B. Cohen

Handgeschreven bericht op een kaart of briefje.

De schrijfster, Mevrouw B. Cohen, brengt een officiële instantie op de hoogte van de afwezigheid van haar echtgenoot op de markt op het Waterlooplein. De reden hiervoor is dat hij "dienstplichtig" is en dus is opgeroepen voor militaire dienst. Het document heeft een administratief karakter, wat blijkt uit de zakelijke toon en de aanwezigheid van een archiefstempel en dossiernotities ("in map"). Het vermelden van het voormalige adres (Prinsengracht 1059 hs) suggereert dat dit bericht dient om de administratie van de marktvergunningen of standplaatsen actueel te houden. Het Waterlooplein was (en is) een bekende marktplaats in Amsterdam, die tot de Tweede Wereldoorlog het centrum van de Joodse handel in de stad vormde.

Document

* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief register. De namen zijn alfabetisch geordend op achternaam. * **Aantekeningen:** De vele afkortingen in de koptekst (zoals 'Uitbet.', 'W.pl.', 'Zu.lv.') duiden op specifieke administratieve handelingen of criteria, mogelijk gerelateerd aan betalingen of lidmaatschapskenmerken. * **Kleurencodes:** Het systematische gebruik van rood, blauw en groen suggereert verschillende categorieën of acties. Rood lijkt gekoppeld aan een hogere reeks getallen (135-151), blauw aan een lagere reeks (63-71) en groen aan een zeer lage reeks (1-5). * **Doorhalingen:** De namen Elburg, Ende en Emont zijn gemarkeerd met een plusteken in plaats van een schuine streep en bevinden zich onder een blauwe lijn, wat kan wijzen op een beëindiging van hun status of een aparte categorie.

Administratief register of kasboek van marktkooplieden/vergunninghouders.

* **Structuur:** Het document is opgezet als een kwantitatief overzicht. Elke rij vertegenwoordigt een handelaar, en de kolommen rechts dienen om de handelstypes te turven. * **Inhoud:** De lijst toont een grote diversiteit aan kleinschalige handel rond de eeuwwisseling, met een sterke nadruk op tweedehands kleding ("2' hands kleeding"), wat met 24 vermeldingen de grootste categorie is. * **Sociaal-economisch:** De overvloed aan Joodse achternamen (zoals Polak, Waterman, Cohen, Casseres, Montezinos) suggereert dat dit register betrekking heeft op een Joodse buurt of markt, zeer waarschijnlijk de Amsterdamse Jodenbuurt (bijv. Waterlooplein of Uilenburg). * **Tijdsspanne:** Hoewel de data ver uit elkaar liggen, lijken de inschrijvingen in een vergelijkbaar handschrift te zijn gedaan, wat kan duiden op een overschrijving uit eerdere registers voor administratieve doeleinden of een langdurig lopend dossier per standplaats.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Categorisering:** De kolommen K, KR en KP duiden waarschijnlijk op verschillende rollen of statussen (bijv. Koper, Relatie, Personeel). De aantekening "Personeel" in de kantlijn bevestigt dit. * **Financiële gegevens:** Er is sprake van een vastgesteld tarief (bedrag). Groepen van twee personen betalen veelal 12 gulden, een groep van drie betaalt 14 gulden en een groep van vijf personen betaalt 18 gulden. Dit duidt op administratieve kosten per bedrijf of huishouden. * **Geografie:** De genoemde straten bevinden zich voornamelijk in Amsterdam, specifiek in buurten met een historisch grote Joodse populatie zoals de Jodenbuurt (Rapenburgerstraat), de Transvaalbuurt en de Rivierenbuurt (Merwedeplein). * **Administratief gebruik:** Het document bevat handgeschreven toevoegingen (zoals "Bedrag" en "Kaart nr" boven de kolommen) en doorhalingen, wat aangeeft dat dit een werkdocument was voor dagelijks gebruik door de betreffende instantie.

Document

Dit document is een administratieve instructie betreffende de loonbetaling van personen die zijn ingezet in een 'Werkverruimingsproject'. De lijst is onderverdeeld op basis van burgerlijke staat en gezinssituatie (kostwinnerschap), wat direct invloed heeft op de hoogte van het loon en de toeslagen. Opvallend zijn de handgeschreven wijzigingen. A. de Haas is doorgehaald met de notitie dat hij op 24 november 1942 is ontslagen. Dit duidt erop dat het document gedurende langere tijd als actieve referentielijst is gebruikt. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen 'niet-gesteunde' (personen die geen uitkering ontvingen) en 'gesteunde' deelnemers. Bij die laatsten moet de reeds ontvangen steun over de voorgaande maanden worden verrekend met het loon. De financiële componenten bestaan uit: 1. **Basisloon:** f 21,- of f 15,-. 2. **Brandstoffentoeslag:** Een seizoensgebonden toeslag voor de wintermaanden. 3. **Duurtetoeslag:** Een inflatiecorrectie van 5% over het totaal.

Cohen Arie 175383 geb 11-7-'96 van Nw. Heerengr h 157 hs naar Louis Bothastr. 2 II

# TRANSCRIPTIE Waterlooplein 26-3-41 Kerkstraat 119 Bodegraven H. ^v de Vries. _________________________ J. Cohen is in gebreke gebleven, om het snoer van de marktver- lichting, welk hij van de dienst in bruikleen heeft, in te leveren, kunt U hem aanschrijven? J. Renz [Linksonder in rood potlood:] 30/19/1 [gevolgd door een rood omkaderde letter] M

# TRANSCRIPTIE 2 ex. Mr. de Baer [handgeschreven] VP/HG. [getypt] extra [handgeschreven] 90/10/2 M. 17 Februari 1940. den Heer W. Cohen, 2e Boerhaavestraat 71 hs, <u>Amsterdam-Oost</u>. Wijk 11. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 1 dezer bericht ik U, dat dezerzijds tegen inwilliging van het daarin ver- vatte verzoek geen bezwaar bestaat. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE VB/HG. *Verzonden 26/6* [handgeschreven] Mw. M. Cohen de Lara, Blasiusstraat 117, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 11. 72/36/2 M. 26 Juni 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 4 dezer deel ik U mede, dat van Uw klacht goede nota is genomen. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE № 213/98/ M. 1939 20/6 R A P P O R T. A. Cohen, oud 29 jaar, wonende Louis Bothastraat 2 II, die erkenning verzoekt als kleinhandelaar met groenten en fruit, heeft in 1934/35 en in 1938 als kooper de Centrale Markt bezocht. Hy is venter bezit een ventvergunning Serie 5 № 56, welke vanaf 1 Juni 1938 zuidvruchten aangeeft. In de jaren 1936 en 1937 heeft Cohen in het geheel niet geh...