Ambtelijke brief/kennisgeving van de Gemeente Amsterdam. 17 september 1942 (datumstempel met handgeschreven toevoeging). Directeur van de Afdeeling Arbeidszaken (Pensioenbureau), Gemeente Amsterdam. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Stempel linksboven:]
No 8ª/56/2

[Stempel midden boven:]
M. 1942 18/9

[Briefhoofd:]
Gemeente Amsterdam
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal

Telefoon 43130, 43321
Men wordt verzocht, bij het antwoord nauwkeurig den datum, het nummer en de afdeeling van dezen brief te vermelden

Aan den Heer Directeur van het Marktwezen.

Afd. P.B.
No. 92/9ª
Bijlagen: [leeg]
Uw brief: [leeg]
Datum: 17 September 1942.

Onderwerp: tijdelijke toelage.

[Hoofdtekst:]
Onder verwijzing naar de circulaire van den Burgemeester van 31 Augustus 1942, No. 100 bx Arb. 1941, deelt de Directeur der Afdeeling Arbeidszaken (Pensioenbureau) U mede, dat het wachtgeld van de aan achterzijde genoemde personen met ingang van 1 September 1942, in verband met het vervallen van hun tijdelijke toelage op dien datum, op het daar vermelde bedrag dient te worden gesteld.

De Directeur voornoemd,
[Handtekening]

[Annotaties en stempels:]
* Linkermarge (handgeschreven): duplicaten [?]
* Midden rechts (handgeschreven potlood): m. h. M. / th. Suinhove [?]
* Stempel linksonder: C.S. Stadhuis A’dam, 9-’42.
* Drukkerijmerk onderaan: Model G.A. 5 / Stadsdrukkerij Amsterdam / 11860-6-42-2500 * Administratieve taal: Het document is opgesteld in de toen gangbare formele ambtelijke stijl (bijv. "U mede", "dezen brief", "den Burgemeester").
* Inhoud: De kern van de brief is een administratieve wijziging betreffende het "wachtgeld" (een uitkering voor ambtenaren die buiten hun schuld hun functie verloren). Per 1 september 1942 is een tijdelijke toelage komen te vervallen, waardoor de uitkeringen hersteld of aangepast moeten worden naar de bedragen vermeld op de achterzijde (niet zichtbaar op deze scan).
* Procedures: Er wordt verwezen naar een specifieke circulaire van de burgemeester (No. 100 bx Arb. 1941), wat duidt op een centrale verordening die voor het hele gemeentelijk apparaat gold. De afdeling 'Personeelszaken & Begroting' (P.B.) voert hier de regie. * Historische periode: De datum september 1942 plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode stond de gemeente Amsterdam onder toezicht van een regeringscommissaris/burgemeester (Edward Voûte) die door de bezetter was aangesteld.
* Wachtgeld in oorlogstijd: De term "wachtgeld" krijgt in deze context vaak een beladen betekenis. Tijdens de bezetting werden grote groepen ambtenaren, waaronder Joodse ambtenaren (reeds eind 1940) en later ambtenaren die weigerden mee te werken aan Duitse maatregelen, ontslagen of op non-actief gesteld. Zij ontvingen vaak wachtgeld.
* Economische beheersing: Het vervallen van "tijdelijke toelagen" kan wijzen op de algemene economische krapte en de strikte budgettaire controle door de bezettingsautoriteiten op de gemeentelijke uitgaven. Tegelijkertijd was er sprake van een enorme inflatie, waardoor het vervallen van toelagen een zware financiële klap voor de ontvangers kon betekenen. C.S. Stadhuis O.Z. Voorburgwal P.B. Gemeente Amsterdam Marktwezen Stadhuis