[Rechtsboven, getypt/geschreven:]
Verlaging kosten, verbonden aan het leve-
ren van losse wakers door de Arbeidersre-
serve,
[handtekening/paraf:] m.i. / ... / Markth.

[Linksboven:]
No. 40$\underline{c}$ Arb. 1942.
236 Lim. 1942

[Midden:]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 20 Maart 1942.

Op voorstel van den Wethouder voor de Arbeidszaken neemt de Burgemeester het volgende besluit:
De Burgemeester van Amsterdam;
Gezien zijn besluit van 13 Februari 1942, No. 40a Arb. 1942, waarbij de kosten, welke door de Gemeentelijke Arbeidersreserve aan de diensttakken in rekening kunnen worden gebracht voor het leveren van losse wakers, werden vastgesteld op f. 0.50 per uur, in welk bedrag was rekening gehouden met een verhoging der loonen van de losse wakers;
Overwegende, dat van den Secretaris-Generaal van het Departement van Binnenlandsche Zaken op 5 Maart 1942 bericht is ingekomen, dat voor een verhooging van de loonen der losse wakers geen termen aanwezig worden geacht;
Gelet op de bepalingen van de Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende bijzondere maatregelen op administratief-rechtelijk gebied (Verordeningenblad 1941, Stuk 33, No. 152; Gemeenteblad afd. 4, volgn. 517) en van de Eerste Beschikking ter uitvoering van deze verordening (Nederlandsche Staatscourant van 19 Augustus 1941, No. 160; Gemeenteblad afd. 4 volgn. 523);

B e s l u i t :
1o in te trekken zijn besluit van 13 Februari 1942, No. 40 a Arb.;
2o gerekend te zijn ingegaan met de eerste loonweek van Februari 1942 in het bepaalde onder 3o van het besluit van Burgemeester en Wethouders van 29 December 1922, No. 9492, zooals dit laatstelijk werd gewijzigd bij besluit van Burgemeester en Wethouders van 23 Februari 1934, No. 864 b Arb. 1933, betreffende het bedrag, hetwelk de Gemeentelijke Arbeidersreserve den diensttakken in rekening kan brengen voor het leveren van losse wakers, in plaats van "f. 0.45 per uur" te lezen: "f. 0.48 per uur",

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Arbeidszaken (15 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, den Gemeente-ontvanger, het Bureau Gemeentesecretaris en Algemeene Dienst (5 stuks) en het Pensioenbureau.

[Linksonder:]
C.S. Stadhuis
A'dam 3-'42

[Rechtsonder:]
Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN

[Paars stempel onderaan:]
N$\underline{o}$ JA/19/2 M. 1942 27/3
[Handgeschreven:] 43

--- * Inhoud: Dit besluit betreft een tariefwijziging voor de inzet van 'losse wakers' (bewakingspersoneel) via de Gemeentelijke Arbeidersreserve. Een eerder besluit om het tarief naar 50 cent per uur te verhogen (om de lonen te kunnen laten stijgen) wordt ingetrokken. In plaats daarvan wordt het tarief vastgesteld op 48 cent per uur (een bescheiden verhoging ten opzichte van de eerdere 45 cent).
* Juridische grondslag: Het besluit refereert expliciet aan de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied". Dit duidt op de verregaande macht van de bezetter over het lokale bestuur. De weigering van de Secretaris-Generaal om een loonsverhoging goed te keuren is leidend voor de intrekking.
* Terminologie: Het gebruik van "diensttakken" wijst op de verschillende afdelingen van de gemeente Amsterdam die van deze diensten gebruikmaakten. "Losse wakers" waren vaak werklozen die via de Arbeidersreserve tijdelijke bewakingstaken uitvoerden.

--- Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de democratische controle (de gemeenteraad) buitenspel gezet en fungeerde de burgemeester als eenhoofdig bestuurder onder toezicht van de Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart).

De Gemeentelijke Arbeidersreserve was een instituut dat in de jaren '30 was opgericht om werklozen aan de slag te helpen. Tijdens de bezetting bleef deze structuur bestaan, maar werd deze onderworpen aan de strikte loon- en prijsbeheersing van de nazi-economie. De afwijzing van de loonsverhoging door het Departement van Binnenlandse Zaken is tekenend voor de centrale sturing door collaborerende departementen in Den Haag, die de instructies van de bezetter opvolgden om inflatie en loonkosten laag te houden ten behoeve van de Duitse oorlogsvoering. C.S. Stadhuis F. Franken Gemeente Amsterdam Stadhuis