AI-Synthese 55

Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1943.

Lotgevallen

1939 boete Aangehouden wegens kruimeldiefstal
1942 arisering Standplaats op Centrale Markthallen beëindigd op Centrale Markthallen

Relaties

Meyer Mok en Co (zakenpartner)

Handel

fruit WaterloopleinmarktCentrale Markthallen
fruitariseringdiefstalCentrale Markthallen
Gebaseerd op 39 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-301 | Pagina 153 | 1939

Document

Dit document is een formele kennisgeving betreffende verschuldigd "kramengeld". Kramengeld was de precariobelasting of staanplaatsvergoeding die marktkooplieden aan de gemeente moesten betalen voor het gebruik van een kraam of ruimte op de openbare markt. De brief is geadresseerd aan A.J. Roger, woonachtig aan de Lindengracht 256 in de Amsterdamse Jordaan. De toevoeging "Wijk 9" refereert aan de destijds gebruikelijke administratieve indeling van de stad. De handgeschreven notitie "Verzonden 22/11-39" bevestigt de administratieve afhandeling op de dag van datering. De uiterste termijn of de betreffende marktdag wordt expliciet genoemd: zaterdag 25 november 1939, drie dagen na de dagtekening van de brief.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 154 | 1939

Getypte zakelijke mededeling (waarschijnlijk een doorslag of kantoorafschrift).

Dit document is een formele kennisgeving of herinnering betreffende "Verschuldigd kramengeld". Het is gericht aan de heer A.J. Roger, die woonachtig was op de Lindengracht 256 in de Jordaan. Gezien de inhoud was de heer Roger waarschijnlijk een marktkoopman. De tekst vermeldt expliciet de datum van de eerstvolgende zaterdag (25 november a.s.), wat suggereert dat dit de dag was waarop de betaling moest worden voldaan of waarop de inning op de markt zou plaatsvinden. De diverse codes (85/109/4 M., Letter CZ en Wijk 9) zijn administratieve aanduidingen die hielpen bij het categoriseren van belastingplichtigen of marktkooplieden binnen de gemeentelijke administratie van Amsterdam.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 156 | 1939

Getypte kennisgeving of afrekening (doorslag).

Dit document is een officiële administratieve mededeling betreffende achterstallig of verschuldigd "kramengeld" (stageld voor een marktkoopman). De geadresseerde, de heer A.J. Roger, woonde aan de Lindengracht in de Jordaan, een buurt die nauw verbonden is met de Amsterdamse markthandel. De meest opvallende eigenschap is de handgeschreven aantekening aan de linkerzijde: *"Betaald per kas Jd. 20/11/39"*. Dit is opmerkelijk omdat deze datum twee dagen *vóór* de officiële dagtekening van de brief (22 november) ligt. Dit suggereert dat de betaling is verricht terwijl de administratieve procedure voor het verzenden van de herinnering al in gang was gezet, of dat de brief diende als een vastlegging van een naderende deadline (25 november) die reeds voldaan was. De initialen "Jd." zijn waarschijnlijk van de betreffende ambtenaar of kassier. De vermelding "Zaterdag 25 November a.s." duidt mogelijk op de marktdag waarop de betaling uiterlijk voldaan moest zijn of waarop de schuld betrekking had.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 242 | 1939

Getypte officiële brief met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een dwingende betalingsherinnering (sommatie) van de gemeente Amsterdam aan de heer A.J. Roger. De kern van de zaak is een achterstand in de betaling van 'standplaatsgeld' en 'kramengeld'. De brief stelt een zeer korte deadline: de brief is gedateerd op 7 juni, verzonden op 8 juni, en de betaling moet uiterlijk op 9 juni voldaan zijn. De consequentie van niet-betaling is zwaar: de directeur dreigt de vergunning voor het plaatsen van kramen in te trekken. Dit zou betekenen dat de kramen van de heer Roger niet meer op de Amsterdamse markten toegelaten worden, wat directe gevolgen heeft voor zijn bedrijfsvoering en zijn onderhuurders (de marktkooplieden die kramen bij hem huren). De locatie voor betaling, Jan van Galenstraat 14, was het adres van de Centrale Markthallen, waar de administratie van het Amsterdamse marktwezen was gevestigd.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 243 | 1939

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie. De heer Roger heeft een achterstand in de betaling van standplaatsgelden voor marktkramen. Hij krijgt een uiterste termijn van slechts twee dagen om de schuld te voldoen. * **Sanctie:** Bij niet-tijdige betaling dreigt de directeur de vergunning te laten intrekken door het college van Burgemeester en Wethouders. Dit zou effectief het einde betekenen van de bedrijfsactiviteiten van de ontvanger op de Amsterdamse markten. * **Locatie:** Het genoemde adres "Jan van Galenstraat 14" is de historische locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam, die in 1934 werden geopend. Dit bevestigt dat de brief afkomstig is van de gemeentelijke marktadministratie. * **Toon:** De toon is streng, bureaucratisch en direct, passend bij een ambtelijke invorderingsprocedure uit die tijd.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 245 | 1939

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een dwingende betalingsherinnering of aanmaning gericht aan de heer A.J. Roger. Uit de tekst blijkt dat de heer Roger een exploitant van marktkramen was die achterliep met de betaling van het zogenaamde "standplaatsgeld". De toon van de brief is formeel en dreigend: indien er niet binnen twee dagen (uiterlijk 9 juni) wordt betaald, zal er een verzoek worden ingediend bij het college van Burgemeester en Wethouders om zijn vergunning in te trekken. De consequenties hiervan worden expliciet benoemd: zijn kramen zouden van de markt worden geweerd, wat ook directe gevolgen zou hebben voor zijn huurders (de marktkooplieden die kramen van hem huurden). De handgeschreven aantekeningen ("betaald per kas" op "7/6 '39") suggereren echter dat de heer Roger direct op de dag van ontvangst van de brief naar het kantoor aan de Jan van Galenstraat is gegaan om het verschuldigde bedrag (vermoedelijk 3,50 gulden) te voldoen, waarmee de dreiging werd afgewend.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 281 | 1939

Formele aanmaning / officiële kennisgeving.

* **Toon en Inhoud:** De brief heeft een dwingend en formeel karakter. Het is een laatste waarschuwing voor een openstaande schuld betreffende "standplaatsgeld" en "kramengeld". De termijn voor betaling is zeer kort: slechts drie dagen na de dagtekening van de brief. * **Juridische consequentie:** Het document dreigt met een bestuursrechtelijke maatregel: het intrekken van de vergunning door het college van Burgemeester en Wethouders. Dit zou een direct einde maken aan de bedrijfsactiviteiten van de heer Roger als kraamverhuurder. * **Bedrijfsvoering:** Uit de tekst ("Uw huurders zullen dan verplicht zijn hun kramen enz. elders te huren") blijkt dat de heer Roger zelf optrad als exploitant die kramen verhuurde aan individuele marktkooplieden. De gemeente hanteert hier een effectief drukmiddel door niet alleen de ondernemer, maar indirect ook zijn klanten (de huurders) te treffen.

Archief 745 | 745-300 | Pagina 328 | 1939

Officiële sommatie / aanmaning.

* **Inhoud:** Het document is een laatste waarschuwing aan een exploitant van marktkramen (A.J. Roger). Hij heeft een achterstand in de betaling van het "standplaatsgeld". De toon is formeel en dreigend: indien er niet voor de genoemde datum wordt betaald, zal de vergunning worden ingetrokken. * **Terminologie:** Het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (uiterlyk, Vrydag, mynen, zyn) is kenmerkend voor de ambtelijke spelling van die tijd. * **Adres:** De Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam was (en is deels nog steeds) de locatie van de Centrale Markthallen, waar de administratie van de markten was gevestigd. * **Status:** De handgeschreven aantekening onderaan "17/3 1939" met paraaf geeft aan dat de betaling precies op de uiterste deadline (vrijdag 17 maart) is voldaan, waarmee intrekking van de vergunning werd voorkomen.

Archief 745 | 745-300 | Pagina 329 | 1939

Dienstbrief / Aanmaning.

* **Toon en doel:** De brief heeft een formeel en dwingend karakter. Het is een laatste waarschuwing (aanmaning) voor het betalen van achterstallig standplaatsgeld. * **Juridische consequentie:** Bij niet-betaling dreigt de directie met een voordracht aan het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) om de exploitatievergunning van de heer Roger in te trekken. Dit zou een direct verbod betekenen op het plaatsen van zijn kramen op de Amsterdamse markten. * **Economische impact:** De brief vermeldt dat de "huurders" van de heer Roger dan gedwongen zijn elders kramen te huren. Dit suggereert dat de heer Roger een kramenverhuurder was, een essentieel onderdeel van het logistieke ecosysteem van de markten in die tijd. * **Spelling:** Het document hanteert de spelling-De Vries en Te Winkel, waarbij de 'ij' consequent als 'y' wordt getypt (bijv. *bylage*, *uiterlyk*, *mynen*, *zyn*).

Archief 745 | 745-300 | Pagina 330 | 1939

Officiële aanmaningsbrief.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie tot betaling van achterstallig standplaatsgeld voor marktkramen. De heer Roger krijgt een zeer korte termijn (twee dagen na dagtekening) om de schuld te voldoen. * **Consequentie:** Bij niet-betaling dreigt de intrekking van de exploitatievergunning door Burgemeester en Wethouders. Dit zou betekenen dat zijn kramen niet meer op de markt mogen staan en dat zijn onderhuurders elders hun materiaal moeten betrekken. * **Taalgebruik:** Formele, ambtelijke stijl met de destijds gangbare spelling (bijv. "uiterlyk", "mynen", "Vrydag", "zyn"). De toon is dwingend en zakelijk. * **Bedrijfsvoering:** Uit de tekst blijkt dat de heer Roger kramen verhuurt aan anderen ("Uw huurders"), wat hem een tussenpersoon of exploitant maakt in het Amsterdamse marktsysteem.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 332 | 1939

Zakelijke brief / Aanmaning.

* **Taal en spelling:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele schrijftaal. Opvallend is het consequente gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig (en ook toen al vaak in drukwerk) 'ij' zou verwachten (*vrydag, mynen, zyn, uiterlyk, by*). Dit kwam vaker voor bij specifieke schrijfmachines of administratieve stijlen. * **Toon:** De toon is dwingend en zakelijk. Het is een laatste waarschuwing voordat er administratieve sancties worden getroffen. * **Inhoudelijke kern:** De heer Roger heeft een achterstand in de betaling van het standplaatsgeld voor zijn marktkramen. Hij krijgt minder dan twee dagen de tijd (brief van de 12e, verzonden de 13e, betaling uiterlijk de 14e) om de schuld te vereffenen. * **Sanctie:** Het intrekken van de vergunning. Dit zou betekenen dat zijn huurders (de marktkooplieden die kramen van hem huren) niet meer op de markt mogen staan met zijn materiaal, wat effectief het einde van zijn bedrijfsvoering zou betekenen.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 333 | 1939

Formele brief / Aanmaning

Deze brief is een dringende aanmaning betreffende een achterstand in de betaling van standplaatsgelden. De toon is zakelijk en dreigend: indien de schuld niet binnen twee dagen (uiterlijk vrijdag 14 juli) wordt voldaan, volgt een voordracht aan het college van Burgemeester en Wethouders om de vergunning in te trekken. Opvallend is dat de heer Roger blijkbaar een 'kraamverhuurder' is; hij bezit de kramen die hij verhuurt aan andere marktkooplieden. De brief voert de druk op door expliciet te vermelden dat bij wanbetaling ook zijn huurders gedupeerd zullen worden, aangezien zijn kramen dan niet meer op de markt toegelaten worden en de huurders elders kramen moeten zoeken. Het genoemde adres voor betaling, Jan van Galenstraat 14, was destijds de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam.

Archief 745 | 745-301 | Pagina 335 | 1939

Officiële sommatiebrief/aanmaning.

* **Inhoud:** De brief is een laatste waarschuwing aan de heer Roger voor het niet betalen van staangeld en kramengeld. Hij krijgt een strikte deadline (14 juli 1939) om de schuld te voldoen bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat. * **Sancties:** Bij niet-betaling dreigt de directeur de vergunning voor het plaatsen van kramen te laten intrekken door het College van Burgemeester en Wethouders. Dit zou betekenen dat de heer Roger zijn bedrijfsvoering (het verhuren van kramen aan marktkooplieden) niet langer op de Amsterdamse markten mag uitoefenen. * **Afhandeling:** De handgeschreven aantekening onderaan ("heeft 19/7 39 fr. betaald") suggereert dat de heer Roger uiteindelijk wel betaald heeft, hoewel dit enkele dagen na de gestelde deadline van 14 juli was.

Archief 745 | 745-300 | Pagina 430 | 1939

Brief (doorslag/officieel afschrift).

* **Inhoud:** Het document betreft een formele aanmaning voor achterstallige betalingen van standplaatsgelden. De toon is dwingend en stelt een harde deadline van slechts twee dagen na dagtekening (vrijdag 21 april). * **Juridische consequentie:** Bij niet-betaling volgt een voordracht aan het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) om de vergunning in te trekken. Dit zou betekenen dat de kramen van de heer Roger niet langer op de openbare markten mogen staan. * **Bedrijfsactiviteit:** Uit de zin "Uw huurders zullen dan verplicht zyn hun kramen enz. elders te huren" kan worden opgemaakt dat A.J. Roger een kramenverhuurder was, en niet enkel een individuele marktkoopman.

Archief 745 | 745-300 | Pagina 431 | 1939

Zakelijke brief / Aanmaning.

* **Inhoud:** De brief is een officiële laatste waarschuwing aan de heer A.J. Roger wegens een achterstand in de betaling van standplaatsgelden. Hij wordt gesommeerd om de schuld uiterlijk 21 april 1939 te voldoen bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat. * **Sancties:** Bij niet-betaling dreigt de directeur met een voordracht aan het College van Burgemeester en Wethouders om zijn vergunning in te trekken. Dit zou betekenen dat zijn kramen van de markt geweerd worden en zijn onderhuurders elders hun materiaal moeten betrekken. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de vooroorlogse spelling (bijv. "uiterlyk", "Vrydag", "mynen", "zyn"). De toon is formeel en dwingend, typerend voor overheidscommunicatie uit die periode. * **Bedrijfsactiviteit:** Uit de tekst blijkt dat de heer Roger een kraamverhuurder was; hij bezat marktmateriaal dat hij verhuurde aan marktkooplieden ("Uw huurders").

Archief 745 | 745-300 | Pagina 433 | 1939

Officiële brief/aanmaning.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie tot betaling van achterstallig standplaatsgeld voor marktkramen. De heer Roger wordt gewaarschuwd dat als hij niet voor 21 april 1939 betaalt, zijn vergunning ingetrokken zal worden. Dit zou betekenen dat zijn kramen van de markt geweerd worden, wat ook nadelige gevolgen zou hebben voor de mensen die kramen van hem huren. * **Handgeschreven notitie:** Linksboven is een aantekening gemaakt die aangeeft dat er op 25 april (vier dagen na de deadline) een bedrag van 3 gulden is betaald. * **Locatie:** De betaling moest geschieden aan de Jan van Galenstraat 14, waar destijds het kantoor van de Marktwezen gevestigd was. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen geldende officiële spelling (bijv. 'uiterlyk', 'mynen', 'zyn') en een formele, dwingende toon.

Archief 745 | 745-339 | Pagina 29 | 1940

Administratieve financiële lijst (overzicht van openstaande schulden).

Het document is een overzicht van achterstallige betalingen betreffende een "kranenrekening". Dit duidt op havengelden of kosten voor het gebruik van kranen, waarschijnlijk in een Nederlandse haven (zoals Amsterdam of Rotterdam). Er zijn twee kolommen met bedragen: de linker kolom toont de actuele schuld per 23 november 1940 (grotendeels onderstreept met rood potlood, wat duidt op controle), en de rechter kolom toont het bedrag van de "vorige afrekening". De bedragen zijn in guldens (f). De aantekening "opbergen" en de datumstempel van 26 november 1940 geven aan dat dit document na verwerking is gearchiveerd. De namen (zoals Schelvis, Jansen en Lubbelee) zijn typisch Nederlands.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 267 | 1940

Waarschuwingsbrief (administratief document)

Het document is een officiële waarschuwing gericht aan de heer A.J. Roger betreffende de betaling van "kramengeld". Kramengeld was de belasting of vergoeding die marktkooplieden aan de gemeente moesten betalen voor het gebruik van een staanplaats op de markt. De brief is gedateerd op 17 januari 1940 en geeft een uiterste betaaldatum aan van "20 Januari a.s." (aanstaande). Het feit dat de ontvanger aan de Lindengracht woont, is significant; de Lindengracht in de Amsterdamse Jordaan is historisch gezien een bekende locatie voor straatmarkten. De toevoeging "Wijk 9" verwijst naar de oude wijkindeling van Amsterdam. Er zijn handgeschreven aantekeningen zichtbaar: * Rechtsboven: "kr. Fr. Müller", wat mogelijk verwijst naar een behandelend ambtenaar. * In het midden: "Monden 18/1 -'40", wat waarschijnlijk een paraaf of notitie is van ontvangst of verwerking door een inspecteur of administratieve medewerker.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 268 | 1940

Ambtelijke kennisgeving / Waarschuwing.

Het document is een officiële, zakelijke sommatie of waarschuwing gericht aan een burger. De kern van de boodschap is de "Waarschuwing betaling kramengeld". Kramengeld was de belasting of vergoeding die marktkooplieden moesten betalen voor het innemen van een standplaats op de openbare markt. Opvallend zijn de administratieve codes aan de linkerzijde ("85/6/5 M." en "Letter CZ."), wat duidt op een strak gevoerde boekhouding of archivering. De handgeschreven notitie "extra" en de naam "Fr. Müller" suggereren dat dit document door een specifieke ambtenaar is behandeld of dat er sprake was van een afwijkende procedure. De datum linksonder (20 januari) fungeert waarschijnlijk als de uiterste betaaltermijn of de datum waarop de volgende administratieve stap zou worden ondernomen.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 321 | 1940

Officiële waarschuwing (aanschrijving) voor betaling.

* **Inhoud:** Het document betreft een dringende waarschuwing aan een marktkraamhouder (of bewoner die een kraam exploiteert) betreffende achterstallige betaling van 'kramengeld'. * **Termijn:** De brief is gedateerd op 7 februari, verzonden op 8 februari, en stelt een harde deadline voor betaling op 10 februari ("a.s." staat voor aanstaande). De betalingstermijn is dus zeer kort. * **Handgeschreven toevoegingen:** De aantekening "Verzonden 8/2-'40" is een administratieve bevestiging van verzending. De naam "Mr. Müller" rechtsboven verwijst waarschijnlijk naar de ambtenaar die de zaak onder zich had of de eindverantwoordelijke voor dit dossier. * **Locatie:** De Lindengracht in de Amsterdamse Jordaan is historisch verbonden met de markt. De vermelding van "Wijk 9" is een verwijzing naar de toenmalige wijkindeling van de stad.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 322 | 1940

Officiële correspondentie / waarschuwingsbrief (mogelijk een doorslag of administratief afschrift).

* **Inhoud:** Het document is een formele waarschuwing aan de heer A.J. Roger betreffende de betaling van "kramengeld". Kramengeld is de belasting of vergoeding die marktkooplieden aan de gemeente betalen voor het gebruik van een staanplaats op een openbare markt. * **Termijn:** De brief is gedateerd op 7 februari 1940 en vermeldt onderaan "10 Februari a.s.". Dit wijst op een zeer korte deadline voor betaling, waarschijnlijk om verdere maatregelen (zoals intrekking van de standplaatsvergunning) te voorkomen. * **Locatie:** Het adres Lindengracht 256 bevindt zich in de Jordaan in Amsterdam. De Lindengracht is van oudsher een bekende marktlocatie, wat de context van het "kramengeld" bevestigt. "Wijk 9" verwijst naar de oude administratieve wijkindeling van Amsterdam.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 323 | 1940

Betalingsherinnering/Waarschuwing (doorslag of kopie).

Dit document is een officiële waarschuwing gericht aan de heer A.J. Roger betreffende de betaling van "kramengeld". Kramengeld was de belasting of vergoeding die marktkooplieden moesten betalen voor het recht om een kraam op een openbare markt te plaatsen. De Lindengracht in de Amsterdamse Jordaan is historisch gezien een bekende marktlocatie. De vermelding "Wijk 9" duidt op de administratieve indeling van de stad of de marktdienst op dat moment. De deadline voor betaling wordt expliciet gesteld op "10 Februari a.s." (aanstaande), slechts drie dagen na de dagtekening van de brief, wat wijst op een dringende herinnering. De handgeschreven naam "Mr. Müller" bovenaan suggereert dat dit document door een specifieke ambtenaar is behandeld of gearchiveerd. De kleurcodering (groene streep) was een gebruikelijke methode in archieven om de status of bestemming van een document aan te duiden.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 382 | 1940

Officiële waarschuwing/betalingsherinnering (doorslag/kopie).

Dit document is een formele waarschuwing aan een burger, de heer A.J. Roger, voor het niet (tijdig) betalen van het zogenaamde "kramengeld". Kramengeld was de belasting of vergoeding die marktkooplieden aan de gemeente verschuldigd waren voor het gebruik van een standplaats op de openbare markt. Enkele details vallen op: * **Locatie:** De Lindengracht in de Jordaan staat bekend om zijn zaterdagmarkt. Het feit dat de geadresseerde daar woont, suggereert dat hij mogelijk direct voor zijn deur of in zijn eigen straat een kraam dreef. * **Datering:** De brief is gedateerd op 6 maart 1940 (woensdag). De aantekening "9 Maart 1940 Zaterdag" onderaan verwijst waarschijnlijk naar de eerstvolgende marktdag waarop de schuld voldaan moest zijn of de dag waarop de waarschuwing effectief zou worden. * **Administratie:** De handgeschreven notitie "Verzonden 6/3" bevestigt de administratieve afhandeling. De afkorting "DV." staat mogelijk voor "Dienst van..." (bijv. Dienst van de Visite of een financiële afdeling).

Archief 745 | 745-338 | Pagina 427 | 1940

Getypte officiële kennisgeving met handgeschreven annotaties.

Het document is een formele sommatie of waarschuwing gericht aan een marktkoopman, de heer A.J. Roger, betreffende achterstallige betaling van "kramengeld". Kramengeld is de belasting of huur die betaald moet worden voor het gebruik van een staanplaats op een openbare markt. De administratieve precisie valt op: de brief is op 10 april verzonden en stelt een harde deadline voor de eerstvolgende zaterdag, 13 april. De diverse codes (zoals "85/28/3 M.") en de vermelding van "Wijk 9" duiden op een strak georganiseerd gemeentelijk apparaat. De handgeschreven notitie "ter. hr. Müller" suggereert dat het document bestemd was voor of afkomstig van een specifieke ambtenaar die belast was met deze inning.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 428 | 1940

Officiële kennisgeving/aanmaning (typschrift op doorslagpapier).

Het document betreft een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer A.J. Roger, voor het niet tijdig betalen van het verschuldigde "kramengeld". Kramengeld is de belasting of vergoeding die betaald moet worden voor het mogen voeren van een marktkraam op de openbare weg. De brief is zeer beknopt en zakelijk opgesteld. De vermelding van "Zaterdag 13 April a.s." onderaan fungeert als een uiterste termijn of een specifieke marktdag waarop de betaling voldaan moet zijn. De handgeschreven notitie "extra" suggereert dat dit een afwijkende of aanvullende procedure betrof. De aanduiding "Wijk 9" refereert aan de oude Amsterdamse wijkindeling, waarin de Lindengracht in de Jordaan viel.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 487 | 1940

Getypte brief (doorslag op dun papier).

Deze brief is een formele aanmaning wegens een betalingsachterstand van marktgeld. De geadresseerde, de heer A.J. Roger, wordt gesommeerd om een bedrag van 6,18 gulden te betalen voor het plaatsen van marktkramen. Het document is een "laatste waarschuwing". Indien de betaling niet onmiddellijk (onderstreept als "onverwijld") plaatsvindt, dreigt de directeur de marktvergunning van de heer Roger te laten intrekken via een voordracht aan het college van Burgemeester en Wethouders. De toon is zakelijk en dwingend, typerend voor officiële correspondentie van een gemeentelijke instantie in die tijd.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 488 | 1940

Ambtsbrief (waarschijnlijk een doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een sommatie tot betaling van marktgeld. De geadresseerde, de heer Roger, heeft een schuld van 6 gulden en 18 cent voor het plaatsen van kramen op de Amsterdamse markten. Omdat een eerdere waarschuwing van 23 juli genegeerd is, wordt dit als een laatste waarschuwing aangemerkt. * **Toon:** De toon is officieel, dwingend en bureaucratisch. Het woord "onverwyld" (onmiddellijk) is onderstreept om de urgentie te benadrukken. * **Sanctie:** Er wordt gedreigd met de zwaarste administratieve sanctie voor een marktkoopman: het intrekken van de vergunning via het college van Burgemeester en Wethouders, wat effectief een beroepsverbod zou betekenen. * **Opmerkelijke details:** Het gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (zoals in "onverwyld", "myn", "Wyk") was indertijd niet ongebruikelijk in getypte ambtelijke stukken.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 491 | 1940

Ambtelijke waarschuwing/betaalherinnering.

Het document is een formele waarschuwing gericht aan een marktkoopman of standplaatshouder voor de betaling van het zogenaamde 'kramengeld' (staangeld voor een marktkraam). De geadresseerde, de heer A.J. Roger, woonde aan de Lindengracht in de Jordaan, een buurt waar vanouds veel marktkooplieden gevestigd waren en waar nog steeds een markt wordt gehouden. Opvallend is de administratieve verwerking: hoewel de brief gedateerd is op 23 juli, staat er een handgeschreven notitie dat deze pas op 25 juli is verzonden. De uiterste betaaldatum ("26 Juli a.s.") lag dus slechts één dag na verzending, wat duidt op een zeer korte termijn of een finale waarschuwing. De letter "G." en de handgeschreven naam "L. Muller" verwijzen waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar of de betreffende afdeling binnen de gemeentelijke administratie.

Archief 745 | 745-365 | Pagina 34 | 1941

Getypte officiële brief/betalingsherinnering (doorslag of stencil).

* **Inhoud:** De brief is een laatste waarschuwing aan een groep marktkooplieden die op 31 mei 1941 nog een schuld hadden uitstaan voor het plaatsen van kramen. De directeur van de betreffende dienst dreigt met het intrekken van de marktvergunning als er niet binnen vier dagen wordt betaald. * **Vorm:** Het is een circulair schrijven waarbij de specifieke bedragen en namen onderaan zijn toegevoegd. De bedragen variëren van een bescheiden 1,06 gulden tot 17,16 gulden. * **Locus:** De genoemde straten (Lindengracht, Albert Cuypstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) zijn bekende marktlocaties of straten in de buurt van markten in Amsterdam. De Rapenburgerstraat en het Waterlooplein lagen in het hart van de toenmalige Joodse buurt. * **Opvallend:** Meerdere namen op de lijst (zoals Schelvis, Van Gelder, Fleijsman) zijn veelvoorkomende namen binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam in die tijd.

Archief 745 | 745-365 | Pagina 53 | 1941

Doorslag van een getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen en een later toegevoegde handgeschreven oproep.

Dit document is een administratieve aanmaning van de Amsterdamse Marktdienst gericht aan verschillende marktkooplieden. De kern van het document is een ultimatum: de kooplieden moeten hun achterstallige marktgeld (voor kramen geplaatst op 25 augustus 1941) binnen vier dagen betalen, anders wordt hun vergunning ingetrokken. Uit de handgeschreven aantekeningen blijkt hoe de administratie dit proces op de voet volgde: 1. **Betalingen:** Bij Gebr. Hermans en F. Wayeret staan bedragen genoteerd die reeds betaald zijn ("bet."). Wayeret is daarom ook doorgehaald. 2. **Escalatie:** Omdat Jan Jansen en G. Roelof blijkbaar niet tijdig reageerden op de brief van 26 augustus, is er op 4 september een dwingende handgeschreven oproep onderaan toegevoegd. Zij moeten zich op 5 september melden bij de inspecteur aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen). 3. **Financiën:** De bedragen zijn klein (tussen de 0,58 en 7,36 gulden), maar de ambtelijke procedure is streng en onverbiddelijk.

Archief 745 | 745-365 | Pagina 54 | 1941

Doorslag of stencil-kopie van een ambtelijke sommatiebrief (betalingsherinnering).

Dit document is een standaardbrief die door de directeur van een marktdienst (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de straatnamen) werd gebruikt om marktkraamhouders te manen hun schulden te voldoen. De schulden hebben betrekking op "het plaatsen van kramen e.d." op de marktdag van 23 augustus 1941. De brief bevat een dwingende toon: men krijgt nog vier dagen de tijd om te betalen bij de kassier, anders wordt er een voorstel aan het Gemeentebestuur gedaan om de vergunning in te trekken. Dit was een effectief pressiemiddel, aangezien de marktkraamhouders voor hun inkomen afhankelijk waren van hun standplaatsvergunning. De handgeschreven toevoegingen duiden op de administratieve verwerking: * De regel van **P. Wayeret** is doorgehaald, met een kanttekening dat er op 27 augustus (één dag na dagtekening van de brief) een bedrag van 5 gulden is betaald ("bet."). * Onderaan is een nieuwe naam toegevoegd (**H. Roelofs**), wat suggereert dat de lijst na het typen nog is aangevuld met een nieuwe openstaande post.

Archief 745 | 745-365 | Pagina 78 | 1941

Getypte brief (doorslag of sjabloon) met handgeschreven aantekeningen.

Dit document is een officiële aanmaning voor de betaling van marktgelden (staangelden). * **Inhoud:** Twee marktkooplieden worden gesommeerd hun schuld van 13 oktober 1941 te vereffenen. Het betreft relatief kleine bedragen (f 4,01 en f 10,12). * **Sanctie:** De brief bevat een expliciet dreigement: indien niet binnen vier dagen wordt betaald, zal de directeur de intrekking van de marktvergunning voordragen bij het Gemeentebestuur. * **Vorm:** Het document lijkt een administratief afschrift of doorslag waarop de gegevens van meerdere schuldenaars bovenaan zijn genoteerd, terwijl de hoofdtekst als standaardformulier dient.

Archief 745 | 745-392 | Pagina 191 | 1942

Doorslag van een getypte ambtelijke brief (betalingsherinnering/aanmaning).

Het document is een officiële sommatie tot betaling van marktgeld. De heer A.J. Roger had op 28 maart 1942 kramen geplaatst op een Amsterdamse markt (gezien het adres Lindengracht 256 is dit zeer waarschijnlijk de Lindengrachtmarkt zelf) maar had het verschuldigde bedrag van 1,84 gulden nog niet voldaan. De toon is streng ambtelijk: de ontvanger krijgt vier dagen de tijd om te betalen bij de kassier, anders zal de directeur bij het Gemeentebestuur aandringen op het intrekken van de marktvergunning. Voor een marktkoopman betekende het verlies van een vergunning direct inkomstenderving. Opvallend is de handgeschreven notitie onderaan. Deze vermeldt dat er op 8 april 1942 (zes dagen na dagtekening, dus buiten de gestelde termijn) een bedrag van 3 gulden "per Kas" is betaald. Het feit dat dit bedrag hoger is dan de gevraagde 1,84 gulden suggereert dat er mogelijk extra kosten of meerdere marktdagen zijn afgerekend.

Archief 745 | 745-392 | Pagina 200 | 1942

Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** Het document is een betalingsherinnering (sommatie) aan een marktkoopman, de heer A.J. Roger. Hij wordt gemaand een openstaand bedrag van 2,61 gulden te betalen voor marktgelden (het plaatsen van kramen) van 9 mei 1942. * **Sanctie:** De brief bevat een expliciet dreigement: indien er niet binnen vier dagen wordt betaald, zal de directeur bij het gemeentebestuur aandringen op het intrekken van de marktvergunning van de betrokkene. Dit was een zware maatregel die iemands broodwinning direct in gevaar bracht. * **Administratieve verwerking:** * De handgeschreven aantekening bovenaan geeft aan dat de brief op 18 mei is verzonden. * De aantekening onderaan vermeldt dat er op 19 mei "per Kas" is betaald. Opvallend is dat er een bedrag van *f* 5,-- genoteerd staat, terwijl de schuld *f* 2,61 bedroeg. Dit kan duiden op een betaling die meerdere openstaande posten of eventuele boetes/administratiekosten dekte. * **Toon:** De toon is formeel, dwingend en bureaucratisch, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode.

Archief 745 | 745-392 | Pagina 324 | 1942

Doorslag van een officiële brief/betalingsherinnering.

Dit document is een formele aanmaning voor achterstallige marktgeld-betalingen ("kramen e.d."). Het betreft een standaardformulier waarin de bedragen en namen van de debiteuren onderaan zijn toegevoegd. De toon is dwingend: indien niet binnen vier dagen wordt betaald, volgt een voordracht aan het Gemeentebestuur om de marktvergunning in te trekken. Dit zou voor de betrokkenen het verlies van hun broodwinning betekenen. De genoemde locaties (Joden Houttuinen, 1e Van der Helststraat en Lindengracht) zijn bekende Amsterdamse locaties nabij of op belangrijke marktplaatsen (respectievelijk de Joodse markt, de Albert Cuypmarkt en de Lindengrachtmarkt).

Archief 745 | 745-392 | Pagina 350 | 1942

Doorslag van een ambtelijke aanmaning/betalingsherinnering.

* **Inhoud:** Het betreft een dwingende sommatie aan marktkooplieden om achterstallig staangeld (voor kramen op de markt op 21 november 1942) te voldoen. De sanctie op niet-betaling is zwaar: de directeur dreigt de marktvergunning door het gemeentebestuur te laten intrekken. * **Administratieve verwerking:** De namen van J. Schuitenvoerder en A.J. Roger zijn met een paarsblauwe streep doorgehaald. Dit duidt er in archiefcontext meestal op dat deze personen in de tussentijd hebben betaald of dat de vordering om een andere reden is komen te vervallen. * **Locaties:** De genoemde adressen (Rechtboomsloot, Waterlooplein, Lindengracht) zijn locaties van bekende Amsterdamsche markten of liggen in wijken waar veel marktkooplieden woonden.

Archief 745 | 745-392 | Pagina 351 | 1942

Typoscript (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.

De tekst is een standaard aanmaningsbrief waarin marktkooplieden gesommeerd worden hun openstaande schulden (voor kraamhuur of staangeld van 21 november) binnen vier dagen te betalen. Indien zij dit niet doen, dreigt de directeur met het intrekken van de marktvergunning. Opvallend zijn de handgeschreven aantekeningen in de kantlijn, die dateren van eind november en begin december 1942. Deze tonen aan dat er betalingen zijn verricht (vaak hogere bedragen dan de schuld, mogelijk als voorschot of inclusief boetes/andere posten). De doorgehaalde namen (Schuitenvoerder en Roger) suggereren dat hun zaken reeds waren afgehandeld of dat de vordering om een andere reden was komen te vervallen.

Archief 745 | 745-417 | Pagina 404 | 1943

Getypte doorslag (carbonkopie) van een uitgaande brief met handgeschreven aantekeningen.

* **Administratieve procedure:** Dit document illustreert de strikte handhaving van gemeentelijke verordeningen tijdens de bezetting. De termijn voor betaling is kort (vier dagen), en de sanctie (intrekking van de marktvergunning) is zwaar, aangezien dit de broodwinning van de betrokkenen direct trof. * **Status van de vorderingen:** De namen "De Boer", "Fleijsman" en "Rogger" zijn doorgestreept, wat er doorgaans op wijst dat deze personen na verzending van de brief alsnog hebben betaald. De handgeschreven aantekeningen in de marge ("Giro") met data kort na 6 mei bevestigen dit proces van nabetalen. * **Verschillen in bedragen:** De bedragen variëren sterk, van f. 0,98 tot f. 9,89, wat waarschijnlijk afhankelijk was van de grootte van de kraam of de locatie op de markt.

Archief 745 | 745-417 | Pagina 467 | 1943

Getypte brief (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** Het document is een formele aanmaning gericht aan drie individuen die hun marktgeld (stageld) voor 31 juli 1943 nog niet hadden voldaan. De brief stelt een strikte deadline van vier dagen voor betaling. * **Sanctie:** De dreiging is aanzienlijk: het intrekken van de marktvergunning. Voor een marktkoopman betekende dit in de praktijk een beroepsverbod. * **Bestuurlijke toon:** De taal is ambtelijk en dwingend ("bij gebreke waarvan"), kenmerkend voor de overheid in die periode. De spelling "den kassier" is conform de toen geldende spelling-Marchant. * **Adressaten:** * H. Roelofs (Lastageweg 5) * A.J. Roger (Lindengracht 256) * K.G. Smit (Marco Polostraat 232) * **Bedragen:** De verschuldigde bedragen variëren van f 1,99 tot f 9,97 (Nederlandse guldens).

Koopliedenlijsten

Bron: 745-339.md | 1940

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-338 | Pagina 495 | 1940

# TRANSCRIPTIE *extra* [handgeschreven] G. 85/44/3 M 23 Juli 1940. den Heer A.J. Roger, Lindengracht 256, Amsterdam-Centrum. Wyk 9. Waarschuwing betaling kramengeld. 26 Juli a.s.

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-338 | Pagina 495 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte officiële kennisgeving of waarschuwing (doorslag op dun papier). * **Kenmerk:** 85/44/3 M en "G." * **Datum:** 23 juli 1940. * **Geadresseerde:** De heer A.J. Roger, Lindengracht 256, Amsterdam-Centrum. * **Onderwerp:** Achterstallige betaling van kramengeld.

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-365 | Pagina 37 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Kenmerk:** N° 85 / 1 / 22 M. 1941 10/6 * **Datum:** Juni 1941 (met diverse dateringen van 9 t/m 23 juni) * **Onderwerp:** Achterstallige betalingen van kramenverhuurders * **Betrokken personen:** A.J. Roger (Lijnbaansgracht 256) en Wed. Schelvis (Rapenburgerstraat 102 II) * **Locatie:** Amsterdam (afgeleid van straatnamen) * **Stempel:** 17 JUNI 1941

Relevantie: 79% ** a.j. roger (lijnbaansgracht 256) en wed. schelvis (rapenburgerstraat 102 ii)
Archief 745 | 745-301 | Pagina 157 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte kennisgeving of afrekening (doorslag). * **Datum:** 22 november 1939. * **Afzender:** Vermoedelijk een gemeentelijke instantie van Amsterdam (Marktwezen). * **Geadresseerde:** Den Heer A.J. Roger, Lindengracht 256, Amsterdam - C. * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven aantekeningen en administratieve codes (85/109/4 M., Letter CZ., DV.).

Relevantie: 79% ** vermoedelijk een gemeentelijke instantie van amsterdam (marktwezen).
Archief 745 | 745-338 | Pagina 492 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsbrief / Betalingsherinnering (laatste waarschuwing) * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde gemeentelijke dienst in Amsterdam) * **Geadresseerde:** Den Heer A.J. Roger, Lindengracht 256, Amsterdam-Centrum (Wijk 9) * **Datum:** 31 juli 1940 * **Referentienummer:** 85/43/1 M * **Fysieke kenmerken:...

Relevantie: 79% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst der markten of een gerelateerde gemeentelijke dienst in