M. Markus

Verslag van een onderhoud / Huurovereenkomst (marktwezen).

Het document is een verslag van een zakelijk conflict tussen twee stallenverhuurders (Markus en Strooker) die beiden dezelfde klant (Roodveldt) willen bedienen. Roodveldt heeft een zeer specifieke wens: een fruitkar met opklapbare bladen en een afsluitbare gaasafdekking. De kern van het probleem is dat de klant een duidelijke voorkeur heeft voor de Fa. Strooker vanwege een eerdere bestelling en de logistieke nabijheid van de karrenloods. De verhuurders komen er onderling echter niet uit wie de kar mag leveren. De ondertekening met "Accoord" door Strooker en Roodveldt, in aanwezigheid van een ambtenaar (gezien de officiële toon en datumnotatie linksonder), suggereert dat de voorkeur van de huurder uiteindelijk is vastgelegd.

Registerpagina of grootboekblad met kolommen.

Het document is een administratief register waarin correspondentie, dossiers of goederenstromen werden bijgehouden voor specifieke personen of entiteiten. * **Kolom 1 (M. Markus):** Deze kolom toont een regelmatige reeks inschrijvingen voor één persoon. De nummers (№ 5005 t/m 5714) zijn hoog en lijken opeenvolgende referentienummers te zijn in een algemeen register. De regelmaat (vrijwel wekelijks) suggereert een lopende zaak of frequente correspondentie. * **Kolom 2 (N. Blaugrund):** Hier worden reeksen nummers genoteerd (bijv. 509-510, 1229-1280). Dit wijst op pakketten documenten of grotere hoeveelheden items die op specifieke data zijn verwerkt. * **Notatie:** De "u"-tekens en de dubbele aanhalingstekens (") worden gebruikt als 'idem'-tekens om aan te geven dat de naam uit de bovenliggende regel herhaald moet worden. De schuine streep (/) onder de kolom van Blaugrund geeft waarschijnlijk het einde van een periode of een afsluiting aan.

Handgeschreven register/lijst van marktkooplieden.

* **Administratieve structuur:** De lijst is strak georganiseerd in twee kolommen. De linkerzijde betreft non-food (textiel en kleding), de rechterzijde betreft voedingsmiddelen. De nummers in de linkerkolommen verwijzen naar marktplaatsen of vergunningsnummers. * **Goederen:** Het assortiment weerspiegelt de dagelijkse behoeften van die tijd: van basisbehoeften zoals ondergoederen, dekens en aardappelen tot luxe-artikelen zoals koek, chocolade en 'japons' (jurken). 'Ger: visch' staat voor gerookte vis. * **Naamkunde:** De lijst bevat een grote hoeveelheid namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Morpurgo, Meljado, Polak, Markus, Elzas, Boas, Franschman). Dit bevestigt de centrale rol van de Joodse bevolking in de handel op het Waterlooplein. * **Kwantiteit:** Aan de onderzijde van de kolommen staan teltotalen (20/17 en 32+3), waarschijnlijk gebruikt voor dagelijkse controle of belastinginning door de marktmeester. ---

Document

* **Persoon:** M. Markus. * **Locatie:** Een vaste staanplaats (waarschijnlijk nummer 106) op de markt aan het Waterlooplein, Amsterdam. * **Handeling:** Vrijwillige afstand van de marktvergunning/staanplaats. * **Datering:** Het document is ondertekend op 7 februari 1941; de opzegging ging in op 10 februari 1941. * **Administratie:** Het document is genummerd (No. 1065) en voorzien van diverse ambtelijke stempels die de verwerking in de week van 10 februari 1941 bevestigen.

Getypte administratieve lijst in tabelvorm.

Dit document is een rekenstaat voor de restitutie van marktgeld aan een groep Amsterdamse marktkooplieden. De administratie is nauwgezet: per persoon wordt berekend wat er teveel is betaald over een periode van zes weken aan het begin van het jaar. Het tarief per week was blijkbaar f. 1,05 voor grotere markten (zoals Waterlooplein en Lindengracht) en f. 0,60 voor anderen (zoals de Dapperstraat). De lijst valt op door de namen van de betrokkenen: Markus, Blitz, Schoonewolf, Winnik, Kemper en Hijman zijn veelal Joodse achternamen. Ook de adressen (Hemonystraat, Waterlooplein, Muiderstraat, Recht Boomssloot) bevinden zich in of nabij de Amsterdamse Jodenbuurt. De aanwezigheid van de naam G.J. Vos wijst erop dat de lijst niet uitsluitend Joodse namen bevat, of dat het een algemene afrekening betrof.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taalgebruik:** De brief is geschreven in formeel, zakelijk Nederlands dat typerend is voor de vroege 20e eeuw ("Mijne Heeren", "eene", "omgaand"). * **Doel van de brief:** De schrijver, M. Markus, verzoekt om een officiële verklaring van zijn marktactiviteiten op de Lindengracht, Westerstraat en het Waterlooplein, inclusief een overzicht van de gemaakte kosten. * **Urgentie:** Er is sprake van een strakke deadline; de verklaring moet uiterlijk de eerstvolgende zaterdag ingeleverd worden. Dit wijst op een dwingende administratieve procedure. * **Administratieve sporen:** De aantekeningen bovenin ("No 20/2371") en de namen van ambtenaren ("Th de Vries") duiden erop dat de brief is opgenomen in een officieel dossier en in behandeling is genomen door de ontvangende instantie.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE $N\underline{o}$ 46 A / 10 / 8 M. 1940 $\frac{24}{5}$ No. 291 L.M. 19 40. De WETHOUDER voor de LEVENSMIDDELEN, WASCH- en SCHOONMAAK-, BAD- en ZWEMINRICHTINGEN heeft de eer $\frac{\text{dit stuk}}{\text{<s>deze stukken</s>}}$ te doen toekomen aan den Heer Directeur van het Marktwezen met verzoek voor de uitreiking te willen doen zorgdragen. <s>onder verwijzing naar</s> <s>ter ke...

# TRANSCRIPTIE № 1/44/ M. 1940 29/5. Hr Inspecteur Marktwezen.

# TRANSCRIPTIE Marktwezen. t.a.v. Hr. Muller.

# TRANSCRIPTIE Den heer Inspecteur v/h Marktwezen. Alhier. Pr: 31/41 / M 40.