[Gedrukte tekst is in zwart, handgeschreven tekst is cursief weergegeven]

MARKTWEZEN AMSTERDAM — No. 1065
Dienst Marktwezen

Ondergeteekende M. Markus
houder(~~ster~~) van een vaste plaats(~~en~~) No. 106
op de Markt Waterlooplein
wenscht met ingang van 10 - 2 - 41
van deze plaats(en) geen verder gebruik te maken.

AMSTERDAM, 7 - 2 - 1941
HANDTEEKENING:
M. Markus

M.W. 67 1000-12-'40
OPMERKINGEN:
[Gestempeld/Handgeschreven]: N° 30/7/4 [Grote paarse datumstempel]: 1 1. 1941 [vermoedelijk 11-2-1941]
[Rechtsonder in kader]:
Afgevoerd C. W. No. ....
week van 10 FEB. 1941
tot .... * Persoon: M. Markus.
* Locatie: Een vaste staanplaats (waarschijnlijk nummer 106) op de markt aan het Waterlooplein, Amsterdam.
* Handeling: Vrijwillige afstand van de marktvergunning/staanplaats.
* Datering: Het document is ondertekend op 7 februari 1941; de opzegging ging in op 10 februari 1941.
* Administratie: Het document is genummerd (No. 1065) en voorzien van diverse ambtelijke stempels die de verwerking in de week van 10 februari 1941 bevestigen. Dit ogenschijnlijk routinematige administratieve document draagt een grote historische lading vanwege de datum en locatie. Februari 1941 was een kantelpunt in de bezetting van Amsterdam.

Het Waterlooplein was het hart van de Joodse buurt en de markt had een overwegend Joods karakter. In deze periode nam de druk op Joodse Amsterdammers door de Duitse bezetter en de WA (weerafdeling van de NSB) geëscaleerd toe. Slechts vier dagen na de ondertekening van dit document, op 11 februari 1941, braken er hevige rellen uit in de Joodse wijk na provocaties van de WA. Dit zou uiteindelijk leiden tot de eerste grote razzia's op 22 en 23 februari en de daaropvolgende Februaristaking.

De opzegging van een marktplaats door een handelaar met een Joodse achternaam zoals Markus, in precies deze week, moet worden gezien in het licht van deze toenemende onveiligheid en de systematische uitsluiting van Joden uit het economische leven. Kort hierna zouden Joodse kooplieden volledig van de algemene markten worden geweerd en werden zij gedwongen hun handel te staken of te verplaatsen naar speciaal aangewezen "Joodse markten". M. Markus W. No Gemeente Amsterdam Marktwezen NSB WA