E. Jansen

Briefkaart (voorzijde met adressering)

Dit document is de adreszijde van een officiële briefkaart, verzonden door de gemeentelijke dienst 'Marktwezen' in Amsterdam. De kaart is gericht aan een zekere Mw. M. E. Jansen, woonachtig aan de Lijnbaansgracht 33, drie hoog (aangeduid met de Romeinse drie: III). De vormgeving is functioneel en zakelijk. Het adres van de afzender is linksonder voorgedrukt. De locatie Jan van Galenstraat 14 is het bekende adres van de Centrale Markthallen (tegenwoordig het Food Center Amsterdam), die in 1934 in gebruik werden genomen. Rechtsonder is een voorgedrukte regel voor de plaatsnaam met haakjes, waarschijnlijk bedoeld voor een wijknummer of postzone, hoewel Amsterdam hier al is voorgedrukt.

Getypte zakelijke brief / correspondentie.

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling ("den heer", "tusschen", "voormiddags"). De toon is formeel en directief. * **Inhoud:** De brief is een reactie op een eerdere brief van de firma Jan Jongerius. De directeur verzoekt een vertegenwoordiger van de firma om langs te komen voor een gesprek met de bedrijfschef, de heer J. Broerse. * **Locatie:** De afspraak moet plaatsvinden in de "Centrale Hal, No. H. 69". Gezien de context van Amsterdam en de term "Centrale Hal" verwijst dit vrijwel zeker naar de Centrale Markthallen in Amsterdam-West. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 16/9" duidt op een kopie die in het archief van de verzender is gebleven (een doorslag of minuut).

Zakelijke brief / administratieve correspondentie

Deze korte, zakelijke brief is een reactie op een eerdere schrijven van de firma Jan Jongerius. De toon is formeel en directief, kenmerkend voor ambtelijke of directie-correspondentie uit die tijd. De ontvanger wordt verzocht persoonlijk langs te komen bij een specifieke functionaris (de heer J. Broerse) op een exact aangegeven locatie (Centrale Hal, nr. H.69) binnen een strikt tijdslot (9 tot 10 uur 's ochtends). De handgeschreven aantekening "Extra" duidt mogelijk op een bijzondere behandeling, urgentie of een specifieke categorie binnen het archiefsysteem. De vermelding "Wijk 23" verwijst naar de toenmalige wijkindeling van Amsterdam.

Inventarisatielijst/Register van ondernemingen.

* **Taal en Spelling:** Het document hanteert de oude spelling (vóór 1947), herkenbaar aan woorden als "visch", "versche" en "visscherij". * **Annotaties:** De rode kruisen (X) voor de namen en de rode strepen suggereren een controleproces. Veel bedrijven zijn gemarkeerd als "opgeheven". Bij de ondersteuning ("thans steun") bij D. Hammelburg valt op dat dit wijst op de verpaupering of het stopzetten van de nering. * **Terminologie:** * *Vischhal/Vischkelder:* Typerende Amsterdamse bedrijfsruimten voor de visverkoop, vaak in souterrains of speciale markthallen. * *Zuurwaren:* De combinatie van vis (haring) en zuurwaren (augurken, uien) was en is typerend voor de Amsterdamse eetcultuur. * *Dichte loods:* Verwijst naar opslag zonder publieke winkelverkoop. ---

Getypte zakelijke brief.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van een accountant om een doorlopend toegangsbewijs voor de Centrale Markt in Amsterdam. Hij dient dit verzoek in namens zijn cliënt, N.V. Jan de Geus en Co. * **Opvallende passage:** De zinsnede "in verband met de gewijzigde omstandigheden" is cruciaal. Gezien de datum (30 mei 1940) verwijst dit direct naar de Duitse bezetting van Nederland, die slechts twee weken daarvoor was begonnen. * **Urgentie:** De afzender benadrukt dat hij de pas "spoedig" in bezit wil hebben, wat duidt op een snelle verandering in de regels voor toegang tot vitale voedseldistributiecentra zoals de Centrale Markt direct na de capitulatie. * **Administratieve verwerking:** Het document is de dag na verzending (31 mei) binnengekomen en geregistreerd onder nummer 53/20. De rode aantekening "hr. Broerse" wijst waarschijnlijk op de ambtenaar die belast was met de afhandeling van dit verzoek.

Administratieve verklaring/notitie op een voorgedrukt formulier (Alg. Zaken Model No. 14).

Dit document is een ambtelijke verklaring betreffende het marktwezen in Amsterdam. Het doel is formeel vast te leggen dat twee specifieke individuen, de heer Botter en mevrouw Jansen, gedurende een bepaalde periode geen vaste standplaats hebben bezet op respectievelijk de Lindengracht en de Ten Katestraat. De tekst links fungeert als een soort concept of samenvattende verklaring, terwijl de rechterzijde de informatie uitsplitst per persoon, voorzien van dossiernummers in rood krijt/potlood (20/17/2 en 20/17/3). De onderstrepingen van "vaste plaats" benadrukken de juridische status van hun aanwezigheid (of afwezigheid daarvan) op de markt.

Zakelijke correspondentie (brief)

* **Taal en spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de toen gebruikelijke archaïsche spelling (bijv. "Nederlandsche", "Commercieele", "dezen"). De toon is formeel en beleefd ("WelEdel Geboren Heer", "heb ik de eer"). * **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij statistische gegevens (bijlage) over het goederenvervoer per spoor van en naar de Centrale Markt in Amsterdam over een periode van vijf maanden in 1941. Het betreft specifiek het aantal wagons met levensmiddelen zoals groenten, fruit en aardappelen. * **Administratieve sporen:** De brief bevat diverse kenmerken van archivering bij de ontvangende partij (het Marktwezen). De grote paarse stempel met het jaar "1942" en het volgnummer wijst op een centrale registratie. De blauwe "krabbel" over het adres is waarschijnlijk een paraaf van de ambtenaar die het stuk heeft afgehandeld of gezien. * **Drukwerkgegevens:** De code rechtsonder "54, 20000, 49, 2 8-'41" duidt op de drukorder van het briefpapier (mogelijk 20.000 exemplaren gedrukt in augustus 1941).

Registerpagina (mogelijk uit een bevolkingsregister, lidmatenlijst of personeelsdossier).

* **Ordening:** Het document is alfabetisch geordend op de eerste letter van de achternaam (begint bij J, eindigt bij M). * **Schrift:** Een verzorgd Nederlands kantoorschrift uit de periode rond 1900. * **Inhoudelijke structuur:** De linkerkolom bevat de hoofdinzendingen met bijbehorende data. De rechterkolom lijkt toevoegingen te bevatten, mogelijk echtgenoten, opvolgers of gerelateerde personen binnen hetzelfde dossier. * **Correcties:** Diverse namen zijn doorgehaald, wat duidt op een administratieve handeling (bijv. uitschrijving of overlijden). De rode vinkjes suggereren een verificatieronde door een beheerder. * **Toponiemen/Referenties:** Vermeldingen zoals "v. Wonth. 227" en "Halli" duiden waarschijnlijk op adressen of herkomstplaatsen.

Getypte namenlijst op papier.

Dit document is een administratieve lijst van 123 groothandelaren in vis. De lijst is opgesteld op een schrijfmachine. Wat opvalt, zijn de handgeschreven toevoegingen die wijzen op een actieve status- of controlefunctie: * **Vinkjes:** Een groot aantal namen aan de linkerkant (voornamelijk in de eerste kolom en sporadisch in de tweede) is voorzien van een handgeschreven vinkje. * **Rode strepen:** Achter veel namen staat een dikke, horizontale rode streep of stip. Deze markeringen lijken selectief te zijn aangebracht, wat suggereert dat deze handelaren een specifieke status hadden of al waren afgehandeld in een proces. * **Inhoud:** De lijst bevat bekende namen uit de IJmuidense viswereld (zoals Osendarp, Van der Zee, en diverse 'Prinsen' en 'Vissers'). De toevoegingen tussen haakjes bij sommige nummers (bijv. 102: K. Visser) duiden op naamswijzigingen of overnames. * **Fysieke staat:** Het papier vertoont vouwen en verkleuring, passend bij een werkdocument dat intensief is gebruikt.

Officieel rapport (getypt met handgeschreven kanttekeningen).

Dit rapport beschrijft een logistiek en administratief probleem in de aardappelvoorziening in Amsterdam tijdens de bezetting. De kern van de zaak is dat expediteur Hannie Jansen extra toewijzingen (bedoeld als compensatie voor eerdere leveringen van slechte kwaliteit) niet direct afleverde. Hij gebruikte deze voorraden om gaten in zijn rittenschema op te vullen, omdat zijn vrachtwagen niet genoeg capaciteit had om alles in één keer te vervoeren. Hoewel de betrokken winkeliers niet klaagden, stelt de controleur vast dat dit systeem van 'schuiven' met voorraden en bonnen ongewenst is voor een "goede orde". Het rapport legt een structureel probleem bloot: expediteurs handelen naar eigen inzicht met rantsoenen om logistieke beperkingen te omzeilen. De controleur adviseert de Aardappelcentrale (A.C.) om ook voor extra toewijzingen bonnen te gebruiken, zodat de ontvanger precies weet waar hij recht op heeft en fraude of vertraging wordt bemoeilijkt.

Document

In deze brief protesteert de winkelier R. Jansen tegen een aanzienlijke korting op zijn toewijzing van gerookte paling en gepelde garnalen. Zijn rantsoen is gehalveerd zonder voorafgaande kennisgeving. Hij ervaart dit als een groot onrecht en een bedreiging voor zijn nering. Jansen hanteert een beleefde maar dringende toon. Hij suggereert dat de vermindering op een misverstand moet berusten en probeert zijn verzoek kracht bij te zetten door te wijzen op zijn historisch hoge omzet. Hij is bereid bewijslast aan te leveren via referenties van gerenommeerde groothandelaren. De handgeschreven kanttekeningen suggereren dat de Commissie zijn verzoek in behandeling heeft genomen en hem heeft opgeroepen voor een gesprek (op woensdag tussen 9:30 en 12:00 uur).

Handgeschreven lijst in potlood op gelinieerd papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (A t/m J). Na de naam volgt vaak een 'X' (mogelijk een afvinkteken voor controle) en een adres in Amsterdam. * **Kolomgegevens:** De cijfers aan de rechterzijde lijken te verwijzen naar gezinssamenstelling of distributie-eenheden. De eerste kolom bevat vaak een 1 of 2 (mogelijk aantal volwassenen/kaarthouders), de tweede kolom hogere getallen (totaal aantal personen of bonnen), en de derde kolom vaak een '1'. * **Geografie:** Alle genoemde straten bevinden zich in Amsterdam (bijv. Overtoom, Rozengracht, Javastraat, Mercatorplein). Dit wijst op een lokale administratie, zoals een wijk-distributiekantoor of een klantenlijst van een specifieke handelaar (gezien de vage kop "Visch" mogelijk een vishandel).

Handgeschreven tabel/lijst, waarschijnlijk een marktregister of distributielijst voor vishandelaren.

* **Doel van het document:** Dit lijkt een presentielijst of een toewijzingslijst te zijn voor vishandelaren op de markt aan het Pretoriusplein. Hoewel de kolommen voor gerookte vis, verse aal, gezouten garnalen en zeevis grotendeels leeg zijn, suggereert de vermelding van "100 kg spiering" bij C. Molenaar dat het document werd gebruikt om de aanvoer of verkoop van specifieke partijen vis te registreren. * **Personen:** De lijst bevat namen die typisch zijn voor de Nederlandse vishandel (zoals Tol, Tuyp en Molenaar, vaak afkomstig uit vissersdorpen als Volendam). De toevoegingen achter de namen (zoals 'jr', 'maarten', 'Pietje') dienden waarschijnlijk om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde achternaam. * **Schrift:** Het handschrift is een vlot zakelijk handschrift uit de midden-20e eeuw, geschreven met potlood.

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 17 augustus 1942. * **Afzender:** J.W. Jansen (geboren 15 december 1910). * **Adres afzender:** P. Jan van der Heydenstraat 107 II, Amsterdam-Zuid. * **Ontvanger:** Dienst voor het Marktwezen of een distributiecommissie (gezien de aantekening "Verdeel com."). * **Referentienummer:** Nº 46A/529/1 M....

# TRANSCRIPTIE 19 Dec. 1941 plaats J. Jansen Dapperplein [omkaderd: visch va buiten gekocht] 2 beurten overslaan

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, bovenaan:] *Verzonden 7/10* [Rechtsboven:] SV 46b/258/2 M. 7 October 1943. den Heer waarnemend Politie-President, Marnixstraat 260-264, Amsterdam-Centrum. wijk 7 ======================= Krachtens een door den Burgemeester en de Neder- landsche Visscherij Centrale getroffen regeling wordt te dezer stede op de Vischmarkt aan de daarvoor in aan- merking komende ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie of conceptbrief op grijs karton/papier. * **Taal:** Nederlands. * **Datering:** Na 13 september (waarschijnlijk 1941 of 1942, gebaseerd op de historische context). * **Betrokkene:** F. E. W. Jansen (geboren 12-09-1912), wonende Lijnbaansgracht 32 B, Amsterdam. * **Geadresseerde:** De waarnemend Politie-President (Amst...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in paarse inkt:] Verzonden 20/7 [Getypt:] 46b/219/2 M. SV 20 Juli 1943. Mevrouw J.F. Jansen-Marinissen Reinwardtstraat 92 I Amsterdam-Oost. wijk 18 =============== Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 Juni jl. d...