Handgeschreven tabel/lijst, waarschijnlijk een marktregister of distributielijst voor vishandelaren. 20 juni 1944 (genoteerd als 20/6 44). [Bovenaan de pagina]
Markt Pretoriusplein 20/6 44

[Tabelkoppen]
№ | Naam | Rook Visch | Versch aal | Gez: garn. | ger: aal | Zee Visch | Opmerkingen
--|------|------------|------------|------------|---------|-----------|------------
1 | Jan as¹² | | | | | |
2 | P. Blank. | | | | | |
3 | G. Borgman jr | | | | | |
4 | K. E. Jansen | | | | | |
5 | J M Kens | | | | | |
6 | P. Kerkmeester | | | | | |
7 | K Klok | | | | | |
8 | J Kroon maarten | | | | | |
9 | C. Molenaar | | | | | | 100 kg spiering.
10 | J.P.K Schwaas | | | | | |
11 | A Seijmonsbergen | | | | | |
12 | K Tol '16 | | | | | |
13 | J Tuyp Pietje | | | | | |
14 | J. Zwaan | | | | | |
15 | J Zwart | | | | | |

[Onderaan rechts, handtekening/naam]
M Visser [?] * Doel van het document: Dit lijkt een presentielijst of een toewijzingslijst te zijn voor vishandelaren op de markt aan het Pretoriusplein. Hoewel de kolommen voor gerookte vis, verse aal, gezouten garnalen en zeevis grotendeels leeg zijn, suggereert de vermelding van "100 kg spiering" bij C. Molenaar dat het document werd gebruikt om de aanvoer of verkoop van specifieke partijen vis te registreren.
* Personen: De lijst bevat namen die typisch zijn voor de Nederlandse vishandel (zoals Tol, Tuyp en Molenaar, vaak afkomstig uit vissersdorpen als Volendam). De toevoegingen achter de namen (zoals 'jr', 'maarten', 'Pietje') dienden waarschijnlijk om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde achternaam.
* Schrift: Het handschrift is een vlot zakelijk handschrift uit de midden-20e eeuw, geschreven met potlood. * Historische context: De datum, 20 juni 1944, is zeer specifiek. Dit is twee weken na D-Day. Nederland was op dat moment nog bezet door nazi-Duitsland.
* Voedselschaarste: Tijdens de bezetting was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via distributiestelsels. Vishandelaren moesten hun waar betrekken via officiële kanalen en de verkoop werd gecontroleerd. Een lijst als deze was waarschijnlijk noodzakelijk voor de marktmeester of de Centrale Crisis Controle Dienst (CCD) om toezicht te houden op de handel.
* Locatie: Het Pretoriusplein ligt in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost. Voor de oorlog was dit een kinderrijke, grotendeels Joodse buurt. In juni 1944 was de Joodse bevolking van deze buurt vrijwel geheel gedeporteerd. De markt op het plein bleef echter functioneren voor de overgebleven bewoners van Amsterdam-Oost, hoewel het aanbod door de oorlogsomstandigheden en blokkades op zee (vandaar wellicht de nadruk op aal, garnalen en spiering uit de binnenwateren in plaats van zeevis) zeer beperkt was. C. Molenaar E. Jansen G. Borgman J. Zwaan P. Blank P. Kerkmeester