Typoscript (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen. 25 november 1942. [Rechtsboven handgeschreven:] H muller

05/34/1 m. [tab] 25 November 1942.

Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat U op 21 November jl. terzake van het plaatsen van kramen e.d. op de markten een bedrag van ƒ [leeg] aan mijn dienst verschuldigd was.
Ik geef U thans alsnog de gelegenheid dit bedrag binnen vier dagen na dato dezes te betalen bij den kassier van mijn dienst, bij gebreke waarvan ik het Gemeentebestuur zal voorstellen de U verleende vergunning in te trekken.

[tab] De Directeur,
[tab] wnd.

Gezonden aan:
[Links in de marge:] 30/11-42: f 10.- bet: Kas [naast:] A.B. Adriaanse, Rechtboomsloot 79 [tab] ƒ 4,30
[Links in de marge:] 7/12-42: f 5.- bet. postw. [naast:] F. Wayeret, 1ste Van der Helststraat 19 [tab] ƒ 8,27
[Doorgehaald:] ~~J. Schuitenvoerder en Zn, Waterlooplein 47~~ [tab] ~~ƒ 5,24~~
[Doorgehaald:] ~~A.J. Roger, Lindengracht 256~~ [tab] ~~ƒ 8,14~~
[Links in de marge:] 20/11-42: f 10.- bet. giro [naast:] S. Schelvis, Waterlooplein 56 [tab] ƒ 4,74 De tekst is een standaard aanmaningsbrief waarin marktkooplieden gesommeerd worden hun openstaande schulden (voor kraamhuur of staangeld van 21 november) binnen vier dagen te betalen. Indien zij dit niet doen, dreigt de directeur met het intrekken van de marktvergunning.

Opvallend zijn de handgeschreven aantekeningen in de kantlijn, die dateren van eind november en begin december 1942. Deze tonen aan dat er betalingen zijn verricht (vaak hogere bedragen dan de schuld, mogelijk als voorschot of inclusief boetes/andere posten). De doorgehaalde namen (Schuitenvoerder en Roger) suggereren dat hun zaken reeds waren afgehandeld of dat de vordering om een andere reden was komen te vervallen. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De namen en locaties in de lijst zijn historisch significant. Het Waterlooplein was het hart van de Amsterdamse Joodse buurt. De namen Schuitenvoerder en Schelvis zijn veelvoorkomende Joodse familienamen uit de Amsterdamse marktwereld.

In november 1942 waren de anti-Joodse maatregelen in Amsterdam al zeer vergevorderd; veel Joodse kooplieden waren al verbannen van de reguliere markten of waren inmiddels gedeporteerd. Het feit dat er nog administratieve correspondentie over kleine bedragen aan staangeld plaatsvond, illustreert de nietsontziende bureaucratie die doorging terwijl de Jodenvervolging haar dieptepunt bereikte. De betaling door S. Schelvis op 20/11 (vóór de briefdatum) verklaart mogelijk waarom de brief voor hem een formaliteit was, of wijst op een administratieve vertraging bij de dienst. A.B. Adriaanse A.J. Roger F. Wayeret J. Schuitenvoerder S. Schelvis Gemeente Amsterdam