact heeft op personeel of werkgelegenheid. * **Gemeenteontvanger:** Cruciaal voor financiële afhandeling. * **Pensioenbureau:** Duidt op een besluit met gevolgen voor arbeidsvoorwaarden of status van ambtenaren. * **Bureau Gemeentesecretaris:** Ontvangt 3 stuks voor eigen archief en beheer. De term "Voor eensluidend extract" betekent dat dit document een officieel gewaarmerkt uittreksel is dat woordelijk overeenstemt met het originele besluit in de notulen.

Officieel afschrift van een verleende vergunning voor een ligplaats.

Dit document is een officiële vergunning voor het innemen van een ligplaats door een woonschip in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Doel:** Het toestaan van huisvesting voor een werknemer (Franciscus van Dongen) van baggermaatschappij Bos & Kalis op het woonschip "Sliedrecht 242". * **Locatie:** Het Westelijk Marktkanaal, vlakbij de Haarlemmerweg. Dit was een strategische plek nabij de Centrale Markthallen. * **Juridische basis:** De vergunning is gebaseerd op de toenmalige "Verordening op woonwagens en woonschepen". Opvallend is dat er al een provinciale vergunning van de Commissaris van Noord-Holland aanwezig was voor de bewoning zelf. * **Beperkingen:** De vergunning is tijdelijk ("tot wederopzeggens" en gekoppeld aan de duur van de baggerwerkzaamheden) en bevat strikte voorwaarden betreffende reclame en politie-instructies. * **Administratie:** De leges (administratiekosten) bedroegen 1 gulden. Het document werd verspreid onder diverse gemeentelijke diensten, waaronder de 'afd. Levensmiddelen', wat duidt op de bureaucratie rondom rantsoenering en huisvesting in oorlogstijd.

Officieel besluit / Ligplaatsvergunning (afschrift).

* **Administratieve taal:** Het document hanteert de formele, ambtelijke stijl die gebruikelijk was in de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van "den", "alhier", "voornoemd"). * **Juridische basis:** De vergunning is gebaseerd op de 'Verordening op woonwagens en woonschepen'. Het betreft een tijdelijke vergunning, gekoppeld aan specifieke baggerwerkzaamheden van de firma Bos & Kalis. * **Stempels en registratie:** De paarse stempels bovenaan wijzen op een zorgvuldige archivering door verschillende gemeentelijke afdelingen (L.M. staat waarschijnlijk voor Liggeld Markten of Leges Markten). * **Ondertekening:** Het betreft een "eensluidend afschrift". De naam van de burgemeester (Voûte) is getypt met de aanduiding "(get.)", terwijl de gemeentesecretaris (Franken) het afschrift fysiek heeft ondertekend.

Officieel afschrift van een vergunning voor een ligplaats.

Dit document is een getypt afschrift van een besluit van de Burgemeester van Amsterdam uit april 1944. Het betreft een tijdelijke vergunning voor een ligplaats voor een specifiek woonschip ("Sliedrecht 410"), gekoppeld aan waterbouwkundige werkzaamheden van de firma Bos & Kalis. Het document bevat diverse administratieve kenmerken, zoals dossiernummers (L.M. 1944 en A.Z. 1943) en de legeskosten (1 gulden). De ondertekening is gedaan door Gemeentesecretaris J.F. Franken "voor eensluidend afschrift" van de oorspronkelijke beschikking van burgemeester Voûte. De verspreidingslijst onderaan toont aan dat diverse gemeentelijke instanties, waaronder de politie en het bureau voor Levensmiddelen, op de hoogte moesten worden gesteld, wat wijst op de strikte regulering tijdens de oorlogsjaren.

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

* **Juridische basis:** Het besluit steunt op de 'Achtste Verordening' van Rijkscommissaris Seyss-Inquart. Deze verordening was cruciaal voor de gelijkschakeling van het lokaal bestuur tijdens de bezetting, waarbij de macht van de gemeenteraad werd ingeperkt ten gunste van de (door de bezetter benoemde) burgemeester. * **Inhoud:** Het document is een formeel administratief besluit om een relatief klein bedrag (6,80 gulden) terug te betalen aan een burger, gebaseerd op "billijkheid". Dit toont aan dat de bureaucratische processen in Amsterdam, ondanks de oorlogsomstandigheden en de bezetting, zeer nauwgezet en volgens formele regels bleven doorlopen. * **Betrokken partijen:** * **Burgemeester:** In 1944 was Edward Voûte de door de Duitsers aangestelde burgemeester. * **Mevr. J. Looijen-Zwaan:** De begunstigde van de restitutie. * **J. F. Franken:** De gemeentesecretaris die het extract waarmerkt. * **Administratieve indeling:** Opvallend is de combinatie van taken bij de wethouder: Levensmiddelen gecombineerd met wasserijen, schoonmaak en badinrichtingen. Dit weerspiegelt de toenmalige organisatie van de publieke hygiëne en nutsvoorzieningen.

Getypt afschrift (extract) van een officieel besluit.

* **Inhoud:** De tekst is een distributielijst behorend bij een niet nader genoemd besluit. Het stelt vast dat kopieën (afschriften) verspreid moeten worden naar alle afdelingen van de gemeentesecretarie. Deze afdelingen hebben vervolgens de taak om de informatie door te geleiden naar de hoofden van de diverse gemeentelijke diensten en bedrijven. Tevens gaan er vijf exemplaren naar het bureau van de secretaris zelf en één naar de gemeenteontvanger. * **Taalgebruik:** Het document hanteert een formele, ambtelijke stijl. Het gebruik van "der" (genitief) en de oude spelling "afdeelingen" (met dubbel 'ee') is typerend voor officiële stukken uit de vroege tot midden 20e eeuw. De term "(get.)" staat voor "getekend", wat aangeeft dat dit een getypt afschrift is van een origineel document dat door Franken is ondertekend. * **Vormgeving:** Het document is vervaardigd met een schrijfmachine. De naam van de gemeentesecretaris is gezet met een stempel in paarse inkt, wat destijds een gebruikelijke methode was voor het waarmerken van kopieën of extracten.

Ambtsbrief/circulaire van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een administratieve uitvraag van het Amsterdamse gemeentebestuur aan een specifieke gemeentelijke dienst. De brief richt zich op de financiële en personele afwikkeling van het jaar 1943. De belangrijkste punten in de uitvraag zijn: * **Personeel:** Informatie over pensioengerechtigde schoonmaaksters en reservisten van de G.A.R. (Gemeente Amsterdam Reserve). * **Krijgsgevangenen:** Een specifiek verzoek om loongegevens van personeel dat in 1943 in Duitse krijgsgevangenschap verbleef. Dit is een direct gevolg van de maatregel uit 1943 waarbij Nederlandse militairen opnieuw in krijgsgevangenschap werden weggevoerd. * **Sociale voorzieningen:** Uitbetalingen van kraamgeld aan personeel zonder "stamkaart" (distributiestamkaart/registratie), die buiten de reguliere Ziektewet vielen. * **Administratieve deadline:** Een herinnering voor het inleveren van ziekenfondscoupons bij het Raadhuis (destijds het Prinsenhof aan de Oudezijds Voorburgwal). De handgeschreven aantekeningen "**nihil**" bij de punten e en f geven aan dat de betreffende dienst aan wie dit exemplaar was gericht, geen relevante gevallen of betalingen had voor deze categorieën.

Uittreksel/Bijlage van een gemeentelijke begroting (Begrooting 1944).

Dit document is een specifiek onderdeel van de gemeentebegroting van 1944. Het geeft een overzicht van de personele lasten (jaarwedden), administratieve kosten en gebouwenbeheer. Opvallende elementen in de lijst: 1. **Post 653c:** Verwijst naar de nasleep van de Grote Depressie. In 1944 werd nog steeds afgelost op noodvoorschotten voor werkloosheid uit 1934. 2. **Post 665:** Maakt een strikt onderscheid tussen gemeentelijke bureaukosten en kosten verbonden aan Rijksleges voor paspoorten, wat duidt op de verwevenheid van lokale en nationale administratie. 3. **Post 668b:** Een zeer specifieke post die de tijdsgeest weerspiegelt. Een schoolgebouw aan de Iepenweg 13 werd gevorderd/gebruikt voor de medische keuring van mannen voor de **Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD)**. De NAD was tijdens de bezetting een nationaalsocialistische instelling waarvoor de arbeidsdienstplicht gold. 4. **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "Begrooting", "Jaarwedde", "Nederlandschen").

Document

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige formele spelling (bijv. "aangeteekend", "premiën") en ambtelijke terminologie. De toon is directief en instructief. * **Inhoud:** De kern van het document betreft de administratieve afhandeling van personeelsgegevens voor sociale verzekeringen (Ziektewet, Ongevallenwet 1921). Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten dienstverbanden en wat wel of niet als "verdiend loon" telt voor de premieberekening. * **Afkortingen:** * **G.A.R.:** Staat voor de Gemeentelijke Arbeidsreserve, een organisatie die tijdens de bezettingsjaren een rol speelde bij de tewerkstelling van werklozen en personeelsbeheer. * **A.B.R.W.v.a.:** Waarschijnlijk "Arbeiders bij Rijks- of Gemeentewerken van algemeen belang". * **Bestuurlijke structuur:** Het document is ondertekend door Edward Voûte, de in 1941 door de bezetter benoemde regeringscommissaris (burgemeester) van Amsterdam, en J.F. Franken. ---

Officieel afschrift van een gemeentelijk besluit of vergunning.

* **Inhoud:** Het document betreft de slotbepaling van een vergunning. De vijfde bepaling ("5o") stelt expliciet dat de autoriteiten de vergunning op elk gewenst moment kunnen intrekken. Er zijn leges (administratiekosten) van 1 gulden in rekening gebracht. * **Administratieve proces:** Het document is een officieel afschrift, wat betekent dat het een getrouwe kopie is van het originele besluit, bedoeld voor andere instanties. Dit exemplaar was bestemd voor de waarnemend Politiepresident. * **Distributie:** Onderaan is te zien dat kopieën van dit besluit werden verzonden naar de Hoofdcommissaris van Politie (twee exemplaren) en de Directeur der Publieke Werken en van het Marktwezen. Dit suggereert dat de vergunning betrekking had op activiteiten in de openbare ruimte of op de markt.

# TRANSCRIPTIE F. FRANKEN LID DER FA. FRANKEN-POHL, AMSTERDAM-DEN HAAG AMSTERDAM ROKIN 100 TEL. 33326-34726

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven] Frankeering in afrekening [Midden-links] Den Heer H. Verwoerd B 160 L o e n e n (Utr.) ============= [Onder het midden] **Marktwezen Amsterdam** Jan van Galenstraat 14 (West)

# TRANSCRIPTIE Frankeering in afrekening Den Heer Leider van den Dienst Pers en Propaganda van het Nederlandsche Arbeidsfront, Afdeeling Prov. Bureau Noord- Holland, Prins Hendrikkade 49 - 51, Amsterdam-Centrum. Wijk 1. **Marktwezen Amsterdam** Jan van Galenstraat 14 (West)

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] Frankeering in afrekening [Midden-links:] Marktwezen Amsterdam Jan van Galenstraat 14 (West)

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] Frankeering in afrekening [Midden:] Den Dienst der Gemeentelijke Personeelsvoorziening, Muiderschans 92, <u>Amsterdam-Centrum.</u> wijk 17. [Linksonder:] **Marktwezen Amsterdam** Jan van Galenstraat 14 (West)