J. Zwaan

Document

Dit document betreft een administratieve vastlegging van een getuigenverklaring of verhoor ("ontboden") over de handel in zoetwatervis. De kern van de notitie is het corrigeren van de koper (niet 'L.' maar C. Zwaan) en het verantwoorden van een partij vis van ruim 2000 pond. Er volgt een nauwkeurige opsomming van de distributie van deze vis over verschillende kopers in november 1941, inclusief de hoeveelheden (aangegeven met het pondteken '#') en data. De vermelding "bot vischhal" suggereert een specifieke handel in bot of een type visafslag. De term "afslag" duidt op de officiële veiling.

Handgeschreven ambtelijke notitie of kladconcept voor een brief.

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek tot overschrijving van een 'toewijzing' (waarschijnlijk een vergunning voor een woon- of bedrijfspand). De oorspronkelijke toewijzing stond op naam van de overleden broer Jan Zwaan (of was reeds overgegaan op K. Zwaan). Er is nu akkoord om deze over te schrijven op naam van een andere broer, A. Zwaan. * **Voorwaarde:** De overschrijving kan alleen plaatsvinden als er een officiële vestigingsvergunning kan worden overlegd voor het pand aan de Wagemakersstraat 89 te Amsterdam, de plek waar de overleden broer voorheen zijn bedrijf voerde. * **Status van het document:** De doorhalingen (zoals "wonende aan de Wagemakerstr" en "te Alphen") en de tussenvoeging van de naam "K. Zwaan" wijzen erop dat dit een concept is dat tijdens het schrijven is gecorrigeerd om de feitelijke situatie nauwkeuriger weer te geven.

Handgeschreven memo of kladnotitie, waarschijnlijk voor een officieel register (zoals de Kamer van Koophandel of een notarieel archief).

Het document betreft de administratieve afhandeling van de bedrijfsvoering na het overlijden van een zekere J. Zwaan. De kern van de tekst is de vaststelling dat de onderneming ("de zaak") ongewijzigd ("op den ouden voet") wordt voortgezet door R. Zwaan. De uitgebreide doorhalingen zijn historisch interessant. Ze suggereren dat er aanvankelijk sprake was van mogelijke bezwaren of claims van "rechtverkrijgenden" (erfgenamen of andere rechthebbenden). De schrijver wilde eerst expliciet vastleggen dat dergelijke vorderingen ongegrond waren bevonden en dat er geen bezwaren bestonden tegen de voortzetting. Uiteindelijk is gekozen voor een kortere formulering waarbij direct wordt overgegaan tot de conclusie: de inschrijving van R. Zwaan als de nieuwe verantwoordelijke. De paraaf aan de rechterzijde (mogelijk "JD") duidt op een goedkeuring door een bevoegd ambtenaar of functionaris.

Getypte distributielijst (doorslag of origineel op kantoorpapier).

Dit document is een administratief overzicht van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het is verdeeld in twee hoofdcategorieën: 1. **Opvoeringen:** Nieuwe toewijzingen of wijzigingen waarbij handelaren (vaak marktkooplieden op bekende locaties zoals de Albert Cuyp of de Dapperstraat) visquota toegewezen krijgen. Opvallend is de vermelding van "geheel nieuw" bij sommige personen, inclusief hun geboortedata, wat duidt op een streng gecontroleerd vergunningenstelsel. 2. **Afvoeringen:** Intrekkingen van toewijzingen. Een specifiek detail onder "Afvoeringen" is de reden **"In verband met ijsverkoop"**. Dit suggereert dat bepaalde handelaren in de zomermaanden overstapten op de verkoop van consumptie-ijs en daarom hun visquota (tijdelijk) moesten inleveren. De gebruikte termen zoals "x gerookte aal" of "kisten ongepelde garnalen" duiden op een gestandaardiseerde eenheid in het distributiesysteem. De handgeschreven rode kruisen lijken door een ambtenaar gezet te zijn om de verwerking van de mutaties te bevestigen.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Administratieve distributielijst voor levensmiddelen.

* **Inhoud:** Het document registreert de distributie van "bokkingen" aan individuen. Per persoon wordt genoteerd hoeveel stuks er op welke dag zijn afgegeven. De meeste personen op deze pagina ontvangen in totaal 3000 bokkingen (1400 op de eerste dag en 1600 op de tweede). * **Administratieve tekens:** * De **rode kruisen (X)** voor de nummers duiden waarschijnlijk op het voltooien van de volledige toewijzing (3000 stuks). * De **handtekeningen** in de kolommen '1e uitgifte' en '2e uitgifte' dienen als bewijs van ontvangst. * De **data boven de namen** (bijv. 17.9.09 bij R. Zwaan) zijn geboortedata, gebruikt ter identificatie wanneer meerdere personen dezelfde achternaam en initiaal hebben. * **Berekening:** De handgeschreven som "119 x 1400" suggereert een totaaltelling van het aantal personen dat de eerste portie van 1400 stuks heeft ontvangen over een groter deel van de administratie.

Handgeschreven rapport/brief.

Het document is een ambtelijk rapport over een incident op de Dappermarkt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is een administratieve en juridische overtreding: vis-toewijzingen (rantsoenen/vergunningen om te verkopen) waren strikt persoonsgebonden. De familie Zwaan (D.P. en H.J. Zwaan) voerde vis aan, maar verkocht ook de portie die bestemd was voor J.M. Zwaan. Wanneer de toezichthouder naar de afwezigheid van J.M. Zwaan vraagt, wordt hij in eerste instantie misleid met het antwoord dat deze "dadelijk komt". De toon van het document is zakelijk maar ook onthullend: de schrijver rapporteert niet alleen de economische overtreding ("wederrechtelijk in ontvangst genomen"), maar ook de politieke reden van de afwezigheid. J.M. Zwaan was "ondergedoken" en is opgepakt. In de context van 1943 was dit een zeer ernstige beschuldiging die kon leiden tot deportatie of tewerkstelling.

Handgeschreven lijst met namen, getallen en afvinktekens.

* **Structuur:** Het document is opgezet als een controlelijst. In de linker kolom staan familienamen, soms voorafgegaan door voorletters en in één geval gevolgd door een patroniem ("Hz" voor Hendrikszoon bij K. Zwaan). * **Getallen:** Bijna elke regel bevat het getal "1600". Alleen de laatste regel vermeldt "1400". Dit getal zou kunnen staan voor een bedrag (bijv. in guldens), een hoeveelheid goederen, of een polisnummer. * **Groepering:** Opvallend is het gebruik van accolades (`}`) om namen te groeperen. Dit suggereert dat deze personen bij elkaar horen (bijvoorbeeld een familie of een zakelijk samenwerkingsverband) en dat de daaropvolgende controle (het eerste kruisje) voor de groep als geheel geldt. * **Controlemarkers:** Er zijn twee verticale rijen met kruisjes (X) aan de rechterzijde. De eerste rij lijkt direct gekoppeld aan de individuele regels of groepen. De tweede rij lijkt een secundaire of finale controle te zijn voor de gehele post.

Handgeschreven notitie op een klein, rechthoekig vel papier.

* **Inhoud:** Het document bevat een lijst van vier personen: Van Beers en drie individuen met de achternaam Zwaan (met de initialen D., W.J. en K.). * **Terminologie:** Het woord "ontboden" duidt op een officiële of dwingende oproep om ergens te verschijnen. Het feit dat dit woord bij zowel de namenlijst als bij de tijdsbepaling staat, benadrukt de actie. * **Tijdsbepaling:** De notitie in grafietpotlood onderaan specificeert het moment van de oproep: "Wo. [Woensdag] den middag". * **Handschrift:** Het betreft een vlot, enigszins gehaast maar leesbaar cursief handschrift, typerend voor de eerste helft van de 20e eeuw.

Handgeschreven tabel/lijst, waarschijnlijk een marktregister of distributielijst voor vishandelaren.

* **Doel van het document:** Dit lijkt een presentielijst of een toewijzingslijst te zijn voor vishandelaren op de markt aan het Pretoriusplein. Hoewel de kolommen voor gerookte vis, verse aal, gezouten garnalen en zeevis grotendeels leeg zijn, suggereert de vermelding van "100 kg spiering" bij C. Molenaar dat het document werd gebruikt om de aanvoer of verkoop van specifieke partijen vis te registreren. * **Personen:** De lijst bevat namen die typisch zijn voor de Nederlandse vishandel (zoals Tol, Tuyp en Molenaar, vaak afkomstig uit vissersdorpen als Volendam). De toevoegingen achter de namen (zoals 'jr', 'maarten', 'Pietje') dienden waarschijnlijk om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde achternaam. * **Schrift:** Het handschrift is een vlot zakelijk handschrift uit de midden-20e eeuw, geschreven met potlood.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De afzender, H.J. Swaan, verzoekt de Inspecteur van het Marktwezen om zijn marktoewijzing over te dragen aan zijn vader, Karel Swaan, op de momenten dat hijzelf verhinderd is. * **Reden van verhindering:** Swaan geeft expliciet aan dat hij "door dienst van de Landwacht" niet aanwezig kan zijn. Dit is een belangrijk historisch detail. * **Besluitvorming:** Op de brief is een ambtelijke notitie toegevoegd (gedateerd 31 juli 1944) waarin staat dat er "geen bezwaar" is tegen dit verzoek. Er wordt echter wel een voorwaarde gesteld: de vis (het product waar de toewijzing betrekking op heeft) moet daadwerkelijk op de markt worden verkocht. Dit was waarschijnlijk bedoeld om handel op de zwarte markt tegen te gaan. * **Handschrift:** De brief is geschreven in een net, rechtopstaand cursief handschrift, kenmerkend voor het midden van de 20e eeuw. De ambtelijke kanttekening is in een sneller, minder formeel handschrift geschreven.

Handgeschreven notitie/kwitantie op de achterzijde van een (doorschijnend) bedrukt formulier.

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve aantekening van een levering of verkoop van vis. * **Schar:** De vermelding "100 pond schar" verwijst naar een platvissoort die veelvuldig in de Noordzee voorkomt en historisch gezien een belangrijk volksvoedsel was. * **Turflijst:** Er zijn 10 groepen van 5 turfstreepjes getekend, wat een totaal van 50 eenheden maakt. Gezien de tekst "100 pond" erboven, vertegenwoordigt elk streepje waarschijnlijk 2 pond, of gaat het om 50 stuks vis die samen 100 pond wegen. * **Annotaties:** De datum "9/12" (9 december) is genoteerd naast het getal "43" en de initialen "JB". Het getal 43 zou kunnen verwijzen naar een prijs (bijv. 43 gulden of cent per eenheid) of een volgnummer.

Handgeschreven controlebriefje / inspectierapport.

Het document is een officieel bewijs van controle op de handel in vis (schar en schol). Drie kooplieden met de achternaam Zwaan (mogelijk familieleden) worden vermeld met hun respectievelijke partijen van elk 100 pond vis. * **Prijzen:** Er worden bedragen genoemd (f 2.09 en f 0.89), wat waarschijnlijk wijst op vastgestelde marktprijzen of verschuldigde heffingen. * **Eigen gebruik:** Onderaan is expliciet genoteerd dat de kooplieden 4 pond van de vangst mochten behouden voor eigen consumptie. Dit was gebruikelijk in een tijd van schaarste en strenge rantsoenering om te voorkomen dat handelaren te veel voor de zwarte markt achterhielden. * **Controle:** Het document is op 9 december opgesteld en op 13 december door een controlerende instantie ("de Keur") afgetekend, wat de bureaucratische afhandeling van voedselstromen tijdens de bezettingsjaren illustreert.

# TRANSCRIPTIE 20 Zoetwater J. M. Zwaan Geb. 8 Aug. 1921. daar zijn vader altijd gekocht heeft zodoende is hij standplaats houder in vis. J. M. Zwaan Pieter Nieuwlandstr 15 [linksonder:] Th. [?]

# TRANSCRIPTIE *Extra* [handgeschreven in potlood] HB. den Heer H.J. Zwaan, Grensstraat 43 huis, Amsterdam-Oost. Wijk: 11. 461/627/2 M. 6 October 1942. Hierbij deel ik U mede, dat er dezerzijds geen bezwaar be- staat, dat, gedurende den tijd, dat U de kaderschool der W.A. be- zoekt, Uw toewijzing visch aan Uw vader wordt overgedragen. De Directeur,

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven registratiekaart of administratieve notitie. * **Taal:** Nederlands. * **Datering:** Vermeldt geboortedatum 8 augustus 1921; het document zelf stamt waarschijnlijk uit het midden van de 20e eeuw (ca. 1945-1960). * **Personen:** J. M. Zwaan. * **Locatie:** Pieter Nieuwlandstraat 15, Amsterdam (Dapperbuurt).

# TRANSCRIPTIE De zaak van wijlen J. Zwaan wordt ^aldus^ [der]halve op den ouden voet voortgezet ^door R. Zwaan^ waarbij ~~de oorspronkelijke~~ ~~dat alle vorderingen van rechtverkrijgenden~~ ~~ongegrond, weswege dierzijds geen bezwaren~~ ~~bestaan.~~ De genaamde R. Zwaan wordt ingeschreven. [Gezien/Paraaf: JD]

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven in paars potlood:)* Verzonden 3/12 Imp *(Handgeschreven:)* SV 46a/64/2 M. 2 December 1943. Aan den Heer waarnemend Politie-President, Marnixstraat 260-264, Amsterdam-Centrum. ==================== Krachtens een door den Burgemeester en het Bedrijfsschap voor Visscherijproducten getroffen regeling wordt te dezer stede op de Vischmarkt aan de daarvoor in aanmerki...