Handgeschreven register/lijst van marktkooplieden.
Origineel
Handgeschreven register/lijst van marktkooplieden. 6 februari 1941. Waterlooplein [onderstreept] 6 Febr: 1941
Texiel art: [onderstreept, midden]
Consumptie en Levensmiddelen [rechts]
| № | Naam | Artikel | № | Naam | Artikel |
|---|---|---|---|---|---|
| 2 | J. Cousin | theedoeken, handdoeken | 21 | Ph. Duif | koek snoepgoed enz |
| 7 | A. Nikkelsberg | werkjassen dekens enz: | 22 | K. Heeremans | koek, chocolade enz |
| 11 | H. v/d Hoek | kousen en sokken | 23 | A. Elzas | koek chocolade enz |
| 19 | J. Bromet | vitrage | 105 | S. de Hond | fruit |
| 24 | A. Tromp | bedden dekens vitrage | 108 | B. Brander | fruit |
| 34 | N. Broeks | dameskousen | 129 | M. Nikkelsberg | zuurwaren |
| 36 | A. Mok | overhemden | 131 | D. Porceijn | ger: visch |
| 48 | S. Huisman | heerenhoeden en petten | 132 | S. Corper | versche visch |
| 51 | A. Meljado | dameskousen | 205 | J. Tallie | kruidenierswaren |
| 53 | W. Schaap | ondergoederen | 230 | E. Brander | groenten en aardapp[elen] |
| 76 | D. Vischjager | ondergoederen | 503 | J. Roeper | ger: visch |
| 79 | N. Piller | overhemden japons enz: | 400 | M. v: Velzen | ger: visch |
| 84 | A. Morpurgo | dameskousen | 12 H | A. Schuitenvoerder | fruit |
| 104 | Leeser-Morpurgo | vitrage dekens | 13 | J. Schuitenvoerder | fruit |
| 160 | Leiden van Amstel | ondergoederen | 16 | E. Polak | koffie thee gebak |
| 175 | C. Polak | ondergoederen | 21 | B. Groentenman | fruit |
| 177 | J. Beem | vitrage | 27 | M. v. Praag | fruit |
| 186 | M. Markus | dameskousen | 28 | M. v: Cleef | fruit |
| 195 | E. Markus | dameskousen | 30 | A. Goslar | fruit |
| 201 | Ph: Spanjer | ondergoederen | 34 | L. Boas | fruit |
| 41 | W. Isenhuizen-Brillen | fruit | |||
| 20 / 17 | 42 | A. Stodel | fruit | ||
| 44 | L. Franschman | fruit | |||
| 45 | L. de Hond | fruit | |||
| 46 | J. Franschman | zuurwaren | |||
| 47 | N. Peekel | ijs en gebak enz | |||
| 48 | J. Blik | chocolade, gebak enz | |||
| 49 | J. Muller | chocolade, gebak enz | |||
| 51 | N. Monterinos | chocolade gebak enz | |||
| 52 | J. Monteranos | chocolade gebak enz | |||
| 53 | M. Ritmeester | fruit | |||
| 54 | L. Barmhartigheid | fruit | |||
| 32 [Paraaf/Krabbel] | |||||
| + 3 |
--- * Administratieve structuur: De lijst is strak georganiseerd in twee kolommen. De linkerzijde betreft non-food (textiel en kleding), de rechterzijde betreft voedingsmiddelen. De nummers in de linkerkolommen verwijzen naar marktplaatsen of vergunningsnummers.
* Goederen: Het assortiment weerspiegelt de dagelijkse behoeften van die tijd: van basisbehoeften zoals ondergoederen, dekens en aardappelen tot luxe-artikelen zoals koek, chocolade en 'japons' (jurken). 'Ger: visch' staat voor gerookte vis.
* Naamkunde: De lijst bevat een grote hoeveelheid namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Morpurgo, Meljado, Polak, Markus, Elzas, Boas, Franschman). Dit bevestigt de centrale rol van de Joodse bevolking in de handel op het Waterlooplein.
* Kwantiteit: Aan de onderzijde van de kolommen staan teltotalen (20/17 en 32+3), waarschijnlijk gebruikt voor dagelijkse controle of belastinginning door de marktmeester.
--- Dit document is opgesteld op 6 februari 1941, een cruciaal en tragisch moment in de geschiedenis van Amsterdam. De stad was in de greep van de Duitse bezetting.
Slechts enkele dagen na de datum op dit document, op 11 februari 1941, braken er hevige rellen uit in de Joodse buurt rondom het Waterlooplein tussen de WA (de weerafdeling van de NSB) en Joodse knokploegen. Deze gebeurtenissen leidden direct tot de eerste grote razzia's in Amsterdam (22-23 februari) en de daaropvolgende Februaristaking op 25 en 26 februari 1941.
Deze lijst fungeert als een "momentopname van de normaliteit" vlak voordat het Joodse leven op en rond de markt volledig werd ontwricht. Veel van de hier genoemde handelaren zouden in de maanden daarna door anti-Joodse maatregelen van de markt worden geweerd en uiteindelijk gedeporteerd worden. Het document is daarmee niet alleen een administratief stuk, maar ook een monument voor de Joodse middenstand van Amsterdam aan de vooravond van de Sjoa. A. Elzas A. Goslar A. Meljado A. Mok A. Morpurgo A. Nikkelsberg A. Schuitenvoerder A. Stodel A. Tromp B. Brander B. Groentenman C. Polak D. Porceijn D. Vischjager E. Brander E. Markus E. Polak J. Beem J. Blik J. Bromet J. Cousin J. Franschman J. Monteranos J. Muller J. Roeper J. Schuitenvoerder J. Tallie K. Heeremans L. Barmhartigheid L. Boas L. Franschman L. de Hond M. Markus M. Nikkelsberg M. Ritmeester N. Broeks N. Monterinos N. Peekel N. Piller S. Corper S. Huisman S. de Hond W. Isenhuizen W. Schaap NSB WA