A. Dotsch
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
A. Dotsch (geb. 1883) was een visafslager en commissionnaire op de Vischmarkt, actief op diverse markten zoals Waterlooplein, Gaaspstraat en Joubertstraat. In 1940 werd hij geregistreerd voor registratiegelden (0,6% heffing). In 1942 werd hij vermeld op een 'verdeellijst' samen met Bosbaan en Brandenburg. Meer onbekend is de specifieke datum van zijn verdwijning of lotgeval, hoewel hij in lijsten uit 1943 nog voorkomt.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven administratieve lijst (mogelijk een presentielijst, transportlijst of barakkenregistratie).
* **Namenlijst:** De lijst bevat 27 namen. Opvallend zijn de Joodse familienamen zoals *Wijnschenk*, *Goudeketting*, *Fransman* en *Cohen*. De aanwezigheid van meerdere personen met dezelfde achternaam (Dotsch, Krachtdoender, Wijnschenk, Lammers) wijst op de registratie van gezinsleden. * **Afkortingen:** * **Verschen:** Waarschijnlijk een afkorting voor 'Verschenen' (zich gemeld hebbend). * **tegen overh.:** Mogelijk 'tegen overheid' of 'tegen overdracht'. * **gez. gez. gedr.:** Waarschijnlijk 'gezin gezamenlijk gedragen' of een soortgelijke administratieve notitie betreffende de gezinssamenstelling. * **Coderingen:** De codes in de rechterkolom (**C1, C10, C13, O2, O3, O4, 29**) zijn typisch voor baraknummers of afdelingen in doorgangskampen zoals Westerbork of Vught. De 'C' en 'O' zouden kunnen verwijzen naar specifieke secties van het kamp (bijv. 'Centraal' of 'Oost').
Officieel rapport / Ambtelijk schrijven
* **Taal en spelling:** Het document bevat enkele typefouten, zoals "gedrevenmet" (aan elkaar geschreven), "Septemeber" en "dendatum". Deze zijn getrouw overgenomen in de transcriptie. * **Inhoud:** De heer A. Dotsch vraagt toestemming om weer in groenten en fruit te mogen handelen. Sinds 1934 handelde hij in vis, maar door de "internationalen toestand" (de Duitse bezetting en de daarmee gepaard gaande oorlogssituatie) is de aanvoer van vis te laag geworden om van te leven. Hij probeerde het met bloemen, maar mist de nodige vakkennis. * **Besluitvorming:** Uit de handgeschreven notitie rechtsonder blijkt dat het verzoek direct is behandeld. Op 9 augustus 1940 is een tijdelijke erkenning voor de duur van 4 maanden verleend. * **Functionarissen:** Het rapport is opgesteld door een controleur van het Marktwezen en gericht aan de Bedrijfschef.
Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).
Het document betreft een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld in het kader van de roof van Joodse vermogens tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Enkele observaties: * **Berekening:** De kolom "Te betalen registratie" bedraagt exact 0,6% van de "Hoofdsom". Dit duidt op een wettelijk vastgestelde heffing op kapitaal of bedrijfswaarde. * **Doelgroep:** Een groot deel van de namen (o.a. Aap, Cohen, Dotsch, Pais, Wijnschenk) is onmiskenbaar van Joodse origine. De adressen (zoals Waterlooplein, Rapenburgerstraat en Weesperstraat in Amsterdam) bevinden zich in de vooroorlogse Joodse buurten. * **Sector:** Er is een opvallend hoge concentratie aan ondernemers in de "Vischhandel" (vishandel), met name in kustplaatsen als Monnikendam, IJmuiden, Enkhuizen, Volendam en Spakenburg. * **Correcties:** Onderaan het document zijn "Suppletie" (aanvulling) en een aftrekpost (S. Moffie) verwerkt om tot een "Totaal Generaal" te komen.
Getypte lijst met namen, adressen en financiële bedragen.
* **Doel:** Het document lijkt een register te zijn van verschuldigde of betaalde registratiegelden. De kolom "Te betalen registratie" is exact 0,6% van de "Hoofdsom" (met afrondingen). * **Sectoren:** Er is een sterke nadruk op de vishandel ("Vischhandel"). Veel genoemde plaatsen zijn traditionele vissersdorpen of havensteden (Volendam, Spakenburg, Enkhuizen, IJmuiden, Den Helder). * **Geografie:** De focus ligt op Noord-Holland en de kuststeden rond het voormalige Zuiderzee-gebied, met uitschieters naar Amsterdam en Rotterdam. * **Financieel:** Het totaalbedrag aan kapitaal ("Hoofdsom") bedraagt bijna 50.000 gulden, waarover bijna 300 gulden aan registratiekosten wordt geheven.
Handgeschreven namenlijst met adressen en administratieve codes.
* **Namen:** De lijst bevat typisch Nederlands-Joodse achternamen (zoals Zwaaf, Cohen, Polak, Goudeketting, Wijnschenk). Sommige regels bevatten dubbele namen of toevoegingen (bijv. "m. Prins - Front", "J. Moffie - Zwaaf"), wat kan duiden op meisjesnamen of administratieve koppelingen. * **Locaties:** De genoemde straten bevinden zich in de Amsterdamse Jodenbuurt (Uilenburgersteeg, Waterlooplein, Markensteeg) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tugelaweg, Vaalrivierstraat). De Transvaalbuurt werd in 1941 door de bezetter aangewezen als onderdeel van de Joodse wijken. * **Administratieve tekens:** De letter 'E' aan de rechterkant van de regels is een administratieve code. In de context van deportatielijsten of registers van de Joodsche Raad kon dit staan voor "Evacuatie" (een eufemisme voor deportatie) of een specifieke vrijstellingscategorie (Sperre), hoewel 'E' vaker wordt geassocieerd met transportlijsten (Einsatz of Evakuierung). * **Correcties:** Eén regel (J. Waterman) is doorgehaald, wat duidt op een mutatie in de lijst (bijvoorbeeld door verhuizing, vrijstelling of foutieve registratie).
Getypte lijst met financiële gegevens (omzet of commissies) per handelaar
Dit document is een overzicht van handelaren verbonden aan de Amsterdamse Visafslag. Het rangschikt personen en bedrijven op basis van hun financiële totaal over de jaren 1939 en 1940. De bedragen zijn hoogstwaarschijnlijk in Nederlandse guldens. Opvallend is de kolom met percentages. Bij de individuele top-handelaren (zoals L. Biet en P. Vrees) lijkt het percentage af te nemen naarmate het totaalbedrag lager wordt. Echter, verderop in de lijst worden handelaren gegroepeerd met accolades, waarbij een gezamenlijk (hoger) percentage wordt genoteerd (bijv. 5 ½% of 4 ½%). Dit zou kunnen wijzen op een verdeelsleutel voor afslagkosten, belastingen, of lidmaatschapsgelden van een vereniging.
Getypte lijst met namen en adressen, voorzien van handgeschreven kanttekeningen.
* **Administratieve aard:** De lijst lijkt een distributielijst of abonneelijst. De handgeschreven term "verdeellijst" (bij Bosbaan, Brandenburg en Dotsch) suggereert dat deze personen een grotere hoeveelheid van een bepaald goed of publicatie ontvingen om verder te verspreiden. * **Sociaal-geografisch:** De adressen zijn uitsluitend Amsterdams, verspreid over de stad (Centrum, West, Oost, Zuid). De toevoeging van Romeinse cijfers (I, II, III) duidt op de verdieping van de woning. * **Categorisering:** Zeer opvallend zijn de handgeschreven toevoegingen "(Joden)" bij de namen M. Bril, Jac. Cohen & Zn. en A. Elzas. Dit wijst op een registratie waarbij de etnische/religieuze achtergrond van belang was voor de gebruiker van de lijst. * **Fouten in de bron:** Er staan enkele typefouten in de straatnamen, zoals "le Constanteyh Huygenstraat" (1e Constantijn Huygensstraat), "Bentingstraat" (waarschijnlijk Bentinckstraat) en "Oeterwalestraat" (mogelijk Oosterparkstraat of een verschrijving van Oetewalerstraat).
Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).
Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.
Document
* **Ordening:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (A t/m E). * **Namen:** Veel van de achternamen zijn typisch voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Cohen, Bacharach, Allegro, Buitenkant, Dagloonder). * **Correcties:** Er zijn diverse handmatige aanpassingen gedaan. Bij "Bril" is handmatig een 'B' toegevoegd. De regel voor "D. Bril" is volledig met een paars potlood of inkt doorgehaald, wat kan duiden op een wijziging in status (vrijstelling, overlijden of vertrek). Bij "Digtmaker" is een verticale streep door de 't' gezet. * **Datums:** De datums achter de namen zijn geboortedatums. De oudste persoon op deze lijst is geboren in 1883, de jongste in 1914.
Getypte namenlijst (doorslag of origineel op dun papier).
* **Structuur:** Het document is opgebouwd uit drie kolommen. * **Kolom 1:** Codes (bijv. 1/6, 1/7). Deze verwijzen waarschijnlijk naar kaartnummers, dossiernummers of transportlijstnummers. * **Kolom 2:** Initialen en achternamen. De namen zijn overwegend Joods-Nederlandse namen (bijv. Cohen, Aalsvel, Brilleman, Buitenkant). * **Kolom 3:** Geboortedata, gevolgd door een 'x'. Een 'x' achter de naam in dergelijke administraties betekende vaak dat de persoon aanwezig was, geregistreerd was of geselecteerd was voor een bepaalde actie (zoals transport). * **Correcties:** De regel van "D. Bril" is met een donkerblauwe/paarse inkt doorgestreept, wat wijst op een wijziging in de status van deze persoon (bijv. vrijstelling, overlijden of administratieve fout). * **Bijzonderheid:** De eerste vermelding (E. Aalsvel) heeft een omcirkeld kruis in plaats van een losse 'x', wat een afwijkende status suggereert.
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.
Register of namenlijst in een gelinieerd schrift.
* **Indeling:** De lijst is geordend per pagina of sectie (kolom S: 5, 6, 7) en bevat volgnummers die niet strikt opeenvolgend zijn binnen de sectie, wat duidt op een selectie uit een groter register. * **Schrift:** Een duidelijk leesbaar, rechtopstaand cursief handschrift, typisch voor administratieve documenten uit de jaren '30-'40. * **Afkortingen:** Veelvoorkomende afkortingen zijn `Nw` (Nieuwe), `hs` (huis/begane grond), `dw` (dwars) en Romeinse cijfers (I, II, III) voor de verdiepingen. `Rapenb:` staat voor Rapenburgerstraat. * **Inhoud:** De namen zijn gegroepeerd per beginletter of familienaam (bijv. Cohen, Dotsch, Franschman), wat suggereert dat dit een alfabetisch register is.
Archieflijst-vermeldingen
Handgeschreven administratieve lijst (mogelijk een presentielijst, transportlijst of barakkenregistratie).
| A. Dotsch | " | " | " |
Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.
| A. Dotsch+ | 5-11-87 | Krugerstraat 36 II | visch |
Getypte lijst / Administratieve opgave.
| A. Dotsch | 5-11-87 | Krugerstraat 36 II | visch |
Getypte mutatielijst (doorslag) van marktkooplieden.
| A. Dotsch | 5-11-87 | Krugerstraat 36 II | visch |
Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).
| A. Dotsch | 5-11-87 | Krugerstraat 36 II | ” | visch |
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
| 6 | 58 | A. Dotsch | Vechtstr. 20 | 26-1-42. |
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
| 6 | 59 | A. Dotsch | Krugerstr. 36 II | 12/42 p. post in orde |
Register of namenlijst in een gelinieerd schrift.
| 6 | 60. | A. Dotsch | D. Theronstraat 11 | II |
Getypte statistische lijst/tabel met handgeschreven annotaties.
| A. Dotsch / | Amsterdam | Krugerstraat 36 | 39.000 | 39.000 | 78.000 | 10.400 | 10.400 | 20.800 | 15.600 | 15.600 | 31.200 |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats Vechtstraat 20 III 10
Uilenburg — standplaats Den Texstraat 11 II 9
Waterlooplein — standplaats " 329,62 " 1,98
Waterlooplein — standplaats de la Reijstraat 11 boven 328,62
Waterlooplein — standplaats " 329,62 " 1,98
Onbekend
Onbekend
Onbekend
meerdere — standplaats versche visch Retiefstr
meerdere — standplaats bloemen Minervaplein t/o perc
Uilenburg — standplaats ” visch
Waterlooplein — standplaats visch
Waterlooplein — standplaats visch
Waterlooplein — standplaats visch
Uilenburg — standplaats 39
Waterlooplein
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Afschrift (doorslag/kopie) van een ambtelijk besluit van de gemeente Amsterdam. * **Datum document:** 5 juni 1942 (ingangsdatum besluit: 13 januari 1942). * **Betrokkene:** Jacob Dotsch (geboren 11 augustus 1894). * **Kenmerken:** Typemachine-tekst op blauwgrijs papier, voorzien van het gemeentewapen van Amsterdam en diverse handgeschreven en gestempel...
# TRANSCRIPTIE N$^o$ 39/65/146 M. 1342 4/b **Afschrift** No. 223 L. M. 1942 [Wapen van Amsterdam] DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM, Heeft goedgevonden de aan **David Dotsch**, geboren 16 April 1876, wonende Nieuwe Kerkstraat 34 I, bij beschikking dd. 9 Januari 1940, no. 764 L.M. verleende vergunning tot het innemen van een vaste standplaats, ten verkoop van versche-, gerookte- en gestoomde visch, ...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Afschrift van een burgemeestersbesluit. * **Datum:** 12 mei 1942 (met terugwerkende kracht tot 13 januari 1942). * **Herkomst:** De Burgemeester van Amsterdam. * **Betrokkene:** Arnold Dotsch (geboren 5 november 1887). * **Onderwerp:** Intrekking van een vergunning voor een vaste standplaats voor de verkoop van vis. * **Kenmerken:** Voorzien van he...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Afschrift (officieel afschrift) van een besluit van het college van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. * **Datum oorspronkelijk besluit:** Juli 1939 (aangevuld met handgeschreven datum: 4 augustus 1939). * **Referentienummers:** No. 39/198/M. 1939 en No. 5/285 L.M. 1939. * **Betrekkene:** Boas Dotsch (geboren 9 juni 1884), wonende aan de Weesper...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel afschrift van een besluit van de Burgemeester van Amsterdam. * **Datum document:** 19 juni 1942 (met terugwerkende kracht tot 13 januari 1942). * **Betrokkene:** Boas Doutsch (geboren 9 juni 1884). * **Onderwerp:** Intrekking van een vergunning voor een vaste standplaats voor de verkoop van vis. * **Kenmerken:** Getypt op blauwgrijs papier, ...