J. Schuitenvoerder
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
J. Schuitenvoerder was marktkoopman op de Waterlooplein (specialisatie fruit) en snoerenbeheerder op de Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Lindengracht en Nieuwmarkt. In 1941 en 1942 ontving hij meerdere aanmaningen van de gemeente voor achterstallig marktgeld en staangeld. De archiefdata vermeldt geen specifieke lotgevallen zoals arrestatie, deportatie of overlijden, noch de exacte datum van zijn verdwijning.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Doorslag van een verzendlijst/aanmaningsbrief (administratieve kopie).
Dit document is een collectieve aanmaning gericht aan verschillende marktkooplieden die hun stageld (marktgelden) voor de datum van 15 december 1941 niet hadden voldaan. Het document functioneert als een verzendlijst waarbij de standaardtekst van de brief bovenaan staat, gevolgd door de individuele debiteuren en de verschuldigde bedragen. De handgeschreven aantekeningen in de rechterkolom zijn cruciaal: deze zijn na 19 december toegevoegd door een administratief medewerker om aan te geven wanneer en hoe de bedragen alsnog zijn voldaan (vaak per kas of giro). Opvallend is dat de betalingen vaak hoger zijn dan het verschuldigde bedrag (bijv. f 10,- betalen voor een schuld van f 6,63), wat kan duiden op een voorschot of het vereffenen van meerdere termijnen tegelijk.
Typoscript (doorslag/carbonkopie) van een verzendlijst/aanmaning.
Dit document is een formele aanmaning gericht aan verschillende marktkooplieden in Amsterdam. Het betreft openstaande bedragen voor het "plaatsen van kramen e.d." op de markten van 13 december 1941. De toon van de brief is dwingend: de ontvangers krijgen slechts vier dagen de tijd om de schuld (variërend van f 1,40 tot f 7,39) te voldoen. Wordt er niet betaald, dan dreigt de directeur met het intrekken van de marktvergunning. Voor een marktkoopman betekende dit effectief een beroepsverbod. Het document dient als administratief bewijs van verzending; onderaan staat de lijst met namen, adressen en de specifieke bedragen die in de individuele brieven op de open plek achter de "f" werden ingevuld.
Officiële betalingsherinnering/aanmaning.
Dit document betreft een gestandaardiseerde aanmaning voor openstaande marktgelden. De directeur van de betreffende gemeentelijke dienst maant een groep marktkooplieden aan om binnen vier dagen hun schulden van 1 november 1941 te voldoen. Het dreigement is aanzienlijk: het intrekken van de marktvergunning, wat een direct einde aan de beroepsuitoefening zou betekenen. De handgeschreven aantekeningen en doorhalingen zijn administratieve sporen. Ze duiden erop dat de lijst actief werd gebruikt om bij te houden wie inmiddels had betaald of wiens dossier was afgerond. De bedragen variëren van $f$ 1,31 tot $f$ 10,17. De adressen (zoals Joden Houttuinen, Waterlooplein en Albert Cuypstraat) zijn typerende locaties voor de Amsterdamse markthandel.
Ambtsbrief / Aanmaning (afschrift).
Dit document is een standaard aanmaning voor de betaling van marktgeld (het recht om kramen te plaatsen). De toon is strikt: de ontvangers krijgen nog vier dagen om te betalen bij de kassier van de dienst, anders wordt gedreigd met het intrekken van de marktvergunning. Onderaan staat een lijst met personen naar wie deze brief is verzonden, inclusief hun adres en het verschuldigde bedrag. De doorhalingen bij S. Scholvis en F.A. van Wijk suggereren dat zij in de tussentijd hadden betaald of dat de brief om een andere reden voor hen niet meer relevant was. De handgeschreven notitie "Verzonden 8/11" toont aan dat de daadwerkelijke verzending een dag na de datering op de brief plaatsvond.
Handgeschreven register/lijst van marktkooplieden.
* **Administratieve structuur:** De lijst is strak georganiseerd in twee kolommen. De linkerzijde betreft non-food (textiel en kleding), de rechterzijde betreft voedingsmiddelen. De nummers in de linkerkolommen verwijzen naar marktplaatsen of vergunningsnummers. * **Goederen:** Het assortiment weerspiegelt de dagelijkse behoeften van die tijd: van basisbehoeften zoals ondergoederen, dekens en aardappelen tot luxe-artikelen zoals koek, chocolade en 'japons' (jurken). 'Ger: visch' staat voor gerookte vis. * **Naamkunde:** De lijst bevat een grote hoeveelheid namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Morpurgo, Meljado, Polak, Markus, Elzas, Boas, Franschman). Dit bevestigt de centrale rol van de Joodse bevolking in de handel op het Waterlooplein. * **Kwantiteit:** Aan de onderzijde van de kolommen staan teltotalen (20/17 en 32+3), waarschijnlijk gebruikt voor dagelijkse controle of belastinginning door de marktmeester. ---
Doorslag van een getypte officiële brief (aanmaning).
* **Inhoud:** De directeur van een gemeentelijke dienst (waarschijnlijk Marktwezen) sommeert vijf markthandelaren om binnen vier dagen achterstallig marktgeld van 6 juni 1942 te betalen. De bedragen variëren van 1,21 tot 4,73 gulden. * **Sanctie:** Indien er niet tijdig wordt betaald, dreigt de directeur het Gemeentebestuur te verzoeken hun marktvergunning in te trekken. Dit was een zware sanctie die het levensonderhoud van de handelaar direct in gevaar bracht. * **Adressen:** De adressen (Lindengracht, Waterlooplein, Brouwersgracht) zijn kenmerkend voor de Amsterdamse markthandel en bevinden zich deels in de Jordaan en de toenmalige Jodenbuurt.
Doorslag van een ambtelijke aanmaning/betalingsherinnering.
* **Inhoud:** Het betreft een dwingende sommatie aan marktkooplieden om achterstallig staangeld (voor kramen op de markt op 21 november 1942) te voldoen. De sanctie op niet-betaling is zwaar: de directeur dreigt de marktvergunning door het gemeentebestuur te laten intrekken. * **Administratieve verwerking:** De namen van J. Schuitenvoerder en A.J. Roger zijn met een paarsblauwe streep doorgehaald. Dit duidt er in archiefcontext meestal op dat deze personen in de tussentijd hebben betaald of dat de vordering om een andere reden is komen te vervallen. * **Locaties:** De genoemde adressen (Rechtboomsloot, Waterlooplein, Lindengracht) zijn locaties van bekende Amsterdamsche markten of liggen in wijken waar veel marktkooplieden woonden.
Typoscript (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.
De tekst is een standaard aanmaningsbrief waarin marktkooplieden gesommeerd worden hun openstaande schulden (voor kraamhuur of staangeld van 21 november) binnen vier dagen te betalen. Indien zij dit niet doen, dreigt de directeur met het intrekken van de marktvergunning. Opvallend zijn de handgeschreven aantekeningen in de kantlijn, die dateren van eind november en begin december 1942. Deze tonen aan dat er betalingen zijn verricht (vaak hogere bedragen dan de schuld, mogelijk als voorschot of inclusief boetes/andere posten). De doorgehaalde namen (Schuitenvoerder en Roger) suggereren dat hun zaken reeds waren afgehandeld of dat de vordering om een andere reden was komen te vervallen.
Archieflijst-vermeldingen
Handgeschreven register/lijst van marktkooplieden.
| 104 | Leeser-Morpurgo | vitrage dekens | 13 | J. Schuitenvoerder | fruit |
Koopliedenlijst - WATERLOOPLEIN
| J.Schuitenvoerder | 11-9-83 | Nw.Uilenburgerstraat 72 |
Koopliedenlijsten
Uilenburg
Waterlooplein — standplaats W
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**
# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer
# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }
# TRANSCRIPTIE „Veilingver. IJpolders” te Halfweg . J. Gravenmaker Houtrijkpolder Halfweg. . tel 91.