Handgeschreven brief (verzoekschrift). 27 augustus 1942. M. Markus, eigenaar van een kousen- en sokkenhandel gevestigd aan de Hemonystraat 52-I te Amsterdam. Waarschijnlijk de marktmeester of een gemeentelijke instantie belast met marktwezen (geadresseerd als "Mijne Heeren"). [Linksboven, stempel/aantekening:]
No 20/2371 M. 1942 20/S

[Rechtsboven:]
A’dam, 27/8 1942

[Aantekeningen in ander handschrift:]
mr. Zurp [?]
Th de Vries
spoor [onderstreept]

[Aanhef:]
Mijne Heeren,

[Inhoud:]
In verband met de liquidatie van mijn
zaak verzoek ik U beleefd mij omgaand eene ver-
klaring te willen doen toekomen van de markten
welke door mij bezocht werden d.w.
Lindengracht
Westerstraat
Waterlooplein.
met opgave van de daaraan verbonden kosten.
Daar deze verklaring uiterlijk Zaterdag
a.s. door mij ingeleverd moet zijn, verzoek ik U
beleefd omgaand aan mijn verzoek te willen vol-
doen.
U bij voorbaat beleefd dankend
Hoogachtend
M Markus

[Stempel onderaan, ondersteboven:]
Kousen- en Sokkenhandel
M. MARKUS
HEMONYSTRAAT 52, I
AMSTERDAM * Taalgebruik: De brief is geschreven in formeel, zakelijk Nederlands dat typerend is voor de vroege 20e eeuw ("Mijne Heeren", "eene", "omgaand").
* Doel van de brief: De schrijver, M. Markus, verzoekt om een officiële verklaring van zijn marktactiviteiten op de Lindengracht, Westerstraat en het Waterlooplein, inclusief een overzicht van de gemaakte kosten.
* Urgentie: Er is sprake van een strakke deadline; de verklaring moet uiterlijk de eerstvolgende zaterdag ingeleverd worden. Dit wijst op een dwingende administratieve procedure.
* Administratieve sporen: De aantekeningen bovenin ("No 20/2371") en de namen van ambtenaren ("Th de Vries") duiden erop dat de brief is opgenomen in een officieel dossier en in behandeling is genomen door de ontvangende instantie. * Historische periode: De brief dateert uit augustus 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Gedwongen liquidatie: Het woord "liquidatie" is in deze context beladen. Gezien de datum, de locatie (Amsterdam) en de naam van de afzender, is het nagenoeg zeker dat dit een gedwongen liquidatie van een Joodse onderneming betreft. De bezetter vaardigde verordeningen uit (zoals VO 189/1940 en VO 48/1941) om Joodse bedrijven te registreren en vervolgens te liquideren of onder beheer van een 'Verwalter' te plaatsen ('arisering').
* Markten: De genoemde markten (vooral Waterlooplein) stonden bekend om hun vele Joodse kooplieden. Vanaf 1941 mochten Joodse kooplieden alleen nog op speciaal aangewezen Joodse markten staan, en later werd hen het werken geheel onmogelijk gemaakt.
* Bureaucratische uitsluiting: Deze brief illustreert hoe slachtoffers van de bezettingsmaatregelen gedwongen werden mee te werken aan hun eigen economische vernietiging door bewijsstukken en administratieve gegevens aan te leveren voor de afwikkeling van hun ontnomen bezit. De genoemde Hemonystraat in de wijk De Pijp was een straat waar in die tijd veel Joodse gezinnen woonden. M. Markus Marktwezen