A. Mok
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
A. Mok was een marktkoopman die in 1939 als schoonzoon van H. Wurms toestemming kreeg om hem te assisteren bij zijn fruitstal in de Ten Katestraat. Deze toestemming werd ingetrokken in augustus 1939. In 1940 ontving hij een negatief advies voor erkenning en kreeg hij een waarschuwing voor niet-gebruik van zijn voorkeurskaart. Hij was actief op de Waterlooplein en de Ten Katestraat.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
niet vervangen - door A. Mok
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 dezer verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Ten Katestraat te laten bystaan - niet vervangen - door A. Mok.
te laten bystaan - niet vervangen - door A. Mok.
niet vervangen - door A. Mok
toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Ten Katestraat te laten bystaan - niet vervangen - door A. Mok.
Archiefdocumenten
Handgeschreven verzoekbrief aan een overheidsinstantie.
* **Inhoud:** De heer H. Wurms verzoekt de Directeur van het Marktwezen om toestemming voor zijn aanstaande ("a.s.") schoonzoon om hem te helpen bij zijn fruitstal in de Ten Katestraat. De reden voor dit verzoek is de ziekte van zijn vrouw, die lijdt aan galstenen en onder doktersbehandeling staat. * **Taal en spelling:** De brief is geschreven in een formeel-beleefde stijl die gebruikelijk was voor die tijd, hoewel er enkele fonetische spellingen en kleine fouten in staan (zoals "brans" voor branche, "dezen" en "den toestemming"). De term "verlof" suggereert dat de schoonzoon mogelijk in militaire dienst zat. * **Sociale context:** Het document toont de persoonlijke impact van ziekte op een klein familiebedrijf (een marktstal). De hulp van familieleden was essentieel om de continuïteit van de nering te waarborgen, maar hiervoor was strikte toestemming van de gemeente (Marktwezen) nodig. * **Topografie:** De fruitstal bevond zich in de Ten Katestraat, bekend van de Ten Katemarkt in Amsterdam Oud-West. De afzender woonde vlakbij in de Bellamystraat.
Los blad van een gelinieerd schrijfblok.
* **Inhoud:** Het document bevat slechts twee regels tekst. De eerste regel, "A. Mok", betreft naar alle waarschijnlijkheid een persoonsnaam. De tweede regel, "aug 22 jaar", is voor meerderlei uitleg vatbaar. Het kan verwijzen naar een leeftijd (22 jaar oud in de maand augustus) of een tijdsduur. * **Handschrift:** Het handschrift is uitgevoerd in een vlot, geoefend cursief. De lange uithaal onder de tekst (een paraf) duidt op een zekere formaliteit of het markeren van een voltooiing. * **Interpretatie:** Gezien de beknoptheid lijkt dit een identificatienotitie. Het papierformaat en de aard van de notitie doen denken aan een aantekening die bij een dossier, een foto of een medisch/administratief record hoorde.
Administratief bijblad / ambtelijke notitie.
Het document is een ambtelijke afhandeling van een verzoek betreffende een marktvergunning op de Amsterdamse Ten Katemarkt. Marktkoopman J.G. Wurms verzoekt om toestemming om zich op zijn vaste staanplaats te laten assisteren door zijn schoonzoon, A. Mok. De ambtenaar die het advies opstelt, benadrukt dat er "geen bezwaar" is, mits het expliciet gaat om *assistentie* en niet om *vervanging*. Dit onderscheid was cruciaal voor de marktreglementen van die tijd om te voorkomen dat marktplaatsen informeel werden overgedragen zonder tussenkomst van de gemeente. Het procesverloop is zichtbaar aan de data: * **8 december 1939:** Binnenkomst/doorzending van het verzoek. * **13 december 1939:** Het "vrij advies" wordt genoteerd. * **20 december 1939:** Accordering van het advies. * **21 december 1939:** Administratieve afhandeling (mogelijk het opmaken van de officiële beschikking). De term "Adelbriefje" onderaan (voorafgegaan door een "Z", waarschijnlijk voor "Zie" of "Zend") is opvallend. Hoewel de exacte etymologische betekenis in deze specifieke marktcontext onduidelijk is, lijkt het te verwijzen naar een specifiek type bewijsdocument of vergunningstrookje.
Dienstbrief / Officiële correspondentie
* **Inhoud:** Het document betreft een formele vergunning van de gemeente Amsterdam aan de heer H. Wurms. Hij krijgt toestemming om zich op zijn vaste marktplaats op de Ten Katemarkt te laten assisteren door een zekere A. Mok. * **Beperkingen:** De toestemming is onder voorbehoud ("tot wederopzegging"). Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen hulp en vervanging: Wurms moet zelf aanwezig blijven op de marktplaats ("niet vervangen"). * **Vorm en taal:** De brief is opgesteld in de formele ambtelijke stijl van de late jaren dertig. Opvallend is de spelling "hierby" en "bystaan" met een 'y', wat vaker voorkwam in typoscripten uit die tijd. De handgeschreven aantekeningen dienden voor de interne administratie om de verzenddatum vast te leggen.
Doorslag/kopie van een officiële brief.
Het document is een officiële notificatie waarin toestemming wordt verleend aan een marktkoopman, de heer H. Wurms, om zich te laten bijstaan door een assistent genaamd A. Mok op de markt in de Ten Katestraat. Enkele opvallende administratieve en taalkundige details: * **Beperking:** Er wordt expliciet vermeld dat de assistent Wurms mag "bystaan" maar "niet vervangen". Dit duidt op strikte regels waarbij de vergunninghouder persoonlijk aanwezig diende te zijn. * **Spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de destijds gangbare spelling (bijv. "hierby", "bystaan"). * **Administratie:** De handgeschreven notitie "2ex. Mr. de Raer" suggereert dat er twee exemplaren van dit besluit naar een functionaris genaamd De Raer zijn gestuurd. Het kenmerk "M." in het referentienummer staat waarschijnlijk voor "Marktwezen".
Getypte ambtelijke brief (doorslag of kopie).
* **Inhoud:** De brief is een formele mededeling aan de heer G. van der Woude waarin hem wordt meegedeeld dat hij vanaf 4 augustus 1939 niet langer geassisteerd mag worden door een zekere A. Mok op zijn staanplaats op de Ten Katemarkt. Een eerder verleend uitstel van dit verbod wordt hiermee beëindigd. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een zakelijke, ambtelijke stijl (kanselarijstijl) die typerend is voor de vroege 20e eeuw, inclusief afkortingen zoals "d.d." (de dato - gedateerd), "jl." (jongstleden) en "a.s." (aanstaande). * **Administratieve context:** De brief verwijst naar eerdere correspondentie van november 1938, wat wijst op een langlopend dossier over de personele bezetting van de marktkraam. Het verbod suggereert een strikte handhaving van marktverordeningen betreffende wie er op de markt mocht werken.
Getypte brief (doorslag op dun papier).
Het betreft een formele administratieve aanzegging aan een marktkraamhouder, de heer G. van der Woude. Uit de brief blijkt dat er een lopende kwestie is wat betreft de assistentie bij zijn kraam op de Ten Katemarkt. De kern van de brief is de intrekking van de toestemming voor een specifieke helper: **A. Mok**. Het verbod op deze bijstand gaat in per 4 augustus 1939. De directeur benadrukt dat er geen verder uitstel meer wordt verleend, wat suggereert dat de heer Van der Woude eerder al om uitstel heeft gevraagd of dat er een gedoogperiode is geweest sinds de brief van november 1938. De toon is kortaf en beslist.
Getypte doorslag van een officiële brief.
* **Inhoud:** De brief dient als geleidebrief voor een aanvraagformulier van een zeker individu, A. Mok, en een bijbehorend rapport van een controleur. De afzender adviseert de directeur van de Groenten- en Fruitcentrale negatief over de aanvraag van Mok voor een officiële erkenning (licentie) om te mogen handelen in de sector. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl die gebruikelijk was in de vroege 20e eeuw ("heb ik de eer U... te doen toekomen", "in bylage dezes"). * **Vorm:** Het betreft een doorslag op dun papier (carbonkopie), herkenbaar aan de fletse letters en de paginanummering ("2") in het midden. * **Opmerkelijk:** De afwijzing is kordaat; er wordt geen expliciete reden in deze brief genoemd, maar er wordt verwezen naar een extern rapport van een controleur.
Getypte brief (doorslag op dun papier).
In dit ambtelijke schrijven wordt een formeel negatief advies uitgebracht aan de directeur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF). De kern van de brief is dat een zekere A. Mok niet in aanmerking mag komen voor een 'erkenning' (een vergunning of officiële status om te mogen handelen in groenten en fruit). Dit advies is gebaseerd op een rapport van een controleur van de betreffende dienst. De toon is kort en beslist: zowel een vaste als een tijdelijke erkenning worden resoluut afgewezen.
Officiële ambtelijke brief / aanzegging.
De brief is een formele waarschuwing en oproep van de Amsterdamse Dienst Marktwezen. De heer A. Mok wordt ervan beschuldigd zijn 'voorkeurskaart' voor de markt in de Ten Katestraat niet regelmatig te gebruiken. Dit is in strijd met artikel 10 van het Reglement op de Markten. Het gevolg is een dreigende schrapping van de sollicitantenlijst voor een marktplaats. Voordat de directeur een definitief besluit neemt, wordt de heer Mok ontboden op het kantoor van de Inspecteur aan de Jan van Galenstraat voor een verhoor of toelichting. De toon is zakelijk, autoritair en strikt ambtelijk. De afkorting "inw." bij het adres staat voor "inwonend", wat duidt op onderhuur of het bewonen van een gedeelde etage.
Handgeschreven register/lijst van marktkooplieden.
* **Administratieve structuur:** De lijst is strak georganiseerd in twee kolommen. De linkerzijde betreft non-food (textiel en kleding), de rechterzijde betreft voedingsmiddelen. De nummers in de linkerkolommen verwijzen naar marktplaatsen of vergunningsnummers. * **Goederen:** Het assortiment weerspiegelt de dagelijkse behoeften van die tijd: van basisbehoeften zoals ondergoederen, dekens en aardappelen tot luxe-artikelen zoals koek, chocolade en 'japons' (jurken). 'Ger: visch' staat voor gerookte vis. * **Naamkunde:** De lijst bevat een grote hoeveelheid namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Morpurgo, Meljado, Polak, Markus, Elzas, Boas, Franschman). Dit bevestigt de centrale rol van de Joodse bevolking in de handel op het Waterlooplein. * **Kwantiteit:** Aan de onderzijde van de kolommen staan teltotalen (20/17 en 32+3), waarschijnlijk gebruikt voor dagelijkse controle of belastinginning door de marktmeester. ---
Administratieve lijst van marktkooplieden.
* **Structuur:** Het document is een getypte tabel met vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (verkochte waar). * **Terminologie:** * *Nw.* staat voor Nieuwe; *Krt.* voor Korte; *Gov.* voor Govert. * De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping. * *hs* betekent huis/begane grond. * De term *ongeregeld* duidt op een assortiment van diverse goederen (ongeregelde goederen/waren). * **Opvallende kenmerken:** De spelling is conform de toenmalige tijd (bijv. *zyde* in plaats van zijde, *porceylijn*). De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Portugees- en Hoogduitse Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Agsteribbe, da Costa da Fonseca, Italiaander, Lopes Dias).
Archieflijst-vermeldingen
Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties (kruisjes, doorstrepingen en correcties).
| A.Mok + | 15- 5-1888 | Pretoriusstraat 16 III | overhemden |
Administratieve lijst van marktkooplieden.
| A. Mok | 15- 5-1888 | Pretoriusstraat 16 III | overhemden |
Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).
| A.Mok | 15-5-87 | Pretoriusstr.16 III | | | 1 | |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats T
Onbekend — standplaats plaatsgeld 1937 Belastingheffing
Uilenburg — standplaats overhemden
Uilenburg — standplaats overhemden
Waterlooplein — standplaats plaatsgeld 1937) belasting heffing
Uilenburg — standplaats 1
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële ambtelijke brief / aanzegging. * **Afzender:** Dienst Marktwezen Amsterdam (gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14). * **Ontvanger:** Den Heer A. Mok (Ten Katestraat 28 II hoog, Amsterdam-West). * **Datum:** 21 oktober 1940. * **Kenmerk:** No. 27/97/6 M. * **Fysieke kenmerken:** Getypte brief op officieel briefpapier met logo; bevat handg...
# DOCUMENT INFO - **Type document:** Handgeschreven brief (waarschijnlijk een briefkaart) - **Datum:** 12 september 1941 - **Plaats:** Amsterdam (Waterlooplein) - **Afzender:** J. Mok - **Betreft:** Verzoek om ontheffing van standplaats voor zoon D. Mok
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële waarschuwingsbrief / Sommatie. * **Afzender:** Dienst van het Marktwezen, Gemeente Amsterdam (Jan van Galenstraat 14). * **Ontvanger:** Den Heer J. Mok, Nwe. Uilenburgerstraat 64, Amsterdam-Centrum (Wijk 2). * **Datum:** 25 oktober 1939. * **Kenmerk:** No. 30/68/3 M. * **Onderwerp:** Achterstallig marktgeld voor standplaats op de markt Wa...
# TRANSCRIPTIE Nº 30/28 / M. 1941 Amsterdam 12-9 '41 Waterlooplein pl:n: 262. Mijnheer. Tot mijn leedweezen moet ik ontheffing vragen voor mijn zoon D. Mok voor zijn standplaats Waterlooplein, daar hij voor 4 weken voor repesaje van huis is gehaald en daar ik nog niet weet waar hij is. Hoogachtend J. Mok.
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, in licht potlood:] Nº 383 [Hoofdtekst:] E. Mok. Markt Molenberg Nº [stempel] 31/1/1 [potlood] M. 1339 [stempel] 3/7 [potlood] met ingang van 2/7 24 mijn plaats opgezegd. [Handtekening onderaan:] E. Mok